I KO 39/58
PostanowienieIzba Karna1958-05-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedoprowadzenie oskarżonego z więzienia na ogłoszenie wyroku jest uchybieniem skutkującym konieczność uchylenia wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Niedoprowadzenie oskarżonego z więzienia na samo ogłoszenie wyroku, gdy rozprawa odbyła się z jego udziałem i obecnością obrońcy, nie stanowi uchybienia skutkującego konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Prawo oskarżonego do obrony jest realizowane w pełni, gdy merytoryczne rozpoznanie sprawy odbyło się z jego udziałem, a wyrok został już sporządzony i podpisany przed ogłoszeniem.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy zwrócił się do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym dotyczącym skutków niedoprowadzenia oskarżonego z więzienia na ogłoszenie wyroku. W poprzednim orzeczeniu z dnia 17 lutego 1958 r., sygn. III K 1350/57, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że takie uchybienie nie jest podstawą do uchylenia wyroku, jeśli rozprawa odbyła się z udziałem oskarżonego i jego obrońcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym udzielił odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym postanowił na przedstawione przez Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy pytanie prawne, wymagające zasadniczej wykładni ustawy:"Czy niedoprowadzenie oskarżonego z więzienia na ogłoszenie wyroku jest uchybieniem skutkującym konieczność uchylenia wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania" - udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW wyroku z dnia 17 lutego 1958 r., sygn. III K 1350/57, dotyczącym takiego samego zagadnienia, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że "...uchybienie, jakiego dopuścił się Sąd Wojewódzki przez ogłoszenie wyroku wprawdzie w obecności obrońcy, ale w nieobecności oskarżonego, który poza tym był wraz ze swoim obrońcą na całej rozprawie, jest uchybieniem... które w niczym nie godzi w interesy oskarżonego i z istoty swej nie mogło mieć żadnego wpływu na treść wyroku, ponieważ w chwili ogłoszenia go wyrok był już sporządzony na piśmie i podpisany... O ile konieczność ponownego rozpoznania w przypadku uchybień przewidzianych w art. 378 k.p.k. jest oczywista, o tyle ponawianie rozprawy tylko dlatego, że oskarżony nie był na samym ogłoszeniu wyroku, byłoby zbędne, skoro merytoryczne rozpoznanie odbyło się z udziałem oskarżonego i jego obrońcy. W tych warunkach nie zostało więc naruszone prawo oskarżonego do obrony, a przecież zapewnienie realizacji tego prawa jest właśnie celem przepisu art. 378 § 1 lit. "c” k.p.k.".Zaznaczyć trzeba, że wprawdzie w art. 378 § 1 lit. "a” k.p.k. jako bezwzględny powód uchylenia wyroku wymieniono przypadek, gdy rozprawa odbyła się w nieobecności oskarżonego, chociaż obecność jego była obowiązkowa, a art. 41 k.p.k. stanowi, że wyrok może zapaść tylko na rozprawie, jednakże art. 378 lit. "c” k.p.k., ma jedynie na celu umożliwienie oskarżonemu realizowania prawa jego do materialnej obrony, to zaś jego prawo kończy się w danej instancji z chwilą udzielenia mu przez Sąd ostatniego głosu (art. 317 k.p.k.).Oczywiście w razie gdyby oskarżony wykazał, że obecność jego w sądzie po tym głosie a przed ogłoszeniem sentencji wyroku przez Sąd mogłaby doprowadzić do uzyskania przez Sąd dodatkowego materiału dowodowego poprzez wznowienie przewodu sądowego (art. 324 § 1 k.p.k.), zgłoszony przez oskarżonego w postępowaniu rewizyjnym zarzut, iż ogłoszenie wyroku bez jego obecności nastąpiło z naruszeniem jego praw do tej obecności (art. 373 § 3 k.p.k.), należałoby w ramach art. 371 pkt 2 i art. 383 pkt 3 k.p.k. ,- uwzględnić.
Powiązane orzeczenia
- V KK 154/13 2013-07-04Czy sąd może wydać wyrok zaoczny, jeśli oskarżony przebywa w zakładzie karnym i nie miał możliwości odebrania wezwania na rozprawę?
- III KK 679/25 2026-02-25Czy przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, któremu zawiadomienia o terminach rozpraw wysłano na niewłaściwy adres, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?
- V KRN 81/68 1968-03-14Czy sąd może prowadzić rozprawę w nieobecności oskarżonego, jeśli jego niestawiennictwo jest usprawiedliwione, a uchybienie to może mieć wpływ na treść wyroku?
- II K 193/55 1955-10-06Czy prowadzenie rozprawy przez około 35 godzin bez odpowiedniej przerwy na wypoczynek, a także rozbicie jedności obrony przez udzielenie głosu obrońcy i oskarżonemu w 4-tygodniowym odstępie czasu, stanowi istotne uchybie…
- I K 516/51 1951-12-04Czy doręczenie aktu oskarżenia i wezwania na rozprawę tego samego dnia, z wyznaczeniem rozprawy na dzień następny, przy jednoczesnym wyznaczeniu obrońcy z urzędu, narusza prawo oskarżonego do obrony, zwłaszcza gdy obrońc…
Powołane przepisy
art. 378 KPKart. 378 § 1art. 41 KPKart. 378art. 317 KPKart. 324 § 1 KPKart. 373 § 3 KPKart. 371 pkt 2art. 383 pkt 3 KPK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.