II KZ 140/56
PostanowienieIzba Karna1956-11-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo uchylił postanowienie o uzupełnieniu śledztwa, powołując się na art. 305 k.p.k., mimo braku wskazania istotnych braków śledztwa i niemożności ich uzupełnienia na rozprawie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że Sąd Wojewódzki nie wykazał istnienia istotnych braków śledztwa, które uniemożliwiałyby ich uzupełnienie na rozprawie, zgodnie z art. 305 k.p.k. Brak było podstaw do ponownego wszczynania umorzonego śledztwa w sprawie pożaru, który nie był przedmiotem aktu oskarżenia. Pozostałe kwestie mogły zostać wyjaśnione na rozprawie.Stan faktyczny
Prokurator Wojewódzki w Opolu wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Opolu o uzupełnieniu śledztwa w sprawie Piusa K., oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. Sąd Wojewódzki nakazał m.in. ponowne wykrycie sprawcy podpalenia archiwum, mimo że śledztwo w tej części zostało umorzone. Oskarżony Pius K. miał spowodować manko magazynowe.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał akta sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Opolu do merytorycznego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Zembaty. Sędziowie: J. Dorsz (sprawozdawca), S. Pławski. Prokurator: H. Wolińska.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu zażalenia Prokuratora Wojewódzkiego w Opolu na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 5.X.1956,r. (sygn. akt IV.K.3/56) w przedmiocie uzupełnienia śledztwa w sprawie przeciwko Piusowi K., osk. z art. 286 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury, na podstawie art. 19 k.p.k. postanowiłzaskarżone postanowienie uchylić i akta sprawy przeciwko oskarżonemu Piusowi K. przesłać Sądowi Wojewódzkiemu w Opolu do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneNie można odmówić słuszności zażalenia Prokuratora Wojewódzkiego w Opolu, albowiem istotnie w danej sprawie brak podstaw do uzupełnienia śledztwa.Z treści art. 305 k.p.k. wynika, że zwrot akt do uzupełnienia w trybie tegoż artykułu może nastąpić tylko wtedy, "gdy na rozprawie okaże się, że zachodzą istotne braki w przeprowadzeniu śledztwa, których na rozprawie uzupełnić nie można". Dwie są zatem przesłanki do zwrotu:1) braki w śledztwie muszą być istotne, a wiec mające zasadnicze znaczenie dla zarzutu aktu oskarżenia,2) braki śledztwa muszą być tego rodzaju, że na rozprawie nie można już ich uzupełnić.Jasne i niedwuznaczne sformułowanie treści art. 305 k.p.k. wskazuje wyraźnie, że innych przesłanek do zwrotu akt do uzupełnienia być nie może i tylko pod tym kątem widzenia można rozpatrywać zasadność bądź też brak zasadności decyzji sądu w tej mierze.Sąd Wojewódzki w Opolu w postanowieniu z dnia 5.X.1956 r. powołał się wprawdzie na przepis art. 305 k.p.k., lecz pominął zupełnie przesłanki, jakimi powinien się kierować, zwracając sprawę do prowadzenia śledztwa, i nie wskazał:1) na czym polegają istotne braki śledztwa lub2) na czym polega trudność uzupełnienia tych istotnych braków na rozprawie.Prokuratura Wojewódzka wniosła w grudniu 1955 r. akt oskarżenia przeciwko Piusowi K. i zarzuca mu tylko jedno przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., popełnione w ten sposób, że oskarżony w okresie 1954 r. i częściowo 1955 r. - jako magazynier magazynu rozdzielczego G. S. Reńska Wieś - przez wpuszczanie do magazynu obcych osób, niewykazywanie w raportach magazynowych przyjęcia towarów, poświadczanie na fakturach odbioru towarów, których do magazynu w ogóle nie przyjmowano, wydawanie towaru na sklepy bez uzyskania potwierdzenia odbioru itp. - spowodował manko magazynowe na łączną kwotę około 107.000 zł.W toku śledztwa kwestia pożaru budynku Gminnej Spółdzielni nie została wyjaśniona, albowiem przyczyn pożaru oraz sprawców nie ustalono i w tej części śledztwo zostało umorzone.Stwierdzić należy, że akta sprawy zawierają materiały, które świadczą o usiłowaniu wykrycia sprawców podpalenia. Tymczasem Sąd Wojewódzki w punkcie pierwszym wytycznych postanowienia o przekazaniu sprawy do uzupełnienia neguje zupełnie znajdujące się w aktach sprawy materiały dotyczące pożaru oraz fakt, że śledztwo w tej mierze zostało umorzone, i nakazuje ponowne "wykrycie sprawcy podpalenia, w którego interesie leżało podpalić archiwum".Skoro problem pożaru już został rozstrzygnięty i nie jest przedmiotem zarzutu aktu oskarżenia i skoro zarzut ten nie idzie tak daleko, żeby pożar łączyć z osobą oskarżonego Piusa K., ,a sąd nie wskazał nowych okoliczności mogących wyjaśnić sprawę tego pożaru - to brak było w obecnym stadium sprawy podstaw do wznowienia umorzonego śledztwa.Pozostałe kwestie wymienione w zaskarżonym postanowieniu są tego rodzaju, że nie mogą być zakwalifikowane jako braki w przeprowadzeniu śledztwa w rozumieniu art. 305 k.p.k., mogą zaś być wyjaśnione bez większego trudu na rozprawie sądowej (sprzeczności w zeznaniach zbadanych świadków, ustalenie zakresu wykonywanej przez świadka pracy, kwestia, czy świadek ma krewnych na stanowisku księgowych w Gminnej Spółdzielni, ustalenie przyczyn niedostarczenia odpisów rozliczeń oskarżonemu, przesłuchanie innych jeszcze świadków itp.).Z powyższych powodów postanowiono jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- III KZ 101/68 1969-01-18Czy postanowienie sądu pierwszej instancji o zwrocie akt śledztwa prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania było zasadne w świetle zarzutów prokuratora w zażaleniu?
- II KR 165/68 1968-12-11Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił okoliczności faktyczne i prawne dotyczące odpowiedzialności oskarżonych za niedopełnienie obowiązków służbowych skutkujące pożarem i szkodą?
- IV KZ 84/67 1968-01-06Czy Sąd Najwyższy powinien uwzględnić zażalenie prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o przekazaniu akt do uzupełnienia śledztwa z powodu uchybień w postępowaniu przygotowawczym?
- IV KZ 46/61 1961-03-03Czy postanowienie sądu o zwrocie akt do uzupełnienia śledztwa, podjęte przed przeprowadzeniem wszystkich dowodów wskazanych w akcie oskarżenia, stanowi naruszenie przepisów postępowania karnego?
- I KR 319/81 1982-03-05Czy sąd może samodzielnie oceniać okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, sprzecznie z opinią biegłego, bez zasięgnięcia dodatkowej opinii?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 19 KPKart. 305 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.