I CR 759/56
PostanowienieIzba Cywilna1956-10-31
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współnajemca lokalu, który sam narusza porządek domowy, może skutecznie żądać eksmisji innych współnajemców, którzy również naruszają ten porządek?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że współnajemca lokalu, który sam narusza porządek domowy, nie może skutecznie żądać eksmisji innych współnajemców, nawet jeśli oni również naruszają ten porządek. Prawo do żądania eksmisji na podstawie art. 8 ust. 4 dekretu o publicznej gospodarce lokalami przysługuje tylko wtedy, gdy uprawniony sam zachowuje się poprawnie. W przeciwnym razie żądanie eksmisji stanowi nadużycie prawa.Stan faktyczny
Powódka domagała się eksmisji pozwanych z zajmowanego wspólnie lokalu, zarzucając im naruszanie porządku domowego i utrudnianie jej korzystania z pomieszczeń. Pozwani z kolei zarzucali powódce hałaśliwe zachowanie, głośne nastawianie radia i niewłaściwe traktowanie gości. Sąd Powiatowy orzekł eksmisję pozwanych, a Sąd Wojewódzki oddalił ich rewizję. Rewizja nadzwyczajna podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego oraz wyrok Sądu Powiatowego i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz. Sędziowie: J. Kamiński, A. Meszorer (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Ireny R. przeciwko Konstantemu, Halinie i Janinie R. o eksmisję, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 20 lutego 1956 r., zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 stycznia 1955 r. uchylił i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 21 stycznia 1955 r. w sprawie z powództwa Ireny K. nakazał eksmisję Konstantego, Haliny i Janiny R. z osobami prawa ich reprezentującymi z lokalu określonego w pozwie.Sąd ustalił, że strony mieszkają w jednym lokalu, w którym powódka zajmuje jedną izbę z używalnością kuchni i łazienki. Pozwani nie pozwalają powódce korzystać z kuchni i ordynarnie jej wymyślają, ordynarnie traktują gości powódki, obrzucając ich obraźliwymi wyzwiskami. Do powódki przychodzi często jej rodzina, która ma klucze od jej pokoju, krewni powódki podczas jej nieobecności używają gazu, powódka po wykąpaniu siostrzenicy pozostawiła w łazience brudną wodę i zalaną łazienkę, trzaska drzwiami i nastawia radio tak głośno, że przeszkadza pozwanym odpoczywać. W związku z powyższym Sąd Powiatowy przyjął, że pretensje pozwanych, iż powódka urządza hałaśliwe przyjęcia i nastawia radio zbyt głośno, muszą być załatwione w drodze porozumienia stron, a nie w drodze agresywnych wystąpień pozwanych, wobec czego eksmisja pozwanych jest uzasadniona.W rewizji pozwani zarzucali naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 8 dekretu o publicznej gospodarce lokalami.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 20 lutego 1956 r. oddalił rewizję uznając, że okoliczności, iż pozwani starali się wpłynąć na uzdrowienie stosunków propozycją zamiany pokojów stron i prośbą o interwencję Komitetu Blokowego i Dzielnicowej Rady Narodowej, nie usprawiedliwia obrzucania przez nich powódki najbardziej wulgarnymi wyrazami, przed czym ma ona prawo zwrócić się o obronę do sądu z mocy art. 8 ust. 4 dekretu o publicznej gospodarce lokalami.Powyższy wyrok zaskarżył w dniu 20 sierpnia 1956 r. rewizją nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 stycznia 1955 r. i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Rewizja nadzwyczajna zarzuca naruszenie przepisów art. 8 ust. 4 dekretu o publicznej gospodarce lokalami i art. 3 p.o.p.c. oraz pogwałcenie przepisów art. 334 § 2 i art. 383 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Powiatowy przyjął jako ustalone okoliczności wskazujące na to, że powódka narusza porządek domowy, trzaskając drzwiami i przeszkadzając pozwanym w odpoczynku przez szczególnie głośne nastawianie radia oraz spraszanie gości, którzy zachowują się niewłaściwie.W tym stanie rzeczy przyjęcie, że współnajemca lokalu naruszający porządek domowy może żądać eksmisji innych współnajemców także - jakkolwiek w inny sposób - naruszających i porządek domowy, stanowi pogwałcenie art. 8 ust. 4 dekretu i o publicznej gospodarce lokalami przez nieprawidłową wykładnię i wadliwe zastosowanie tego przepisu.Jak słusznie podnosi rewizja nadzwyczajna, istota powołanego przepisu polega na założeniu, że współnajemcy przysługuje prawo żądania eksmisji innych osób tylko wówczas, gdy uprawniony z mocy tego przepisu sam zachowuje się poprawnie. Jeżeli natomiast również zachowanie się powoda sprzeczne jest z zasadami współżycia lokatorów, wskutek czego pozwanemu współnajemcy mogłoby przysługiwać takie samo prawo domagania się eksmisji powoda, powodowi nie przysługuje prawo domagania się eksmisji. Żądanie w takich okolicznościach eksmisji stanowi nadużycie wykonywania prawa żądania eksmisji po stronie powoda, a orzeczenie eksmisji narusza przepis art. 3 p.o.p.c. i art. 8 ust. 4 dekretu o publicznej gospodarce lokalami, skoro chodzi o eksmisję z lokalu kilku osób pracujących w obecnych warunkach lokalowych.W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wyrok Sądu Powiatowego zapadł z pogwałceniem powołanych przepisów prawa materialnego i z uchybieniem przepisowi art. 334 § 2 k.p.c., wobec czego wyrok Sądu Powiatowego powinien ulec uchyleniu (...).Sąd Wojewódzki, nie mając na względzie wyżej powołanych zasad wykładni art. 8 ust. 4 dekretu o publicznej gospodarce lokalami, również naruszył powołany przepis przez nieprawidłową wykładnię i uchybił przepisowi art. 383 k.p.c., oddalając rewizję pozwanych pomimo istnienia uzasadnionych podstaw rewizyjnych.Z tych względów na podstawie art. 384, 396 i 398 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- C 418/50 1950-10-23Czy współnajemcy lokalu, z którym nie łączy ich stosunek podnajmu, mogą na podstawie analogii art. 382 k.z. żądać eksmisji drugiego współlokatora?
- III CR 84/64 1964-02-05Czy wyprowadzenie się jednego z lokatorów, który był przedmiotem konfliktu z innymi najemcami, może stanowić podstawę do oddalenia powództwa o eksmisję na podstawie przepisów o ochronie porządku domowego?
- III CRN 83/78 1978-05-29Czy najemca lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej może domagać się eksmisji swojego domownika, jeśli łączący ich stosunek prawny (np. obowiązek opieki) wygasł, a także czy w takiej sytu…
- II CR 499/57 1958-06-29Czy dopuszczalne jest żądanie eksmisji z lokalu użytkowego, jeśli eksmitowana ma być jednostka gospodarki uspołecznionej, i jakie zasady należy stosować przy ocenie takiego żądania w kontekście zasad współżycia społeczne…
- 2 CR 343/57 1957-05-13Czy eksmisja najemców z lokalu mieszkalnego może być orzeczona na podstawie naruszenia zasad współżycia społecznego przez jednego z właścicieli, podczas gdy najemcy nie przyczynili się do powstania incydentów?
Powołane przepisy
art. 8art. 8 ust. 4art. 3art. 334 § 2art. 383 KPCart. 334 § 2 KPCart. 384§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.