III CR 1255/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Elżbiety K., małoletniego Jerzego K. i małoletniej Jadwigi K. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym o odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 28 maja 1954 r., zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo w stosunku do małoletnich powodów Jerzego K. i Jadwigi K. i orzekającej o kosztach uchylił i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania, rewizję powódki Elżbiety K. oddalił.Uzasadnienie faktyczneMąż powódki Elżbiety K., Paweł K., w czasie jazdy pociągiem w dniu 9 maja 1952 r. uległ wypadkowi, w następstwie którego zmarł.Powodowie domagali się zasądzenia od strony pozwanej renty miesięcznej, Elżbieta K. w wysokości 150 zł miesięcznie a małoletni powodowie po 200 zł miesięcznie począwszy od dnia 9 maja 1952 r.Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz małoletnich powodów rentę miesięczną w wysokości po 100 zł począwszy od dnia 9 maja 1952 r., oddalił zaś powództwo małoletnich powodów w pozostałej części oraz powództwo Elżbiety K.Sąd Wojewódzki ustalił, że Paweł K. zarabiał miesięcznie przeciętnie 1.000 zł i że powodowie otrzymują już rentę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej kwocie 567 zł, z której na małoletnich powodów przypada po 43 zł 50 gr miesięcznie. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego renta w kwocie 200 zł miesięcznie jest najwyższą jaką można zasądzić, gdyż wszyscy powodowie łącznie z rentą otrzymywaną z Z.U.S. pobierać będą kwotę 767 zł, co stanowi maksimum wydatków, jakie Paweł S. mógł przeznaczyć na utrzymanie swej rodziny. Z tej przyczyny i wobec częściowej zdolności powódki Elżbiety K. do zarobkowania, Sąd Wojewódzki powództwo jej oddalił.W rewizji powodowie domagają się zmiany wyroku w części oddalającej powództwo i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja słusznie zarzuca naruszenie art. 162 § 2 k.z. oraz art. 218 i 326 k.p.c. Sąd Wojewódzki bowiem przy ustaleniu wysokości zasądzonej na rzecz małoletnich powodów renty miał na uwadze jedynie zarobki ich ojca w chwili wypadku. Tymczasem, w myśl orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1953 r. (C. 2277/52 "Państwo i Prawo" z 1954 r. zeszyt 6) przesłanką zwiększenia renty na rzecz pozostałej po nim rodziny może być również prawdopodobieństwo, że zmarły na skutek nieszczęśliwego wypadku uzyskałby w przyszłości, gdyby żył, awans i podwyżkę zarobków. Rewizja trafnie podnosi, że Sąd Wojewódzki nie uwzględnił, iż uchwałą Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 1953 r. nastąpiło ogólne podwyższenie zarobków. Rzeczą Sądu Wojewódzkiego było więc nie tylko ustalić wysokość zarobków zmarłego w chwili wypadku, lecz w myśl art. 236 k.p.c. wyjaśnić także, jaką wysokość osiągnęłyby jego zarobki w wyniku realizacji wspomnianej uchwały. Należało też wyjaśnić, czy w zakładzie pracy zmarłego nastąpiły innego rodzaju podwyżki zarobków, które by objęły zmarłego, gdyby żył, oraz z uwagi na to, że w obecnych warunkach społeczno-gospodarczych przed każdym pracownikiem otwarta jest droga do awansu, czy istniały uzasadnione możliwości awansu zmarłego, gdyby żył, i w związku z tym podniesienia jego zarobków.Skoro powyższe uchybienia procesowe mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie o wysokości renty dla małoletnich powodów, należało na mocy art. 334 k.p.c. uchylić zaskarżony wyrok w części oddalającej ich powództwo i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Nie można natomiast uwzględnić rewizji powódki Elżbiety K. Nie przesądzając kwestii, czy w ogóle należałoby się jej odszkodowanie z powodu śmierci męża, należy uznać, że skoro otrzymuje ona rentę z Z.U.S. w wysokości 480 zł miesięcznie, jest to więcej aniżeli zmarły mógłby na nią przeznaczyć przy uwzględnieniu nawet prawdopodobnego podwyższenia zarobków zmarłego, które według twierdzenia powódki wyniosłyby 1.400 zł miesięcznie i nie miałaby w żadnym przypadku dalszego roszczenia.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na mocy art. 383 k.p.c. rewizję powódki Elżbiety K. oddalił.