I C 96/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w K. przeciwko Walterowi Cz. o odszkodowanie, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 12 marca 1954 r., zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Opolu do rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 12 marca 1954 r. Sąd Wojewódzki w Opolu odrzucił sprzeciw pozwanego od wyroku zaocznego z dnia 4 lutego 1954 r. i jednocześnie oddalił wniosek pozwanego o zwolnienie go od kosztów sądowych. Odrzucenie sprzeciwu uzasadnił Sąd Wojewódzki tym, że nie zawiera on zarzutów, faktów i dowodów wbrew wymaganiu art. 349 § 2 k.p.c. Skoro zaś sprzeciw podlega odrzuceniu, obrona pozwanego jest oczywiście bezzasadna, a zatem oddalenie wniosku o zwolnienie od opłat sądowych uzasadnia - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - art. 113 § 2 k.p.c.Uzasadnienie prawnePozwany zaskarżył zażaleniem powyższe postanowienie. Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Nietrafny jest pogląd Sądu Wojewódzkiego, jakoby pozwany nie przytoczył w sprzeciwie żadnych zarzutów ani faktów. Sprzeciw zawiera bowiem zarzut, że wyrok karny, powołany w uzasadnieniu wyroku zaocznego, nie jest prawomocny i nie może być podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.Jest to zarzut merytoryczny, przez zgłoszenie którego sprzeciw czyni zadość art. 349 § 2 k.p.c. Pozwany nie ma bowiem obowiązku przytoczenia w sprawie "wszelkich zarzutów", jak to na przykład ma miejsce w przypadkach wskazanych w art. 575 § 1 k.p.c., a art. 223 § 1 k.p.c. ma zastosowanie także w razie wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego. Okoliczność, że sprzeciw nie zawierał dowodów na powyższą okoliczność nieprawomocności wyroku, nie narusza art. 349 § 2 k.p.c., skoro nie na pozwanym spoczywa ciężar dowodu, że wyrok karny nie jest prawomocny. Art. 349 § 2 k.p.c. nie uchyla ogólnych zasad (art. 4 przepisów ogólnych prawa cywilnego) co do ciężaru dowodu i wymaga powołania dowodów na przytoczone w sprawie fakty tylko o tyle, o ile w tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na stronie pozwanej. Nie należy również art. 349 § 2 k.p.c. rozumieć w ten sposób, że pozwany powinien w nim wyraźnie powołać dowód także wówczas, gdy dane twierdzenie wskazuje na konkretny dowód. Jeżeli zaś strona powołuje się np. na prawomocność lub nieprawomocność wyroku, oczywiste jest, że dowodem na tę okoliczność są akta sądowe.Z powyższego wynika, że odrzuceniu sprzeciwu brak było podstaw. Pociąga to za sobą konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia w tej części.Nie jest uzasadniony tym samym pogląd Sądu Wojewódzkiego, jakoby obrona pozwanego była oczywiście bezzasadna już z tej przyczyny, że sprzeciw podlega odrzuceniu. Dlatego też należało uchylić także i tę część zaskarżonego postanowienia, która na zasadzie art. 113 § 2 k.p.c. oddala wniosek pozwanego o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści sprzeciwu nie wynika bowiem, by obrona pozwanego miała być oczywiście bezzasadna.Rzeczą Sądu Wojewódzkiego będzie obecnie rozpoznać ponownie wniosek pozwanego o zwolnienie go od kosztów sądowych. Dopiero w razie prawomocnego oddalenia tego wniosku aktualny stałby się obowiązek uiszczenia przez pozwanego należnego wpisu pod rygorem zwrotu sprzeciwu.