Ł. C. 302/1951

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Witecki (sprawozdawca); Sędziowie: J. Namitkiewicz, S. Kałamajski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Marii O. przeciwko Pawłowi O. o alimenty, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powódki na wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 listopada 1950 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneStrony były małżeństwem, które zostało rozwiedzione prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 maja 1935 r. z wyłącznej winy pozwanego Pawła O.W pozwie z dnia 3 kwietnia 1950 r. Maria O. żądała zobowiązania pozwanego Pawła O. do płacenia po 15.000 zł miesięcznie tytułem renty alimentacyjnej, ponieważ jest niezdolna do pracy, a pozwany jako sztygar zarabia od 60.000 do 80.000 zł miesięcznie.Pozwany żądał oddalenia powództwa.Sąd Okręgowy w Bytomiu wyrokiem z dnia 6 czerwca 1950 r. powództwo oddalił.Powódka założyła skargę apelacyjną.Sąd Apelacyjny zatwierdził wyrok Sądu Okręgowego na tej podstawie, że pozwany wstąpił w nowy związek małżeński, wskutek czego jego zobowiązanie do utrzymywania powódki, stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 31 stycznia 1935 r., wygasło z mocy art. 34 § 3 kod. rodz.Pełnomocnik powódki założył skargę kasacyjną z wnioskiem o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i odesłanie sprawy do ponownego rozpoznania.Pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie kosztów instancji kasacyjnej według norm przepisanych.Uzasadnienie prawneSkarga kasacyjna jest uzasadniona.Z treści art. 34 § 3 kod. rodz. wynika, że prawo do środków utrzymania przewidziane w § 1 i 2 tego artykułu wygasa ze śmiercią zobowiązanego albo wskutek zawarcia nowego małżeństwa przez b. małżonka uprawnionego do żądania utrzymania. Gdyby bowiem prawo małżonka uprawnionego wygasało na skutek zawarcia nowego małżeństwa przez b. małżonka zobowiązanego do dostarczenia środków utrzymania, to prawo to byłoby iluzoryczne. Do takiego unormowania obowiązku małżonka winnego rozwodu nie było i nie ma żadnej podstawy, gdyż na podstawie art. 34 § 1 kod. rodz. b. małżonek winny rozwodu jest obowiązany do dostarczania swemu b. małżonkowi, nie mogącemu utrzymać się własnymi siłami, środków utrzymania stosownie do swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, w przypadku więc, gdy zawrze on nowe małżeństwo, sąd bierze pod uwagę, czy i o ile możliwość dostarczania b. małżonkowi środków utrzymania uległa zmniejszeniu. Natomiast w przypadku zawarcia nowego małżeństwa przez b. małżonka uprawnionego do żądania środków utrzymania prawo jego gaśnie, gdyż nowy małżonek ma obowiązki określone w art. 14 i 18 kod. rodz. Gdyby art. 34 § 3 kod. rodz. pozbawiał b. małżonka jego praw, określonych w § 1 i 2 tego artykułu, to musiałby brzmieć: "powyższe prawo do środków utrzymania (...) gaśnie przez śmierć zobowiązanego oraz na skutek zawarcia przez któregokolwiek z byłych małżonków nowego małżeństwa". Obecne brzmienie: "prawo wygasa (...) na skutek zawarcia nowego małżeństwa" wskazuje, że chodzi o zawarcie nowego małżeństwa przez tego b. małżonka, któremu to prawo służy.Z tych przyczyn wyrok Sądu Apelacyjnego został na mocy art. 437 k.p.c. (w dawnym brzmieniu) uchylony, a sprawa odesłana do ponownego rozpoznania.