III KK 18/26
WyrokIzba Karna2026-03-11
Skład orzekający: Anna Dziergawka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obniżenie kary grzywny przez sąd odwoławczy poniżej dolnej granicy ustawowej określonej w art. 94 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Obniżenie kary grzywny orzeczonej za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. poniżej dolnej granicy ustawowej (1500 zł) przez sąd odwoławczy stanowi rażące naruszenie przepisu prawa materialnego, które ma oczywisty wpływ na treść wyroku i uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku w tej części.Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego, zarzucając rażące naruszenie art. 94 § 1 k.w. poprzez obniżenie kary grzywny orzeczonej przez sąd rejonowy do kwoty 1200 zł, czyli poniżej ustawowej dolnej granicy 1500 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
III KK 18/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie B.K., ukaranego za czyn z art. 94 § 1 i 2 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w., na posiedzeniu w dniu 11 marca 2026 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt IV Ka 492/25 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu z dnia 20 sierpnia 2025 roku, sygn. akt II W 216/25 uchyla wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE B.K. został oskarżony o to, że: 1. w dniu 12 kwietnia 2025 roku o godz. 17:00 na drodze publicznej relacji G.-S., woj. […], gmina P., prowadził pojazd mechaniczny - motocykl marki A. o
III KK 18/26 2 pojemności 250 cm3 nie posiadając do tego uprawnienia, tj. o wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., 2. w tym samym miejscu i czasie prowadził pojazd mechaniczny - motocykl marki A. o pojemności 250 cm3 pomimo braku dopuszczenia go do ruchu na drodze publicznej, tj. o wykroczenie z art. 94 § 2 k.w., 3. w tym samym miejscu i czasie prowadził pojazd mechaniczny - motocykl marki A. o pojemności 250 cm3, który jest niesprawny technicznie, tj. o wykroczenie z art. 97 k.w. Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt II W 216/25 w granicach obwinienia wyznaczonych zarzutami ujętymi w części wstępnej wyroku B.K. uznał za winnego tego, że 12 kwietnia 2025 r. około 17:00 na drodze publicznej z G. do S. prowadził, pomimo braku dopuszczenia do ruchu, motocykl marki A., o pojemności skokowej silnika wynoszącej 250 cm3, nie mając do tego uprawnienia, to jest wykroczenia z art. 94 § 1 i 2 k.w., za które na podstawie art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. wymierzył B.K. 2000 (dwa tysiące) zł grzywny (pkt I). Ponadto sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych (pkt II) oraz o kosztach sądowych (pkt III). Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca obwinionego. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt IV Ka 492/25 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną w pkt I karę grzywny złagodził do 1200 (jednego tysiąca dwustu) zł (pkt I.1), w zakresie pkt II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku ustalił, iż orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych dotyczy pojazdów, do kierowania którymi uprawnia prawo jazdy kategorii AM, A1, A2 i A (pkt I.2). W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt II) i orzekł o kosztach sądowych (pkt III). Kasację na niekorzyść obwinionego od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 1 k.w., polegające na obniżeniu orzeczonej przez Sąd Rejonowy wobec B.K. za popełnienie przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. kary grzywny do 1 200 zł, tj. poniżej dolnej granicy określonej treścią
III KK 18/26 3 wskazanego przepisu prawa materialnego, stanowiącego, że kara grzywny nie może być niższa niż 1 500 zł. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Należy w pełni podzielić zarzut zawarty w kasacji Prokuratora Generalnego o rażącym naruszeniu przez Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim przepisu prawa materialnego w postaci art. 94 § 1 k.w. Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu, uznając B.K. za winnego popełnienia czynu wyczerpującego znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., wymierzył mu za ten czyn karę 2000 zł grzywny. Natomiast Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu apelacji obrońcy obwinionego, karę grzywny złagodził do kwoty 1200 zł. Zgodnie z treścią art. 94 § 1 k.w. kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1500 złotych. Treść powyższego przepisu obowiązywała zarówno w dacie popełnienia przez obwinionego wykroczenia jak i w dacie orzekania przez sądu obu instancji. Orzeczenie zatem przez sąd odwoławczy wobec B.K. kary grzywny w kwocie 1200 zł, czyli poniżej dolnej granicy określonej w treści art. 94 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, które ma oczywisty wpływ na zapadły wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze (zob. wyrok SN z dnia 20 sierpnia 2009 r., IV KK 118/09; wyrok SN z dnia 14 czerwca 2023 r., I KK 142/23). Powyższe uchybienie miało zatem oczywisty wpływ na treść wyroku, który został wydany z rażącą obrazą wskazanego w kasacji przepisu, co skutkowało uchyleniem wyroku w zaskarżonej części i przekazaniem sprawy w zakresie wymiaru
III KK 18/26 4 kary grzywny do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim w postępowaniu odwoławczym, który to sąd winien mieć na uwadze treść art. 94 § 1 k.w. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- V KK 109/22 2023-01-19Czy wymierzenie kary grzywny w niższej wysokości niż dolna granica ustawowego zagrożenia określona w art. 37a § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- IV KK 353/13 2013-11-28Czy wymierzenie kary grzywny w wysokości 300 zł za wykroczenie z art. 77 k.w., które zagrożone jest karą grzywny do 250 zł, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- III KK 122/18 2018-04-12Czy wymierzenie kary grzywny w wysokości 500 zł za wykroczenie z art. 95 k.w., które zagrożone jest karą grzywny do 250 zł albo karą nagany, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyro…
- V KK 345/24 2024-11-20Czy orzeczenie kary grzywny w niższej wysokości niż dolna granica określona w art. 37a § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku, w przypadku przestępstwa z art. 178a § 1…
- V KK 162/17 2017-06-27Czy wymierzenie kary grzywny w wysokości przekraczającej górną granicę ustawowego zagrożenia przewidzianego w art. 95 kw, a w konsekwencji opłaty sądowej obliczonej od tej zawyżonej grzywny, stanowi rażące naruszenie pra…
Powołane przepisy
art. 94 § 1art. 535 § 5 KPKart. 112 KPart. 94 § 2art. 97art. 9 § 1§ 1§ 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy