II SA/Po 905/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jacek Rejman Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2026 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie usług opiekuńczych oddala skargę. H. G. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie 4 bezpłatnych godzin usług opiekuńczych oraz zwrotu należności nadpłaconych w okresie od listopada 2021 r. do grudnia 2024 r. z tytułu niezastosowania przez MOPR w [...] § 4 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 28 marca 2017 r.. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 14 kwietnia 2025 r. nr [...] zmienił decyzję własną z dnia 19 listopada 2021 r., nr [...] i przyznał H. G. wnioskowane 4 godziny bezpłatnych usług opiekuńczych począwszy od miesiąca kwietnia 2025 r., tj. od miesiąca przedłożenia zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikało, iż skarżąca wymaga całodobowej opieki. Od decyzji tej H. G. odwołała się zarzucając naruszenie § 4 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 28 marca 2017 r.. W ocenie skarżącej fakt posiadania orzeczenia zaliczającego do znacznego stopnia niepełnosprawności powinien skutkować zastosowaniem powyższej regulacji i przyznaniem 4 godzin nieodpłatnych usług opiekuńczych. Powinno to również skutkować rozliczeniem nadpłaconych w ocenie Skarżącej usług świadczonych w okresie od listopada 2021 r. do grudnia 2024 r.. Decyzją z dnia 9 października 2025 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" lub "organ") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 14 kwietnia 2025 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż H. G. ma [...] lat i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Z uwagi na wiek i stan zdrowia wnioskodawczyni ma przyznane usługi opiekuńcze w wymiarze 3 razy w tygodniu po 1 godzinie. Oprócz tego skarżąca wraz z mężem korzystają z pomocy w formie 1 gorącego posiłku, z uwagi na brak możliwości świadczenia tego typu pomocy przez rodzinę. Według danych z wywiadu środowiskowego skarżąca uzyskuje dochód z tytułu renty z ZUS w wysokości [...] zł, a jej mąż z tytułu emerytury [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł, co na osobę daje [...], przy kryterium dochodowym dla osoby w rodzinie wynoszącym [...] zł na osobę ([...] zł dla dwuosobowego gospodarstwa). Dochód na osobę w rodzinie stanowi 341% kryterium dochodowego, co powodowało konieczność obciążenia wyżej wymienioną odpłatnością w wysokości 60% ceny (kosztu) usługi opiekuńczej. Organ wskazał, iż jak wynika z przekazanych akt sprawy H. G. ma przyznane usługi opiekuńcze od 23 listopada 2021 r. w wymiarze 3 dni w tygodniu po 1 godzinie na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 19 listopada 2021 r. Po przytoczeniu treści przepisów prawa SKO wskazało, że w przedmiotowej sprawie zaświadczenie lekarskie z dnia 9 kwietnia 2025 r. o wymogu zapewnienia całodobowej opieki zostało dostarczone wraz z odwołaniem w dniu 18 kwietnia 2025 r.. W aktach sprawy jest decyzja Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 24 lutego 2023 r. o zaliczeniu H. G. do znacznego stopnia niepełnosprawności wydana do dnia 28 lutego 2025 r.. Przepis § 4 ust. 2, na który powołuje się skarżąca dotyczy osób wymagających całodobowej opieki, co nie jest równoznaczne ze znacznym stopniem niepełnosprawności, bowiem w decyzji ustalającej ten stopień wskazano, iż H. G. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Te same zapisy zawiera późniejsza decyzja z dnia 24 marca 2025 r. nr [...] Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczająca skarżącą na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności (załączona do odwołania). W ocenie Kolegium fakt zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności nie jest równoznaczny z koniecznością całodobowej opieki. Ta okoliczność wymaga potwierdzenia osobnym zaświadczeniem lekarskim. Konieczność zapewniania świadczeniobiorcy całodobowej opieki zmienia również formę wsparcia, o jaką może ubiegać się osoba zainteresowana, bowiem okoliczność ta uprawnia do wnioskowania o wydanie skierowania do domu pomocy społecznej. W związku z powyższym organ pomocy społecznej przyznał H. G. wnioskowane 4 nieodpłatne godziny usług opiekuńczych miesięcznie od kwietnia 2025 r., tj. od miesiąca, w którym dostarczono zaświadczenie lekarskie (decyzja nr [...] z dnia 14 kwietnia 2025 r.). Ponadto organ wskazał, iż do odwołania od decyzji załączona została dodatkowo kserokopia zaświadczenia lekarskiego z dnia 25 października 2021 r., z którego wynika, iż H. G. z powodu chorób przewlekłych wymaga całodobowej opieki. Organ wyjaśnił, iż oryginału tego zaświadczenia brakuje w przekazanych aktach sprawy. Jak wynika z załączonych przez MOPR dokumentów T. G. skontaktował się telefonicznie z MOPR w [...] w dniu 25 października 2021 r. z prośbą o objęcie pomocą jego rodziców B. i H. G. z uwagi na ich wiek i problemy z poruszaniem się. Zgłaszający wskazał, iż rodzice mają problemy z zapewnieniem sobie posiłków i zrobieniem zakupów. Dodatkowo chodziło również o pomoc w utrzymaniu higieny i toalety H. G.. Wywiad przeprowadzono dnia 8 listopada 2021 r., natomiast zaświadczenie lekarskie nie zostało załączone do akt sprawy. W protokole zgłoszenia telefonicznego z dnia 25 października 2021 r. widnieje adnotacja pracownika przy nazwisku T. G. "covid", co uprawdopodabnia, iż zaświadczenie nie zostało dosłane celem włączenia do akt sprawy z uwagi na ograniczenia w dostępie do przychodni w okresie pandemii. W ocenie Kolegium organ prawidłowo wskutek pojawienia się nowego dowodu w sprawie zmienił decyzję od kwietnia 2025 r. przyznając prawo do 4 bezpłatnych godzin usług opiekuńczych miesięcznie, ale z mocą obowiązującą na przyszłość, a nie od daty rozpoczęcia świadczenia pomocy w formie usług opiekuńczych na rzecz H. G., bowiem brak było dokumentów pozwalających na zastosowanie tego rozwiązania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła H. G. reprezentowana przez syna zarzucając jej naruszenie: 1. Przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy) tj: - art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; - art. 7, 75 §1, art. 76 §1, art. 77 § 1, art. 77 §4 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego jednostronnej i dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej dokumentom jakim są: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 22 sierpnia 2018 oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 lutego 2023 r. i 24 marca 2025 r. poprzez kwestionowanie lub umniejszanie mocy dowodowej zawartych w nich zapisów, które są tożsame z zapisami z zaświadczenia lekarskiego z dnia 25 października 2025 r. i 09 kwietnia 2025 r.; - art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo szeregu zaniedbań i uchybień organu pierwszej instancji w trakcie ustalania prawa mojej mamy do bezpłatnych usług opiekuńczych na mocy §4 ust. 2 uchwały Rady Miasta [...] z dnia 28.03.2017r. nr [...], ale także stwierdzonej bezczynności i przewlekłości organu I instancji w toku postępowania w tej sprawie; - art. 9 i 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji ustalającej datę nabycia uprawnień do bezpłatnych usług opiekuńczych od dnia 01 kwietnia 2025r.; - art. 8 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych i sprzecznych ze sobą stwierdzeń mających wyraz w przytoczonym z uzasadniania zdaniu: "W aktach sprawy jest decyzja Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 24.02.2023 r. o zaliczeniu p. H. G. do znacznego stopnie niepełnosprawności wydana do dnia 28.02.2025 r.. Przepis §4 ust. 2, na który powołuje się skarżąca dotyczy osób wymagających całodobowej opieki, co nie jest równoznaczne ze znacznym stopniem niepełnosprawności, bowiem w decyzji ustalającej ten stopień wskazano, iż pni H. G. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Te same zapisy zawiera późniejsza decyzja z dnia 24.03.2025 r. nr [...] Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o niepełnosprawności..." 2. Przepisów prawa materialnego tj. naruszenie §4 ust. 2 uchwały Rady Miasta [...] z dnia 28 marca 2017r. nr [...] poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż okoliczność sprawowania całodobowej opieki nad osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i posiadającą stosowne orzeczenia wymaga dodatkowego potwierdzenia osobnym zaświadczeniem lekarskim. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 18 marca 2026 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę akcentując, iż w jego ocenie dla przyznania 4 bezpłatnych godzin opieki w miesiącu nie potrzeba było żadnego innego dokumentu niż orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto pełnomocnik Skarżącej wskazał, iż uzyskanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wynikało wyłącznie z faktu ignorowania przez pracowników pomocy społecznej orzeczenia ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej również jako: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U.2025.1214 – dalej jako "ustawa" ). Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy, do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Natomiast w myśl art. 50 ust. 2 ustawy usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu nie jest kwestia spełnienia przesłanek do przyznania Skarżącej pomocy w formie usług opiekuńczych czy też ustalenia faktyczne w zakresie sytuacji dochodowej rodziny. Natomiast istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii od jakiego momentu w świetle zapisów § 4 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 28 marca 2017 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, wprowadzając nową stawkę opłat za usługi opiekuńcze oraz przedłożonych dokumentów Skarżącej należało przyznać 4 godziny bezpłatnych usług opiekuńczych w miesiącu. Zgodnie z § 4 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] osoby uprawnione do świadczenia, wymagające opieki całodobowej, które są objęte wyłącznie opieką faktyczną przez członków rodziny, niezależnie od wysokości posiadanych dochodów mają prawo do korzystania z bezpłatnych usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w wymiarze do czterech godzin miesięcznie. W ocenie Skarżącej skoro legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazanie, iż wymaga opieki, to powinna mieć przyznane bezpłatne usługi opiekuńcze od samego początku. Zatem w tej sytuacji należy rozstrzygnąć czy samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem, iż osoba niepełnosprawna wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znaczną ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji jest wystarczające do stwierdzenia, że osoba ta wymaga całodobowej opieki. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie można zrównywać pojęcia "całodobowej opieki" z pojęciem "stałej lub długotrwałej opieki". W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy w przypadku braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania osoba wymagająca z powodu wieku lub niepełnosprawności pomocy innych osób może korzystać z usług opiekuńczych i bytowych w formie rodzinnego domu pomocy. Natomiast w myśl art. 54 ust. 1 ustawy osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Zatem skoro ustawodawca w ustawie wyraźnie odróżnia kwestie "całodobowej opieki" od konieczności pomocy innych osób, to powyższe uniemożliwia utożsamianie pojęcia "całodobowej opieki" z pojęciem "stałej lub długotrwałej opieki" na gruncie jednego aktu prawnego. Wynika to z językowych dyrektyw interpretacyjnych: zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którym różnym zwrotom użytym w danym akcie prawnym nie należy nadawać tego samego znaczenia, oraz dopełniającego go zakazu wykładni homonimicznej, czyli niedopuszczalności nadawania tym samym zwrotom różnych znaczeń. Dochodząc do powyższych wniosków Sąd miał przy tym na uwadze, iż stosownie do § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328 - powoływanego dalej jako "rozporządzenie") standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące: 1) niezdolność do pracy - co oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu; 2) konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem; 3) konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych - co oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych. Co istotne w myśl art. 29 ust. 2 rozporządzenia przez długotrwałą opiekę i pomoc w pełnieniu ról społecznych rozumie się konieczność jej sprawowania przez okres powyżej 12 miesięcy w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. Warto również mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 913) do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Natomiast w myśl art. 4 ust. 4 omawianej ustawy niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Warto na gruncie niniejszej sprawy odnotować, iż ze znajdującego się w aktach administracyjnych orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jednoznacznie wynika, że "obecny stan zdrowia uzasadnia konieczność długotrwałej opieki i pomocy innych osób" (zob uzasadnienie do orzeczenia z dnia 24 lutego 2023 r. ). Dopiero w orzeczeniu z dnia 24 marca 2025 r. wskazano, że "stan zdrowia wnioskodawcy powoduje trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji i wypełniania ról społecznych, skutkującą koniecznością zapewniania wnioskodawcy stałej opieki i pomocy innych osób w zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb życiowych". Tym samym do dnia 24 marca 2025 r. Skarżąca legitymowała się do dnia 24 marca 2025 r. wyłącznie orzeczeniem, iż wymaga długotrwałej opieki, co w żadnym wypadku nie można automatycznie prowadzić do wniosku, że wymagała całodobowej opieki. Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organu, iż do przyznania osobie uprawnionej czterech bezpłatnych godzin opieki zgodnie z § 4 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] konieczne jest przedłożenie dodatkowego dokumenty wskazującego, iż osoba ta wymaga opieki całodobowej. Z tych też względów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia powyższego przepisu, a organ słusznie uznał organ, że dopiero od miesiąca w którym przedłożono orzeczenie lekarza o konieczności całodobowej opieki, co miało miejsce w kwietniu 2025 r. można było orzec o przyznaniu bezpłatnych godzin usług opiekuńczych. Zgodzić się również należy z organem, iż zaświadczenie lekarskie z dnia 9 kwietnia 2025 r. potwierdzające konieczność zapewnienia Skarżącej całodobowej opieki jest nowym dokumentem w sprawie i nie może rzutować na kwestionowanie ważności poprzednio wydanych rozstrzygnięć, których Skarżąca nie zaskarżała. Odnosząc się zaś do kwestii zaświadczenia lekarskiego z dnia 25 października 2021 r. wskazać należy, iż Skarżąca przez okres prawie 4 lat nie kwestionowała decyzji ustalającej zasady odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. Ponadto, co ma istotne znaczenie w sprawie, decyzja zmieniająca trybie art. 106 ust. 5 ustawy, jest wydawana na przyszłość. W orzecznictwie wskazuje się, iż decyzje wydawane na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej mają charakter konstytutywny. Ustawodawca w redakcji art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej konsekwentnie posługuje się pojęciami: "zmienia" i "uchyla" decyzję, co oznacza, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej, jak i jej uchylenie, mają charakter konstytutywny - wywierają jedynie skutki na przyszłość (ex nunc). Brak jest jakichkolwiek podstaw, by uchylać lub zmieniać decyzje przyznające prawa do określonych świadczeń z pomocy społecznej lub nakładające określony obowiązek z mocą wsteczną (ex tunc). W konsekwencji Sąd podziela pogląd, iż skutki ex tunc można wiązać jedynie z decyzjami deklaratoryjnymi, tj. potwierdzającymi zaistniały już stan rzeczy (zob. np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 772/13, Lex nr 1404923; w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 477/14, Lex nr 1520150 oraz z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1287/12, Lex nr 1287068; w Opolu z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 260/14, Lex nr 1490659; w Warszawie z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2711/13, Lex nr 1467573; w Krakowie z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 2100/14, Lex nr 1661086 oraz w Łodzi: z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 798/15 i z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 1067/15, a także z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 159/16 - dostępne w CBOSA pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten uzasadniony jest obowiązującą w prawie polskim zasadą lex retro non agit., Upoważnienie do wydania decyzji regulującej z mocą wsteczną obowiązki strony może wynikać z ustawy, z t6ym że ustawa o pomocy społecznej takiego uregulowania nie zawiera. Nie jest nim w szczególności art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej ani też żaden inny z powołanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisów ustawy o pomocy społecznej. Artykuł 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej umożliwia zatem zmianę sytuacji prawnej strony, określonej wcześniej inną decyzją, ale jedynie ze skutkiem teraźniejszym, czyli ex nunc (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 kwietnie 2014 r., sygn. I OSK 980/13, Lex nr 1480913 i z dnia 29 września 2011 r., sygn. I OSK 655/11, Lex nr 1068524 oraz z dnia: 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1099/12; 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1280/12; 29 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 945/12; 19 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 535/08; 10 lipca 2009 r., sygn. I OSK 1501/08; 4 lutego 2010 r., sygn. I OSK 1208/09 - dostępne w CBOSA pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym wydana przez organ na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy decyzja konstytutywna kształtuje na nowo zakres uprawnień strony od momentu wydania nowej decyzji orzekającej zmianie. Nawet gdyby uznać, że Skarżąca wcześniej wymagała całodobowej opieki, to organ nie miał prawa do wydawania, na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy, decyzji wstecznie przyznającej bezpłatne usługi opiekuńcze. Mając powyższe na uwadze zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienia. Organ po przeprowadzeniu postępowania zgromadził dowody pozwalające na rozstrzygnięcie sprawy, a uzasadnienia zapadłych rozstrzygnięć oprócz wskazania podstawy prawnej wyjaśniają motywy zapadłego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. ----------------------- 8