II SA/Gl 134/05

Dnia 5 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 roku, sprawy ze skargi E. G. i C. G. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. orzeczenia sądu w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej oddala skargę Skarżący E. i C. G. w swojej skardze z dnia [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaskarżyli bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., polegającą na niewykonaniu przez ten organ wyroku tut. Sądu z dnia 17 listopada 2004 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 2396/02. Jako podstawę skargi wskazali art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. Podali, iż pismem z dnia [...]wezwali organ do wykonania wyroku WSA w Gliwicach z dnia 17 listopada 2004 roku. W odpowiedzi na to pismo organ stwierdził, że sprawę rozstrzygnął poprzez wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Skarżący zwrócili przy tym uwagę, iż wskazana przez organ decyzja wydana została w postępowaniu, w którym nie brali oni udziału. Stąd też wyciągnęli wniosek, że organ nie prowadził postępowania w sprawie samowoli budowlanej po wydaniu wyroku, co stanowi o jego bezczynności. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., powołując się na swoje pismo z dnia [...] stwierdził, iż w wykonaniu wyroku z dnia 17 listopada 2004 roku, jak i wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 marca 2004 roku, sygn. akt. II SA/Ka 166/02, przeprowadził ponownie postępowanie, które zakończone zostało wydaniem przez niego w dniu [...] decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu. Przyznał, że w postępowaniu tym nie brali udziału skarżący, albowiem zgodnie z treścią znowelizowanego art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stroną jest wyłącznie inwestor. Organ wskazał, że o tej okoliczności skarżący byli wcześniej powiadomieni pismem z dnia [...]. Dalej organ wskazał, że po otrzymaniu sprawy do ponownego rozpoznania przeprowadził kontrolę spornego obiektu, przeprowadził postępowanie naprawcze w celu doprowadzenia stwierdzonych nieprawidłowości do stanu zgodnego z prawem i uzupełnienia brakującej dokumentacji, a następnie wydał wspomnianą decyzję z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. W dalszym toku postępowania skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z akt administracyjnych złożonych w tut. Sądzie do sprawy o sygn. akt II SA/Gl 40/05. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący wskazali na dodatkowe swoje wystąpienia do organów nadzoru budowlanego, w których domagali się likwidacji samowoli budowlanej, a wystąpienia te pozostały bez odpowiedzi. Na rozprawie w dniu [...] skarżący podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wnieśli o ukaranie Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. grzywną za niewykonanie wyroku. Uczestnik postępowania Z. P. przychylił się do skargi i jej argumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 powołanego przepisu. Wniesiona przez skarżących w niniejszej sprawie skarga nie jest jednak skargą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. Wynika to zarówno z samego wskazania w jej treści podstawy prawnej, jak i ze sformułowanych przez skarżących żądań i twierdzeń. Jest to bowiem skarga na niewykonanie wyroku wniesiona w trybie art. 154 p.s.a. Wyrokiem, którego wykonania domagają się skarżący jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2004 roku, sygn. akt II SA/Ka 2396/02. Wyrok ten zapadł w wyniku rozpoznania skargi skarżących na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej. Zgodnie z jego sentencją uchylona została zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż organy nadzoru budowlanego umarzając postępowanie w sprawie naruszyły przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazał przy tym także na wcześniejszy wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 marca 2004 roku, sygn. akt II SA/Ka 166/01, w którym Sąd po rozpoznaniu skargi skarżących oraz K. P. i Z. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części spornego obiektu uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]. Dalej Sąd stwierdził, że w związku z wyrokiem z dnia 25 marca 2004 roku zarówno sprawa udzielenia pozwolenia na użytkowanie, jak i sprawa istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę będzie rozpoznawana przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, przy czym przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku o pozwolenie na użytkowanie organ zobligowany będzie do oceny dokonanych przez inwestora odstępstw. W tym miejscu wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 153 p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Tak więc zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i Sąd rozpoznając niniejszą skargę są związane ocenami i wskazaniami poczynionymi w wyrokach z dnia 25 marca 2004 roku oraz z dnia 17 listopada 2004 roku. Zważywszy na okoliczność, że w związku z nowelizacją Prawa budowlanego dokonaną na mocy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), organy nadzoru budowlanego stały się właściwe także w sprawach pozwolenia na użytkowanie, wykonanie zarówno wyroku z dnia 25 marca 2004 roku, jak i z dnia 17 listopada 2004 roku należało do kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. Nie zachodziła bowiem sytuacja, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej, gdyż obie te sprawy zakończone zostały decyzjami ostatecznymi przed dniem wejścia w życie tej ustawy. W takim stanie prawnym i faktycznym stwierdzić należy, że wykonanie wyroku z dnia 17 listopada 2004 roku, czego skarżący domagają się w niniejszym postępowaniu, nastąpić miało poprzez przeprowadzenie postępowania z wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu. W toku tego postępowania organ nadzoru budowlanego miał także obowiązek dokonania oceny dokonanych przez inwestora odstępstw. Oznacza to, że w przypadku, gdyby organ stwierdził w toku postępowania, że dokonane odstępstwa stanowią samowolę budowlaną uniemożliwiającą pozytywne załatwienie wniosku inwestora, winien był wydać odpowiednią decyzję skutkującą likwidacją takiej samowoli. Z kolei, jeżeli organ doszedł do odmiennych wniosków, to zakończenie postępowania sprowadzało się do wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku wydana decyzja stanowi w swej istocie wykonanie wcześniejszych wyroków WSA, w tym wyroku z dnia 17 listopada 2004 roku. Skoro zatem bezsporne jest, że organ pierwszej instancji w dniu [...] wydał decyzję Nr [...] udzielającą inwestorowi pozwolenia na użytkowanie, powołując się przy tym na przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem oceny dokonanych odstępstw od projektu budowlanego, to nie zachodzi w ocenie Sądu sytuacja, o której mowa w art. 154 § 1 p.s.a. Zupełnie inną kwestią pozostaje kwestia legalności i prawidłowości decyzji z dnia [...], jak i ewentualnie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Jednakże w niniejszym postępowaniu ani jedna, ani druga z tych decyzji nie stanowi przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny w sprawie ze skargi na niewykonanie wyroku, wniesionej w trybie art. 154 p.s.a. nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia, które zapadło w wyniku wykonania tego wyroku. Na marginesie natomiast Sąd podziela te zarzuty skarżących, które odnoszą się do pominięcia ich, jako strony w postępowaniu prowadzonym po wydaniu wyroku z dnia 17 listopada 2004 roku. Jakkolwiek zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od 11 lipca 2003 roku stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, to organy winny mieć na uwadze, że w związku ze zmianami kompetencyjnymi, a także wiążącymi je wyrokami WSA, prowadzone postępowanie nie było li tylko postępowaniem w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Jak już wyżej wskazano, aby mogło dojść do zakończenia tego postępowania poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to wobec wcześniejszego uchylenia przez Sąd decyzji na mocy wyroku z dnia 17 listopada 2004 roku, organ w toku postępowania badał także kwestie ewentualnej samowoli. Taki stan rzeczy spowodował, że postępowanie obejmowało swoim przedmiotem nie tylko pozwolenie na użytkowanie. To z kolei nakazywało organom ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony na zasadach ogólnych. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem, jak już wskazano przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest decyzja z dnia [...]. Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.