II SA/Go 470/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant asystent sędziego Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2006r. Burmistrz cofnął A.C. zamieszkałej w [...] zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, udzielone decyzją Burmistrza nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. dla punktu sprzedaży detalicznej w [...]. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] listopada 2005r. w w/w. punkcie sprzedaży funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji ujawnili fakt sprzedaży napojów alkoholowych (piwa) osobie nieletniej. W sprawie powyższego czynu Prokurator Prokuratury Rejonowej wniósł o cofnięcie wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W tych okolicznościach Burmistrz na podstawie na podstawie art. 18 ust. 10 pkt.1 lit. A ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 147, poz. 1231 z późn. Zmian.) zobowiązany był do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. A.C., nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, złożyła od niego odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu odwołania wyżej wymieniona wskazała, iż zaskarżoną decyzją Burmistrz cofnął zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo dla prowadzącego przez skarżącą punktu sprzedaży detalicznej. Podstawą tej decyzji było ustalenie, że w dniu [...] listopada 2005r. miało miejsce w w/w. punkcie sprzedaży ujawnienie jednorazowego faktu sprzedaży piwa przez pracownicę odwołującej się E.S. osobie nieletniej. A.C. wskazała, iż w w/w. sprawie toczyło się postępowanie przygotowawcze w Prokuraturze Rejonowej pod sygn. 1 Ds. 2592/05 zakończone wnioskiem Prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania karnego. W uzasadnieniu w/w. wniosku Prokurator podał, iż zachowanie pracownika E.S. miało charakter incydentalny. W okolicznościach sprawy sprawstwo i wina E.S. nie budzą żadnych wątpliwości, a społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna. W uzasadnieniu odwołania A.C. podała, iż w okresie, w którym doszło do zdarzenia będącego przedmiotem w/w. postępowania, tj. [...] listopada 2005r. przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od [...] sierpnia 2005r. do [...] lutego 2006r. Nadto odwołująca się wskazała, iż Pani E.S. odbyła stosowne szkolenie dotyczące zasad sprzedaży alkoholu w w/w. punkcie sprzedaży oraz jako pracownik odwołującej się została poinformowana na piśmie o zakazie sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim, w związku z czym oświadczyła, iż bierze na siebie pełną odpowiedzialność karną i finansową za złamanie w/w. zakazu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn. Zmian.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856), art. 138 par. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. Zmian.) w zw. z art. 18 ust. 10 pkt. 1a ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002r., Nr 147, poz. 1231 z późn. Zmian.), uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i odmówiło cofnięcia zezwolenia Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. udzielonego A.C. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa . W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 18 ust. 10 pkt. 1a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenie na sprzedaż alkoholu organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie poza sporem pozostawała okoliczność, że pracownica Pani A.C.- Pani E.S., w dniu [...] listopada 2005r. sprzedała alkohol osobie nieletniej i że zachowanie to miało charakter incydentalny. Istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy w świetle przepisu art. 18 ust. 10 pkt. 1a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jednorazowa sprzedaż napojów alkoholowych osobie do lat 18 daje podstawę do cofnięcia zezwolenia. W ocenie organu odwoławczego zarówno wykładnia celowościowa, logiczna, jak i gramatyczna powołanego przepisu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie daje podstaw do przyjęcia, że już jednorazowe naruszenie zakazu sprzedaży alkoholu osobom nieletnim i nietrzeźwym daje podstawę do cofnięcia zezwolenia. Użycie przez ustawodawcę w omawianym przepisie słów: "nieprzestrzeganie zasad" odnosi się do co najmniej dwukrotnych zachowań przedsiębiorcy lub też osób działających na jego rzecz. Stąd powtarzające się zdarzenia mogą skutkować cofnięciem zezwolenia. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 7 lipca 1998r. sygn. II SA 714/98. Nie do przyjęcia jest założenie, by wolą racjonalnego ustawodawcy było pozbawienie podmiotu, który uzyskał zezwolenie na sprzedaż alkoholu za zawinione przez jego pracownika jednorazowe naruszenie Aret. 43 powołanej ustawy. Uregulowania zawarte w ustawie należy traktować systemowo. Ustawodawca przewidział bowiem odpowiedzialność karną i administracyjną w postaci cofnięcia zezwolenia. W przypadku naruszenia przepisów karnych podmiot, który uzyskał zezwolenie może stosować wobec pracownika środki przewidziane w kodeksie pracy. Organ odwoławczy wskazał nadto na różnice między uregulowaniami zawartymi w art. 18 ust. 10 i art. 43 ust. 1 w/w. ustawy. W pierwszym przypadku ustawodawca używa sformułowania "sprzedaży i podawania", w drugim natomiast- "sprzedaje lub podaje". "Podawanie" oznacza czynność wielokrotną, a "podaje"- czynność jednorazową. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prokurator Rejonowy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zbieżne z wyrokiem NSA z dnia 7 lipca 1998r., sygn. II SA 714/98, w którym Sąd ten stwierdził, iż ustawodawca, mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, nie miał na myśli jednorazowego działania i to jeszcze nie zawinionego, ale powtarzające się działania. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi działanie nieumyślne. Zatrudniona bowiem w charakterze sprzedawcy E.S. sprzedała piwo osobie mające lat 15. Ekspedientka świadomie sprzedała alkohol osobie nieletniej- wypełniając takim zachowaniem ustawowe znamiona występku opisanego w art. 43 ust. 1 w/w. ustawy, który jest przestępstwem umyślnym- nie zaś zachowaniem nieumyślnym. Tym samym zrealizowane zostały przesłanki, o których mowa w art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które skutkować winno wydaniem decyzji o cofnięciu zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Nadto wskazana ustawa nakazuje cofnąć już wydane zezwolenie w przypadku nieprzestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi, co zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nastąpiło, nie pozostawiając tu organowi miejsca na uznanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1296 z póżn. Zmian.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe oznacza, iż rozpoznając skargę Sąd ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów prawa procesowego. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy tego, czy jednorazowe naruszenie zasady obrotu napojami alkoholowymi- jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie, która nie ukończyła 18 roku życia, stanowi naruszenie zasad skutkujące cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, czy też nie. Okoliczność bezsporną stanowi fakt, iż Pani E.S. zatrudniona w charakterze sprzedawcy w punkcie sprzedaży detalicznej, którego właścicielem jest A.C., sprzedała piwo osobie mającej lat 15. Rozstrzygając przedmiotową sprawę Sąd podzielił argumentację strony skarżącej, albowiem zaskarżona decyzja organu II instancji nie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn.: z 2002r., Nr 147, poz. 1231 z późn. zmian.) sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez burmistrza właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Stosownie natomiast do dyspozycji art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit a w/cyt. Ustawy, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim. W kontekście powyższego Burmistrz jako organ zezwalający zobligowany został do cofnięcia udzielonego uprzednio zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sytuacji nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim. O powyższym świadczy użycie przez ustawodawcę słowa "cofa", co oznacza, że w sytuacji zaistnienia przesłanek w/cyt. przepisu organ zezwalający ma obowiązek wydać decyzję cofającą udzielone uprzednio pozwolenie. Oznacza to brak po stronie organu zezwalającego zakresu uznania co do orzekania w w/w. przedmiocie. Nadto ustawodawca w przepisie art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a mówi o "przypadku" przez co należy rozumieć każdy przypadek, nawet jeżeli ma on wymiar jednostkowy, tj. pojedynczego zdarzenia, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Zastosowanie w cytowanym przepisie liczby mnogiej, na co w sposób bezzasadny powoływał się w uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji, ogranicza się wyłącznie do wskazania (podkreślenia), że zasad sprzedaży napojów alkoholowych jest wiele. Nie oznacza to jednak, iż wiele też musi zaistnieć przypadków "nieprzestrzegania" zasad sprzedaży napojów alkoholowych, aby wystąpiła konieczność zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych Powyższe stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w tezie do wyroku z dnia 27 września 2005r., sygn. akt II GSK 148/05, LEX nr 179657, zgodnie z którą jeżeli choćby tylko raz stwierdzony zostanie przypadek złamania zasad(y) sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, obowiązkiem organu zezwalającego jest cofnięcie wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Nadto w uzasadnieniu do w/cyt. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, co podano wyżej, iż decyzja wydana na podstawie art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie ma charakteru decyzji uznaniowej. W tej sytuacji jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, nawet niezawiniona przez sprzedawcę, wystarcza do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Zdaniem Sądu to na podmiocie, prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych, spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek złamania zasad(y) sprzedaży napojów alkoholowych określonych w w/w. ustawie. W kontekście powyższego sprawą drugorzędną jest, iż przedmiotowej sprzedaży dokonała osoba będąca pracownikiem Pani E.S., nawet jeśli legitymowała się odpowiednim zaświadczeniem potwierdzającym przeszkolenie z zakresu przeciwdziałania alkoholizmowi, skoro odpowiedzialnym z mocy w/w. ustawy jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, tj. A.C.. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. Zmian.) orzekł jak w sentencji wyroku.