II SA/Op 355/07

WyrokWSA w Opolu2007-09-27

Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Daria Sachanbińska, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie w części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymaga przeprowadzenia procedury uchwalania zmiany planu, w tym podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany planu?
Ratio decidendi
Uchylenie w części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi jego zmianę, co wymaga przeprowadzenia procedury określonej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany planu. Niewłaściwe przeprowadzenie tej procedury skutkuje nieważnością uchwały rady gminy.
Stan faktyczny
Rada Miejska w Nysie uchyliła w części miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda Opolski stwierdził nieważność tej uchwały, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności brak podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany planu. Rada Miejska zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, argumentując, że uchylenie części planu nie jest jego zmianą i nie wymaga stosowania procedury przewidzianej dla uchwalania planu lub jego zmiany.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miejskiej w Nysie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Nysa na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 24 maja 2007 r. nr IG.VI-GF-7042-95/07 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Uchwałą Nr VIII/97/07 z dnia 27 kwietnia 2007 r., Rada Miejska w Nysie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 20 ust. 1 oraz art. 29 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Nysa, uchyliła w części uchwałę własną z dnia 29 września 2003 r., Nr XIV/216/03, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 12 listopada 2003 r., Nr 898, poz. 1725. Uchylenie dotyczyło rejonu ulicy Grodkowskiej i Kaczkowskiego w Nysie - terenu oznaczonego symbolem 13.UCg, Uch, UPa, przeznaczonego pod zabudowę usług publicznych (administracji) i usług komercyjnych (handlu, gastronomii, usług bytowych i innych) - działki o nr ewidencyjnym gruntów nr 69/40, k.m. 5, obręb Wróblewskiego, położonej w Nysie przy ul. Grodkowskiej. Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Nysy (§ 3). Rada wskazała, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego oraz na stronie internetowej Gminy Nysa oraz, że wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym (§§ 4 i 5). Pismem z dnia 17 maja 2007 r. Wojewoda Opolski powiadomił Radę Miejską w Nysie o wszczęciu z urzędu postępowania nadzorczego wobec uchwały Nr VIII/97/07 z dnia 27 kwietnia 2007 r., po czym w dniu 24 maja 2007 r., działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, stwierdził jej nieważność z powodu istotnego naruszenia prawa. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że poprzez podjęcie przedmiotowej uchwały Rada dokonała zmiany uchwały z dnia 29 września 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - w ten sposób, że działka nr A, z k.m. [...], obręb ul. [...], położona w N. przy ul. [...] została całkowicie wyłączona z regulacji tego planu. Podkreślił, że uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inicjująca podjęcie przez Radę Miejską w Nysie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ostatecznie określiła i zamknęła obszar objęty pracami planistycznymi. Zgodnie natomiast z przepisem art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane. Oznacza to nałożenie na radę gminy obowiązku podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że Rada Miejska, podejmując kwestionowaną uchwałę, nie przeprowadziła wymaganych przez prawo czynności, nie została bowiem podjęta uchwała o przystąpieniu do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rada naruszyła także postanowienia art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który przewiduje odpowiednią procedurę sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego (art. 16 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a więc każda zmiana jego ustaleń, jest zmianą prawa miejscowego i wymaga zachowania takich samych warunków, co przygotowanie samego planu. Dodał, że omawiana ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków pozwalających na odstąpienie od procedury uchwalania planów miejscowych lub ich zmian, przewidzianej w art. 17. Wojewoda wskazał również, że w myśl art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jedynie wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części odnoszących się do objętego nim terenu, a żadne względy celowościowe nie mogą naruszać wykładni gramatycznej podanych wyżej przepisów. Według Wojewody, wyłączenie działki gruntu spod regulacji planu miejscowego, poprzez podjęcie uchwały uchylającej w części uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi naruszenie art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W skardze na rozstrzygnięcie nadzorcze, Rada Miejska w Nysie - po wcześniejszym podjęciu uchwały w sprawie zaskarżenia (uchwała z dnia 29 maja 2007 r., Nr IX/109/07) - zarzuciła Wojewodzie Opolskiemu naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazała, iż naruszenie to polega na błędnym uznaniu, że jedynie wejście w życie nowego planu miejscowego może powodować utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części. Zarzuciła także naruszenie art. art. 27, 14 i 17 powołanej ustawy, poprzez błędne przyjęcie, iż uchylenie w części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest jego zmianą, a w związku z tym, że dla uchylenia w części planu wymagane jest podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu lub jego zmian oraz zachowanie procedury określonej w art. 17 ustawy. W uzasadnieniu Rada podniosła, iż art. art. 14 i 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 14 dotyczy przystąpienia do sporządzenia planu, a art. 17 określa szczegółowo tryb sporządzania planu), natomiast powołany przez Wojewodę art. 27 tejże ustawy odsyła do przepisów regulujących uchwalanie planu jedynie w zakresie zmiany planu, nie przewidując takiego obowiązku dla uchylenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego części. Tym samym, w ocenie Rady Miejskiej, nadinterpretacją wskazanego przepisu art. 27 jest twierdzenie Wojewody, iż hipotezą tej normy objęta jest - poza zmianą planu - sytuacja uchylenia planu miejscowego w części. W ocenie skarżącej, gdyby taka była intencja ustawodawcy to zostałoby to wprost wyrażone w odpowiednich przepisach ustawowych. Ponadto, według skarżącej, uchylenie części lub całości obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być uznane za zmianę tego planu także z tego względu, że poprzez jego uchylenie na przedmiotowym obszarze nie następuje ustalenie innego (nowego) przeznaczenia terenu oraz, nie następuje określenie innego (nowego) sposobu jego zagospodarowania lub zabudowy. Uchylenie części lub całości obowiązującego planu doprowadza jedynie do sytuacji braku na danym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli sytuacji przewidzianej wprost w przepisach komentowanej ustawy - art. 4 ust. 2, art. 50 ust. 1, art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 6. Z uwagi na powyższe, należy przyjąć, że przepis art. 27 nie wyklucza możliwości uchylenia części uchwalonego wcześniej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w trybie przewidzianym dla aktów prawa miejscowego, tj. po uprzednim ogłoszeniu uchwały uchylającej w części plan w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego, ale bez obowiązku przeprowadzania określonej, m.in. w art. art. 14 i 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, procedury. Możliwość decydowania o obszarach, na których będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego należy do przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego, bowiem to gmina prowadzi politykę przestrzenną, analizując potrzeby inwestycyjne na swoim terenie. Rada Miejska, powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 22 lutego 2006 r. (sygn. akt II OSK 1127/05, LEX nr 194894), podkreśliła, iż uchwalenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie jest obowiązkowe, poza przypadkami, kiedy wymagają tego przepisy odrębne (art. 14 ust. 7 powyższej ustawy). Skarżąca zakwestionowała również twierdzenie Wojewody, iż w myśl art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jedynie wejście w życie nowego planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części, odnoszących się do objętego nim terenu. Takie rozumienie tego przepisu oznaczałoby, iż ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której dla danego obszaru nie będzie obowiązywał żaden plan, co nie znajduje jednak potwierdzenia w obowiązującym prawie. Istota komentowanego przepisu sprowadza się jedynie do ustanowienia zasady, że wejście w życie nowego planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części, których ustaleniami objęty był dany teren, a zatem przepis ten pełni funkcję informacyjną, ułatwiając ustalenie zakresu derogacji. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wyklucza więc możliwości podjęcia przez Radę Miejską uchwały o uchyleniu w całości lub w części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Ponadto, odnosząc się do zgłoszonych zarzutów podkreślił, iż zapis w art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na radę gminy obowiązek podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a Rada Miejska w Nysie tego nie uczyniła. Naruszyła także postanowienia art. 17 przywołanej ustawy, bowiem nie zachowała procedury przewidzianej w tym przepisie. Wojewoda podniósł, że nie można zgodzić się z poglądem, iż w przedmiotowej sprawie dokonanie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego może się ograniczyć jedynie do czynności podjęcia uchwały o zmianie planu. Dokonywanie zmian w planie nie zawsze wiąże się z obowiązkiem przeprowadzenia wszystkich czynności, które zostały podjęte przy sporządzaniu danego aktu, jednakże podjęcie uchwały w sprawie przystąpienia do zmiany planu jest niezbędne. W trakcie rozprawy sądowej pełnomocnik strony skarżącej wnosiła i wywodziła, jak w skardze. Podkreśliła, iż podjęta przez Radę Miejską w Nysie uchwała nie dotyczyła zmian, a jedynie uchylenia w części planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na powyższe, w ocenie strony skarżącej, nie miała zastosowania procedura przewidziana przepisem art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a co za tym idzie, nie miał zastosowania tryb wskazany przepisem art. 14 powołanej ustawy. Ponadto, pełnomocnik wskazała, iż w 2006 r. Rada Miejska w Nysie podjęła uchwały o podobnej treści, jednak Wojewoda nie stwierdził ich nieważności. Dodała również, że przedmiotowa uchwała dotyczy uchylenia części planu w zakresie obejmującym działkę osobę fizycznej i została podjęta na wniosek tejże osoby. Pełnomocnik Wojewody Opolskiego, podtrzymując argumentację ujętą w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że uchwała w przedmiocie uchylenia części planu zagospodarowania przestrzennego jest w istocie jego zmianą, a to oznacza obowiązek zastosowania procedury szczegółowo opisanej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Rady Miejskiej w Nysie nie znajduje uzasadnionych podstaw, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w niczym nie narusza prawa. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznaczało w przedmiotowej sprawie konieczność dokonania oceny, czy zarzuty organu nadzoru zgłoszone w stosunku do uchwały Nr VIII/97/07 Rady Miejskiej w Nysie z dnia 27 kwietnia 2007 r., uchylającej w części uchwałę z dnia 29 września 2003 r., Nr XIV/216/03, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, znajdują oparcie w przepisach prawa. Sąd administracyjny wypowiada się wyłącznie w sprawie legalności zaskarżonego aktu, w tym bada m.in. trafność stanowiska o naruszeniu przepisów procedury, niezbędnej do skutecznego podjęcia przedmiotowej uchwały. W pierwszym rzędzie należało wyjaśnić kwestię formalną, związaną ze spełnieniem przez Wojewodę Opolskiego specjalnej procedury sprawowania kontroli nad działalnością gminną. Przedstawiony Sądowi materiał dokumentacyjny potwierdza, iż organ nadzoru, działając w oparciu o treść art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zawiadomił w dniu 21 maja 2007 r. Radę Miejską w Nysie o wszczęciu postępowania nadzorczego wobec uchwały Nr VIII/97/07 z dnia 27 kwietnia 2007 r., a następnie, w wymaganym trzydziestodniowym terminie doręczył Radzie podjęte w dniu 24 maja 2007 r. rozstrzygnięcie nadzorcze. Przechodząc do meritum sprawy, przypomnieć trzeba, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczyło stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Nysie, wydanej na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 20 ust. 1 oraz art. 29 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.), która uchyliła w części uchwałę z dnia 29 września 2003 r., Nr XIV/216/03, dotyczącą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchylenie dotyczyło rejonu ulicy Grodkowskiej i Kaczkowskiego w Nysie, tj. terenu oznaczonego symbolem 13.UCg, Uch, UPa, przeznaczonego pod zabudowę usług publicznych (administracji) i usług komercyjnych (handlu, gastronomii, usług bytowych i innych), na obszarze obejmującym działkę o nr ewidencyjnym gruntów nr A, k.m. [...], obręb [...], położoną w N. przy ul. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda Opolski zarzucił, iż podjęcie przedmiotowej uchwały nastąpiło z naruszeniem szeregu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a to jej art. art. 27, 17, 16 ust. 8, 34 oraz 14 ust. 1 i 2. Zaprezentowane przez organ nadzoru stanowisko, omówione szerzej w stanie faktycznym uzasadnienia, należy w pełni podzielić. Podkreślenia wymaga, iż plan miejscowy jest podstawowym narzędziem regulacji zagospodarowania przestrzennego, zawiera bowiem przepisy powszechnie obowiązujące w zakresie przeznaczenia terenu, zagospodarowania i warunków zabudowy, stanowiące bezpośrednią podstawę do wydawania decyzji budowlanych oraz wywłaszczenia gruntów na cele publiczne. W tym miejscu rację przyznać należy twierdzeniom Rady Miejskiej w Nysie, ujętym w skardze, iż planowanie miejscowe jest fakultatywne. Ustawodawca nie statuuje bowiem czynności uchwalenia planu miejscowego jako zadania własnego samorządu, a zatem plany miejscowe gmina sporządza w zależności od potrzeb. Istnieje alternatywna forma gospodarowania przestrzenią: ustalanie warunków zabudowy oraz lokalizacji inwestycji celu publicznego w drodze decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy oraz w decyzji o lokalizacji celu publicznego. Na marginesie można tylko wspomnieć, iż ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje wyjątki od zasady fakultatywności planowania miejscowego, wynikające z przepisów odrębnych, które nie mają jednak zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, źródłem prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Nie różni się on tym samym od innych przepisów uchwalanych przez radę gminy na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym, poza tym, że tryb uchwalania tego aktu został szczegółowo uregulowany w art. 14-20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części (art. 28 omawianej ustawy). Ten szczególny tryb postępowania, a także przewidziana sankcja za jego naruszenie, wynikają z tego, że plan miejscowy reguluje status konkretnych nieruchomości położonych na obszarze planu. Plan miejscowy jest zatem zbiorem aktów indywidualnych, ustalających warunki zabudowy konkretnych nieruchomości, podjętym w drodze uchwały rady gminy (patrz: wyrok SN z 22 lutego 2002 r., sygn. akt III RN 203/00, OSNP 2001/20/606). Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż uchwała Rady Miejskiej w Nysie z dnia 29 września 2003 r., Nr XIV/216/03, w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 12 grudnia 2003 r., Nr 898, poz. 1725) stanowiła akt prawa miejscowego obowiązujący na terenie gminy Nysa. Zgodnie z przepisami cyt. wcześniej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rada gminy zmierzając do zmiany regulacji planistycznych dla obszaru objętego już obowiązującym planem miejscowym, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ma do wyboru wyłącznie dwie możliwości: podjąć uchwałę o przystąpieniu do zmiany planu miejscowego (art. 14 ust. 1 w zw. z art. 27), bądź podjąć uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia nowego planu miejscowego (odpowiednio art. 33 i 34). Zastrzec od razu trzeba, iż nie jest możliwe dokonywanie jakichkolwiek zmian w kwalifikacji terenów objętych planem miejscowym w trybie innym niż dwa wskazane powyżej. Z reguły, zakres zmian planistycznych przesądza o wyborze jednego z dwóch wymienionych rozwiązań. W ocenie Sądu, w każdym przypadku, w którym zmiany dokonywane w planie miejscowym mają istotny zakres przedmiotowy, właściwe będzie ich wprowadzenie w trybie sporządzenia nowego planu miejscowego. Jeżeli natomiast, wprowadzane zmiany będą mieć ograniczony zakres przedmiotowy - w rozpoznawanej sprawie chodziło o teren przeznaczony pod zabudowę usług publicznych i usług komercyjnych na obszarze obejmującym działkę o nr ewidencyjnym gruntów nr A - winny być dokonane w trybie zmiany obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Zgodzić należy się w tym miejscu ze stanowiskiem Rady Miejskiej w Nysie, iż rozstrzygnięcie w tej materii mieści się w zakresie samodzielności planistycznej gminy, jednakże nie zmienia to faktu, iż z punktu widzenia procedury zastosowanie znajdzie art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a co za tym idzie, tryb określony w jej art. 17 (patrz: Z. Niewiadomski "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 279-280). Słusznie zatem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego wskazał Wojewoda, że poprzez podjęcie uchwały Nr VIII/97/07 z dnia 27 kwietnia 2007 r. o uchyleniu w części planu miejscowego Rada Miejska w Nysie w rzeczywistości dokonała zmiany tego planu. W tym zakresie podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjnego w wyroku z dnia 10 stycznia 1997 r., sygn. akt II SA/Łd 1681/96, OwSS 2001/1/12 oraz podobny pogląd wyrażono w doktrynie - Z. Kostka, J. Hyla "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz i przepisy wykonawcze", wyd. Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Gdańsk 2004 r., s. 63-64; Z. Niewiadomski "Planowanie przestrzenne. Zarys systemu", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003 r., s. 120-121. Redakcja przepisu art. 27 ustawy stwierdzającego, że "zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane" oznacza konieczność stosowania odpowiedniego trybu sporządzania planu miejscowego. Podjęcie przez Radę Miejską w Nysie spornej uchwały, uchylającej w części uchwałę o planie miejscowym winno zatem nastąpić zgodnie z art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc wymagało zachowania takiej samej procedury, jak przy uchwalaniu planu miejscowego. Z uwagi na powiedziane powyżej, skonstatować należy, iż Rada Miejska w Nysie chcąc zmienić w części uchwalony wcześniej plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego, winna podjąć uchwałę o przystąpieniu do jego zmiany, a uchwałę o uchyleniu planu podjąć dopiero po przeprowadzeniu ustawowo określonej procedury planistycznej - art. 14 i nast. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Czyniąc inaczej, naruszyła komentowany wcześniej przepis art. 27. Fakt, iż podjęta przez Radę Miejską w Nysie uchwała stanowiła zadość wnioskowi złożonemu przez właścicieli działki o nr ewidencyjnym gruntów nr A nie zwalniał organu z powinności zastosowania szczegółowo przewidzianej przez ustawodawcę procedury. Podkreślić bowiem należy, iż względy natury celowościowej nie mogą mieć pierwszeństwa przed wyraźnymi sformułowaniami ustawy. Należy przy tym zwrócić uwagę na to, iż uwzględnienie interesu właściciela jednej tylko nieruchomości może być sprzeczne z interesami innych podmiotów, które powinny mieć prawo wypowiedzenia się jeszcze przed podjęciem uchwały w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, którą jest także uchylenie w części ustaleń planu obowiązującego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 1997 r., sygn. akt II SA/Łd 1681/96). W niniejszej sprawie Rada Miejska w Nysie nie tylko nie zachowała procedury przewidzianej w art. 14 -16 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale również zaniechała szeregu czynności przewidzianych w art. 17 tejże ustawy, gwarantujących możliwość udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie wniosków i uwag) i pośrednio zapewniających kontrolę legalności przyjmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień. W tym miejscu wskazać również należy, że art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje uchwalenie planu miejscowego, a więc również zmiany planu, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium. W istocie jednak chodzi o ocenę zgodności projektu planu, bądź projektu jego zmiany ze studium, a nie planu (zmiany) ze studium. Obowiązek stwierdzenia zgodności projektu planu ze studium niewątpliwie następuje przed uchwaleniem planu, co wynika z literalnego brzmienia przepisu: "plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu jego zgodności ze studium". Jeżeli rada gminy uzna, że projekt planu przedstawiony do uchwalenia nie jest zgodny ze studium, może stwierdzić konieczność dokonania istotnych zmian w projekcie. Forma prawna stwierdzenia zgodności projektu ze studium nie jest na gruncie powołanego przepisu oczywista. Analiza treści wskazanego przepisu wskazuje jednak, że uchwalenie planu (zmiany planu) następuje po stwierdzeniu zgodności projektu planu (jego zmiany) ze studium, a zatem stwierdzenie to jest czynnością towarzyszącą i winno nastąpić jeszcze przed uchwaleniem planu (zmiany planu). Z uwagi na powyższe, w ocenie składu orzekającego, stwierdzenie zgodności projektu planu ze studium winno przybrać formę odrębnej uchwały (porównaj: wyrok WSA w Białymstoku z 20 kwietnia 2006 r., II SA/Bk 906/05, LEX nr 194662, oraz Z. Niewiadomski "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Becka, Warszawa 2006, str. 189). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że zgodność ostatecznego projektu zmiany planu ze studium nie została formalnie stwierdzona. Na zakończenie jeszcze raz podkreślenia wymaga, że w żadnym wypadku nie jest możliwe odstąpienie od ustalonych zasad postępowania dotyczących uchwalania planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego oraz jego zmiany, przez którą - jak Sąd wykazał wcześniej - należy również rozumieć jego uchylenie w części. Ustawodawca nie przewidział jakichkolwiek możliwości prawnych uprawniających do pominięcia procedury przewidzianej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podczas uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego, czy też podczas jego zmiany. Rada Miejska w Nysie, jako podstawę prawną podjętej uchwały wskazała art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. art. 20 i 29 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zauważyć jednak należy, iż pierwsza z powołanych regulacji ma charakter kompetencyjny i nie może stanowić podstawy podjęcia uchwały w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego bez zachowania trybu określonego w art. 14 i nast. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast przepis art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi o etapie końcowym uchwalenia planu miejscowego, który jest jednak złożony proceduralnie, w którego toku rada zobowiązana jest podjąć kilka czynności o doniosłych skutkach prawnych, zakreślonych wcześniejszymi przepisami omawianej ustawy. Z kolei, art. 29 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza modyfikacje w zakresie terminu wejścia w życie aktu prawa miejscowego, jakim zgodnie z art. 14 ust. 8 jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W świetle powyższego, rozstrzygnięcie nadzorcze zaskarżonej treści uznać należy za zasadne, znajduje bowiem pełne oparcie w przepisie art. 91 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rozstrzygnięcie to spełnia również wymogi określone w art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Konsekwencją powyższego stanowiska jest konieczność oddalenia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło