II GSK 6/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-03-28
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Tadeusz Cysek, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy jeden ze wspólników spółki cywilnej legitymuje się licencją na wykonywanie transportu drogowego, może zostać wymierzona kara administracyjna wspólnikowi, który takiej licencji nie posiada, za wykonywanie transportu drogowego w ramach tej spółki?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, jeśli jeden ze wspólników spółki cywilnej posiada wymaganą licencję na wykonywanie transportu drogowego. W sytuacji, gdy licencja została udzielona jednemu wspólnikowi spółki cywilnej, który wykonuje objętą nią działalność gospodarczą w ramach spółki, nie można czynić zarzutu braku licencji drugiemu wspólnikowi, ponieważ działają oni pod wspólną firmą. Nałożenie kary pieniężnej na wspólnika nieposiadającego licencji, gdy drugi wspólnik ją posiada, stanowi naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej zatrzymano pojazd należący do spółki cywilnej "K.", prowadzonej przez J. T. i Z. K. Kierowca nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób wystawionej na Z. K., lecz okazał wypis z licencji wystawionej dla J. T. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną, w tym 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy karę w stosunku do Z. K., a uchylił w stosunku do J. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów w części dotyczącej kary nałożonej na Z. K., uznając, że licencja jednego wspólnika jest wystarczająca.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 września 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 594/06 w sprawie ze skargi Z. K. - wspólnika "K." s.c. J. T., Z. K. w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę kasacyjną
W dniu [...] lipca 2005 r. w miejscowości G. na drodze krajowej nr 74 zatrzymano do kontroli pojazd marki I. o nr rej. [...], należący do J. T. i Z. K. prowadzących w ramach spółki cywilnej przedsiębiorstwo K.. Kierowca E. C. nie okazał do kontroli licencji na wykonywanie transportu drogowego osób wystawionej na Z. K.. Okazał natomiast wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego osób wystawionej dla J. T..
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.1.1. i lp. 1.11.1 załącznika do tej ustawy, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. T., Z. K. K. s.c. karę pieniężną w łącznej kwocie 8.100 zł, w tym 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek, oraz 100 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego. Zdaniem organu, licencja na wykonywanie transportu drogowego uprawnia do wykonywania tego rodzaju przewozów tylko tego przedsiębiorcę, któremu została udzielona. W przypadku wykonywania transportu drogowego w ramach spółki cywilnej każdy ze wspólników powinien legitymować się licencją.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1.1., lp. 1.11.1 załącznika do tej ustawy i art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów specjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z dnia 1 grudnia 1985 r.), uchylił decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł w stosunku do J. T. i umorzył w tej części postępowanie I instancji (pkt 1) oraz utrzymał w mocy decyzję w zakresie nałożenia tej kary w stosunku do Z. K. (pkt 2), a w pozostałym zakresie 100 zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Główny Inspektor Transportu Drogowego podzielił stanowisko organu I instancji, że licencja udzielona jednemu ze wspólników spółki cywilnej nie uprawnia drugiego wspólnika do wykonywania transportu drogowego. Z tego też względu organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie kary 8.000 zł w stosunku do Z. K. i uchylił w tej części decyzję w stosunku do J. T..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. w pkt 2 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 r. w części nakładającej na Z. K. karę pieniężną w kwocie 8000 złotych i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w tych częściach.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 ust 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 281, poz. 2777 ze zm.) za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Tym samym przedsiębiorcą nie jest spółka cywilna, lecz jej poszczególni wspólnicy, z których każdy może rozpocząć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Realizując działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej jej wspólnicy, mimo że prowadzą wspólne przedsięwzięcie, występują jako odrębni przedsiębiorcy. Uznanie, że każdy ze wspólników spółki cywilnej zobowiązany jest do posiadania licencji, a brak posiadania jej przez jednego ze wspólników stanowi naruszenie ustawy o transporcie drogowym, nie może być jednak, zdaniem Sądu, akceptowane w świetle wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady praworządności.
Warunki udzielenia licencji zostały określone w art. 5 ust. 3 pkt 1 - 5 ustawy o transporcie drogowym. Licencji udziela się na rzecz przedsiębiorcy, a więc m.in. osobie fizycznej prowadzącej przedsiębiorstwo w ramach spółki cywilnej (art. 8 ust. 1 ustawy). Wydana licencja, w której organ określa m.in. przedsiębiorcę, jego siedzibę, adres, zakres i rodzaj przewozów uprawnia do wykonywania przewozów na obszarze, na który została udzielona. Z punktu widzenia celów ustawy, a także w związku z jej literalnym brzmieniem licencja obejmuje podjęcie i wykonywanie przez przedsiębiorcę transportu drogowego we wskazanej przez niego formie prawnej, a więc również w formie spółki cywilnej. Forma, w jakiej licencja ma być prowadzona znana jest organowi licencyjnemu, bowiem znając REGON i NIP wnioskodawcy organ wie, że udziela licencji wspólnikowi spółki cywilnej, który będzie działać w spółce, a nie samodzielnie. Przedsięwzięcie gospodarcze w istocie będą prowadzić wszyscy wspólnicy.
Ustawodawca w odniesieniu do przedsiębiorcy prowadzącego działalność w formie spółki cywilnej, ubiegającego się o licencję uwzględnia jego specyficzną sytuację prawną, bowiem z jednej strony nakłada obowiązek na wszystkich wspólników (art. 5 ust. 3 pkt.1 ustawy), a z drugiej respektuje specyficzne kwestie własnościowe (art. 5 ust. 3 pkt 3 - 5). Z brzmienia art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że w razie ubiegania się o licencję przez "innego przedsiębiorcę", na przykład wspólnika spółki cywilnej, "osoby prowadzące działalność gospodarczą", tj. pozostali wspólnicy spółki cywilnej, muszą spełniać wymogi dobrej reputacji. Z analizy pozostałej części tego przepisu wynika natomiast (ust. 3 pkt 2), że certyfikatem kompetencji zawodowych musi się legitymować co najmniej jeden ze wspólników spółki cywilnej, niekoniecznie występujący o wydanie licencji, bowiem w umowie spółki strony mogą wyznaczyć zadania dla każdego z jej wspólników, w tym "dla zarządzania przedsiębiorstwem" oraz "zarządzania w przedsiębiorstwie transportem drogowym." Sytuacja finansowa, o której mowa w art. 3 ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy dotyczy w istocie majątku wspólników spółki (cywilnej), bowiem "majątek przedsiębiorstwa" stanowi współwłasność łączną. Nie ma również sprzeczności w regulacji zawartej w art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy, albowiem warunki wymienione w tym przepisie mają spełniać albo "przedsiębiorcy osobiście", tj. każdy ze wspólników, albo "zatrudnieni przez przedsiębiorcę" (...), a jak wspomniano wyżej spółka cywilna na gruncie Kodeksu pracy jest przedsiębiorcą. Natomiast warunek z art. 3 ust. 3 pkt 5 powołanej ustawy dotyczący posiadania tytułów prawnych do dysponowania pojazdami, którymi transport drogowy ma być wykonywany, będzie spełniony zarówno w razie posiadania przez wnioskodawcę takich pojazdów na własność, użyczonych etc., jak i w przypadku, gdy samochód został wniesiony aportem do spółki cywilnej przez któregokolwiek z jej wspólników.
Sąd podkreślił, że żaden przepis ustawy nie przewiduje mnogości licencji koniecznych do prowadzenia jednego wspólnego przedsięwzięcia ani też żaden przepis nie zakazuje podjęcia działalności w zakresie transportu drogowego w ramach spółki cywilnej. W tym stanie rzeczy, wobec faktu, iż przepisy o konieczności posiadania licencji ograniczają swobodę działalności gospodarczej, w ocenie Sądu, uznać należy, że nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Wymaganie licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy od każdego z przedsiębiorców tworzących spółkę cywilną, mającą za przedmiot swojej działalności transport drogowy rzeczy, nie ma zatem umocowania w obowiązujących przepisach, a dokonaną przez organy interpretację przepisu art. 5 ustawy o transporcie drogowym należy – zdaniem Sądu - uznać za błędną.
W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 4 pkt 1 i 3 oraz art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz nieuzasadnioną odmowę zastosowania wobec podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą bez wymaganej licencji transportowej art. 92 ust. 1 ww. ustawy oraz Ip. 1.1.1. załącznika do tej ustawy.
Zdaniem organu, pogląd Sądu Wojewódzkiego, że z przepisów ustawy transportowej nie wynika obowiązek uzyskania licencji przez wszystkie osoby wykonujące transport drogowy w ramach spółki cywilnej, która za wspólny przedmiot ma taką właśnie działalność gospodarczą, narusza zasadę praworządności wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, stwarzając możliwość obejścia przepisów ustawy transportowej, w szczególności przez dopuszczenie wykonywania przewozów drogowych przez osoby, które nie spełniają podmiotowych warunków niezbędnych do uzyskania licencji, np. w zakresie wymogu niekaralności (art. 5 ust. 3 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit b) ustawy).
Sąd I instancji błędnie uznał, że organy inspekcyjne wymagają, ażeby każdy ze wspólników spółki cywilnej posiadał oddzielną licencję na przewozy drogowe, jeżeli przedmiotem ich wspólnego przedsiębiorstwa jest transport drogowy. Istnieje bowiem możliwość udzielenia jednej licencji wielu przedsiębiorcom działającym wspólnie w formie spółki cywilnej. Również z procesowego punktu widzenia nie ma przeszkód do prowadzenia jednego postępowania wobec wielu podmiotów prawa (art. 62 k.p.a.). Uzyskawszy taką "wielopodmiotową" licencję (decyzję) każdy ze wspólników jest uprawniony do wykonywania przewozów w ramach utworzonej spółki i nie narusza przepisów ustawy w zakresie obowiązku posiadania licencji, a także istnieje pewność co do tego, że każdy wspólnik poddany był procedurze weryfikacyjnej zgodnie z ww. przepisami ustawy transportowej. Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że taka też jest masowa praktyka organów licencyjnych, w tym ministra transportu, udzielającego licencji na międzynarodowy transport drogowy.
Zaniechanie uzyskania licencji takiej treści nie czyni zadość wymogom art. 5 ust. 1 ustawy i przez to musi być uznane za jej naruszenie, skutkujące wobec naruszyciela odpowiedzialnością administracyjną. Przyjęcie natomiast, że przez uczestnictwo w spółce cywilnej można "rozciągnąć" uprawnienia wynikające z licencji na innych wspólników narusza zarówno naturę decyzji administracyjnych charakteryzujących się podwójną konkretnością, jak i art. 13 ust. 1 ustawy transportowej, w którym taki zakaz wprost ustanowiono. Konsekwencją poglądu Sądu I instancji byłoby uznanie za dopuszczalną sytuację, gdy jedną licencję uzyskuje jeden tylko podmiot prawa i zawiera umowę spółki cywilnej ze wszystkimi przewoźnikami w kraju, przez co ci wspólnicy staliby się podmiotami licencjonowanymi w zakresie transportu drogowego, niezależnie od tego czy spełniają warunki podmiotowe i przedmiotowe niezbędne do uzyskania licencji. Akceptacja takiego poglądu jest – zdaniem strony − niemożliwa z punktu widzenia funkcji licencjonowania transportu drogowego i dowodzi wadliwości wykładni przyjętej przez Sąd Wojewódzki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Związanie Sądu granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd (poza przesłankami nieważności z art. 183 § 2 p.p.s.a.) nie może rozważać podstaw kasacyjnych i zarzutów, które nie zostały przez skarżącego przytoczone w skardze kasacyjnej.
W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna oparta została jedynie na pierwszej podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy o transporcie drogowym wskazanych w skardze oraz nieuzasadnioną odmową zastosowania przepisu art. 92 ust. 1 w zw. z lp. 1.1.1. załącznika ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania, czy w sytuacji, gdy jeden ze wspólników spółki cywilnej legitymuje się licencją na wykonywanie transportu drogowego, może zostać wymierzona kara administracyjna wspólnikowi, który jej nie posiada.
Należy na wstępie rozważań odnośnie tego kluczowego dla rozstrzygnięcia zagadnienia przypomnieć, że przepisy prawa obowiązujące w Polsce przewidują prowadzenie działalności gospodarczej w szeregu różnych formach, w tym m.in. w formie spółki cywilnej. Przepisy dotyczące spółek cywilnych znajdują swoje unormowanie w Tytule XXXI Kodeksu cywilnego w art. od 860 do 875 k.c., które to przepisy dopuszczają prowadzenie działalności gospodarczej właśnie w tej formie.
W związku z odmienną konstrukcją prawną spółki cywilnej w porównaniu z konstrukcją innych spółek funkcjonujących w obrocie gospodarczym, w doktrynie i orzecznictwie utrwalony został pogląd, że jest ona ułomnym podmiotem prawnym.
Osoba fizyczna zatem zgodnie ze swobodą prowadzenia działalności gospodarczej, może również wybrać formę spółki cywilnej do prowadzenia takiej działalności.
Spółkę cywilną można prowadzić osobiście lub w wiele osób. Jeżeli wybiera się formę organizacyjną firmy w postaci spółki cywilnej to podmiotowość nie będzie przysługiwała spółce a tylko poszczególnym wspólnikom jako przedsiębiorcom. Podkreślenia jednakże wymaga, iż spółka cywilna nie jest podmiotem prawnym odrębnym (oderwanym) od wspólników, lecz jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wszystkich tych wspólników.
W prawie publicznym, a w szczególności w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.), jako zasadniczym akcie prawnym regulującym podstawy prowadzenia działalności gospodarczej, przesądzono w art. 4 ust. 2, że za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, a nie zaś samą spółkę.
Obowiązek działania przedsiębiorcy pod firmą w przypadku spółki cywilnej oznacza, że firma nie przysługuje spółce cywilnej lecz jej wspólnikom, z których każdy ma odrębną firmę, tj. imię i nazwisko. Posługiwanie się w obrocie nazwą przedsiębiorstwa prowadzonego przez wspólników nie oznacza powstania odrębnej od wspólników struktury działającej na zewnątrz. Z kolei w myśl przepisów art. 866 k.c., każdy wspólnik spółki cywilnej jest umocowany do jej reprezentowania na zewnątrz. Należy przy tym mieć na względzie fakt, iż umocowanie to opiera się na przepisie ustawy, co oznacza, że mamy w tym zakresie do czynienia z przedstawicielstwem ustawowym, a nie pełnomocnictwem (art. 96 k.c.).
W związku z powyższym pamiętać należy, że spółka cywilna, o której mowa w art. 860 k.c., a której ustawodawca nie przyznał osobowości prawnej, pozostaje według obowiązującego porządku prawnego spółką osobową, organizacją wspólników, związanych wspólnością w celu gospodarczym i współwłasnością łączną w odniesieniu do zgromadzonego majątku spółki. Podmiotowość prawna, o czym była już wyżej mowa, przysługuje w niej tylko wspólnikom.
Odnosząc się do kwestii odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej, wskazać należy, że zgodnie z art. 864 k.c. za zobowiązania spółki cywilnej, za długi spółki wynikające ze zobowiązań powstałych w czasie istnienia spółki, wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie, której to odpowiedzialności wspólników nie uchyla nawet fakt jej rozwiązania.
W umowie spółki cywilnej wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, działając w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Wkład wspólnika może polegać nie tylko na wniesieniu do spółki własności, lecz również na wniesieniu do niej innych praw albo na świadczeniu usług, o czym stanowią przepisy art. 860 i 861 k.c. O tym, jakie konkretnie zadania realizuje w spółce cywilnej dany wspólnik i jaką działalnością się zajmuje, decydują sami wspólnicy poprzez przydzielenie im zadań w ramach prowadzonej spółki cywilnej.
W przedmiotowej sprawie prowadzoną przez J. T. i Z. K. działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej był transport drogowy. Licencja nr [...] została natomiast udzielona "K." s.c. − wspólnikowi J. T.. Niewątpliwie licencja na wykonywanie transportu drogowego jest indywidualnym uprawnieniem przyznawanym na podstawie przepisów prawa publicznego, upoważniającym do wykonywania określonej działalności, wymagającej z woli ustawodawcy posiadania określonych kwalifikacji.
Posiadanie licencji należy traktować jako indywidualną cechę, zdolność jednego ze wspólników spółki cywilnej, umożliwiającą z punktu widzenia prawnego realizowanie przez wspólników spółki cywilnej celu gospodarczego, dla którego spółka została zawiązana, z wykorzystaniem jej majątku, którego współwłaścicielami są wszyscy wspólnicy.
Skoro posiadacz licencji wykonuje objętą nią działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, to nie można drugiemu wspólnikowi czynić zarzutu braku licencji bo działają pod wspólną firmą.
Stanowisko Sądu I instancji w tym przedmiocie jest tym bardziej przekonywujące, jeśli zważyć, że spółka cywilna utworzona i działająca na podstawie przepisów art. 860−875 k.c., której celem jest prowadzenie działalności gospodarczej, w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o VAT jest podatnikiem podatku od towarów i usług (zatem podmiotem zobowiązanym do opłacenia podatku VAT jest sama spółka cywilna, a nie zaś poszczególni jej wspólnicy jako osoby fizyczne). Faktura VAT jest więc dowodem wykonania przez spółkę (a nie oddzielnie przez każdego ze wspólników tej spółki) konkretnej usługi, konkretnego dnia, na rzecz konkretnego podmiotu.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w przypadku handlowych spółek osobowych (jawnej czy komandytowej) mających przymiot przedsiębiorców uzyskanie licencji nie jest uzależnione od posiadania przez wspólników certyfikatów kompetencji zawodowych ani spełnienia innych wymogów do uzyskania licencji.
W przypadku spółki cywilnej do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu transportu drogowego wystarczy, by odpowiednią licencję posiadał jeden ze wspólników, zaś w handlowych spółkach osobowych do uzyskania licencji wystarczy, by jeden ze wspólników spełniał niezbędne przesłanki do jej wydania.
W związku z tym należy stwierdzić, że uprawnienie wynikające z licencji wydanej w konkretnej sprawie J. T. − "K." s.c. stanowiło jego wkład w prowadzoną wspólnie ze Z. K. działalność gospodarczą. Nie jest to oczywiście równoznaczne z odstąpieniem lub przeniesieniem uprawnień wynikających z licencji na osobę trzecią w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego licencji nie można odstępować osobie trzeciej.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym licencji udziela się przedsiębiorcy, przy czym jak już stwierdzono wyżej przedsiębiorcą jest wspólnik spółki cywilnej, a nie sama spółka.
Aby zatem spółka cywilna mogła prowadzić działalność objętą uzyskaniem licencji, to uprawnienie płynące z licencji musi mieć przynajmniej jeden ze wspólników.
W rozpoznawanej sprawie przyjąć należy, że wspólnik posiadający licencję wykonuje działalność gospodarczą nią objętą w ramach dopuszczonej przez prawo formy, tj. spółki cywilnej.
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym licencji udziela się na wniosek przedsiębiorcy, którym jest każda osoba fizyczna prowadząca działalność zgłoszoną do ewidencji działalności gospodarczej, choćby wykonywała tę działalność w formie spółki cywilnej i nie ma przeszkód ku temu, aby określoną działalność w tej spółce wykonywał jeden wspólnik, działając na rzecz wszystkich wspólników.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że nie doszło do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym − art. 4 pkt 1 i 3, art. 5 ust. 1 i 3, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i lp. 1.1.1. załącznika do tej ustawy, gdyż za wyczerpujące uznać należy legitymowanie się licencją na wykonywanie transportu drogowego przez jednego ze wspólników spółki cywilnej prowadzących wspólną działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego.
Naczelny Sąd Administracyjny w utrwalonym już orzecznictwie wyraził pogląd, że przepisy ustawy o transporcie drogowym, ani żadnej innej, nie zawierają normy prawnej, z której można by wywieść obowiązek legitymowania się licencją przez wszystkich wspólników spółki cywilnej. Nie można bowiem domniemywać z normy prawnej istnienia zakazu lub obowiązku, których naruszenie miałoby prowadzić do obciążenia strony negatywnymi skutkami, w konkretnej sprawie administracyjną karą pieniężną (vide: wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1667/06; wyrok z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1087/06; wyrok z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1203/06; wyrok z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1137/06).
Tym samym, w zaistniałym stanie faktycznym w niniejszej sprawie nałożenie kary pieniężnej na Z. K. przez organ administracji za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji stanowiło naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania i dlatego Sąd I instancji zasadnie odmówił zastosowania tego przepisu wobec Z. K. wspólnika spółki cywilnej "K.", której drugim wspólnikiem był J. T. uprawniony z licencji Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, nie znajdując uzasadnionych podstaw skargi kasacyjnej, oddalił skargę na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło