I SA/Łd 608/06

WyrokWSA w Łodzi2006-10-24

Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska, Bogdan Lubiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, naruszając przepisy dotyczące rzetelności ksiąg podatkowych, dowodów i opinii biegłych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oceny dowodów (w tym opinii biegłego) oraz ustosunkowania się do twierdzeń strony. Zastosowanie szacowania podstawy opodatkowania wymagało prawidłowego uzasadnienia i wskazania metody, czego organ nie uczynił. Dodatkowo, wcześniejsza decyzja dotycząca podatku dochodowego, stanowiąca podstawę dla decyzji w sprawie VAT, została już wyeliminowana z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za sierpień 1999 r. Strona skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która określiła nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów dotyczących rzetelności ksiąg podatkowych, błędne określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, brak wskazania metody szacowania i uzasadnienia, a także naruszenie przepisów dotyczących dowodów i opinii biegłego. Podkreślono, że wcześniejsza decyzja dotycząca podatku dochodowego, stanowiąca podstawę dla decyzji w sprawie VAT, została już wyeliminowana z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Stwierdzono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1999 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzec strony skarżącej kwotę 1215 (jeden tysiąc dwieście piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. I SA/Łd 608/06 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 listopada 2004r. sygn. akt I SA/Łd 1796/03 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1999 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło uchybienie przepisów art. 180 § l, art. 187 § l w związku z art. 122 oraz art. 197 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60). W ocenie Sądu orzekającego, w kontekście zebranych w toku postępowania podatkowego dowodów oraz przy uwzględnieniu wyjaśnień podatnika, odnoszących się do niedoborów przędzy, popartych merytoryczną argumentacją zawartą w ekspertyzie M. P., organ podatkowy miał obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w całości i określił za sierpień 1999r. nadwyżkę podatku naliczonego nad podatkiem należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 21.576 zł. W skardze z marca 2006 r. strona skarżąca wniosła u uchylnie powyższej decyzji zarzucając jej: - naruszenie przepisu art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w związku z art. 193 ustawy ordynacja podatkowa poprzez błędne przyjęcie, iż księgi podatkowe podatnika są nierzetelne a tym samym zachodzą przesłanki określenia podstawy o podatkowania w drodze oszacowania, - naruszenie przepisu art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez określenie podstawy opodatkowania w wysokości rażąco odmiennej od rzeczywistej oraz brak wskazania zarówno metody szacowania, jak również uzasadnienia jej zastosowania, - naruszenie przepisu art. 23 w związku z art. 193 ustaw) ordynacja podatkowa w związku z art. 24b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz § 10 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, poprzez błędne przyjęcie, iż księgi' podatkowe podatnika są nierzetelne a tym samym zachodzą przesłanki określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, - naruszenie przepisu art. 23 § 3 i § 5 ustawy ordynacja podatkowa poprzez określenie podstaw)' opodatkowania w wysokości rażąco odmiennej od rzeczywistej oraz brak wskazania zarówno metody oszacowania, jak również uzasadnienia jej zastosowania, naruszenie art. 122 ustawy ordynacja podatkowa poprzez brak podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, - naruszenie przepisów rozdziału 13 Dowody ustawy ordynacja podatkowa, tj. przepisów art. 180 § 1. art. 181 § l, art. 187 § l i § 2 poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonanie przez urzędników organów fiskalnych rozstrzygnięć wymagających wiedzy specjalnej w sposób odmienny od treści opinii biegłego dostarczonej przez podatnika bez powołania innego biegłego, - naruszenie przepisu art. 197 ustawy ordynacja podatkowa poprzez dokonanie przez urzędników- skarbowych nic posiadających wiedzy fachowej w sposób dowolny ustalenia, iż jedynie ubytki towaru na poziomie 1,362% stanowią ubytki naturalne, w- sytuacji, gdy ze złożonej do akt sprawy opinii dr inż. M. P. wynika, iż możliwe zmiany wilgotności przędzy bawełnianej obejmują znacznie szerszy zakres, tj. 2.5% -9,5%, - naruszenie przepisu art. 139. art. 140 ustawy ordynacja podatkowa poprzez brak rozpoznania sprawy w terminie zakreślonym przepisami oraz brak zawiadomienia strony o terminie rozpoznania sprawy, poprzez oznaczenie daty jej rozpoznania (wskazanie, iż sprawa zostanie rozpatrzona w terminie 2 miesięcy od dnia rozpoznania innej ze spraw nie wypełnia obowiązku z art. 140 ustawy). W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest konsekwencją wcześniejszej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] na mocy, której uchylił w części decyzję Urzędu Skarbowego Ł.-P. skierowaną do S. i W. W. i obniżył wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 z kwoty 98,040.30 zł do kwoty 79.141,90 zł. Dlatego też zarzuty podnoszone w trakcie postępowania prowadzonego w zakresie podatku dochodowego odnoszą się również do decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podzielił stanowisko organów wyrażone w decyzjach I I II instancji. Podniesiono, iż podejmując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy miał na uwadze rozstrzygniecie dokonane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w decyzji z dnia [...] w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i odnosi zamierzony skutek w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. będąca podstaw wydania decyzji w niniejszej sprawie, została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Łd 159/06. Rzutuje to na ocenę legalności decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lipca 2006 r. Sąd zważył, iż brak szczegółowego ustosunkowania się do oceny opinii biegłego wyrażanej przez stronę skarżącą stanowi naruszenie art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Zważono, iż organy podatkowe w uzasadnieniu decyzji powołują się na treść opinii biegłego, która jest mało precyzyjna. Przypomniano, ze opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie, który tak samo jak inne dowody podlegają ocenie. Treść opinii nie może zastąpić decyzji. Podkreślono, że uzasadnienie decyzji nie zawiera ustosunkowania się do istotnych twierdzeń podatników. Uznano, że ocena tego dowodu nie jest wystarczająca (wszechstronna) i nie spełnia wymogów określonych w art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto Sąd podniósł, iż zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej stan faktyczny powinien być wyjaśniony dokładnie, a nie pobieżnie. Natomiast stosownie do art. 210 § 4 tej ustawy, organ podatkowy w uzasadnieniu faktycznym decyzji powinien przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, że dana okoliczność została udowodniona. Zważono (powołując się na orzecznictwo NSA), iż ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do stwierdzenia rozbieżności w materiale dowodowym, bez ich wyliczenia stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Dodatkowo, brak szczegółowego ustosunkowania się do oświadczeń kontrahentów w zakresie stosowanego rodzaju wagi przędzy stanowi naruszenia art. 153 Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi i w konsekwencji naruszenia art. 122 i 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie podkreślono, iż brak niezwłocznego zaewidencjonowania prowadzonej dokumentacji podatkowej powstałych niedoborów, strat na skutek zdarzeń losowych etc. popartych stosownymi protokołami z dnia tych zdarzeń skutkuje tym, iż słusznie organy podatkowe nie uwzględniły przedstawionych dowodów w postaci notatek i artykułów z gazet. Nie przesadzając, zatem o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy, tym bardziej, iż pozostają nie rozstrzygnięte kwestie dotyczące podatku dochodowego, na podstawie art. 145 § 1 lit "a" i "c", art. 152 oraz art. 200 cytowanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło