IV SA/Wa 1647/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - skargę oddala - Decyzją z dnia (...) stycznia 2007 r., nr (...) Prezydent W. działając na mocy art. 59 ust. 1, art. 60 oraz 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami użytkowymi i garażem w części podziemnej, infrastrukturą techniczną i wjazdem na teren posesji na działce o nr ew. (...), (...), (...) (fragm.) z obrębu (...) przy ul. (...) w rejonie (...) na terenie Dzielnicy (...) w W.. Przedmiotowa decyzja została doręczona uczestnikom postępowania, w tym J.C., w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. Przesyłka zawierająca decyzję była powtórnie awizowana w dniu 16 lutego 2007 r. W aktach sprawy znajduje się informacja z ewidencji gruntów i budynków z dnia 28 sierpnia 2006 r., która zawiera adnotację w rubryce ‘"uwagi", iż dnia 24 maja 2006 r. wpłynął akt notarialny (...) z dnia 07.04.2006 – umowa sprzedaży (...), (...) spółce D. spółka z o.o. z siedzibą w W., (...). Pismem z dnia 5 marca 2007 r. D. Sp. z o.o. złożyła wniosek w przedmiocie zgłoszenia swojego udziału w sprawie dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. (...), (...), (...) z obrębu (...). W piśmie tym wnioskodawca wyjaśnił, iż nabył na mocy umowy sprzedaży z dniem 7 kwietnia 2006 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przylegającej stanowiącej działkę o nr ew. (...) z obrębu (...). Prawo to w dniu 18 września 2006 r. zostało wpisane do księgi wieczystej (...), zaś w dniu 2 listopada 2006 r. prawo to zostało wpisane do ewidencji gruntów. W związku z tym wnioskodawca zwrócił się o doręczenie decyzji o warunkach zabudowy nr (...). Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 22 marca 2007 r. wraz z adnotacją, iż stała się ona ostateczna z dniem 28 lutego 2007 r. Pismem z dnia 3 kwietnia 2007 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik D. sp. z o.o. złożył odwołanie od decyzji z dnia (...) stycznia 2007 r., nr (...). Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2007 r., nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) po zapoznaniu się z odwołaniem pełnomocnika D. sp. z o.o. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, iż termin do wniesienia odwołania przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu w pierwszej instancji biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania strona, która nie brała w nim udziału może się skutecznie bronić przez żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Termin do wniesienia odwołania dla wszystkich stron postępowania upłynął w dniu 9 marca 2007 r., zaś w dniu 10 marca 2007 r. decyzja stała się ostateczna. Wobec tego w ocenie organu odwołanie D. sp. z o.o. zostało złożone z uchybieniem terminu ustawowego do dokonania tej czynności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła D. sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając naruszenie art. 129 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż spółka uchybiła terminowi do wniesienia odwołania podczas, gdy od daty doręczenia decyzji nie upłynął termin 14 dni. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż na skutek złożenia wniosku, w którym zgłosiła swój udział w postępowaniu została uznana za stronę postępowania zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a. i otrzymała w dniu 22 marca 2007 r. odpis decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie. W związku z tym zdaniem skarżącej termin do złożenia odwołania biegł od dnia 22 marca 2007 r. i upływał w dniu 5 kwietnia 2007 r. Spółka złożyła odwołanie w dniu 3 kwietnia 2007 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1915/05, lex nr 191505, która stanowi, iż termin z art. 129 k.p.a. dotyczący wniesienia odwołania odnosi się tylko do osób będących stronami postępowania administracyjnego, którym decyzja została doręczona. W związku z tym, zdaniem skarżącej zachodziły wszystkie niezbędne przesłanki określone w art. 129 k.p.a. skutkujące jej prawem do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawiona w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga D. sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kontrolą Sądu objęte zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., którym organ ten stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, na mocy art. 134 k.p.a. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, ze odwołanie wniesione po jego upływie nie może zostać rozpatrzone. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy jest więc zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot oraz czy zachowany został przewidziany przepisami prawa termin. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a., chyba ze strona wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia dowołania w trybie art. 58 i następne k.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony. Orzecznictwo sądów administracyjnych nie wyklucza możliwości wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001, sygn. akt. II SA/Gd 2258/98, lex 46472). Niemniej jednak prawo to przysługuje stronie tak długo, jak długo decyzja organu I instancji nie nabrała przymiotu ostateczności. W sytuacji, gdy strona nie uczestniczyła w postępowaniu, zaś organ nie doręczył (ogłosił) jej decyzji, mimo faktu, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. przysługiwał jej przymiot strony postępowania administracyjnego, to termin do wniesienia odwołania musi być liczony od daty doręczenia decyzji stronie, która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotową decyzję. Upływ tego terminu oznacza bowiem, iż decyzja stała się ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko wyrażone w tej kwestii w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 14/06, lex 243795, zgodnie z którym ustanowiony w art. 129 § 2 k.p.a. prekluzyjny 14-dniowy termin do wniesienia odwołania dotyczy tylko osób, którym decyzja została doręczona, natomiast nie dotyczy osób, które nie brały udziału w postępowaniu i którym decyzja nie została doręczona, zaś termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu (por. także wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w Warszawie z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt I SA/wa 1606/04, lex 191505; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 1784/03, lex 220249; wyrok NSA z dnia 29 października 1998 r., I SA 519/98, lex 45122; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 2230/00, M.Prawn. 2002/20/916). Jednocześnie w przytoczonych wyżej orzeczeniach jednoznacznie został wyrażony pogląd, iż podmiot, któremu organ nie doręczył decyzji (a jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.) w przypadku upływu ustawowego terminu do wniesienia odwołania dla pozostałych stron, którym decyzja została doręczona, może żądać wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka forma obrony interesu prawnego, w przypadku gdy dotyczy strony pozbawionej udziału w całym postępowaniu, zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania otwiera bowiem przed stroną ponowne postępowanie przed organem I instancji z możliwością wniesienia odwołania, podczas gdy instytucja przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zapewniłaby stronie udział jedynie w postępowaniu odwoławczym, ograniczonym pod względem dowodowym. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd uznał, iż niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Decyzja organu I instancji nie została doręczona skarżącemu D. sp. z o.o. z siedzibą w W., niemniej jednak podmiotowi temu przysługiwało prawo do wniesienia odwołania w terminie 14- dniowym liczonym od dnia doręczenia decyzji stronie, która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotową decyzję. W niniejszej sprawie strona tą był J. C., który otrzymał decyzję w dniu 22 lutego 2007 r. (przy zastosowaniu fikcji z art. 44 § 4 k.p.a.). Tak więc 14- dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 9 marca 2007 r. dla wszystkich stron postępowania, jak również dla skarżącego, któremu decyzja nie została doręczona. Odwołanie skarżącego zostało wniesione w dniu 3 kwietnia 2007 r., a więc niewątpliwie po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, dlatego też rozstrzygnięcie organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji jest słuszne. Jednocześnie odnosząc do zarzutów skargi podnieść należy, iż fakt przesłania skarżącemu decyzji organ I instancji wraz z klauzulą, iż decyzja jest ostateczna w dniu 22 marca 2007 r. nie ma bezpośredniego wpływu na bieg ustawowego terminu do wniesienia odwołania, a w szczególności nie otwiera on biegu tego terminu dla skarżącego. W chwili doręczenia decyzja korzystała z przymiotu ostateczności od dnia 28 lutego 2007 r. i rozpatrzenie przez organ odwołania wniesionego od takiej decyzji stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pk 2 k.p.a.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.