I OSK 654/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-02
Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Barbara Adamiak, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie przyznania zasiłku celowego na uregulowanie kar za brak biletu, jeśli wnioskodawca złożył kolejny, tożsamy wniosek, podczas gdy wcześniejsze, podobne wnioski zostały już rozpatrzone merytorycznie lub odrzucone, a postępowanie odwoławcze w tej sprawie nie zostało formalnie zakończone?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie przyznania zasiłku celowego, jeśli stwierdzi, że sprawa została już wcześniej załatwiona inną decyzją ostateczną lub że kolejny wniosek jest tożsamy z poprzednimi, a sytuacja bytowa wnioskodawcy nie uległa zmianie. Brak formalnego zakończenia postępowania odwoławczego w sprawie pierwotnych wniosków nie uniemożliwia umorzenia kolejnego, tożsamego wniosku jako bezprzedmiotowego, jeśli wcześniejsze postępowanie zostało już zakończone decyzją merytoryczną.Stan faktyczny
G. L. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na uregulowanie kar za brak biletów komunikacji miejskiej. Wniosek ten był kolejnym, tożsamym wnioskiem w sprawie, gdyż wcześniejsze wnioski z podobnym żądaniem zostały już rozpatrzone decyzją odmowną, która była przedmiotem postępowania odwoławczego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę G. L. na decyzję Kolegium. G. L. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak kompletnych akt sprawy i nieprawidłowe umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 461/07 w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 461/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], Kierownik Filii [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 106 ust.1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie przyznania G. L. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na uregulowanie kar za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską.
Organ ustalił, że G. L. złożyła do Urzędu Miejskiego w Poznaniu prośbę o uregulowanie kar za brak biletów podczas przejazdów komunikacją miejską. Wniosek ten został przekazany do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w dniu [...] stycznia 2007 r. Kierownik stwierdził, iż wniosek ten jest częściowo tożsamy z treścią wniosków z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz [...] stycznia 2007 r. o udzielenie pomocy na uregulowanie kary za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską oraz na zakup miesięcznego biletu MPK lub biletów jednorazowych. Wnioski te zostały rozpatrzone. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Kierownik Filii [...] odmówił przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na uregulowanie kar za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską oraz na zakup miesięcznego biletu MPK lub biletów jednorazowych. Kierownik zaznaczył, decyzja ta jest przedmiotem postępowania organu II instancji. Skonstatował, że wnioskowana potrzeba była już przedmiotem postępowania organu pomocy społecznej, a sytuacja bytowa wnioskodawczyni nie uległa zmianie od czasu badania wniosków z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz [...] stycznia 2007 r.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że od września 2003 r. MOPR nie zabezpieczał jej właściwych środków zabezpieczających podstawowe potrzeby bytowe, w tym także pozwalających jej nabyć bilety MPK. Chcąc jechać do lekarza, sądu, czy MOPR, nie miała za co kupić biletu. Nie była w stanie chodzić tak daleko pieszo, by dotrzeć do w/w instytucji, oddalonych o kilka kilometrów od jej miejsca zamieszkania. Stąd powstały trzy kary za brak biletów.
Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją nr [...], Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, z dnia [...] kwietnia 2007 r. Jako podstawę prawną decyzji Kolegium wskazało przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. Kolegium oceniło, że postępowanie z wniosku G. L. z dnia [...] stycznia 2007 r. jest bezprzedmiotowe. Postępowanie w tej samej sprawie już się toczyło i zostało zakończone. Organ odwoławczy dodał, że decyzja z dnia [...] stycznia 2007 r., odmawiająca pomocy m.in. na uregulowanie kar za brak biletu podczas jazdy komunikacją miejską została utrzymana w mocy. Kolegium wskazało, że ponowne rozstrzyganie sprawy w kwestii trzech kar, które objęte były wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] stycznia 2007 r., stanowiłoby obrazę art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., powodującą stwierdzenie nieważności decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. L. powtórzyła wywody zawarte w odwołaniu. Dodała, że w/w decyzje ustawicznie opierają się na wydaniu decyzji odmownej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że pismo z dnia [...] stycznia 2007 r. jest kolejnym wnioskiem skarżącej w tej samej sprawie. Zachodziła zatem pierwotna i trwała bezprzedmiotowość postępowania, skutkująca jego umorzeniem. Sąd pierwszej instancji wywodził, że dla stwierdzenia, czy rozstrzygana sprawa została już uprzednio załatwiona inną decyzją ostateczną, kluczowe znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Według Sądu, organy obu instancji prawidło uznały, że wniosek z dnia [...] stycznia 2007 r. dotyczy tych samych podmiotów, taka sama jest treść żądania strony, podstawa prawna i faktyczna. Jest więc tożsamy z wnioskami z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz [...] stycznia 2007 r. Jedynym zgodnym z prawem rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
W skardze kasacyjnej G. L., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, zaskarżyła wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Wskazała, że podstawę kasacyjną stanowi:
> zarzut naruszenia przez WSA w Poznaniu przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), a mianowicie:
1. art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez:
1) wydanie przez WSA w Poznaniu w/w zaskarżonego wyroku w oparciu o decyzje nie znajdujące się w aktach sprawy, tj. wydanie wyroku w sytuacji dysponowania niekompletnymi aktami sprawy, przy czym dokumenty "brakujące" w tych aktach i ich treść (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, zwanego w dalszej części "SKO w Poznaniu", która miałaby zakończyć postępowanie odwoławcze przed tym organem w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego wszczętego pierwotnymi wnioskami skarżącej z dnia [...].12.2006 r. oraz [...].01.2007 r., które to wnioski zostały negatywnie rozpatrzone przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Poznaniu, Filia [...], zwanego w dalszej części "MOPR w Poznaniu" decyzją z dnia [...].01.2007 r. nr [...]) ocenić należy (w przypadku ich istnienia) jako mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia,
2) wydanie przez WSA w Poznaniu w/w zaskarżonego wyroku m.in. w oparciu o decyzje będące wyłącznie mało czytelnymi kopiami (przy jednoczesnym braku w aktach sprawy ich oryginałów);
2. art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego z dokumentów uzupełniających, na podstawie których mogłoby zostać ustalone, czy i kiedy została wydana przez SKO w Poznaniu decyzja, która miałaby zakończyć postępowanie odwoławcze przed tym organem w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego wszczętego pierwotnymi wnioskami skarżącej z dnia [...].12.2006 r. oraz z dnia [...].01.2007 r., które to wnioski zostały negatywnie rozpatrzone przez MOPR w Poznaniu, decyzją z dnia [...].01.2007 r., nr [...];
3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na jakiej konkretnie podstawie WSA w Poznaniu uznał, iż pierwotnie wszczęte przez skarżącą wnioskami z dnia [...].12.2006 r. oraz z dnia [...].01.2007 r. postępowanie w sprawie przyznania jej zasiłku celowego (które to wnioski zostały negatywnie rozpatrzone przez MOPR w Poznaniu decyzją z dnia [...].01.2007 r., nr [...]) zostało w rzeczywistości zakończone również w postępowaniu odwoławczym przed SKO w Poznaniu (w sposób niekorzystny dla skarżącej); biorąc pod uwagę fakt, iż w aktach sprawy brak jest ww. podstawy pozwalającej uznać takową okoliczność za wiarygodną, należy stwierdzić, iż WSA w Poznaniu przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan sprawy niezgodny ze stanem rzeczywistym;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w rzeczywistości istniały podstawy przemawiające za uchyleniem w całości decyzji SKO w Poznaniu, z dnia [...].04.2007 r., nr [...], jako wydanej z naruszeniem przepisów o postępowaniu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
5. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, tj. nieuwzględnienie skargi skarżącej sporządzonej w dniu 14.05.2007 r. i w konsekwencji jej oddalenie, podczas gdy w rzeczywistości istniały podstawy przemawiające za uwzględnieniem skargi, a więc jej nie oddalaniem;
6. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez uznanie (za SKO w Poznaniu), iż wszczęte przez skarżącą wnioskiem z dnia [...].01.2007 r. kolejne postępowanie w sprawie przyznania jej zasiłku celowego należało uznać za bezprzedmiotowe z uwagi na rzekomy fakt uprzedniego zakończenia (w postępowaniu odwoławczym przed SKO w Poznaniu) wcześniej wszczętego przez skarżącą postępowania w tej samej sprawie, podczas gdy brak jest dowodów na to, iż owo wcześniej wszczęte przez skarżącą postępowanie zostało w rzeczywistości zakończone przed SKO w Poznaniu (jako organem odwoławczym). Powoduje to istotność rzeczonego uchybienia dla wyniku sprawy, gdyż w stanie faktycznym będącym przedmiotem niniejszego postępowania nie zachodziły w istocie przesłanki, które pozwalałyby uznać ww., kolejne postępowanie wszczęte z wniosku skarżącej, za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a.. w związku z czym przepis ten nie powinien w niniejszej sprawie w ogóle znaleźć swego zastosowania;
> zarzut naruszenia przez WSA w Poznaniu przepisów prawa materialnego, przez błędne ich zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a mianowicie:
art. 105 § 1 K.p.a., poprzez uznanie (za SKO w Poznaniu), iż wszczęte przez skarżącą wnioskiem z dnia [...].01.2007 r. kolejne postępowanie w sprawie przyznania jej zasiłku celowego należało uznać za bezprzedmiotowe z uwagi na rzekomy fakt uprzedniego zakończenia (w postępowaniu odwoławczym przed SKO w Poznaniu) wcześniej wszczętego przez skarżącą postępowania w tej samej sprawie, podczas gdy brak jest dowodów na to, iż owo wcześniej wszczęte przez skarżącą postępowanie zostało w rzeczywistości zakończone przed SKO w Poznaniu (jako organem odwoławczym). Powoduje to, iż w stanie faktycznym będącym przedmiotem niniejszego postępowania nie zachodziły w istocie przesłanki, które pozwalałyby uznać ww., kolejne postępowanie wszczęte z wniosku skarżącej, za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., w związku z czym przepis ten nie powinien w niniejszej sprawie w ogóle znaleźć swego zastosowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r. (następnie uzupełnionym pismem/wnioskiem z dnia [...] stycznia 2007 r.) złożyła do MOPR w Poznaniu wniosek o przyznanie jej zasiłku celowego na uregulowanie kary za brak biletu podczas przejazdu komunikacją miejską oraz na zakup miesięcznego biletu MPK lub biletów jednorazowych. Wniosek ten został przez MOPR w Poznaniu rozpatrzony negatywnie decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...]. Kolejnym pismem skarżąca ponownie zwróciła się do MOPR w Poznaniu z wnioskiem przedmiotowo tożsamym w stosunku do poprzednich, w/w wniosków z dnia [...] grudnia 2006 r. i [...] stycznia 2007 r., tj. z wnioskiem o przyznanie jej zasiłku celowego na poprzednio wnioskowane cele. Kontynuując uzasadnienie skarżąca streściła przebieg postępowania administracyjnego i sądowego, przytaczając wywody zawarte w uzasadnieniach decyzji obu instancji oraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Argumentowała, iż o tożsamości przedmiotu sprawy można mówić tylko wtedy, gdy w sprawie zapadnie ostateczne rozstrzygnięcie. Zdaniem skarżącej, z akt sprawy nie wynika, aby takie ostatecznego rozstrzygnięcie istniało. Konkretyzując zarzut o braku w aktach sprawy decyzji utrzymującej w mocy decyzję MOPR z dnia [...] stycznia 2007 r., skarżąca zauważyła, że w odpowiedzi na skargę Kolegium wspomniało o utrzymaniu mocy decyzji MOPR z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], a nie decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. Wydany przez WSA w Poznaniu wyrok zapadł na podstawie przyjęcia przez ten Sąd faktycznego i prawnego założenia, dla przyjęcia którego brak jest jakichkolwiek podstaw w aktach sprawy. Skoro Sąd nie dysponował kompletem akt administracyjnych, to powinien wezwać do ich uzupełnienia. Zakończenie postępowania odwoławczego Sąd mógł, czego nie uczynił, ustalić w oparciu o instrument wskazany w art. 106 § 3 P.p.s.a. Wyrok oparty na niekompletnych aktach sprawy nie jest, według skarżącej, zgodny z prawem. Skarżąca argumentowała, że jeżeli Sąd oddala skargę uznając, że jest ona zgodna z prawem, mimo że została wydana z naruszeniem przepisów K.p.a., to niewątpliwie również narusza przepisy K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez wydanie wyroku w oparciu o decyzje nieznajdujące się w aktach sprawy, tj. wydanie wyroku w sytuacji dysponowania niekompletnymi aktami sprawy. Przede wszystkim bowiem odnotować trzeba, iż Sąd pierwszej instancji dysponował kompletnymi aktami postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie ponownie złożonego wniosku o przyznanie pomocy na uregulowanie kar za przejazdy pojazdami komunikacji publicznej bez biletu. Jak wynika z informacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2009 r., w trakcie postępowania sądowego Sąd ten dysponował zarówno aktami organu odwoławczego, jak i aktami organu pierwszej instancji. To, że akta administracyjne organu pierwszej instancji nie były dołączono do akt sprawy IV SA/Po 461/07 w chwili rozpatrywania skargi kasacyjnej na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 25 marca 2009 r., wynikało z tego, że akta administracyjne Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu były wcześniej dołączone do akt innej sprawy sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą kasacyjną i przed pierwszą rozprawą przeprowadzoną w niniejszej sprawie kasacyjnej zostały zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia, by akta administracyjne były w rzeczywistości obszerniejsze, niż zbiór dokumentów tworzących te akta, którymi dysponował Sąd pierwszej instancji. Skoro zaś przepis art. 133 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. zobowiązuje sąd administracyjny do wydania wyroku na podstawie akt sprawy, a Wojewódzki Sad Administracyjny orzekał na podstawie akt Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Poznaniu i akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, to przyjąć należy, iż z tego obowiązku wywiązał się. Akta sprawy, o których mowa w art. 133 § 1 P.p.s.a. oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie, której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Przepisy nie nakładają na Sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi, istotnymi dowodami. Sąd oczywiście może wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, jeśli przez niedopatrzenie organu akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy tych akt, które organ posiadał wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez Sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków Sądu, ale organu (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 453486; wyrok NSA z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt I OSK 493/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 321155).
Innym zagadnieniem jest wywiązanie się z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Istota zarzutu, błędnie powiązanego z hipotezą art. 133 § 1 P.p.s.a., polega na tym, że w ocenie skarżącej ustalenie okoliczności faktycznej – wydania decyzji organu odwoławczego w innym, wcześniejszym postępowaniu administracyjnym – została przez organy powzięta bez dołączenia do akt dokumentu w postaci tej decyzji. Niezależnie od tego, czy jest to zarzut merytorycznie zasadny, dotyka on tych norm ogólnej procedury administracyjnej, które regulują zbieranie dowodów oraz ich ocenę, a konsekwencji ustalenia stanu faktycznego przez organ administracyjny oraz norm regulujących weryfikację tak ustalonego stanu faktycznego przez sąd administracyjny. Zakwestionowanie wyników tej weryfikacji nie może być w skardze kasacyjnej oparte o powołanie się na naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1156/07, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 400457).
Mimo braku obowiązku merytorycznego odniesienia się do zarzutu orzekania w oparciu o niekompletne akta sprawy (brak decyzji organu rozpatrującego odwołanie w poprzedniej sprawie w tym samym przedmiocie), można skonstatować, iż zgodnie z przepisem art. 77 § 4 K.p.a., fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Powołanie się przez organ odwoławczy, w uzasadnieniu decyzji, na fakt wcześniejszego rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym innej sprawy administracyjnej i niedołączenie do akt "nowej" sprawy dokumentu decyzji, nie stanowi więc uchybienia proceduralnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie zasługuje na uwzględnienie także drugi zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., sprowadzający się do wydania wyroku w oparciu o decyzje będące wyłącznie mało czytelnymi kopiami. W aktach administracyjnych znajdują się oryginały zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu z dnia [...] lutego 2007 r. Dołączone do akt kopie decyzji wydanych w innych postępowaniach są zaś czytelne. Nie ma żadnych wątpliwości co do wiarygodności kopii decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2007 r., którą to decyzją odmówiono G. L. pomocy finansowej na zakup biletów komunikacji miejskiej oraz pomocy na uregulowanie kar za przejazdy bez biletu. Decyzje obu instancji odmawiające ponownie pomocy na zakup biletów nie miały wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Warto jednak zauważyć, że ich "czytelność" i moc dowodowa także nie zostały w postępowaniu administracyjnym i sądowym podważone.
Nie jest usprawiedliwiona podstawa kasacji w postaci naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego z dokumentów, na podstawie których mogłoby zostać ustalone, czy została wydana przez SKO w Poznaniu decyzja kończąca postępowanie odwoławcze w przedmiocie pierwszego wniosku o przyznanie pomocy na uiszczenie kar za jazdę bez biletu. Orzekając na podstawie akt sprawy Sąd pierwszej instancji zaakceptował ustalenie, że wspomniana decyzja została wydana przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Zakwestionowanie prawidłowości tego ustalenia powinno prowadzić do postawienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W braku takiej podstawy kasacyjnej, skutkującej oceną o prawidłowości ustalenia, nie można twierdzić, iż doszło do naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a.
Niezakwestionowanie odpowiednią podstawą skargi kasacyjnej ustalenia o ostatecznym zakończeniu "pierwotnego" postępowania o przyznanie pomocy na uregulowanie kar powoduje, iż nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na jakiej postawie uznano, że postępowanie to zostało zakończone.
Niezależnie od wywodów wskazujących na brak zasadności dotychczas omówionych podstaw kasacji, konieczne jest spostrzeżenie, że zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., warunkiem koniecznym zasadności podstawy proceduralnej skargi kasacyjnej jest istotny wpływ uchybienia na wynik sprawy. Tymczasem data podjęcia decyzji ostatecznej w "pierwotnym" postępowaniu nie miała istotnego znaczenia dla załatwienia sprawy przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie. Obowiązkiem organu pierwszej instancji było umorzenie postępowania administracyjnego po ustaleniu, że sprawa została załatwiona decyzją merytoryczną przez organ pierwszej instancji. Po wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., załatwiającej sprawę z wniosku G. L. o pomoc finansową na uiszczenie kar za przejazdy bez biletu, po wniesieniu odwołania przez G. L. i przesłaniu odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 133 K.p.a., bez korzystania przez organ pierwszej instancji z instytucji przewidzianej w art. 132 K.p.a., odpadła podstawa do rozstrzygania sprawy przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, a zaistniała podstawa do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy w trybie art. 134 – 140 K.p.a. Wydanie poza ramami instytucji przewidzianej w art. 132 K.p.a., decyzji przez organ I instancji, ignorującej wniesienie przez stronę odwołania, w sprawie już rozstrzygniętej decyzją tego organu, przed zakończeniem trwającego postępowania odwoławczego, stanowiłoby działanie bez podstawy prawnej, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Natomiast w czasie rozstrzygania przez organ odwoławczy sprawa "pierwotna" była już ostatecznie zakończona. Wówczas zatem na przeszkodzie merytorycznego orzekania stał zakaz określony w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Ograniczenie się przez Sąd pierwszej instancji do omówienia tego zakazu, w sytuacji, gdy zaskarżeniu do sądu podlega decyzja ostateczna, nie było uchybieniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Za nieusprawiedliwione należy uznać również zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 P.p.s.a., których w skardze kasacyjnej nie powiązano z konkretnymi przepisami, które zostały zaskarżonym wyrokiem naruszone (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 954/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 321555; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 1412/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 307509).
Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem, według którego wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym nie można w skardze kasacyjnej postawić zaskarżonemu wyrokowi zarzutu naruszenia przepisów tego Kodeksu. Zarzut, który dotyczy naruszenia przepisów postępowania stosowanych przez organ administracji, aby mógł zostać rozpoznany w granicach skargi kasacyjnej, powinien być powiązany z naruszeniem przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (patrz: wyrok NSA z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt OSK 1661/04, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 238533; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt II GSK 88/05, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 277347; Zbigniew Kmieciak, glosa do wyroku 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05, Państwo i Prawo 2006/9/124). W konsekwencji, nie mógł podlegać merytorycznej ocenie zarzut naruszenia przepisu postępowania w postaci art. 105 § 1 K.p.a.
Natomiast brak powiązania tego przepisu, w kolejnej podstawie skargi kasacyjnej, z normami regulującymi przyczyny nieważności, zawartymi w art. 156 § 1 K.p.a., oraz z przepisami art. 145 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a., nie pozwala na merytoryczne odniesienie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 105 § 1 K.p.a. Niezależnie od tego przypomnieć można, że merytoryczna trafność oceny Sądu o prawidłowym umorzeniu postępowania przez organ administracyjny została zaakceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny przy omawianiu zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Abstrahując od podstaw kasacji, podkreślić jeszcze trzeba, że zawarte w odpowiedzi na skargę streszczenie przebiegu postępowania administracyjnego w pierwszym rzędzie musiało odnosić się do decyzji wydanych w zaskarżonym postępowaniu. Brak, w odpowiedzi na skargę, wzmianki o decyzji utrzymującej w mocy "pierwotną" decyzję (odmawiającą przyznania pomocy na uregulowanie kar za przejazd bez biletu) nie jest argumentem umacniającym tezę skarżącej o braku takiej decyzji.
W tym stanie rzeczy należało, na mocy art. 184 P.p.s.a., oddalić skargę kasacyjną. Do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia na rzecz adwokata wyznaczonego po przyznaniu skarżącej prawa pomocy właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło