II SA/Wa 2176/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynności Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej polegające na udostępnianiu informacji w Biuletynie Informacji Publicznej, zgodnie z ustawą o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, stanowią akt lub czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?
Ratio decidendi
Czynności Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej polegające na udostępnianiu informacji w Biuletynie Informacji Publicznej, zgodnie z ustawą o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, nie stanowią aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Działania te nie mają charakteru władczego ani indywidualnego, nie są skierowane do oznaczonego adresata i nie dotyczą bezpośrednio uprawnień lub obowiązków jednostki w sposób, który uzasadniałby kontrolę sądową w tym trybie.
Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na czynności Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dotyczące udostępniania informacji w Biuletynie Informacji Publicznej, zarzucając niewłaściwy sposób publikacji (udostępnianie opisów zamiast kopii dokumentów) oraz przekroczenie terminu publikacji. Skarżąca domagała się stwierdzenia naruszenia prawa do zapoznania się z informacjami oraz zobowiązania Prezesa do usunięcia naruszenia. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że zaskarżone czynności nie mieszczą się w zakresie kognicji sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Fundacji [...] z siedzibą w W. na czynności Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie udostępnienia informacji w Biuletynie Informacji Publicznej postanawia odrzucić skargę. [...] Fundacja [...] z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niezgodne z prawem czynności Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, zażądała stwierdzenia naruszenia gwarantowanego każdemu prawa zapoznania się z zawartymi w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, informacjami dotyczącymi osób sprawujących funkcje publiczne. Wniosła także o zobowiązanie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej do usunięcia wskazanego naruszenia prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca podniosła, że stosownie do treści art. 22 ust. 1 i 2, art. 23 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63 poz. 425 ze zm.), Prezes Instytutu Pamięci Narodowej zobowiązany jest do udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej, zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, informacji dotyczących osób pełniących wskazane w ustawie funkcje publiczne. Jak podkreśliła, udostępnianie tych informacji nastąpić ma nie później niż po upływie 30 dni od dnia objęcia funkcji publicznej albo wyrażenia zgody na kandydowanie lub objęcie funkcji publicznej na czas jej pełnienia. Następnie, fundacja przedstawiła w porządku chronologicznym czynności podejmowane w sprawie przed wniesieniem skargi do Sądu oraz szczegółowo uzasadniła swoje stanowisko co do stawianych Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej zarzutów: niewłaściwego sposobu udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, dotyczących osób pełniących funkcje publiczne określone w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. oraz przekroczenia terminu opublikowania tych informacji. Odnośnie do pierwszej z wymienionych kwestii, [...] Fundacja [...] wywiodła, że realizacja prawa dostępu do informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, dotyczących osób sprawujących funkcje publiczne, przez opublikowanie w Biuletynie Informacji Publicznej, powinna polegać na udostępnieniu kopii wszystkich dokumentów dotyczących tych osób. Według skarżącej nie jest wystarczające publikowanie zapisów o istnieniu i rodzajach, bądź braku takich dokumentów oraz częściowych, daleko idących w swoim subiektywizmie i różnych pod względem szczegółowości opisów dotyczących ich zawartości. Przyjęty i zaprezentowany przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej sposób interpretacji zapisów ustawowych, przy braku jednolitych kryteriów, co do zakresu zamieszczanych w Biuletynie informacji, dowolności w dokonywaniu selekcji dokumentów i sporządzaniu ich skróconego odpisu, doprowadzić może do sytuacji, w której informacje zamieszczone w Biuletynie, przy zbyt daleko idącym przetworzeniu, odbiegać będą dalece od rzeczywistości. Odnosząc się natomiast do kwestii terminowości dokonywanych publikacji, skarżąca wywiodła, że wobec braku przepisów intertemporalnych dotyczących terminu i zasad udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej danych dotyczących osób pełniących w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 października 2006 r. funkcje wskazane w art. 22 ust. 1 tej ustawy, rozważać można dwie interpretacje wprowadzonych regulacji w okresie przejściowym: 1) przyjęcie, że nakaz publikacji informacji obowiązuje jedynie w stosunku do osób, które objęły wskazane funkcje publiczne po dniu wejścia w życie ustawy albo 2) przyjęcie, że publikacja odbywa się w terminie określonym w regulacjach wprowadzonych, zakładając, iż trzydziestodniowy termin liczyć należy od momentu wejścia w życie ustawy. Stojąc na stanowisku, że udostępnienie powinno nastąpić w terminie trzydziestu dni od dnia wejścia w życie ustawy, fundacja zarzuciła, że Prezes Instytutu Pamięci Narodowej nie zastosował żadnej z powyżej przedstawionych interpretacji. Podkreśliła też, że jeżeli organ administracji publicznej nie jest w stanie wykonać w określonym czasie dyspozycji przepisu rangi ustawowej rodzącego po jego stronie obowiązek wobec jednostki, to państwo powinno podjąć działania mające na celu zabezpieczenie przed niebezpieczeństwem naruszenia praw jednostki przez niewywiązanie się z ustawowego obowiązku. W odpowiedzi na skargę Prezes Instytutu Pamięci Narodowej wniósł o jej odrzucenie. Stwierdził, że skarga [...] Fundacji [...] wykracza poza zakres kognicji sądów administracyjnych określony w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazał, że zaskarżone czynności nie stanowią, wbrew twierdzeniom skarżącej, aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy. Zauważył, że publikowanie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej nie ma charakteru sprawy indywidualnej, nie jest skierowane do oznaczonego, konkretnego adresata i nie dotyczy obowiązku lub uprawnienia indywidualnie oznaczonego podmiotu, a takie wymagania aktom i czynnościom wymienionym w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa stawia orzecznictwo sądów administracyjnych. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał fragment orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 456/06 (LEX nr 193384). Prezes Instytutu Pamięci Narodowej dodał, że z treści skargi wynika, iż [...] Fundacja [...] nie występuje w indywidualnej sprawie, dotyczącej konkretnego podmiotu, lecz w sprawie bliżej nieokreślonej grupy osób. Zwrócił uwagę, że w istocie kwestionowany jest sam sposób publikacji informacji w Biuletynie Informacji Publicznej, a zatem forma w jakiej Prezes Instytutu Pamięci Narodowej wykonuje swoje kompetencje o charakterze ogólnym. Skarżąca nie podnosi natomiast zarzutu co do sposobu opublikowania, bądź też nieopublikowania, informacji o konkretnej, wymienionej z imienia i nazwiska, osobie pełniącej funkcję publiczną. Ponieważ wskazywane przez Fundację naruszenie prawa polega na niepublikowaniu w Biuletynie Informacji Publicznej kopii dokumentów, a jedynie informacji pochodzącej z tych dokumentów oraz na niejednoczesnym publikowaniu informacji o wszystkich osobach, o których mowa w art. 22 ustawy z dnia 18 października 2006 r., w ocenie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, również żądanie skargi, aby Sąd zobowiązał organ do usunięcia tak określonego naruszenia prawa, przesądza o niezywindualizowanym charakterze zaskarżonych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Normy kształtujące podstawy systemu sądownictwa, zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., zakładają określenie właściwości sądów administracyjnych przez ustawodawcę w sposób pozytywny. Zgodnie bowiem z art. 175 ust. 1 ustawy zasadniczej, wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne. Ustrój i właściwość sądów i postępowanie przed nimi określają ustawy ( art. 176 ust. 2). Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184). Ostatnią z powołanych norm konstytucyjnych ustawodawca rozwinął w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Zasadę pozytywnego określenia właściwości sądów administracyjnych konkretyzują w głównej mierze przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pierwszej kolejności należy powołać art. 3 § 1 i 2 ppsa stanowiący, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego 8) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wreszcie w art. 5 ppsa wskazano sprawy: 1) wynikające z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, 2) wynikające z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi, 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa, 4) wiz wydawanych przez konsulów, w których właściwość sądu administracyjnego jest wyraźnie wyłączona. Pozytywne określenie właściwości oznacza, że dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego tylko na prawne formy działania organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8 ppsa oraz w sytuacjach przewidzianych przez ustawy szczególne, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 ppsa. A contrario skarga na inne formy działania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 lub pkt 6 ppsa, oczywiście ze szczególnym uwzględnieniem prawa do sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz powołanej już zasady domniemania właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji). Jak wskazano, [...] Fundacja [...], powołując się na art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niezgodne z prawem czynności podejmowane przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. W ocenie skarżącej, niezgodne prawem są działania Prezesa polegające na nieprawidłowej realizacji obowiązku nałożonego nań przez ustawodawcę w art. 23 ust. 1 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów, to znaczy obowiązku publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej informacji dotyczących osób, pełniących funkcje publiczne lub osób, które wyraziły zgodę na kandydowanie lub objęcie funkcji publicznych, wymienionych w art. 22 tej ustawy. Nieprawidłowości polegają na zamieszczaniu w Biuletynie jedynie opisu dokumentów organów bezpieczeństwa państwa oraz na opublikowaniu informacji odnośnie do części osób, o których mowa w art. 22, mimo upływu trzydziestu dni od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 października 2006 r. Mając na uwadze, że [...] Fundacja [...] kwestionuje sposób realizacji obowiązku nałożonego na Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej przez art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. - także pod względem terminowości jego realizacji - należy przyjąć, że przedmiotem skargi z dnia 4 grudnia 2007 r., są działania Prezesa polegające na wykonaniu tego obowiązku. W konsekwencji, w pierwszym rzędzie rozważenia wymaga kwestia, czy kontrola tych działań mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Trzeba więc ustalić, czy stanowią one jedną z prawnych form działania administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 ppsa, czy też zaskarżenie do sądu administracyjnego przewidziano w przepisie szczególnym. Z treści skargi wynika, że zdaniem skarżącej działania podejmowane przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej w ramach realizacji obowiązku przewidzianego przez art. 23 ust. 1 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów są innymi czynnościami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalone jest stanowisko, że akty lub czynności, o których mowa w powołanym przepisie: 1) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji administracyjnej lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (zob. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r. s. 31-32, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II GSK 265/07. http://orzeczenia.nsa.gov.pl i z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1420/06. Niepublikowane, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 238/07. http://orzeczenia.nsa.gov.pl i z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1364/07. Lexpolonica nr 1781474). Władcze działanie to działanie jednostronne, wiążące dla adresata i gwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. Te trzy elementy nie zawsze muszą wystąpić łącznie. Wystarczający jest element jednostronności działania, od którego uzależnione jest korzystanie z uprawnienia (B. Adamiak. Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 ppsa). Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego. Warszawa 2006 r. nr 2 (5), s. 15). Przymiot indywidualności aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa oznacza natomiast, że podobnie jak decyzje administracyjne i postanowienia, kierowane są one do określonych podmiotów. Z kolei kryterium związku z uprawnieniami lub obowiązkami wynikającymi z przepisu prawa sprowadza się do tego, że między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji publicznej a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność musi istnieć zależność o ścisłym i bezpośrednim charakterze (zob. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r. s. 33). Działania podejmowane w ramach realizacji obowiązku wynikającego z art. 23 ust. 1 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów nie spełniają wszystkich wymienionych kryteriów. Udostępnianie przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej informacji w Biuletynie Informacji Publicznej nie ma charakteru indywidualnego, bowiem czynności podejmowane w tym zakresie nie są skierowane do indywidualnie oznaczonego adresata. Obowiązek Prezesa ma ogólny charakter i nie odpowiada mu uprawnienie niepowiązanych z nim organizacyjnie podmiotów do żądania opublikowania określonych informacji, bądź też zmiany sposobu publikacji informacji już udostępnionych. Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie statuuje takiego uprawnienia. W konsekwencji, czynności podejmowanych przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej nie można także określić jako władcze. Rzecz jasna, ogólny i niewładczy charakter zaskarżonych działań przesądza także o tym, że nie są one decyzją administracyjną, rozumianą jako wydany na podstawie powszechnie obowiązującego przepisu prawa władczy i jednostronny akt, rozstrzygający konkretną sprawę i skierowany do imiennie oznaczonego adresata, niezwiązanego z organem administracji węzłem zależności organizacyjnej, ani też podległości służbowej (zob. np. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r. s. 26). Działania te nie są oczywiście podejmowane również w formie postanowienia, które jest drugą - obok decyzji - procesową formą aktu administracyjnego indywidualnego, podejmowaną w sformalizowanym postępowaniu, różniącą się od decyzji przedmiotem rozstrzygnięcia. Decyzje administracyjne (postanowienia) oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa łączą zatem: władczy i indywidualny charakter oraz ścisły ale swoisty dla każdej z wymienionych form działania administracji związek z przepisem powszechnie obowiązującego prawa. Brak tych właściwości dyskwalifikuje zaskarżone czynności jako podlegające kontroli sądu administracyjnego. Dokonując prawnej kwalifikacji przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, należy nadmienić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie rozgraniczenie prawnych form działania administracji publicznej na decyzje (postanowienia) oraz inne akty i czynności przeprowadza się w oparciu o kryterium oświadczenia woli i oświadczenia wiedzy (B. Adamiak. Z problematyki..., op. cit. , s. 12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1364/07. Lexpolonica nr 1781474). Decyzja administracyjna (postanowienie) jest oświadczeniem woli organu wykonującego administrację publiczną, inne zaś akty są oświadczeniami wiedzy, które potwierdzają uprawnienia lub obowiązki. Z kolei czynności są działaniami faktycznymi, które określane są w doktrynie czynnościami materialno-technicznymi. W art. 23 ust. 1 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów ustawodawca nie zastosował formy czasownikowej typu: "przyznaje", "zezwala", "zobowiązuje", "odmawia", "cofa" właściwej oświadczeniom woli, ani określenia typu: "stwierdza", "uznaje" właściwego oświadczeniom wiedzy. Użycie sformułowania "udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej" wskazuje, że realizacja obowiązku wynikającego z tego przepisu przybierać będzie formę szeregu technicznych czynności, związanych z odnalezieniem w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej dokumentów dotyczących osób pełniących funkcje publiczne, uporządkowaniem informacji zawartych w tych dokumentach, przeniesieniem informacji na nośniki elektroniczne i umieszczeniem ich na serwerze Biuletynu Informacji Publicznej. Jak wyżej wyjaśniono, brak władczego charakteru czynności podejmowanych w ramach realizacji ogólnego obowiązku, dyskwalifikuje je jako podlegające zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Trzeba także podkreślić, że obowiązek nałożony na Prezesa Instytucji Pamięci Narodowej w art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2008 r. jest jedną z dwóch przewidzianych w tej ustawie form realizacji prawa obywateli do informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, gwarantowanego przez art. 61 Konstytucji. Przepis art. 25 ust. 1 ustawy stanowi bowiem, że informacje, o których mowa w art. 22, udostępnia się na wniosek złożony w formie pisemnej, skierowany do dyrektora oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby, której dotyczą informacje. Dla odmowy udostępnienia informacji oraz umorzenia postępowania ustawodawca przewidział prawną formę decyzji administracyjnej, która podlega kontroli w administracyjnym toku instancji. Od ostatecznej decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 27 i 28). Udostępnienie informacji następuje poprzez umożliwienie wnioskodawcy zapoznania się z treścią dokumentów będących nośnikami takich informacji (art. 26 ust. 1), a "milczenie" organu wobec złożonego wniosku podlega kontroli sądu administracyjnego w ramach rozpoznania skargi na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 ppsa). Zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r., w okresie udostępniania informacji dotyczących osoby, o której mowa w art. 22 ust. 1 lub 2, w Biuletynie Informacji Publicznej, prawo dostępu do informacji dotyczących tej osoby przysługuje również na zasadach określonych w art. 25-28. Zatem podmiotowe prawo dostępu obywateli do informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, wymienionych w art. 22 powoływanej ustawy, także w okresie objętym obowiązkiem publikacji tych informacji w Biuletynie Informacji Publicznej, podlega ochronie w postępowaniu administracyjnym wszczynanym na pisemny wniosek oraz w postępowaniu sądowadministracyjnym wszczynanym skargą na decyzję administracyjną lub bezczynność organu administracji publicznej. Konkludując, należy stwierdzić, że odmienna interpretacja przepisu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r., w kontekście przedstawionych wyżej rozważań dotyczących aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, oznaczałaby w istocie możliwość uruchomienia kontroli sądu administracyjnego w sposób nadmierny i w rzeczywistości mijałaby się z sensem uregulowania zawartego w powołanym przepisie ustawy procesowej. Na marginesie, domaganie się aby Biuletyn Informacji Publicznej odpowiadał wymogom jakie stawia mu skarżąca powinno przybrać procesową formę skargi składanej w trybie przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 1210/05. Wspólnota 2007 r. Nr 36, s. 31. LEX nr 287641). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło