IV SA/Po 24/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w M. G. z dnia [...] r., nr [...] /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/M. Dybowski sygn. IV SA/Po 24/08 U z a s a d n i e n i e Dnia [...]roku Z.G. złożył wniosek (dalej wniosek) o przyznanie zasiłku celowego w wysokości [...] zł, w związku z faktem, że prowadzone przezeń gospodarstwo rolne zostało dotknięte w [...] r. suszą (k. [...] akt administracyjnych). Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej Kierownik OPS), decyzją z dnia [...]r. nr [...](dalej decyzja z dnia [...]r.), na podstawie art. 24 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm.– dalej ups); § 1, § 2 pkt 1 i 2, § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. 155/06/1109- dalej rozporządzenie z 2006 r.); § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 roku w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobu ich realizacji (Dz.U. 16/96/82 ze zm.- dalej rozporządzenie z 1996 r.); art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. 98/00/1071 ze zm.– dalej kpa) odmówił Z.G. przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego argumentując, że Wnioskodawca nie spełnia wymogów uprawniających go do przyznania zasiłku, bowiem brak protokołu właściwej Komisji i brak środków w budżecie Ośrodka dla udzielenia pomocy finansowej w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (k. 3-4 akt administracyjnych). W odwołaniu z dnia [...]r. Z.G. podniósł, że śledząc informacje na temat pomocy w związku z suszą sugerował się, że ta pomoc ma się sprowadzać do pozaciągania klęskowych kredytów preferencyjnych i że wnioski będzie można składać po ukazaniu się rozporządzenia. Natomiast wcześniej komisje będą szacowały straty na terenie danej gminy i kwalifikowały je do rejonów objętych klęską suszy. Na zebraniu wiejskim w [...]dnia [...]r. dowiedział się, że w trakcie rozpoczętych żniw odbyło się w [...]zebranie o godz. 8 rano (o którym nie wszyscy wiedzieli), gdzie mowa była o składaniu odręcznych wniosków o suszy, z możliwością otrzymania kredytu preferencyjnego. Ci co na zebranie przyszli i byli zainteresowani kredytem, takie wnioski odręczne złożyli. Nikt wtedy nie przypuszczał, że zostanie uruchomiona pomoc socjalna, a jak ma się już jeden kredyt do spłacenia, trudno decydować się na następny. Dopiero po ukazaniu się rozporządzenia w tej sprawie, wielu rolników czuło się zawiedzionych, rozczarowanych. Wychodzi na to, że sąsiednie pola- w bezpośrednim sąsiedztwie- zostały dotknięte suszą, a Odwołującego się nie. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne o pow. [...]ha użytków rolnych, specjalizujące się w hodowli trzody chlewnej w cyklu zamkniętym. Z tego [...]ha gruntów ornych to uprawa zbóż, których zbiór w [...] przeznacza na pasze dla trzody chlewnej (w tym roku zbiór był mniejszy o [...] niż w roku poprzednim). Odwołujący się sądził, że wniosek, który trzeba będzie złożyć o udzielenie pomocy, będzie wg wzoru, który ukaże się w rozporządzeniu. Na tym polegał błąd Wnioskodawcy w rozumieniu pomocy suszowej (k. [...] akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...]r. nr [...](dalej decyzja z dnia [...]r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej SKO) na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia (k. [...] akt administracyjnych). Kierownik OPS decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 24 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 2 i 3 ups; § 1, § 2 pkt 1 i 2, § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r.; § 20 ust. 3 rozporządzenia z 1996 r.; art. 104 i 108 § 1 kpa, odmówił Z.G. przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego (k. [...] akt administracyjnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia (k. [...] akt administracyjnych). Ponownie rozpoznając sprawę, celem uzupełnienia materiału dowodowego Kierownik OPS dokonał [...]r. przesłuchania "stron" w sprawie, przez które rozumiano: "Komisję powołaną przez Wojewodę [...] w składzie: G.A.– Urząd Miejski w [...], A. M.i – WIR" (postanowienie z [...]r.- [...]; protokół przesłuchania z dnia [...]r.- k. [...] akt administracyjnych). Tego samego dnia Kierownik OPS przesłuchał jako stronę – Z.G.i jego żonę D.G.(protokół przesłuchania z dnia [...]r.- k. [...] akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik OPS, na podstawie art. 24 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 2 i 3 ups; § 1, § 2 pkt 1 i 2, § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r.; § 20 ust. 3 rozporządzenia z 1996 r.; art. 104 i 108 § 1 kpa, odmówił Z.G. przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego (k. [...] akt administracyjnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania (k. [...] akt administracyjnych). Pismem z dnia [...]r. Kierownik OPS zawiadomił Z.G. o możliwości ubiegania się przezeń o przyznanie zasiłku celowego na zasadach ogólnych udzielania pomocy społecznej wynikających z art. 40 ust. 2 ups (k. [...] akt administracyjnych). Kierownik OPS decyzją z dnia [...]r. nr [...], ponownie rozpoznając sprawę, na podstawie art. 24 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 2 i 3 ups; § 1, § 2 pkt 1 i 2, § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r.; § 20 ust. 3 rozporządzenia z 1996 r.; art. 104 i 108 § 1 kpa i upoważnienia nr [...] z dnia [...] r., odmówił Z.G. przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego. Organ uzasadnił decyzję w szczególności brakiem stosownego protokołu oszacowania strat powstałych w gospodarstwie skarżącego na skutek suszy, którego sporządzenie przez odpowiednią komisję stanowi warunek sine qua non pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie żądanego zasiłku (k. [...]akt administracyjnych). W odwołaniu z dnia [...]r. Z.G. podniósł, że "mimo kolejnej, pozytywnej opinii" SKO, czwarty raz odmawia Mu się przyznania zasiłku celowego w związku z suszą w [...] r. Odwołujący się podtrzymał wszystkie swe uzasadnienia, zawarte w dotychczasowych odwołaniach. Kierownik OPS pismem z dnia [...]r. poinformował Odwołującego o możliwości ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego na zasadach ogólnych, wiedząc, że i tak go nie otrzyma- o czym była mowa przy pierwszej rozmowie z Kierownikiem OPS. W decyzji z dnia [...]r. Kierownik OPS wskazał na brak środków na ten cel w budżecie Ośrodka. Pracownik socjalny OPS w rozmowie- po otrzymaniu pisma z dnia [...]r.- podała Z. C., że nie może zagwarantować Wnioskodawcy, że cokolwiek dostanie i czy w ogóle są środki na ten cel w budżecie OPS (k. [...] akt administracyjnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzją z dnia [...]r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...]r.), na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( j.t. Dz. U. 142/01/1591 ze zm.), art. 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. 79/01/ 856), § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości Samorządowych Kolegiów Odwoławczych (Dz. U. 198/03/1925); art. 40 ust. 2 ups; § 2 pkt 2, § 4 i § 5 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r., art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]r. SKO w szczególności podniosło, że w przypadku gospodarstwa Z. C. Komisja nie oszacowała strat powstałych w gospodarstwie Odwołującego, a będących skutkiem suszy, ponieważ tych strat skarżący nie zgłosił w okresie działania Komisji tj. w lipcu i sierpniu [[...] r.]. Ostateczny termin szacowania strat został przez Wojewodę [...] wyznaczony do [...] r. Z oświadczenia członków Komisji wynika, że po [...] r. nie wpłynął już żaden wniosek o oszacowanie strat w wyniku klęski suszy. Dnia 29 sierpnia 2006 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie o przyznaniu pomocy celowej dla gospodarstw dotkniętych skutkami suszy, zgodnie z którym podstawą przyznania pomocy był protokół oszacowania szkód sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę. Z. C., opierając się na rozporządzeniu z 2006 r., złożył wniosek o przyznanie pomocy, do którego jednak nie dołączył protokołu o oszacowaniu szkód, ponieważ Komisja nie oszacowała wcześniej, tj. do [...] r., strat w Jego gospodarstwie. Termin [...] r. był ostatecznym i po jego upływie nie było już możliwości szacowania strat związanych z klęską suszy w [...] r. Program pomocy dla gospodarstw dotkniętych suszą w [...] r. był programem rządowym. Kierownik OPS zwrócił się do Wojewody [...] o zajęcie stanowiska w sprawie wypłaty pomocy dla gospodarstw rolnych dotkniętych suszą w [...] r. W podpowiedzi Dyrektor Wydziału Środowiska i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego stwierdził w piśmie z dnia [...]r., iż "Na terenie województwa [...] klęska suszy występowała w okresie czerwiec-lipiec [...] r. Komisja, powołana przez Wojewodę [...] szacowała straty w uprawach polowych w dwóch terminach tj. do dnia [...]r. oraz w terminie od [...] do [...] r. Pierwszy termin został wyznaczony z uwagi na konieczność szybkiego oszacowania strat w uprawach rzepaku i zbóż, ze względu na rozpoczynające się w tym czasie żniwa. Drugi termin związany był z dalszymi zgłoszeniami przez rolników strat w uprawach rolnych i ogrodniczych... Protokoły sporządzone przez Komisję były podstawą do wyliczenia średniej wysokości szkód w danym gospodarstwie, zgodnie z rozporządzeniem...w zasadach szacowania strat oraz udzielania kredytów preferencyjnych, a także w przedmiotowym rozporządzeniu brak jest zapisu dotyczącego ewentualnego "doszacowania" strat w uprawach rolnych. W zasadach jednoznacznie wskazane jest, że "szacowanie strat odbywa się poprzez lustrację upraw rolnych, dlatego Komisja powołana przez wojewodę nie może obecnie oszacować strat, które wystąpiły w okresie [...]r.". Kierownik OPS kolejnymi decyzjami odmawiał Z. C. przyznania zasiłku jednorazowego celowego w związku z suszą. Decyzje te uchylane były przez SKO w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy mających wpływ na ewentualne przyznanie pomocy. Wszystkie te działania nie dały Kierownikowi OPS podstaw do przyznania świadczenia, o które wnioskował Z. C.. Kierownik OPS nie mając podstaw prawnych do przyznania żądanej pomocy, decyzją z dnia [...]r. odmówił przyznania zasiłku celowego w związku z suszą w [...]r. SKO po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdziło, że w trakcie postępowania Ośrodek starał się wyjaśnić wszystkie zgłoszone w kolejnych odwołaniach wątpliwości. Brak oszacowanych przez Komisję strat i brak możliwości ich oszacowania obecnie uniemożliwia przyznanie Z. C. zasiłku celowego w związku z suszą w [...]r. (k. [...] akt administracyjnych). Z.G. wniósł dnia [...]r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję z dnia [...]r. Skarżący podniósł, że niezrozumiałym dlań jest, że trzy kolejne decyzje SKO były dlań pozytywne, a czwarta- utrzymała w mocy decyzję odmowną. O zasiłek celowy na zasadach ogólnych może starać się każdy, kto znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Zasiłek, o który się stara, skierowany był do rolników, którzy ponieśli straty w produkcji w związku z suszą w [...]r. i miał częściowo zrekompensować straty w gospodarstwie. Skarżący we wniosku zgłosił "skutki suszy". W kolejnych odwołaniach wskazał, czemu nie posiada protokołu oszacowania strat. Gospodarstwa rolne w [...] dotknięte zostały suszą w [...]r. Składając wniosek zgodnie z rozporządzeniem z 2006 r. sugerował się, że Komisja szacowała straty w danej gminie ogólnie, bo susza w [...]r. była dotkliwa w całym kraju. W tygodniku rolniczym z [...] r. pisano, że w niektórych gminach szacowanie strat odbywało się jeszcze we wrześniu [...] r. Podtrzymał wszystkie uzasadnienia swych dotychczasowych odwołań (k. [...] akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący nie spełniał kryteriów uprawniających do przyznania zasiłku celowego w związku z suszą w [...] r. (brak protokołu oszacowania strat przez Komisję powołaną przez Wojewodę). Organ I instancji równolegle zaproponował Z. C. rozpatrzenie wniosku na podstawie art. 40 ust. 2 ups. Skarżący podczas pobytu w Ośrodku zrezygnował z tej formy pomocy i oświadczył, że nie jest zainteresowany tą formą pomocy, gdyż "ma jeszcze na chleb" (k. [...] akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. 1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153/02/1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy dwu aktów prawnych: ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. 155/06/1109). Mimo przytoczenia przez organy obu instancji przepisów zawartych w obu tych aktach prawnych, rozpatrzenie sprawy zaskarżoną decyzją z dnia z dnia [...]r. i poprzedzającą ją decyzją z dnia [...]r., nastąpiło wyłącznie w oparciu o przepisy rozporządzenia z 2006 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że w razie odmowy przyznania żądanej formy pomocy, organ administracji właściwy w sprawach pomocy społecznej, po ujawnieniu w toku postępowania, że osoba (rodzina) spełnia wszystkie kryteria ustawowe określone w ustawie o pomocy społecznej, winien rozważyć przyznanie innej, przewidzianej w ustawie formy pomocy społecznej (odpowiednio- wyrok NSA z 19.11.1998 r.- II SA/Gd 2070/97- ONSA 3/99/105). W sytuacji, w której - zdaniem organów- Wnioskodawca nie spełniał kryteriów uprawniających do przyznania świadczeń z funduszy przyznanych na ten cel w związku z realizacją rządowego programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, obowiązkiem organu I instancji było- w przypadku nie stwierdzenia przesłanek do przyznania świadczenia w oparciu o rozporządzenie z 2006 r.- rozpatrzenie wniosku w oparciu o art. 40 ust. 2 ups (po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego- art. 106 ust. 4 ups). Pominięcie tych obowiązków skutkowało naruszeniem art. 7, 8 i 11 kpa, i- skoro Samorządowe Kolegium nie wyeliminowało tych wad decyzji I instancji z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 2 kpa- spowodowało uchylenie obu decyzji. 3. Błędnie organy obu instancji przyjęły, że "Skarżący podczas pobytu w OPS zrezygnował" z pomocy na zasadach ogólnych. W istocie wniosek z dnia [...]r. zawiera immanentnie wniosek o pomoc na zasadach ogólnych, na wypadek, gdyby wniosek na podstawie rozporządzenia z 2006 r. nie mógł być uwzględniony (odpowiednio- uchwała SN z 11.8.1997 r.- III CZP 39/97- OSNC 12/97/191 z aprobującą glosą A. Szpunara- PS 6/98/100 i przywołane przez Glosatora orzecznictwo SN i GKA). Tak też potraktował ów wniosek Kierownik OPS w decyzji z dnia [...]r.- mimo, że nie przeprowadził wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ups), orzekł o braku podstaw do przyznania pomocy na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ups, kierując się "brakiem możliwości finansowych w budżecie ośrodka pomocy społecznej na udzielenie pomocy finansowej w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej" (k. [...] akt administracyjnych). Z tego względu nie było potrzeby, by przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek decyzji z dnia [...]r. (art. 138 § 2 kpa) Wnioskodawca składał kolejny wniosek o przyznanie pomocy na zasadach ogólnych- w tym na podstawie zawiadomienia z dnia [...]r. (k. [...] akt administracyjnych). Z. C. mógł złożyć oświadczenie woli o nieubieganiu się o pomoc na zasadach ogólnych w formie pisma strony bądź w oświadczeniu złożonym do protokołu. Wnioskodawca nie uczynił tego ani w notatce służbowej z dnia [...]r., ani w dokumencie, potwierdzającym pobyt tego dnia w Ośrodku (k. [...] akt administracyjnych). Przyjęcie, że Wnioskodawca zrezygnował z tej formy pomocy, bo nie złożył dodatkowego wniosku, jest zatem dowolne (art. 65 § 1 kc; odpowiednio- wyrok SN z 8.6.1999 r.- II CKN 379/98 z glosą Z. Radwańskiego- OSP 6/00/92; S. Rudnicki w: Komentarz do kc. Część ogólna" W.Pr. 2006 uw. 1, 2, 5). 4. Rozporządzenie z 2006 r. zawiera zarówno przepisy prawa materialnego (w szczególności § 1, 2, 5) jak i prawa procesowego ( w szczególności § 3, 4 i 6). Nie reguluje ono całościowo zagadnień proceduralnych- w szczególności aktualne pozostają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i odpowiednio stosowane- przepisy kpa (art. 14 ups). W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, rozporządzenie z 2006 r. wprowadza tylko jedną, istotną zmianę proceduralną w stosunku do art. 106 ust. 4 ups- w celu wydania decyzji w sprawie udzielenia pomocy przewidzianej w § 1, nie przeprowadza się rodzinnego wywiadu środowiskowego ( § 3 ust. 2 rozporządzenia z 2006 r.). 5. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2006 r., po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę. Z treści tego przepisu wynika, że rozpatrzenie wniosku następuje po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, a jedynie ustalenie wysokości szkód następuje na podstawie protokołu oszacowania szkód. Postępowanie w tym zakresie podlega wszystkim regułom postępowania administracyjnego, które winno zostać przeprowadzone zgodnie z przepisami kpa. Zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Na takim stanowisku trafnie stanęło SKO w decyzjach z dnia: [...]r., [...]r., [...]r. (k. [...] akt administracyjnych) 6. Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego przepisu (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (M. Zieliński: "Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego" WN UAM 1972 s. 26 i n.; "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W.Pr. 2002 s. 47; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 s. 230). Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona z szeregu przepisów prawnych- w tym częstokroć ( jak w rozpatrywanej sprawie) także z aktów prawnych o różnej randze. W punkcie V ppkcie 9 uzasadnienia wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r.- sygn. P 6/02, Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Zdaniem Sądu koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne ( L. Morawski "Wykładnia w orzecznictwie sądów - komentarz" Toruń 2002 r. s. 77). 7. Błędną jest wykładnia rozporządzenia, w myśl której organy obu instancji przyjęły, że przepisy rozporządzenia ograniczają dopuszczalność przeprowadzenia na wskazane w nich okoliczności faktyczne dowodów przewidzianych w kpa. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r. -III SA 1838/91- ONSA 2/92/45), zgodnie z którym ustalenie bez wyraźnej podstawy ustawowej, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, jest sprzeczne z art. 75 kpa. Rozporządzenie z 2006 r. wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 24 ust. 2 ups. Zgodnie z tym przepisem Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia (art. 24 ust. 1 ups). Powyższa delegacja upoważniała więc Radę Ministrów do przyjęcia rządowego programu pomocy społecznej i następnie do wydania rozporządzenia, określającego szczegółowe warunki realizacji tego programu. Rozporządzenie Rady Ministrów z 2006 r. określało szczegółowe warunki realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Tym samym na mocy delegacji zawartej w art. 24 ust. 2 ups Rada Ministrów mogła określić wyłącznie zasady i warunki techniczne realizacji przedmiotowego programu, nie mogła zaś - i nie określiła - ograniczeń dowodowych i zasad postępowania, zawartych w kpa. W orzeczeniu z dnia 10 czerwca 1987 r.- sygn. P 1/87- OTK 1/87/1 Trybunał Konstytucyjny zauważył, że przepisów o postępowaniu nie można traktować w oderwaniu od przepisów prawa materialnego. Nie można dopuszczać do takich sytuacji, w których w drodze przepisów wykonawczych, czy to w drodze wykładni, ograniczane byłyby uprawnienia obywatela wynikające bezpośrednio z przepisów ustawy. Takie ograniczenie utrudnia, a nieraz wręcz uniemożliwia skorzystanie przez obywatela z przysługujących mu uprawnień. Mając na względzie, że art. 75 kpa jest normą rangi ustawowej, należy stwierdzić, że jakiekolwiek ograniczenie ustalonego w tym przepisie zakresu środków dowodowych może wynikać tylko z ustawy. Wbrew stanowisku Kierownika OPS zaprezentowanemu w uzasadnieniach i decyzji I instancji, nie stanowi realizacji zasady praworządności (art. 6 i art. 7 kpa) wykładnia prawa, ograniczone jedynie do językowej wykładni § 4 ust. 2 rozporządzenia, błędnie zrealizowanej. Nie ulega wątpliwości, że ani wyjaśnienia Wojewody, ani wyjaśnienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, przywołane w uzasadnieniach decyzji obu instancji, nie stanowią źródeł prawa i nie mogą zastąpić prawidłowej wykładni, do której obowiązane są organy obu instancji (decyzja SKO w Elblągu z 04.12.2006 r. – nr 1997/PS/06). Na żadnym etapie postępowania nie zaistniała sytuacja "doszacowania strat" (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 kpa). Z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, wynikają dla sądów uprawnienia do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami, a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie (uzasadnienie wyroku 7 Sędziów NSA z 16.1.2006 r.- I OPS 4/05- ONSA i WSA 2/06/39; wyrok SN z dnia 9 czerwca 2005 r.- sygn. V KK 41/05- OSNKW 9/05/83). Tym samym Sąd rozpatrujący konkretną sprawę administracyjną może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia, którym norma ustawowa została naruszona. W istocie jednak to nie sprzeczność rozporządzenia z 2006 r. z ustawą, a jedynie błędna wykładnia § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2006 r. doprowadziła do wydania błędnych decyzji obu instancji. 8. Rozporządzenie z 2006 r., ani też wydane na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia z 1996 r. zarządzenie nr [...]Wojewody [...] z dnia [...]r. w sprawie powołania Komisji do szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej znajdujących się na obszarach dotkniętych klęską suszy, gradobicia, nadmiernych opadów atmosferycznych, osuwisk ziemi, wymarznięcia, powodzi, huraganu, pożaru lub plagi gryzoni, nie regulują trybu powiadamiania rolników o skierowania zespołu Komisji do danej wsi dla oszacowania szkód. W podobnym zarządzeniu, wydanym przez Wojewodę [...], Wojewoda [...] wskazał, że obowiązek powiadomienia poszkodowanych rolników - zainteresowanych pomocą w formie kredytu- o zakresie i terminie pracy Komisji spoczywa na właściwym wójcie gminy (pkt 3 Procedury postępowania w związku z szacowaniem szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolniczej; art. 106 § 5 ppsa; znane ze sprawy [...]). Z punktu widzenia celu, jakiemu służy powołanie Komisji, jest rzeczą oczywistą, że to właściwy wójt (burmistrz, prezydent) winien powiadomić zainteresowanych rolników na terenie sołectwa objętego klęską suszy o terminie i miejscu pracy zespołu Komisji- w sposób zwyczajowo przyjęty (np. w drodze ogłoszeń wywieszanych na tablicach ogłoszeń, pism doręczanych przez sołtysa- za potwierdzeniem odbioru na odpisie pisma, przekazywanym wójtowi przez sołtysa etc.). W niniejszej sprawie nie wykazano, że Skarżący został o pracach zespołu Komisji prawidłowo powiadomiony, co nie może pociągać ujemnych konsekwencji dla zainteresowanego rolnika ( art. 6, 8, 9 i 12 kpa). 9. W niniejszej sprawie wniosek Skarżącego wpłynął do Kierownika OPS dnia [...]r.- przed [...]r. (§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2006 r.). W sytuacji, w której organ I instancji stwierdził brak protokołu oszacowania szkód w owym gospodarstwie, miał obowiązek zwrócić się do Wojewody o skierowanie do tego gospodarstwa zespołu Komisji dla oszacowania szkód. Jeśli Komisja nie zdołałaby owych szkód oszacować, bądź Komisja odmówiła oszacowania szkód (jak w niniejszej sprawie- k. [...] akt administracyjnych), organ I instancji winien w oparciu o wszelkie dowody nie będące sprzeczne z prawem wyjaśnić sprawę w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 kpa)- w ostateczności sięgając do domniemań faktycznych (art. 80 kpa; art. 231 kpc; Z. Janowicz "Kpa. Komentarz" W.Pr. PWN 1999 uw. 5 do art. 75; odpowiednio- uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5.9.2007 r.- IV SA/Po 998/06). 10. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien stosownie do art. 77 kpa wnikliwie zebrać a później zbadać i rozważyć wszystkie dowody w sprawie, nie ograniczając się jedynie do protokołu sporządzonego przez Komisję. Dokonując ustaleń faktycznych organ powinien uwzględnić, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej co prowadzi do stwierdzenia, iż udowodnienie każdego faktu mającego znaczenie prawne może nastąpić za pomocą wszelkich legalnych dowodów. Jeśli organ ustali, że w gospodarstwach rolnych znajdujących się w pobliżu gospodarstwa Skarżącego straty spowodowane suszą przekroczyły 30 %, a ekspertyza Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w P. potwierdziła na obszarze wsi S. w Gminie M.G. suszy latem [...] r. (k. [...] akt administracyjnych), to może przyjąć, że również szkody spowodowane suszą w użytkach rolnych Skarżącego wyniosły - przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - średnio powyżej 30% (art. 80 kpa i art. 231 kpc). Skarżący wskazuje, że w gospodarstwach rolnych położonych w sąsiedztwie, suszę stwierdzono (k. [...] akt administracyjnych). 11. Zgodnie z art. 8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Celowi temu służą m.in. zasady postępowania zawarte w artykułach 7 i 77 §1 kpa, w myśl których organy administracji winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nadto mają one obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ rozpatrujący wniosek o przyznanie zasiłku celowego ma obowiązek zbadać i wyjaśnić, czy Wnioskodawca spełnia warunki do przyznania świadczenia. Zaniechanie poczynienia w powyższym zakresie ustaleń uzasadnia postawienie rozpatrującym sprawę organom administracji publicznej zarzutu wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z naruszeniem wskazanych przepisów. 12. Skarżący trafnie wskazuje, że czym innym są dopłaty do kredytów, czym innym zaś pomoc społeczna w celu złagodzenia skutków suszy. Rozporządzenie z 2006 r. nie uzależnia prawa do pomocy od wcześniejszego, niźli w dacie wejścia w życie (1 września 2006 r.- § 8 rozporządzenia z 2006 r.), złożenia wniosku o sporządzenie oszacowania szkód przez Komisję. Gdyby przyjąć rozumowanie organu I instancji, wówczas zakończenie działalności przez Komisję dnia [...] r., stanowiłoby wystarczającą przeszkodę dla skutecznego wystąpienia z wnioskiem (z którym można było wystąpić do dnia [...]r.- § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2006 r.). System prawny, nawet nie zawierając przepisów expressis verbis zamykających komuś drogę do sądu (bądź do dochodzenia roszczeń przed organem administracji publicznej), może skutecznie blokować prawo do sądu (bądź do rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej) przez wiele drobnych, pozornie niewinnych regulacji dotyczących nieomal "technicznych" przepisów o doręczeniach, terminach, kosztach czy środkach dowodowych. Tu jest miejsce na wykazanie konstytucyjnej wrażliwości sądów, kompensujących braki w tym zakresie po stronie legislatora (krytyczna w tej części glosa E. Łętowskiej OSP 12/02/157 s. 626). Przywołanie w § 4 ust. 2 rozporządzenia protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę, nie uzależnia możliwości udzielenia pomocy w oparciu o rozporządzenie z 2006 r., gdy Komisja zaprzestała działalności przed wejściem w życie rozporządzenia z 2006 r. SKO trafnie wskazuje, że Komisja "szacowała szkody po zbiorach opierając się również na oświadczeniach rolników" (k. [...] akt administracyjnych). W takiej sytuacji Komisja w istocie zastępowała organ administracji, który może i powinien samodzielnie dokonywać takich ustaleń na postawie zeznań świadków lub stron ( art. 75 § 1, art. 86 kpa). 13. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest także zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych. W niniejszej sprawie kontrolą Sądu została objęta decyzja SKO z dnia [...]r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Kierownika OPS z dnia [...]r., odmawiającą Skarżącemu przyznania prawa do zasiłku w celu złagodzenia skutków suszy. Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia organów administracji publicznej, że w przypadku Skarżącego nie został sporządzony protokół oszacowania skutków suszy przez właściwą Komisję, powołaną przez Wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia z 1996 r. Organy błędnie uznały, że okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy było to, kiedy Komisja zaprzestała działalności. Organy nie wyjaśniły, na jakiej ewentualnie podstawie nałożony został na poszkodowanych w wyniku wystąpienia suszy, obowiązek wystąpienia do właściwych organów z wnioskiem o sporządzenie stosownego protokołu. Zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia z 2006 r., protokół winien zostać przekazany przez właściwego wojewodę właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast). W tym stanie rzeczy organy obu instancji błędnie przyjmują, że nie skreślenie przez Wnioskodawcę w druku wniosku punktu 2, zawiera oświadczenie wiedzy Wnioskodawcy. Sądowi z szeregu innych spraw (przykładowo- zakończonych wyrokami w sprawach: [...]; [...]) wiadomym jest, że rolnicy notorycznie nie skreślali żadnych punktów w drukach wniosków, ograniczając się jedynie do zakreślenia odpowiedniego kwadratu, złożenia podpisu i wpisania daty wypełnienia wniosku. Organy nie dokonały stosownych ustaleń faktycznych w celu realizacji dyspozycji wskazanych w przepisach § 2 pkt 2, § 4 ust. 2 i § 6 ust. 3 rozporządzenia z 2006 r. Podkreślenia wymaga, że rozporządzenie to nie obowiązywało (nie zostało nawet wydane) w dniu, w którym Komisja rozpoczęła, a nawet zakończyła swoje prace na terenie podlegającym właściwości Burmistrza M.G.. Oczekiwanie, że rolnicy zainteresowani uzyskaniem świadczenia z pomocy społecznej przed opublikowaniem rozporządzenia z 2006 r. wystąpią z wnioskiem do Komisji o oszacowanie szkód (gdy Komisje szacowały szkody wyłącznie dla potrzeb kredytów klęskowych i to wyłącznie przed opublikowaniem rozporządzenia z 2006 r.), jako warunek udzielenia pomocy, narusza zasadę impossile nulla obligatio (E. Łętowska- op. cit. s. 626). 14. W związku z powyższym należało uchylić zarówno zaskarżoną, jak też poprzedzającą ją decyzję, jako naruszające podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Organy arbitralnie przyjęły bowiem, że wystąpiły przesłanki uniemożliwiające przyznanie Wnioskodawcy zasiłku celowego mimo tego, że nie wykazały, że to z powodu braku stosownej inicjatywy z jego strony wystąpiły braki, uniemożliwiające oszacowanie skutków suszy w jego gospodarstwie rolnym. Organy nie podjęły działań celu ustalenia, że prowadzone przez niego gospodarstwo rolne zostało dotknięte klęską suszy w stopniu uzasadniającym przyznanie zasiłku celowego zgodnie z jego wnioskiem. Organy nie przeprowadziły postępowania administracyjnego w sposób zgodny z podstawowymi zasadami wskazanymi w art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, kpa. W niniejszej sprawie organy twierdzą, iż rolnicy byli prawidłowo zawiadamiani – przytaczając na tę okoliczność oświadczenia złożone przez "strony w sprawie" przez które błędnie rozumieją – członków komisji powołanej przez Wojewodę [...]. W żadnej mierze nie można uznać, iż owo przesłuchanie jest prawidłowym w kontekście obowiązujących reguł postępowania dowodowego wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego. Z protokołu przesłuchania wynika bowiem m.in. że stronami postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie są owi członkowie komisji, z czym nie sposób się zgodzić. Niedopuszczalnym jest również to, że wskazane osoby przesłuchiwano łącznie, co skutkuje tym, iż nie jest możliwe ustalenie, które ze wskazanych stwierdzeń zostały sprecyzowane przez którą z przesłuchiwanych osób (odpowiednio- orzeczenie SN z 27.X.1960 r.- 3 CR 599/59- OSN 1/62/23; 17.5.1956 r.- 1 CR 759/55- OSN 2/57/50, akceptowane przez J. Gudowskiego "Kpc. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo" W.Pr. 1998 t. 1 s. 516 uw. 11, s. 517 uw. 1 do art. 273) . Podobnie rzecz ma się w przypadku protokołu przesłuchania Skarżącego i jego żony. Nie tylko zatem należy uznać, że w sposób oczywisty zostały naruszone reguły przeprowadzania postępowania dowodowego, ale również, iż niemożność wykazania przez organ I instancji, że Skarżący został o pracach zespołu Komisji prawidłowo powiadomiony, nie może pociągać ujemnych konsekwencji dla samego zainteresowanego rolnika (art. 6, 8, 9 i 12 kpa). Nie można przyznać mocy dowodowej "oświadczeniom" "członków komisji" jakoby – "sołtysi w sposób zwyczajowo przyjęty informowali społeczeństwo w poszczególnych miejscowościach o składaniu przez rolników wniosków o oszacowanie strat", a zwłaszcza uznać, iż te oświadczenia stanowią dowód na poinformowanie Skarżącego o istniejącym (zdaniem organu, co nie zostało wykazane) obowiązku wystąpienia przez niego do właściwych organów z wnioskiem o sporządzenie protokołu. Kpa nie zna instytucji "oświadczeń" (tym bardziej zbiorowych), mogących zastąpić zeznanie świadka złożone do protokołu. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powinien stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 kpa wnikliwie zebrać a później zbadać i rozważyć wszystkie dowody w sprawie. Dokonując ustaleń faktycznych organ powinien uwzględnić, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej co prowadzi do stwierdzenia, iż udowodnienie każdego faktu mającego znaczenie prawne może nastąpić za pomocą wszelkich legalnych dowodów. Jeśli organ ustali, że w gospodarstwach rolnych znajdujących się w pobliżu gospodarstwa Skarżącej straty spowodowane suszą przekroczyły 30 % to może przyjąć, iż również szkody spowodowane suszą w użytkach rolnych Skarżącego wyniosły- przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy- średnio powyżej 30% (art. 80 kpa i art. 231 kpc; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 września 2007 r.- IV SA/Po 124/07). Przeszkodą dla dokonania takich ustaleń nie może być brak w składzie organu "osób kompetentnych do szacowania strat w rolnictwie", bowiem w większości organów administracji publicznej z reguły brak osób o danym "wykształceniu kierunkowym". W takiej sytuacji właściwy organ – gdy inne dowody nie są wystarczające – może powołać biegłego (art. 75 § 1, art. 84 § 1 kpa), co w niniejszej sprawie nie wydaje się być konieczne. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji obowiązany będzie do uzupełnienia materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dopiero wówczas, gdy ustali w sposób niebudzący wątpliwości stan faktyczny sprawy, będzie mógł dokonywać wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów materialnoprawnych, w zgodzie z zasadami wykładni prawa. Obowiązany będzie wówczas wyczerpująco wyjaśnić Skarżącemu, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej wydał swe rozstrzygnięcie. Niedopuszczalne w państwie prawa jest nakładanie na obywatela takich obowiązków, których obiektywnie rzecz biorąc nie może on spełnić (przykładowo z powodu wejścia w życie przepisu nakładającego określony obowiązek po upływie czasu, w którym obowiązek ten obywatel powinien spełnić; wyrok WSA w Warszawie, z dnia 12 lipca 2007 r.- VIII SA/Wa 370/07). Jeśli w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego organ ustali, że w gospodarstwie Skarżącego na skutek suszy wystąpiły szkody w uprawach rolnych przekraczające 30% - wówczas organ ten winien, mimo braku protokołu oszacowania szkód, o którym mowa powyżej, orzec na korzyść Skarżącego – tj. przyznać mu żądany zasiłek. 15. Nie można zgodzić się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji SKO, podzielającej argumentację przedstawioną przez Kierownika OPS w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. Odstąpienie przez SKO w zaskarżonej decyzji od prawidłowej wykładni prawa, prezentowanej w trzech wcześniejszych decyzjach, wymagało szczególnie starannego uzasadnienia (art. 8 i 11 kpa) – czego w niniejszej sprawie zabrakło. Organy administracji publicznej obu instancji naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisy prawa materialnego poprzez ich niewłaściwą wykładnię. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika OPS z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.). Skutkiem wyroku Sądu jest obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy - jak po decyzji SKO z dnia [...]r.- z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonego w niniejszym wyroku (art. 153 ppsa). Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa, należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przepisu art. 152 powołanej ustawy nie zastosowano wobec negatywnego charakteru zaskarżonego rozstrzygnięcia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ M. Dybowski KB