II FZ 501/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.) Ewa Radziszewska – Krupa (spr.), po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 329/08 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 grudnia 2007 r. nr [....] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 18 marca 2009r. sygn. akt I SA/Kr 329/08 oddalił wniosek E. N. (dalej: "Skarżąca") o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 28 grudnia 2007r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że Skarżąca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarła w skardze, a uzasadniając go przytoczyła treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Podniosła też, że ww. przepis odnosi się do niej, z uwagi na trudną sytuację rodzinną i materialną. Skarżąca ma niskie dochody, na utrzymaniu troje dzieci, spłaca kredyt mieszkaniowy w wysokości 1.500,00 zł, płaci czynsz - 600 zł, ponosi koszty swojego leczenia (200 zł) oraz koszty leczenia dziecka. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uzasadniając postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, powołał się na treść i wykładnię art. 61 § 1 i § 3 P.p.s.a. Wskazał, że złożony wniosek uzasadniony został trudną sytuacją rodzinną i materialną Skarżącej, ale brak było wskazania, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonych decyzji w kontekście opisanej sytuacji rodzinnej i materialnej spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź trudnych do odwrócenia skutków. Sąd uznał, w związku z tym, że takie sformułowanie wniosków o zastosowanie ochrony tymczasowej nie daje podstaw do jego pozytywnego załatwienia. Sąd pierwszej instancji badając ponadto z urzędu treść skarg oraz akta sprawy nie znalazł jakiejkolwiek okoliczności, która uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie skargi, co do naruszenia prawa przez zaskarżony akt nie stanowiło bowiem o istnieniu przesłanek do wstrzymania wykonania tego aktu. 4. W zażaleniu na ww. postanowienie WSA w Krakowie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zwrot kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu między innymi wskazała ponownie na trudną sytuację rodzinną i materialną oraz że 22 stycznia 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. wydał zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...], wobec należności w podatku od towarów i usług za 2004r. i w podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2003r. Postępowanie egzekucyjne naraża podatniczkę na dodatkowe koszty egzekucyjne, a kwota należności z tytułu zobowiązań w podatku od towarów i usług za 2004r. w wysokości 16.988, 40 zł stanowi ogromne obciążenie finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zażalenie z braku uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny analizując zaskarżone postanowienie doszedł do wniosku, że zarzut naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a. nie jest zasadny z kilku powodów. Przepis powyższy stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu - jak wynika z treści ww. przepisu - jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego po pierwsze słusznie sąd pierwszej instancji zauważył, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji brak było wskazania, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonych decyzji w kontekście opisanej sytuacji rodzinnej i materialnej spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź trudnych do odwrócenia skutków. Z akt sprawy również nie wynikało, aby przesłanki te zachodziły. W tej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, że konieczne jest wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na nieokreślony ważny interes strony lub jej twierdzenie o niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem i stanem faktycznym (por. postanowienie NSA z 21 lipca 2008r. I FZ 314/08, LEX nr 494216). Trudna sytuacja finansowa, tj. niskie dochody, troje dzieci na utrzymaniu, spłata kredytu mieszkaniowego, opłacanie czynszu i kosztów leczenia, nie stanowią samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Muszą być powiązane z przesłankami określonymi w art. 61 § 3 P.p.s.a. Po drugie zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swych orzeczeniach wyrażał pogląd, że twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinny bezwzględnie zostać poparte dokumentami źródłowymi. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji miałby się domyślać, jakie dowody chciałaby przedstawić wnioskodawca, aby wykazać spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 18 marca 2010r. sygn. akt II FSK 502/09, LEX nr 569795; z 28 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 237/09, LEX nr 552215; z 16 kwietnia 2009r. sygn. akt II GSK 257/09, LEX nr 575347, z 11 marca 2009r. II OZ 217/09, Wspólnota 2009/41/44). Po trzecie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za argument uzasadniający wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie może być uznana okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody (czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), a tak zdaje się rozumieć to Skarżąca. Wszczęcie bowiem egzekucji stanowi naturalną konsekwencję określenia zaległych zobowiązań podatkowych (por. postanowienie NSA z 21 października 2008r. sygn. akt II FZ 426/08, LEX nr 515376). Wskazać także należy, że dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 197 P.p.s.a. - oceny prawidłowości orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji nie można utożsamiać z ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem danego postępowania incydentalnego. Oznacza to, że powoływanie przez Skarżącą argumentacji, mającej przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, dopiero na etapie postępowania zażaleniowego pozostanie, co do zasady, bezskuteczne. Sąd kasacyjny nie może wyeliminować z obrotu prawnego prawidłowego postanowienia sądu wojewódzkiego, tylko z uwagi na to, że nie uwzględniało ono okoliczności mogących przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli tych okoliczności nie wskazał we wniosku sam skarżący (por. postanowienie NSA z 15 października 2008r. sygn. akt II FZ 469/08, LEX nr 515354). Tym samym podniesiony w zażaleniu argument dotyczący zajęcia rachunku bankowego na podstawie tytułów wykonawczych wobec należności w podatku od towarów i usług za 2004r. i podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2003r. nie może odnieść zamierzonego przez Skarżącą skutku. Nie został on ponadto poparty, żadnym materiałem źródłowym, co w kontekście wcześniejszych rozważań należy uznać za konieczne. Okoliczność ta mogłaby być rozpoznawana ewentualnie przy ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania zakurzonej decyzji, ale jedynie wówczas, gdyby oparto ją na dokumentacji źródłowej załączonej do wniosku. W tej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesione zażalenie nie miało uzasadnionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.