III SA/Gl 297/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-05-26

Skład orzekający: Gabriela Jyż, Marzanna Sałuda, Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za dany miesiąc, zamiast zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w sytuacji gdy kwestionowane faktury dokumentowały transakcje, które nie zostały faktycznie dokonane?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Skoro kwestionowane faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, podatnik nie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony z tych faktur. Faktura musi odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych, a ciężar udowodnienia dokonania takiej czynności spoczywa na podatniku, gdy organy zasadnie kwestionują materialną prawidłowość faktury.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzje te dotyczyły określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2001 r. w wysokości [...] zł, zamiast zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Podatniczka zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasad prowadzenia postępowania, oraz brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Spór dotyczył kwestionowanych faktur VAT dokumentujących zakup paliwa i usług transportowych, które zdaniem organów nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędziowie Asesor WSA Marzanna Sałuda, Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi W.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.; dalej powoływana jako Ordynacja podatkowa), art. 21 ust. 1, art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W.L. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. Nr [...] wydanej po wznowieniu postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uchylającej własna decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] r., określającą w podatku od towarów usług za [...] r. kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł, i orzekającą co do istoty poprzez określenie w podatku od towarów i usług za [...] r. zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną. Podkreślono, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli w [...] r. w Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym Magazynie "A" w W., przy ul. [...], którego właścicielem jest W.L. - w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa podatku od towarów i usług za [...] r. stwierdzono nieprawidłowości i dlatego organ I instancji w decyzji ostatecznej z dnia [...] r., nr [...] określił za [...] r. kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł. Ponieważ w wyniku kontroli przeprowadzonej w [...] r. przez Urząd Skarbowy w T. w PHU "A" (właścicielka – W.L.) w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa podatku od towarów i usług za [...] – [...] r., a także informacji uzyskanych z Urzędów Skarbowych, do których wystąpiono o przeprowadzenie kontroli krzyżowych w zakresie rzetelności transakcji zakupu realizowanych w [...] r. przez W.L. dokonano ustaleń mających zasadniczy wpływ na rozstrzygniecie sprawy w przedmiocie podatku VAT za sierpień 2001 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wznowił w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług za [...] r. W związku z skorygowaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. rozliczenia za [...] r. w decyzji z dnia [...] r., nr [...], uległo zmianie rozliczenie podatku VAT za ten miesiąc, tj. określono zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł, gdy tymczasem podatniczka w złożonej deklaracji VAT-7 wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie [...] zł. W związku z tym zaistniała konieczność wydania decyzji za [...] r. W konsekwencji decyzją z dnia [...] r. o Nr [...] organ I instancji dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za [...] r. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i przeprowadzenie postępowania podatkowego zgodnie z przepisami prawa. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - art. 120 poprzez dokonywanie czynności w sposób sprzeczny z przepisami prawa (kwestionowanie sposobu odebrania dokumentacji za lata [...], udział pracowników organu kontroli skarbowej w tym zdarzeniu, ograniczenie dostępu do dokumentów oraz pozbawienie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu); art. 121 § 1 poprzez prowadzenie postępowań w sposób budzący brak zaufania do organów państwa (kwestionowanie sposobu i okoliczności prowadzenia przez organ kontroli oglądu dokumentacji, wybiórcze i tendencyjne gromadzenie, prezentowanie i ocenianie materiału dowodowego przez organ podatkowy); art. 122 poprzez nie podjęcie działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy (powoływanie się na konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ podatkowy nie bacząc na postawę strony); art. 123 poprzez ograniczenie, a praktycznie wyeliminowanie możliwości realizowania przez Stronę prawa do obrony (utrata jakiejkolwiek możliwości czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym i podatkowym, ze względu na odebranie dokumentacji, co wpłynęło między innymi na brak możliwości przygotowania się do uczestnictwa w przesłuchaniu świadków, czy innych czynności procesowych, sprowadzenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu do technicznych czynności wysyłki pism, nieprawidłowości przy zabezpieczeniu dokumentów oraz w sposobie przeprowadzenia postępowania kontrolnego); art. 136 w związku z art. 159 § 1 pkt 5 w związku z art. 145 § 2 w związku z art. 292 poprzez pominięcie osoby pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu (przy doręczaniu upoważnienia do kontroli); art. 210 § 4 poprzez nie odniesienie się w decyzji do istniejących w sprawie i zgłoszonych przez stronę twierdzeń i dowodów, wskazujących na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej; art. 285a § 1 poprzez rażące jego naruszenie; art. 286 § 2 pkt 2 lit. b poprzez zupełnie chybione jego zastosowanie w sprawie. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. Odnosząc się do argumentacji przywołanej w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej zaakcentował, iż zaskarżona decyzja za [...] r. została wydana w związku ze zmianą rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc poprzedni, tj. [...] r., za który w wydanej decyzji z dnia [...] r., nr [...] organ I instancji określił zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł, zamiast zadeklarowanej przez podatniczkę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie [...] zł. Przedstawione więc w odwołaniu zarzuty dotyczą tylko pośrednio przedmiotowej decyzji, w związku z przeniesieniem przez podatniczkę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z miesiąca poprzedniego. Uznając zatem za prawidłowe dokonane przez organ I instancji rozliczenie podatkowe za [...] r., zawarte w w/w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Podtrzymano więc również rozstrzygnięcie organu I instancji dokonane decyzją nr [...] z [...] r., mocą której dokonano zmiany rozliczenia podatku od towarów i usług ujętego przez W.L. w deklaracji VAT-7 złożonej za [...] r. Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się W.L. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powielając w całości zarzuty i argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu od decyzji organu i instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administra-cyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty i argumenty strony skarżącej wyartykułowane w skardze dotyczą nie tyle zaskarżonej decyzji, ale decyzji za [...] r. oraz za wcześniejsze miesiące [...] r. Zaskarżona decyzja za [...] r. jest prostą konsekwencją decyzji za [...] r. Za miesiąc [...] r. kwestiami spornymi między stronami postępowania było to: 1) czy organy podatkowe obu instancji prowadząc przedmiotowe postępowania administracyjne naruszyły wskazane przez stronę skarżąca przepisy procesowe; 2) czy zakwestionowane przez organy podatkowe faktury VAT stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane (zakup przez skarżącą paliwa i usług transportowych, a tym samym sprzedaż tego towaru i usług przez podmioty figurujące na spornych fakturach ), czy zatem organy podatkowe słusznie przyjęły, iż skarżąca nie miała prawa, w świetle wskazanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego, dokonać obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu przedmiotowych towarów i usług (paliwa i usług transportowych), wynikającą ze spornych faktur VAT, wystawionych przez: 1) Firmę Usługi Transportowe C.P., 2) "C" s.j. W.K., M.R. Decyzja organu I instancji z dnia [...] r., nr [...], w której organ I instancji określił [...] r. zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł, zamiast zadeklarowanej przez podatniczkę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie [...] zł., została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z [...] r., nr [...]. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi W.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Po rozpatrzeniu skargi na tę decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 296/08, oddalił skargę W.L., podzielając zatem stanowisko organów podatkowych obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd odrzucił argumenty strony skarżącej. W oparciu o analizę akt administracyjnych zgromadzonych w sprawie, Sąd stwierdził, iż zarzut naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą przepisów procesowych nie jest zasadny. Organy podatkowe obu instancji rzetelnie i z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania podatkowego przeprowadziły postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie, na co wskazują następujące fakty: - stosownie do art. 286 § 2 pkt 2) lit. a) Ordynacji podatkowej kontrolujący może żądać wydania, na czas trwania kontroli, za pokwitowaniem akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli "w razie powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że są one nierzetelne". W przedmiotowej sprawie organ I instancji powziął uzasadnione podejrzenie, iż akta, księgi i dokumenty skarżącej odzwierciedlają fikcyjne transakcje zakupu paliwa i usług transportowych oraz że może nastąpić próba zniszczenia lub ukrycia dokumentacji księgowej, co uzasadniało zabezpieczenie tej dokumentacji poprzez żądanie jej wydania na czas trwania czynności kontrolnych (por. tom VII, k. 7, i k. 8-11 akt adm.) Nie można zatem skutecznie zarzucić organom naruszenie art. 285a § 1 i art. 286 § 2 pkt 2) lit. a) ordynacji podatkowej, przez błędną wykładnię tych przepisów i rażące naruszenie art. 285a § 1 Ordynacji podatkowej, - z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, iż zarzut pominięcia pełnomocnika strony w prowadzonym postępowaniu podatkowym i kontrolnym nie znajduje uzasadnienia. Organy obu instancji w trakcie całego postępowania zawiadamiały kolejnych, ustanawianych przez stronę pełnomocników, o wszelkich czynnościach postępowania, wypełniając tym samym nakaz płynący z zasady ogólnej postępowania podatkowego, czyli zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej). Co więcej w niektórych przypadkach (z nadmiaru ostrożności procesowej), organy kierowały korespondencję zarówno do pełnomocnika strony – M.H. - jak i do strony (por. np: tom V k. 33, k. 35, k. 40 akt adm.; tom IV k. 24, k. 23, k. 23s, k. 23t, zał. nr 1 do protokołu z kontroli – tom II k. 18g, k. 18, k. 16a, k. 17 akt adm.), - nie znajduje także potwierdzenia zarzut utraty przez stronę możliwości udziału w postępowaniu podatkowym, wobec faktu odebrania podatniczce dokumentacji księgowej, ponieważ jak potwierdzają to akta sprawy podatniczka, jej pełnomocnik i administrator baz danych wykonujący usługi na rzecz PHU "A" – K.G. – mieli zapewniony wgląd do dokumentacji podatkowej (por.: tom VII k. 20, k. 19, k. 23 akt adm.; por. także: tom V k. 40 i tom VI k. 67 akt adm.). Należy podkreślić, iż K.G., upoważniony przez stronę pismem z dnia [...] r., w toku postępowania odwoławczego, przeglądał akta podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za [...] r., lecz ani on, ani strona nie ustosunkowali się do zebranego materiału dowodowego (por.: tom VI k. 65-66 akt adm.). Nie można zatem zarzucić organom podatkowym uniemożliwienia stronie prawa wglądu do akt sprawy (por.: to V k. 32-33 i k. 39 akt adm.). Fakt, iż strona i jej pełnomocnicy z tej możliwości nie korzystali nie może stanowić podstawy do uznania, iż nastąpiło naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym; - niezasadny jest zatem, jak stwierdził Sąd, również, w świetle wskazanych wyżej faktów i okoliczności, zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, które statuują zasady ogólne postępowania podatkowego, tj.: zasadę pogłębiania zaufania w toku postępowania podatkowego do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) i zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu organy podatkowe obu instancji dołożyły wszelkich starań zmierzających do prawidłowego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do odkrycia prawdy obiektywnej. Przechodząc do analizy drugiej spornej między stronami kwestii Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 4, art. 13, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług wykonywane na terenie Rzeczpospolitej Polskiej oraz eksport towarów. Podstawa opodatkowania natomiast jest obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży towarów. W związku z tym w przedmiotowej sprawie fakt wystawienia faktury, stwierdzającej czynności, które nie zostały dokonane (tj. sprzedaż paliwa i usług transportowych), nie powoduje powstania obowiązku podatkowego. W przypadku tym nie jest także możliwe określenie podstawy opodatkowania. Stosownie do art. 19 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów lub usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną, jednakże obniżenie to nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi albo otrzymania podlegającej opodatkowaniu przedpłaty (art. 19 ust. 3a tej ustawy). Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Fundamentalną cechą podatku od towarów i usług jest konieczność istnienia związku podatku naliczonego z opodatkowanymi czynnościami wykonywanymi przez podatnika. Sąd stwierdził, iż podziela stanowisko organów podatkowych w tej spornej kwestii. W ocenie składu orzekającego Sądu w przedmiotowej sprawie organy podatkowe w odniesieniu do wyżej opisanych transakcji zastosowały prawidłową podstawę prawną. Jeżeli ustalenia organów podatkowych prowadzą do wniosku, że wystawione przez sprzedawcę faktury nie odzwierciedlają rzeczywiście wykonanych między podmiotami wskazanymi w fakturach czynności, brak prawa odliczenia podatku naliczonego z takich faktur wynika z art. 19 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Zgodnie natomiast z przepisem wykonawczym do ustawy, tj. § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia z 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane – faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Sąd zaakcentował, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 7 marca 2002 r., III RN 31/01 – OSNP 2002/19/451), faktura powinna odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych. Przepis art. 19 ustawy o VAT z 1993 r. nie daje podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury i wynikającego z niej zwolnienia podatnika z obowiązku współdziałania z organami podatkowymi w zakresie gromadzenia dowodów świadczących o tym, ze stwierdzone fakturą czynności były rzeczywiście dokonane między podmiotami figurującymi na fakturze. Faktura nie ma również waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże takie domniemanie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r. (I SA/Lu 1240/96 – LEX nr 33533) przyjęto trafnie, że: "prawdziwość materialno-prawna tej faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. A contrario nie będzie można uznać za prawidłową fakturę gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami. Elementy formalne wymagane przez ww. przepis mają jedynie znaczenie dowodowe". Za ugruntowany należy uznać prezentowany w doktrynie i judykaturze pogląd, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje wówczas gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. W szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub rozmiarach innych niż wynika to z faktury bądź też zaistniało miedzy innymi, niż to stwierdza faktura, podmiotami gospodarczymi (por. wyrok NSA – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 6 czerwca 1997 r., I SA/Ka 621/97 – LEX nr 29937; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., III SA/Wa 1695/05 – LEX nr 196822; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2004 r., I SA/Wr 1642/02 – nie publ.; J. Zubrzycki: Leksykon VAT. T. 1. Wrocław 2007, s. 988-989). Sąd podkreślił, że organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości podatku naliczonego, lecz również walorów formalnych faktury oraz okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług, co sprowadza się do kontrolowania, czy faktura w istocie stwierdza fakt nabycia towarów i usług, a więc czy doszło miedzy stronami wskazanymi w fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej. Zagadnienie ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym jest wprawdzie sporne, jednakże nie ulega wątpliwości, że ciężar udowodnienia określonego faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W związku z tym należy uznać, że to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że stwierdzona fakturą czynność gospodarcza została dokonana, gdy organy podatkowe zasadnie kwestionują materialną prawidłowość faktury. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 r. (III RN 160/98 – OSNAPiUS 2000 nr 3, poz. 87), zawarto ogólniejszą tezę, że na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia przesłanek określonych w art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie, skarżąca nie przedstawiła przekonywujących dowodów na to, iż sporne faktury dokumentują zdarzenie gospodarcze, które zaistniało między wskazanymi w nich podmiotami. Jako niezasadny Sąd ocenił, zarzut, iż organy podatkowe nie poddały weryfikacji twierdzeń wystawców faktur. Fakt nieświadczenia w ogóle usług na rzecz PHU "A" i w związku z tym wystawienie faktur dokumentujących czynności, które nie miały miejsca jest potwierdzony w materiale dowodowym w postaci kontroli krzyżowych przeprowadzonych przez właściwe miejscowo urzędy skarbowe u wystawców faktur, w protokołach przesłuchania świadków, o których to przesłuchaniach strona była zawiadomiona, lecz w nich nie uczestniczyła (por.: tom III k. 20/1-20/50 i tom IV k. 23a-23w akt adm.) oraz innych dokumentach urzędowych. Nie można zatem zasadnie twierdzić, iż jest to tylko słowo świadka przeciwko słowu strony. Sąd oceniając tę kwestię zauważył koincydencję pewnych faktów w tej sprawie – tzn.: 1) faktu, iż jeden wystawca spornych faktur (C.P.) wprost przyznał, iż nie realizował usług na rzecz PHU "A" i wystawiając faktury dla czynności, które nie miały miejsca działał w porozumieniu z H.L. i W.L., 2) natomiast drugi z wystawców faktur – W.K., jak wynika z zeznań jego wspólnika M.R., sfałszował faktury wystawione dla W.L. Na oryginałach tych faktur VAT, będących w posiadaniu nabywcy wykazana była sprzedaż paliwa w większych ilościach i wartościach, niż wynikało to z kopii tychże faktur znajdujących się u wystawcy lub wartość kopii faktur zgodna była z oryginałem, ale na kopii nie figurowała W.L., lecz inna osoba. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni ocenę i argumenty prawne przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 296/08 i podkreśla, że wyrok w niniejszej sprawie jest konsekwencją oddalenia skargi W.L. wskazanym wyżej wyrokiem, dotyczącym miesiąca [...] r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło