II OSK 1812/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-05

Skład orzekający: Maria Czapska- Górnikiewicz, Jerzy Stelmasiak, Wiesław Morys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu (art. 178a § 1 k.k.) jest wystarczającą przesłanką do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, czy też wymaga indywidualnej oceny całokształtu okoliczności sprawy, w tym cech osobowościowych strony?
Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu (art. 178a § 1 k.k.) samo w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ administracyjny ma obowiązek indywidualnej oceny całokształtu okoliczności sprawy, uwzględniając cechy osobowościowe strony, aby ustalić, czy istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stosowanie automatyzmu w tej kwestii jest chybione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską Z. K. po jego prawomocnym skazaniu za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu (art. 178a § 1 k.k.). Organy administracyjne uznały, że popełnienie tego przestępstwa uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że samo skazanie nie jest wystarczające i konieczna jest indywidualna ocena. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA wadliwie uchylił decyzje organów, nie rozstrzygając sprawy merytorycznie, ale jednocześnie podkreślił, że organy nie mogą stosować automatyzmu i muszą indywidualnie ocenić sytuację.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. NSA Wiesław Morys (spr.) Protokolant Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 05 stycznia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 883/08 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 lipca 2008 roku uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, orzekł o ich wykonalności oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach: Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia [...] lipca 1999r. zezwolono Z. K. na posiadanie broni myśliwskiej (1 sztuki). Zmieniono ją decyzją tegoż organu z dnia [...] września 2002 r. w ten sposób, iż zezwolenie objęło dalsze 4 sztuki broni, a zatem łącznie 5 sztuk broni myśliwskiej. Niniejsze postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń zostało wszczęte w dniu 2 sierpnia 2007 r. na skutek powzięcia informacji o prawomocnym skazaniu Z. K. za przestępstwo z art. 178a § 1 kodeksu karnego. W jego wyniku Wojewódzki Komendant Policji w Białymstoku w dniu [...] września 2007 r., na zasadzie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53, poz. 549 ze zm.) wydał decyzję cofającą pozwolenie na broń myśliwską udzielone Z. K. na mocy decyzji z dnia [...] lipca 1999 r. i z dnia [...] września 2002 r. W jej uzasadnieniu ustalił, iż Z. K. został skazany prawomocnym wyrokiem za czyn z art. 178a § 1 k.k., czyli za popełnienie kwalifikowanego przestępstwa sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa na innych uczestników ruchu drogowego. Udowodniono mu bowiem prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu. Ta okoliczność, jakkolwiek bezpośrednio niewiążąca, ma znaczenie dla oceny czy istnieje uzasadniona obawa, że osoba, która posiada pozwolenie na broń może jej użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przekonaniu organu broń objęta jest szczególną reglamentacją, a osoby posiadające pozwolenie na jej używanie winny legitymować się określonymi cechami i predyspozycjami. Nie licuje z nimi popełnienie wymienionego przestępstwa, które nosi duży ciężar gatunkowy, jest powszechnie napiętnowane i niepożądane z punktu widzenia społecznego. Popełnienie czynu pod wpływem alkoholu, zwłaszcza w ruchu drogowym, wskazuje na brak odpowiedzialności i lekceważący stosunek do innych uczestników tego ruchu. Cechy te dyskwalifikują osobę, której udzielono pozwolenia na broń. Skłonność do nadużywania alkoholu oraz nierzadko wywołana nim nadmierna porywczość urealniają obawę użycia broni w calach niezgodnych z prawem. Organ jako zasadę sformułował pogląd, wedle którego osoby prowadzące pojazd pod wpływem alkoholu nie mogą uzyskać pozwolenia na broń. Dlatego mimo pozytywnych opinii dotyczących Z. K. uznał, iż należało cofnąć udzielone mu pozwolenie na broń. Na skutek odwołania wniesionego przez stronę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W jego ocenie doszło bowiem do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zwłaszcza w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Zdaniem organu odwoławczego w wypadku skazania za przestępstwo niewymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej wyżej ustawy o broni i amunicji, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie wszelkich dowodów na okoliczności opisane w tym przepisie. Sam fakt skazania za inne przestępstwo nie jest wystarczający do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń. W aktach administracyjnych znajdują się inne dowody, które organ winien uwzględnić w toku dokonywania oceny całokształtu materiału sprawy. Komendant Główny Policji zalecił też dopuszczenie dowodu z akt sprawy karnej, w szczególności z zeznań policjantów przeprowadzających kontrolę drogową na miejscu zdarzenia - popełnienia przez Z. K. przestępstwa, za które został skazany. Nadto wskazał na potrzebę uzyskania opinii z jego miejsca pracy. Dopiero pełen materiał dowodowy i prawidłowa jego ocena miały doprowadzić do wydania poprawnej decyzji. Po uzupełnieniu postępowania we wskazanych kierunkach organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., na podstawie art. 18 ust.1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął pozwolenie na broń myśliwską udzielone Z. K. na mocy decyzji z dnia [...] lipca 1999 r. i z dnia [...] września 2002 r. W jego uzasadnieniu powielił okoliczności faktyczne i rozważania, które przedstawił w motywach poprzedniej swej decyzji, dodając wywód dotyczący opinii o stronie pochodzących od: Prezesa Koła Łowieckiego w Sokółce, pracodawcy – Nadleśnictwa Czarna Białostocka, Komendanta Posterunku Policji w Korycinie oraz przedstawionej przez funkcjonariuszy Policji obecnych na miejscu wspomnianego wyżej zdarzenia oceny zachowania strony bezpośrednio po nim. W przekonaniu organu pozytywne opinie i niebudzące zastrzeżeń zachowanie Z. K. po zdarzeniu, nie wystarczają do uznania, że daje on gwarancję bezpiecznego posługiwania się bronią. Nadto organ zważył, iż wątpliwy jest cel posiadania przez wymienionego broni, gdyż jak sam oświadczył, zrezygnował z broni gazowej, ponieważ dostatecznie bezpiecznie czuje się posiadając broń myśliwską, a przecież nie służy ona ochronie osobistej. Dlatego orzekł jak w osnowie. W odwołaniu od tej decyzji Z. K. domagał się jej uchylenia, dowodząc, że czyn, za który został skazany był jednorazowym przekroczeniem prawa, z którego niepodobna wysnuć istnienia u niego cech charakteru niepozwalających na posiadanie broni. Wskazał, że jego oświadczenie dotyczące przeznaczenia broni myśliwskiej zostało źle zinterpretowane przez organ, który nadto nie uwzględniając pozytywnych opinii, wadliwie ocenił cały materiał sprawy. Poza tym podniósł, iż myślistwo jest jego pasją, której pozbawienie będzie dla niego krzywdzące. Tych argumentów nie podzielił organ odwoławczy i zaskarżoną następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., na zasadzie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. Komendant Główny Policji stwierdził, iż w sprawie wykazano spełnienie przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, gdyż zebrany materiał dowodowy wzbudza uzasadnioną obawę, że Z. K. może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponieważ nie doszło do skazania go za przestępstwo tamże wymienione, konieczne było rozważenie tych przesłanek na podstawie innych faktów i okoliczności. Są nimi: popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza, gdy do jego znamion należy nietrzeźwość sprawcy, ewentualne skutki czynu, stopień społecznej jego szkodliwości. W sytuacji skazania odwołującego się za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.), nadto gdy wymusił on pierwszeństwo przejazdu powodując kolizję i uszkadzając swój i inny pojazd, te okoliczności wystąpiły w sprawie. W konsekwencji czego organ doszedł do przekonania, że Z. K. nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Nie zmieniły tej konstatacji pozytywne opinie o odwołującym się pochodzące z jego miejsca pracy, koła łowieckiego, policji, czy pozytywne zachowanie bezpośrednio po zdarzeniu, bowiem nie eliminują one negatywnej oceny dokonanej na gruncie okoliczności popełnienia przestępstwa. Dlatego orzekł organ jak w osnowie decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. K. domagał się jej uchylenia, podnosząc rażące naruszenie prawa procesowego, a to art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy, w tym w wyniku działań podjętych z urzędu, zaniechanie udzielenia skarżącemu wszelkich wskazówek co do okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, oraz art. 10 § 1-3, art. 73 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym i wypowiedzenia się co do całego materiału dowodowego, nadto art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii, ewentualnie psychiatrii w celu zbadania czy w świetle jego cech osobowościowych istnieją obawy dotyczące sposobu używania przez niego broni palnej, art. 89 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 78, art. 81 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1-4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z datą sprzed wydania decyzji przez organ pierwszej instancji oraz przez nieupoważnioną osobę. Poza tym zarzucił decyzji tej naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie. W uzasadnieniu te zarzuty rozwinął, zwracając szczególną uwagę na oparcie decyzji w zasadzie wyłącznie na wyroku skazującym, pominięciu innych okoliczności faktycznych, podczas gdy czyn, za który go skazano nie jest zbrodnią, jego stopień społecznej szkodliwości nie jest znaczny, był odosobniony, bo skarżący nie jest alkoholikiem. Odpowiadając na skargę Komendant Główny Policji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i zwalczał wywody skargi. Nadto podał, że data zaskarżonej decyzji została sprostowana, a osoba podpisująca ją miała upoważnienie udzielone jej w trybie przepisu art. 268a k.p.a. Sąd I instancji uzasadniając uchylenie obu zapadłych w sprawie decyzji wskazał, iż organy orzekające w sprawie naruszyły prawo materialne i procesowe. Decyzje wydawane w tym trybie mają charakter zbliżony do decyzji uznaniowych, gdyż przesłanki zawarte w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji są – poza wyraźnie określonymi grupami przestępstw – niedookreślone, obejmują zwroty nieostre. Zatem wymagają szczególnie starannego rozważenia i oceny. Tymczasem jedyną okolicznością niesporną w sprawie jest skazanie skarżącego za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., a więc za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości. Sam ten fakt, w przekonaniu Sądu, nie jest wystarczający dla wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń. Konieczna jest ocena całokształtu okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza przymiotów osobowościowych strony, wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy czynem a cechami jej charakteru i dotychczasowym postępowaniem, co pozwoliłoby na konstatację o uzasadnionej obawie przed użyciem broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wykładnia tego przepisu, bazująca wyłącznie na fakcie skazania za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, jest niewystarczająca dla przyjęcia takiej tezy. Dokonana przez organy orzekające jego interpretacja stoi w opinii Sądu w całkowitej sprzeczności z dotychczasową linią orzeczniczą. Na poparcie tego poglądu przywołał Sąd szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W jego przekonaniu takiej analizy zabrakło w postępowaniu administracyjnym, w jakim zapadły badane obecnie decyzje. Zważył Sąd przy tym, iż organ odwoławczy uchylając pierwszą decyzję cofającą zezwolenie na posiadanie broni przez Z. K. nakazał uzupełnienie materiału sprawy i jego ocenę, czemu organ pierwszej instancji nie sprostał, zaś organ odwoławczy orzekając obecnie tę wadliwość podzielił. Zdaniem Sądu zarówno jednorazowy czyn, jak też jego ocena na tle ogółu społeczeństwa, powszechne uznawanie go za niepożądany, nie mogą odnosić się wprost do strony postępowania, bo należy właśnie ten kontekst odnieść do konkretnej osoby; stosowanie automatyzmu jest w jego przekonaniu chybione. Uznając pozostałe zarzuty za nieuzasadnione, nakazał w toku ponownego rozpatrzenia sprawy ocenić i rozważyć omówione okoliczności. Jako podstawę prawną wyroku przywołał przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł Komendant Główny Policji żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wnioskował również o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., w szczególności biorąc pod uwagę okoliczności jego popełnienia, nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, II naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na przyjęciu, że organy Policji nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, 2. naruszenie art. 141 § (z uzasadnienia skargi wynika, że chodzi o § 4) P.p.s.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do faktu popełnienia przez Z. K. kolizji drogowej w toku czynu, za który został skazany. W motywach skargi kasacyjnej przede wszystkim zwalczano stanowisko Sądu meriti, wedle którego organy Policji nie oceniły całokształtu materiału sprawy, dowodząc, że miały na uwadze nie tylko skazanie Z. K., ale też inne okoliczności, z tym że nie rzutowały one na wynik badania przesłanek wspomnianego przepisu prawa materialnego. Podkreślono, iż przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym są skierowane przeciwko życiu i zdrowiu ludzi, a więc przeciwko dobrom chronionym, które gdy są przedmiotem przestępstw popełnionych przez osobę dysponującą pozwoleniem na broń, w myśl przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, powodują obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń. Stan nietrzeźwości często prowadzi do takich skutków, dlatego można go uznać za niewskazaną wyraźnie przez ustawodawcę przesłankę cytowanej normy. Nadto organ podniósł, iż broń jest towarem szczególnie reglamentowanym, a dostęp do niego nie jest powszechny, toteż należy wykazać szczególne cechy, aby móc dysponować zezwoleniem na jej używanie. W ocenie skargi kasacyjnej zbędne jest dowodzenie ustawowych przesłanek, bo wystarczy samo domniemanie zachowania opisanego w tym przepisie, wynikające ze skazania za takie przestępstwo lub choćby podejrzenie jego popełnienia, aby wydać decyzję cofającą owo pozwolenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w sprawie nie miał tego na uwadze. Poza tym wadliwie zarzucił organowi niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy i niewłaściwą ocenę dowodów. W przekonaniu autora skargi kasacyjnej prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, wymuszenie pierwszeństwa, spowodowanie kolizji drogowej, są tak istotne, że nieuwzględnienie ich w ocenie całokształtu materiału sprawy i pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czyni tenże wyrok wadliwym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. K. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się uzasadnione. Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Takich w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkich sądów administracyjnych, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumpcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach, o których jest mowa w art. 174 P.p.s.a., przy czym w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik postępowania. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. (tak należy odczytać ten zarzut skargi kasacyjnej, która w petitum nie precyzuje jednostki redakcyjnej art. 141) w aspekcie wskazanym w treści tego środka nie miało miejsca. Nie można bowiem Sądowi pierwszej instancji postawić skutecznego zarzutu braku merytorycznego odniesienia się do faktu popełnienia przez Z. K. "kolizji drogowej" w ramach czynu, za który został on skazany, gdyż skazanie go za taki czyn nie wynika z materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. W aktach administracyjnych zalega prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Sokółce z dnia 9 marca 2007 r., sygn. V K 87/07, uznający Z. K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i skazujący za zarzucany czyn. Zatem związanie nim obejmuje wyłącznie fakt skazania za przestępstwo ujęte w dyspozycji cytowanej normy i opisane w treści zarzutu zawartego w części dyspozytywnej wyroku. Przeto za przesądzone uznać można popełnienie przez Z. K. przestępstwa polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Do jego znamion, ani w zakresie opisanym w art. 178a § 1 k.k., ani w zakresie wynikającym z opisu zarzucanego mu czynu, nie należy, i nie wynika z materiału dowodowego, aby dopuścił się on, jak utrzymuje skarga kasacyjna, spowodowania owej "kolizji" (nota bene nie wskazano żadnego przepisu, który penalizuje taki czyn, a mógłby on stanowić ewentualnie wykroczenie, bo do tej kategorii zaliczane jest spowodowanie wypadku (potocznie zwanego kolizją), i to zarówno ze skutkiem w postaci uszkodzenia mienia, jak i uszkodzenia ciała na okres do 7 dni. Eksponowanie tej okoliczności w świetle zgromadzonego dotychczas materiału sprawy jest więc pozbawione podstawy faktycznej, czyli dowolne, ergo nie wymagało oceny Sądu pierwszej instancji. Nieprawdziwe przy tym jest twierdzenie zawarte w motywach skargi kasacyjnej, jakoby Sąd przedstawiając stan faktyczny przytoczył okoliczność wymuszenia pierwszeństwa, spowodowania kolizji drogowej i uszkodzenia pojazdów. Częściowo tylko trafny okazał się zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., albowiem – jakkolwiek materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący – to jednak w taki sposób nie został rozpatrzony. Organy orzekające oparły się w znacznym stopniu na wspomnianym wyroku karnym, który uznały za przesądzający dla wyniku sprawy, natomiast pozostałe dowody poddały dość jednostronnej ocenie, nie dokonując jej na tle całokształtu sprawy. Oczywistą i nie wymagającą szerszego komentarza jest konkluzja, że prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, jako niewątpliwie naganne i podlegające negatywnej ocenie, w znacznym stopniu determinuje wynik badania przesłanek, od istnienia których zależy uzyskanie (utrata) pozwolenia na broń. Wszak dokonując takiej oceny na gruncie konkretnych regulacji prawnych niepodobna tego uczynić stosując ogólny, odnoszący się do wszystkich, powszechny i społecznie akceptowany miernik, nadto bez uwzględnienia innych kwestii natury faktycznej i prawnej. W tego rodzaju sprawach należy bowiem okoliczności każdej sprawy indywidualizować i odnosić osobnicze cechy stron do właściwych przesłanek prawnych. Organy orzekające w sprawie jednak dokonały oceny tych aspektów w świetle ustalonych faktów, aczkolwiek uczyniły to pobieżnie. Stąd rzeczą Sądu była wnikliwsza analiza tej materii. Kwestia osobowości strony w tych sprawach ma duże znaczenie (p. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 67/07 (LEX nr 453431), z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 141/07 (LEX nr 505288), jednakowoż jej analiza winna być wyważona i dostosowana do rodzaju popełnionego czynu zabronionego, jeżeli nie należy on do katalogu zawartego w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji z uwagi na jego charakter urealnia obawę, o jakiej mowa w tym przepisie (tak Naczelny Sąd Administracyjny przykładowo w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 951/08, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń). Częściowo zasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż – poza uwagą, że w okolicznościach sprawy pożądanym okazać się mogło przesłuchanie Z. K. w charakterze strony - sprawa dojrzała do rozstrzygnięcia. Zebrany w jej toku materiał dowodowy pozwalał na jej merytoryczne załatwienie. W aktach administracyjnych znajduje się nie tylko wspomniany wyrok, ale też opinie o stronie z miejsca pracy, koła łowieckiego, Policji, i to wydane po popełnieniu przestępstwa. Uszło uwadze Sądu Wojewódzkiego, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. stanowi, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, oraz stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 2) w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten zatem normuje powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Może ono polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 357). Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. J.P. Tarno, op. cit., s. 211 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 305). Tego jednak w niniejszej sprawie nie stwierdzono. W tym kontekście wzruszenie zapadłych decyzji było wadliwe; przede wszystkim dlatego, że w ostatecznym wyniku Sąd bezpodstawnie uchylił się od oceny ich legalności. Powiadając, że sprawa administracyjna nie została dostatecznie wyjaśniona i rozważona, a jednocześnie twierdząc, że przy wydawaniu decyzji doszło do uchybienia prawu materialnemu, niepodobna obronić się przed zarzutem naruszenia tegoż prawa materialnego. Jeżeli bowiem brak jest dostatecznych ustaleń faktycznych, jak też poprawnej oceny wiarygodności dowodów, a dalej prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, nie sposób zasadnie twierdzić, że organy uchybiły przepisom prawa materialnego. Owo uchybienie może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy stan faktyczny jest niewątpliwy, a zatem wtedy, kiedy owe ustalenia i rozważania nie budzą wątpliwości. W tym świetle zarzut naruszenia przez Sąd art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musiał zostać uznany za zasadny, gdyż dokonana ocena poprawności jego zastosowania okazała się przedwczesna. Nie jest przy tym błędem oparcie go na przepisie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., choć w zasadzie wynika on z naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., a więc przepisu procesowego. Bowiem w obu wypadkach chodzi o sposób zastosowania prawa materialnego. W konsekwencji czego ponownego rozważenia wymaga zasadność uchylenia zapadłych w takim stanie faktycznym i prawnym decyzji. Przy czym godzi się zwrócić uwagę na co najmniej wątpliwej trafności stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w motywach skargi kasacyjnej w zakresie "domniemania" wypełnienia przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy w razie skazania lub tym bardziej podejrzenia popełnienia przestępstwa godzącego w życie i zdrowie ludzi, podobnie jak w zakresie uznania, że stan nietrzeźwości stanowi "nienazwaną" przez ustawodawcę przesłankę tego przepisu. Po pierwsze należy odróżnić domniemanie od udowodnienia, które zresztą na gruncie omawianej normy nie występuje, jako że posługuje się ona zwrotami niedookreślonymi, pozwalającymi na swobodę w ocenie okoliczności, która z natury rzeczy nie podlega dowodzeniu w sensie ścisłym. Decyzję zapadłą w tym trybie można nazwać decyzją uznaniowo-związaną, gdyż w ramach owej oceny dokonuje się wnioskowania o zaistnieniu uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (tu występuje element, który nosi pewne cechy uznaniowości). Jego wynik w postaci konkluzji o wspomnianej uzasadnionej obawie rodzi natomiast obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń (tu występuje element związania organu). Nie można przy tym pominąć tej kwestii, że występek z art. 178a § 1 k.k. jakkolwiek skierowany jest przeciwko życiu i zdrowiu oraz zaliczany jest do przestępstw umyślnych, to jednak jest to tzw. czyn bezskutkowy (do jego znamion nie należy skutek czynu). Po wtóre trzeba podkreślić, że ustawodawca nie zawarł innych przesłanek w omawianym przepisie niż te, które wyraźnie unormował. Odmienny pogląd jest więc dowolny. W tym zakresie wypadnie odwołać się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wydając orzeczenie Sąd ten uwzględni ocenę sprawy przedstawioną powyżej oraz fakt, że art. 152 P.p.s.a. reguluje zagadnienie wykonalności jedynie zaskarżonego aktu lub czynności. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. mając na uwadze sytuację materialną Z. K..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło