IV SA/Po 332/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-10-08
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz – Frymus, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny prawidłowo stwierdził u pracownika chorobę zawodową, mimo zarzutów pracodawcy dotyczących błędnej podstawy prawnej decyzji, braku wyjaśnienia rozbieżności dowodowych i niewłaściwej oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził chorobę zawodową, ponieważ spełnione zostały dwie przesłanki: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie przez właściwą jednostkę służby zdrowia oraz istnienie związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy. Sąd podkreślił, że w przypadku stwierdzenia choroby i narażenia na czynniki szkodliwe, istnieje domniemanie związku przyczynowego, które pracodawca nie obalił. Sąd oddalił zarzuty dotyczące błędnej podstawy prawnej i naruszenia zasad postępowania, uznając je za niezasadne.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która stwierdziła u pracownika chorobę zawodową – przewlekłe zapalenie oskrzeli. Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów KPA poprzez błędne powołanie podstawy prawnej, orzekanie na podstawie odmiennych przepisów niż organ I instancji, brak wyjaśnienia podstawy prawnej i rozbieżności dowodowych, a także brak wnikliwej oceny materiału dowodowego. Spółka kwestionowała również stosowanie rozporządzenia z 1983 r. zamiast rozporządzenia z 2002 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Izabela Kucznerowicz (spr). Protokolant Sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi S. S.A. w C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus
Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Po 356/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalił skargę spółki [...], uznając że Państwowy Wojewódzki Inspektor Pracy w Poznaniu zasadnie uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Pracy w [...]. Sąd wskazał, iż organ I instancji winien wyjaśnić kwestię badań środowiskowych pracy oraz ustalić, czy już w roku [...] miał miejsce znaczny ubytek pojemności oddechowej płuc A. M.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie stwierdził u A. M. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli wymienionej w pozycji 5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132 poz. 1115).
Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził u A. M. chorobę zawodową - przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej (poz. 4 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65 poz. 294 z 1983 ze zm.).
Wyrokiem z 8 czerwca 2006. sygn. akt IV SA/Po 333/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na powyższą decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 stycznia 2007r. II OSK 1369/06, uchylił ww. orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. W uzasadnieniu Sąd II instancji wskazał, że w uzasadnieniu orzeczenia Sądu I instancji pominięto fakt, że organ błędnie podał podstawę prawną tj. art. 138 § 2 kpa zamiast art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Istotnym uchybieniem zdaniem NSA było natomiast powołanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na dowód istniejący w aktach sprawy, pominięty przez organy administracji - decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...]
marca 1999 r. Zdaniem NSA, dokonanie przez Sąd I instancji ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, jest niedopuszczalne.
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] wskazując, iż z analizy akt administracyjnych wynika, na co wskazał także NSA w wyroku z 9 stycznia 2007 r. II OSK 1369/06, że organ administracji wydając decyzję z [...] grudnia 2005r. nie odniósł się do wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach sprawy. W szczególności pominięto decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] marca 1999r., co do której organ zgodnie z art. 107 § 3 kpa miał obowiązek wypowiedzieć się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na nieprawidłową podstawę prawną decyzji, wskazany w rubrum decyzji przepis art. 138 § 2 kpa odnosi się do sytuacji, gdy organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Natomiast treść decyzji, którą organ uchylił orzeczenie pierwszoinstancyjne i orzekł co do meritum, wskazuje, że faktycznie podstawą prawną był przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 z 2002r.) uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2005 r. [...] i stwierdził u [...] chorobę zawodową -przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej (poz. 4 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.)
W uzasadnieniu organ wskazał, iż ustalono, że [...] pracując na stanowiskach operatora maszyn do produkcji płyt, rozwłókniacza drewna i elektromontera w ramach obowiązków obsługiwał maszyny, urządzenia do rozwłókniania drewna, pracował przy pulpicie, okresowo czyścił zbiorniki, a z wyjaśnień pracodawcy wynika, iż na stanowisku operatora-rozwłókniacza drewna nie prowadzi się pomiarów zawartości pyłu drzewnego w powietrzu, gdyż procesy rozwłókniania
przebiegają w szczelnie zamkniętych urządzeniach ciśnieniowych. Organ podniósł, iż [...] w swoim oświadczeniu wyjaśnił, że po okresie pracy na stanowisku pilarza, gdzie narażenie na zapylenie było ewidentne, został przeniesiony na stanowisko elektryka pogotowia elektrycznego i do jego zadań należało usuwanie awarii przy liniach technologicznych do produkcji płyt pilśniowych i porowatych. Ponadto do obowiązków [...] według jego oświadczenia należała także obsługa zajezdni wózków akumulatorowych, co wiązało się z doładowywaniem baterii w wózkach, dolewaniem wody do elektrolitu w baterii, czemu towarzyszyło ulatnianie się oparów kwasu siarkowego. Zdaniem [...] również w hali rozwłókniania często panowały również ciężkie warunki pracy w postaci wybuchów korka, obecnością par z sodą kaustyczną, oparów z kadzi masowych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podał, iż wobec rozbieżności informacji o narażeniu pochodzących od [...] i od pracodawcy ustalił, iż fakt niewykonywania pomiarów czynników szkodliwych dla układu oddechowego (zapylenie, pary substancji chemicznych) w okresie świadczenia pracy przez skarżącego ([...]) nie może przesądzać, że takiego narażenia nie było.
Zdaniem organu w zakładzie produkcyjnym [...] w okresie zatrudnienia [...] występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy potwierdzeniem czego jest decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] Nr [...] z [...] marca 1999r., w której określono czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy. Według organu odwoławczego skoro orzeczenie lekarskie jednostki uprawnionej rozpoznaje chorobę zawodowa, a w środowisku pracy występowały czynniki szkodliwe, co stwierdza powyższa decyzja, spełnione są przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka [...] zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
art. 107 §1 kpa poprzez błędne powołanie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji,
art. 138 §1 kpa poprzez orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie odmiennych przepisów aniżeli uczynił to organ pierwszej instancji,
art. 107 §3 kpa w związku z art. 7 i 8 oraz art. 77 kpa, poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej, na jakiej wydana została decyzja, brak wyjaśnienia na podstawie jakich rzeczywiście przepisów sprawa winna być rozstrzygnięta, brak odniesienia się i wyjaśnienia co do rozbieżności treści dokumentów stanowiących podstawę rozpoznania i uznanych za wiarygodne,
3
4) art. 107 §1 i 3 w związku z art. 7 i 77 kpa poprzez brak wnikliwej i obiektywnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wyjaśnienia sprawy w sposób nie budzący wątpliwości.
Wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi dokumentów.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 107 §1 kpa skarżący wskazał, iż podstawą prawną jej wydania - prócz wskazanych przepisów prawa - był prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12.04.2007r. sygn. akt IV SA/Po 173/07. Zdaniem skarżącej prawomocne orzeczenie sądu nie może stanowić podstawy wydawanej przez organ odwoławczy decyzji.
Ponadto zdaniem skarżącej organ odwoławczy naruszył także przepis art. 138 §1 kpa w związku z tym, że uchylając się decyzję organu pierwszej instancji orzekł co do istoty sprawy na podstawie odmiennych przepisów, aniżeli uczynił to organ pierwszej instancji co oznacza według skarżącej naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżąca podniosła także, iż dotychczas ani organ odwoławczy ani sądy administracyjne nie zbadały wnikliwie i w wystarczającym zakresie zasadności prowadzenia postępowania przez jednostkę sanitarną na podstawie przepisów rozporządzenia z 1983 r., a nie z 2002r. Skarżąca zwróciła uwagę, iż w treści orzeczenia lekarskiego nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej wynika, że rozpoznano chorobę w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli-pozycja w wykazie chorób zawodowych: 5 - określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. podczas gdy z orzeczenia lekarskiego wynika, że sprawę rozpoznano na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r. Uzasadnienie orzeczenia pozostaje zatem w całkowitej sprzeczności z jego meritum. Zdaniem skarżącej orzeczenie jako opinia powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego.
Skarżąca podniosła, iż wbrew wskazówkom zawartym w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. IV SA/Po 173/07, organ odwoławczy w uzasadnieniu prawnym nie wyjaśnił podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy, także wbrew wskazówkom zawartym w ww. wyroku, nie odniósł się wszystkich dowodów zebranych w sprawie, a jego wyjaśnienia dotyczące np. przyczyn, z powodu których niektórym dowodom odmówił wiarygodności, jest lakoniczne i powtarzające dotychczasowe twierdzenia z uchylonej już decyzji.
4
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą wyrażoną w art. 7 i 8 kpa, organ powinien dokonać własnych, nie budzących wątpliwości ustaleń, nie zaś opierać się na stanowiskach sądów i to bez odniesienia do stanu faktycznego leżącego u podstaw rozpoznania.
Według skarżącej do uznania schorzenia za chorobę zawodową konieczne jest więc, aby stwierdzona u pracownika choroba pozostawała w związku przyczynowym z pracą wykonywaną w warunkach narażenia na działanie szkodliwego mającego wpływ na jej powstanie lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zdaniem skarżącej ustalenie tego związku przyczynowego, które jest elementem niezbędnym nie mogło odbyć się wyłącznie na domniemaniach organu odwoławczego , a winno być ono poparte prawidłowym postępowaniem dowodowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzut błędnego podania podstawy prawnej przez przywołanie w decyzji oprócz przepisów wyroku WSA w Poznaniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Z tego też powodu właściwym było przytoczenie w decyzji prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Zdaniem organu również nietrafny jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 kpa. Organ odwoławczy wskazał, iż w decyzji organu I instancji, w uzasadnieniu decyzji wskazuje się iż w związku rozpoczęciem sprawy 22.07.2002 r., w nawiązaniu do § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 10.02.2002 r. sprawa była prowadzona na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 z późn. zm.). Zatem podstawę prawną rozstrzygnięcia zarówno I jak i II instancji jest w/w rozporządzenie Rady Ministrów z 18.11.1983 r. Nie została też naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania.
Na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. pełnomocnik organu podtrzymała stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed
5
sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.
Na wstępie należy podkreślić, iż na mocy art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe postępowanie w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275).
W takim zatem zakresie Sąd, rozpoznając przedmiotową skargę, związany jest oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2007 r. IV SA/Po 173/07 wydanym w sprawie ze skargi Spółki [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] jak również w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2005 r. III SA/Po 356/04 wydanym w sprawie ze skargi [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...].
Wobec powyższego zarzut nie zbadania w sposób wnikliwy zasadności prowadzenia postępowania przez jednostkę sanitarną na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r., a nie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. jest bezzasadny skoro w wyroku z dnia 1 kwietnia 2005 r. III SA/Po 356/04 Sąd wskazał, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u [...] powinno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
6
W tym stanie rzeczy postępowanie w niniejszej sprawie winno być prowadzone w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r., a nie jak wskazuje skarżąca w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r.
Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r., chorobą zawodową jest jedna z chorób określonych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Należy zauważyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała 7 sędziów NSA OPS 3/02 z 20 maja 2002 r., ONSA 2003/1/4), przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których szczegółowe określenie zawarte jest w § 1 ust. 2 rozporządzenia. Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej przez organ sanitarny w drodze decyzji muszą więc być spełnione dwie przesłanki: rozpoznanie choroby wymienionej w powołanym wykazie przez właściwe jednostki organizacyjne służby zdrowia i stwierdzenie istnienia związku przyczynowego tej choroby z warunkami wykonywanej pracy.
W niniejszej sprawie upoważniona placówka służby zdrowia - [...] w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. rozpoznała u [...] chorobę zawodową -przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem aerozoli drażniących w okresie niewydolności oddechowej ( pozycja 4 wykazu chorób zawodowych z dnia 18 listopada 1983 r.). Wskazać należy, iż orzeczenie lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, jest jedynie opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa i powinno być wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1221/04; publ. LEX nr 194428). Ponieść również należy, iż organy podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw jej stwierdzenia są związane orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie. Organ ten nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok NSA z 9 lipca 1998r., sygn. II SA 634/98 , wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006, sygn. VII SA/Wa
7
1221/04, LEX nr 221953, uzasadnienie wyroku NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. II OSK 1078/06, LEX nr 315089).
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę w niniejszym składzie orzeczenie [...] spełnia powyższe wymogi. Zatem organy słusznie uznały, iż nie ma podstaw do podważania wiarygodności ww. orzeczenia w oparciu o art. 80 kpa.
Zatem skoro u [...] wykryto chorobę mieszczącą się w wykazie chorób zawodowych to została spełniona pierwsza przesłanka stwierdzenia choroby zawodowej a zatem rolą organu orzekającego w niniejszej sprawie było ustalenie istnienia bądź nie związku przyczynowego tego schorzenia z warunkami wykonywanej pracy. Wskazać należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się konstrukcję domniemania związku choroby z warunkami pracy w razie zaistnienia przesłanek z § 1 ust. 1 rozporządzenia. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r. (sygn. akt III RN 110/98, Prok. i Pr. z 1999 r., nr 7-8, poz. 56) zajęto stanowisko, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r. (sygn. akt II SA 372/82, ONSA z 1982 r., nr 1, poz. 33) wyrażono pogląd, zachowujący swoją aktualność na tle regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. , iż dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie.
Z materiału zgromadzonego przez organy wynika, iż [...] pracował w [...] od [...] .10.1994 r. do [...] .01.2004 r. na stanowiskach
* [...]
* [...]
* [...]
* [...]
* [...].
Jego faktyczna praca trwała do [...] maja 2002r., bowiem tego dnia podczas czyszczenia kadzi masowych pracownik poczuł się źle w wyniku czego był hospitalizowany i następnie do czasu przejścia na rentę przebywał na zasiłkach chorobowych i świadczeniu rehabilitacyjnym.
8
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy [...] jest zakładem produkcyjnym, w którym w okresie zatrudnienia [...] występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia, co znajduje potwierdzenie m.in. w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] marca 1999 r., w której określono czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy.
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 27 lutego 1998 r. I SA 1862/97, Lex nr 45840 , iż istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma także osobnicza wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy. Natomiast przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących NDN rzutuje tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy.
W tym stanie rzeczy trafnie uznał organ odwoławczy, iż skoro u [...] uprawniona jednostka rozpoznała chorobę zawodową, a w środowisku występowały czynniki szkodliwe, choćby pracodawca przestrzegał przepisów dotyczących NDN, to zostały spełnione przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej.
Domniemanie związku przyczynowego między stwierdzoną chorobą, a warunkami pracy ma charakter wzruszalny i może być obalone dowodem przeciwnym, jeżeli wykaże się, że mimo wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej stwierdzona choroba została spowodowana innymi przyczynami pozazawodowymi lub, że warunki szkodliwe nie mogły wywołać stwierdzonego schorzenia. Zdaniem Sądu zakład pracy nie przedstawił materiałów, które doprowadziły do obalenia powyższego domniemania.
W ocenie Sądu organ odwoławczy nie naruszył przepisów przytoczonych w skardze.
Nietrafny jest zarzut, iż decyzja II instancji narusza art. 107 § 1 kpa poprzez błędne powołanie w niej podstawy prawnej. Uzasadniając ten zarzut skarżąca wskazała, iż podstawą wydania wyroku oprócz przywołanych przepisów był prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzut powyższy nie znajduje uzasadnienia organ II instancji jako podstawę orzekania wskazał art. 138 § 1 pkt 2 kpa, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r., a nie jak sugeruje skarżąca wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Użycie w sentencji decyzji
9
sformułowania "w oparciu o prawomocny wyrok" jedynie wskazuje, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji stosownie do art. 153 ppsa wzięto pod uwagę wskazania w nim zawarte. Nawet gdyby uznać, iż sformułowanie to winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, a nie jej sentencji to nie można by tego naruszenia uznać za naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 kpa w związku z tym, że uchylając decyzję organu I instancji organ odwoławczy orzekł na podstawie odmiennych przepisów. Przedmiotem postępowania przed organem I jak II instancji było rozpoznanie i stwierdzenie u [...] choroby zawodowej. Zdaniem Sądu zachodzi tutaj tożsamość sprawy. Nie można zgodzić się ze stroną, iż organy obu instancji rozstrzygały sprawę na innej podstawie prawnej. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2005 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał, iż z uwagi na fakt, że postępowanie rozpoczęto 22 lipca 2002 r. to zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. postępowanie prowadzone było na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. Zatem podstawą prawną orzekania, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, było rozporządzenie Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r., a nie rozporządzenie Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r.
Odmienna ocena stanu faktycznego sprawy nie może prowadzić do wniosku, iż organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze charakteryzuje się tym, że nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się, zatem tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji.
Za nietrafny należy również uznać zarzut, iż organ wbrew wskazówkom zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2007 r., IV SA/Po 173/07 organ odwoławczy w uzasadnieniu nie wyjaśnił podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa. W ww. wyroku Sąd wskazał na nieprawidłową podstawę prawną wskazanej decyzji wyjaśniając, iż powołany w rubrum decyzji przepis art. 138 § 2 kpa odnosi się do sytuacji, gdy organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Natomiast treść decyzji, którą organ uchylił orzeczenie pierwszo instancyjne i orzekł co do meritum, wskazuje, że faktycznie podstawą prawną był przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
10
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organ zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 12 kwietnia 2007 r., IV SA/Po 173/07 i w zaskarżonej decyzji prawidłowo przywołał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach. Wobec powyższego decyzja organu odwoławczego wbrew wywodom skargi nie narusza art. 107 § 3 kpa. Sąd nie stwierdził również, aby organ odwoławczy naruszył zasady kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i oddziaływania tych organów na świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 7 i 8 kpa).
W tym stanie rzeczy, Sąd zgodnie z art. 151 ppsa skargę jako niezasadną oddalił.
/-/I. Kucznerowicz /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz – Frymus
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło