II SA/Sz 664/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-11-27
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zarząd Powiatu jest uprawniony do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej osobie, która nie spełnia wymogów ustawowych i nie została wyłoniona w drodze konkursu?Ratio decidendi
Zarząd Powiatu nie jest uprawniony do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej osobie, która nie spełnia wymogów ustawowych i nie została wyłoniona w drodze konkursu. Taka czynność, nawet jeśli jest określana jako powierzenie obowiązków, stanowi naruszenie prawa, ponieważ przepisy nie przewidują takiej instytucji, a zatrudnienie kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej musi być poprzedzone konkursem i spełniać określone wymogi kwalifikacyjne.Stan faktyczny
Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność uchwał Zarządu Powiatu Myśliborskiego dotyczących powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej w Dębnie M. Ż.-M. Wojewoda uznał, że uchwały te zostały podjęte bez podstawy prawnej, z naruszeniem przepisów dotyczących obowiązku przeprowadzenia konkursu oraz wymogów kwalifikacyjnych dla kandydata. Powiat Myśliborski zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze, argumentując, że Zarząd Powiatu ma kompetencje do powierzania pełnienia obowiązków, a wymogi ustawowe nie muszą być spełnione w przypadku tymczasowego powierzenia funkcji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Powiatu Myśliborskiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Makowska Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Powiatu Myśliborskiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 18 czerwca 2008 r. nr NK.4.MN.0911/51/08 w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej w Dębnie oddala skargę.
Wojewoda Z. rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] z dnia [...] , na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia
5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 15912
z późn zm.), stwierdził nieważność:
1) uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu w M. z dnia [...]
w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej
w D.,
2) uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu w M. z dnia [...] zmieniającej uchwałę w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej w D.
Organ nadzoru ustalił, iż dnia [...] Zarząd Powiatu w M. podjął uchwałę Nr[...], na której podstawie powierzył M. Ż.-M. pełnienie obowiązków dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej w D. od
1 października 2007 r. Z uzasadnienia powyższej uchwały wynika, iż podjęta została z zamiarem powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora, a nie powierzenia stanowiska dyrektora z uwagi na konieczność przeprowadzenia konkursu. Powierzenie stanowiska dyrektora placówki nastąpi bowiem dopiero po wyłonieniu tegoż w drodze konkursu.
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Zarząd Powiatu
w M. zmienił uchwałę Nr [...] w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej w D. w ten sposób, że datę rozpoczęcia pełnienia obowiązków ustalił na dzień 8 października 2007 r.
Przedmiotowe uchwały przedłożone zostały organowi nadzoru w dniu 20 maja 2008 r., przy piśmie Wicestarosty M. z dnia 16 maja 2008 r., znak: [...] otrzymanym w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym dotyczącym złożonej do Wojewody Z. skargi na uchwały Nr [...] i Nr [...].
Analiza zebranych w sprawie dokumentów doprowadziła organ nadzoru do wniosku, iż ww. uchwały Zarządu istotnie naruszają obowiązujące prawo. Zdaniem organu nadzoru przedmiotowe uchwały zostały podjęte bez podstawy prawnej.
Wojewoda Z. stwierdził dalej, że stosownie do przepisu art. 3a ust 2 ustawy o pracownikach samorządowych, kierownicy jednostek zobowiązani są do zorganizowania i przeprowadzenia naboru na wolne stanowiska urzędnicze między innymi w powiatowych jednostkach organizacyjnych. Nabór ten winien być otwarty i konkurencyjny. Tym samym wolne stanowisko kierownika powiatowej jednostki organizacyjnej - placówki wielofunkcyjnej - winno zostać obsadzone w drodze otwartego konkursu. Jednocześnie wskazał, iż tryb powołania kierowników jednostek pomocy społecznej określony został w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Jak wynika z art. 112 ust. 7 cytowanej ustawy zarząd powiatu zatrudnia kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa w ust. 8, zgodnie z wymogami określonymi
w art. 122 ust. 1, po zasięgnięciu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika ośrodka pomocy społecznej w mieście na prawach powiatu. W ustępie 8 art. 112 przesądzono, iż starosta przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie sprawuje nadzór nad działalnością rodzinnej opieki zastępczej, ośrodków adopcyjno-opiekuńczych, jednostek specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, oraz ośrodków wsparcia, domów pomocy społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych i ośrodków interwencji kryzysowej. Formę placówki wielofunkcyjnej (a o takiej mowa w niniejszej sprawie) przyjmuje całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza, łącząca działania interwencyjne, socjalizacyjne i inne działania na rzecz pomocy dziecku i rodzinie (art. 80 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej).
W kontekście powyższego Wojewoda podkreślił, iż przepisem art. 112 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej ustawodawca przyznał organowi wykonawczemu powiatu kompetencję do podjęcia uchwały w przedmiocie zatrudnienia kierownika placówki opiekuńczo-wychowawczej (przy zachowaniu wszystkich pozostałych wymogów zamieszczonych w cytowanych powyżej przepisach prawnych).
Działając w tym trybie Zarząd Powiatu M. podjął uchwałę
w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej
w D. Takie działanie Zarządu Powiatu M. uznać należy za istotne naruszenie prawa. Zdaniem Wojewody, organ wykonawczy Powiatu przekroczył swoje ustawowe kompetencje (wynikające wprost z art. 112 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej). Powyższe potwierdza również dyspozycja przepisu art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym, w myśl której do zadań zarządu powiatu należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. Przepisy obowiązującego prawa nie dają zarządowi powiatu uprawnienia do powierzenia stanowiska p.o. kierownika placówki opiekuńczo-wychowawczej.
Podjęcie uchwały powierzającej M. Ż.-M. pełnienie obowiązków dyrektora placówki miało charakter czynności z zakresu prawa pracy. Pracodawca jest uprawniony i zobowiązany do zorganizowania pracy w jednostce. Tym samym pracodawca może w ramach swych uprawnień powierzać własnym pracownikom wykonywanie czynności pozostających w zgodzie z ich kwalifikacjami w sposób usprawiedliwiony własnymi potrzebami, uznając tym samym, że nie posiada wolnego stanowiska urzędniczego.
Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o pracownikach samorządowych czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za jednostki będące "pracodawcami samorządowymi", dokonuje wobec kierowników samorządowych jednostek organizacyjnych będących samodzielnymi pracodawcami samorządowymi, starosta. W konsekwencji powyższego podniósł, że w sytuacji, gdy pomimo braku podstaw prawnych, organ uprawniony do zatrudnienia kierownika powiatowej jednostki organizacyjnej, wydał uchwałę powierzającą pełnienie obowiązków takiego kierownika placówki wielofunkcyjnej, czynność taka - jako sprzeczna z ustawą - skutkować musi sankcją nieważności.
Dodatkowo organ nadzoru zauważył, że dla skutecznego zatrudnienia przez zarząd powiatu kierownika placówki wielofunkcyjnej konieczne jest kumulatywne (łączne) spełnienie następujących przesłanek:
1) posiadanie przez kandydata co najmniej 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej (wymóg wynikający z art. 122 ust. 1 ustawy);
2) posiadanie przez kandydata specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej (wymóg wynikający z art. 122 ust. 1 ustawy);
3) zasięgnięcie przez zarząd powiatu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika ośrodka pomocy społecznej w mieście na prawach powiatu.
Ponadto, stosownie do treści § 37 ust. 1 w związku z § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2007 r.
w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz. U. Nr 201, poz. 1455) dyrektorem placówki interwencyjnej i placówki socjalizacyjnej może być osoba, która ukończyła:
4) jednolite studia magisterskie lub studia drugiego stopnia:
a) na kierunku: pedagogika, pedagogika specjalna, psychologia, nauki o rodzinie lub
b) na innym kierunku w zakresie resocjalizacji, pracy socjalnej, pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej, albo
c) na innym kierunku uzupełnione studiami podyplomowymi w zakresie psychologii, pedagogiki, nauk o rodzinie lub resocjalizacji;
5) specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej;
6) co najmniej trzyletni staż pracy w placówce lub w placówce wsparcia dziennego.
Organ nadzoru podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały zachowane powyższe wymogi ustawowe. Zarząd Powiatu M., podejmując uchwałę
Nr [...] nie przeprowadził otwartego konkursu na stanowisko dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej w D. i nie zasięgnął opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie. Ponadto Wojewoda wskazał, iż M. Ż.-M.
w dacie podjęcia uchwały legitymowała się stażem pracy w pomocy społecznej
w wymiarze: 2 lata 6 miesięcy i 26 dni (w Domu Pomocy Społecznej w K.), podczas gdy wymogiem jest co najmniej 3 letni staż pracy w pomocy społecznej. Co w niniejszej sprawie istotne - wobec tej grupy stanowisk urzędniczych nie jest dopuszczalne zastosowanie przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 146, poz. 1222 z późno zm.), zgodnie z którym pracownikom może być skrócony, w uzasadnionych przypadkach, staż pracy wymagany na danym stanowisku, z wyłączeniem stanowisk, dla których wymagany okres pracy zawodowej (staż pracy) określają odrębne przepisy oraz art. 3 ust. 4 ustawy. Skoro zatem przepis art. 3 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych odnosi się do pracowników, o których mowa w art. 2 pkt 2-4, a kierownik powiatowej jednostki organizacyjnej jest podmiotem wymienionym w art. 2 pkt 4 ustawy
o pracownikach samorządowych, to bezspornym jest, że do kierownika powiatowej jednostki organizacyjnej nie znajduje zastosowania § 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów.
Brak dopełnienia wymogów wynikających z art. 112 ust. 7 i art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 37 w związku z § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych potwierdził Wicestarosta M. w piśmie z dnia 16 maja 2008 r., znak:[...].
W związku z faktem, że Zarząd Powiatu w M. przekroczył swe kompetencje, dokonując czynności o charakterze czynności ze stosunku pracy, wobec osoby niezatrudnionej w jednostce organizacyjnej powiatu i nie spełniającej narzuconych obowiązującymi przepisami prawa warunków określonych do pełnienia funkcji dyrektora placówki, Wojewoda Z. stwierdził, że podjęcie przedmiotowej uchwały dokonane zostało z rażącym naruszeniem prawa,
a mianowicie art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych oraz art. 112 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, co uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały
Nr [...] Zarządu Powiatu w M. z dnia [...] w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej w D.
W tej sytuacji Zarząd Powiatu nie posiadał również kompetencji do podjęcia uchwały zmieniającej, stąd równoczesne stwierdzenie nieważności uchwały
Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało zaskarżone przez Powiat
w M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Skarżący wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia
5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym poprzez jego błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie
Zdaniem powiatu, zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym, do wyłącznej kompetencji zarządu powiatu należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. Pod pojęciem zatrudniania należy rozumieć różne formy nawiązania stosunku pracy powołania, umowy o pracę, umowy menadżerskiej. Kompetencji zarządu do zatrudniania kierowników jednostek organizacyjnych powiatu nie można interpretować zawężająco. Uprawnienie zarządu rozciąga się również na powierzanie obowiązków kierowników jednostek organizacyjnych. Skoro Zarząd Powiatu podejmuje decyzje w kwestii obsadzenia stanowisk kierowników jednostek organizacyjnych, to tym samym uzasadnione jest, aby zarząd decydował o powierzeniu pełnienia obowiązków kierowników jednostek.
Analiza przedmiotowego przepisu prowadzi do wniosku, że jeżeli ustawodawca przyznał zarządowi uprawnienie do zatrudniania i zwalniania kierowników jednostek organizacyjnych, a więc tak znaczące uprawnienie w zakresie kształtowania zatrudnienia na stanowiskach kierowników jednostek, to tym samym przysługuje mu kompetencja "mniejszej wagi" w zakresie powierzania pełnienia obowiązków kierowników jednostek. Przyznanie kompetencji do powierzenia pełnienia obowiązków staroście, jak chce tego organ nadzoru, mogłoby doprowadzić do sytuacji, w których zarząd byłby pozbawiony możliwości wpływania na obsadzanie kluczowych stanowisk w powiecie, cedując to uprawnienie na starostę, który dowolnie, nie licząc się ze zdaniem zarządu, miałby prawo powierzania pełnienia obowiązków do czasu np. ogłoszenia konkursu i wyłonienia kandydata spełniającego przewidziane prawem warunki. Tak więc nie zasadne są twierdzenia, iż podejmując przedmiotowe uchwały zarząd powiatu przekroczył swoje kompetencje.
Zarząd Powiatu jest organem kolegialnym, którego decyzje, oświadczenia woli, przybierają formę uchwał. Tak też stało się w przedmiotowym przypadku. Zarząd wyraził wolę, aby do czasu przeprowadzenia konkursu i wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora, pełnienia obowiązków dyrektora Placówki Wielofunkcyjnej w D. powierzyć określonej osobie, która w ocenie zarządu podoła tym zadaniom. W szczególności, iż z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w działaniu jednostki koniecznym było natychmiastowe odwołanie osoby, która dotychczas zajmowała stanowiska dyrektora i powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora innej osobie. Intencją zatem zarządu było wyrażenie woli, a wykonanie przedmiotowych uchwał powierzono Staroście M., a więc faktycznie zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o pracownikach samorządowych czynności z zakresu prawa pracy dokonał Starosta.
Zdaniem skarżącego, nie doszło do naruszenia przepisów ustawy
o pracownikach samorządowych nakładających obowiązek i ustalających zasady przeprowadzenia konkursu oraz art. 112 ust. 7 w zw. z art. 122 ust. 1 ustawy
o pomocy społecznej i § 37 ust. 1 w zw. z § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy
i Polityki Społecznej w sprawie placówek opiekuńczo wychowawczych określającego wymogi, jakie powinna spełniać osoba zatrudniona na stanowisku kierownika placówki wielofunkcyjnej, albowiem nie doszło do obsadzenia stanowiska kierownika, a jedynie powierzono pełnienie obowiązków. W takim przypadku spełnienie ustawowych wymogów nie jest konieczne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym i dodając, iż zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (zasada legalności). Powyższe oznacza, że zarząd powiatu uprawniony jest dokonać w drodze uchwały jedynie takich czynności, do których został wyraźnie upoważniony przez ustawodawcę. Stąd też bezspornym jest, iż także w przedmiotowej sprawie dopuszczalność powierzenia pełnienia obowiązków kierownika jednostki organizacyjnej musi wynikać wprost
z przepisów powszechnie obowiązujących. Przepisy ustawy o samorządzie powiatowym oraz inne przepisy powszechnie obowiązujące, w szczególności ustawy o pracownikach samorządowych i ustawy o pomocy społecznej nie przewidują instytucji powierzenia pełnienia obowiązków kierownika placówki wielofunkcyjnej. Przeciwnie, artykułują expressis verbis, iż jedyną prawną możliwością nawiązania stosunku pracy z kierownikiem jednostki organizacyjnej pomocy społecznej jest powołanie i to z zachowaniem obostrzeń wynikających z norm w ustawach tych zawartych. Sugerowane przez Powiat M. zastosowanie zasady argumentum a maiori ad minus (z większego na mniejsze), poprzez przyjęcie, że posiadając uprawnienie do powołania kierownika jednostki organizacyjnej powiatu, zarząd dysponuje także kompetencją "mniejszej wagi" - do powierzenia pełnienia obowiązków takiego kierownika, nie znajduje odzwierciedlenia w żadnym przepisie ustawowym. Prezentowany przez Skarżącego wywód prawny jest niesłuszny zwłaszcza z tego względu, iż zakłada on legalność sytuacji, w której osoba nie posiadająca wymaganych kwalifikacji i zatrudniona bez obligatoryjnego postępowania konkursowego, obejmuje de facto urzędnicze stanowisko kierownicze
i to dodatkowo na podstawie, której nie przewidują obowiązujące przepisy. Usprawiedliwieniem takiego rozwiązania nie może być nawet podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż "z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w działaniu jednostki koniecznym było natychmiastowe odwołanie osoby, która dotychczas zajmowała stanowisko dyrektora". Takiemu stanowisku Powiatu nie sposób nadać przymiotu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze organ prawa nie naruszył.
Zgodnie z art.32 ust.2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 z późn.zm. ) do zadań zarządu powiatu należy w szczególności zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu.
W świetle § 7 ust.1, obowiązującego w dacie podejmowania uchwał, rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz.U. Nr 37, poz.331), zwanego dalej "rozporządzeniem", placówka wielofunkcyjna, a taką bezsprzecznie jest "Placówka Wielofunkcyjna w D.", zapewnia dziecku dzienną i całodobową opiekę oraz wychowanie, realizując zadania przewidziane dla placówki opiekuńczo-wychowawczej wsparcia dziennego, typu interwencyjnego i socjalizacyjnego, a także łączy dzienne i całodobowe działania terapeutyczne, interwencyjne i socjalizacyjne skierowane na dziecko i rodzinę dziecka. Tak więc rola takiej placówki jest niezmiernie ważna, stąd przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz.728 z późn.zm.) dla wszystkich jednostek organizacyjnych pomocy społecznej zawierają regulacje szczególne dotyczące obsadzania stanowisk kierowniczych. I tak, art.112 ust.7 ww. ustawy stanowi, iż Zarząd powiatu zatrudnia kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa w ust. 8, zgodnie z wymogami określonymi w art. 122 ust. 1, po zasięgnięciu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika ośrodka pomocy społecznej w mieście na prawach powiatu. Z kolei przepis § 30 rozporządzenia określa szczegółowe wymagania w zakresie wykształcenia i stażu pracy, które powinien spełniać kandydat na stanowisko dyrektora placówki.
Status prawny pracowników starostwa powiatowego i jednostek organizacyjnych powiatu określa ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 z późn. zm.). Pracownicy samorządowi, to między innymi pracownicy zatrudnieni w powiatowych jednostkach organizacyjnych (art. 1). Placówka Wielofunkcyjna w D. jest powiatową jednostką organizacyjną. Stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy o pracownikach samorządowych czynności z zakresu prawa pracy za podmioty określone w art. 1, zwane pracodawcami samorządowymi, wobec kierowników samorządowych jednostek organizacyjnych, będących samodzielnymi pracodawcami samorządowymi dokonuje starosta.
Mimo występującej w administracji publicznej praktyki "powierzania pełnienia obowiązków", instytucja ta nie znajduje oparcia w prawie, i także na gruncie ustawy
o pracownikach samorządowych nie ma przewidzianej prawem formy powierzania pełnienia obowiązków. Jedynie Kodeks pracy w art.42 § 4 posługuje się pojęciem
"powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę...". Kodeks pracy ma zastosowanie
w kwestiach nieuregulowanych w ustawie o pracownikach samorządowych (art.31 ustawy o pracownikach samorządowych ).
W przypadku więc takim jak przewidziany w Kodeksie pracy, przechodząc na grunt powiatowych jednostek samorządowych, właściwym do powierzenia stanowiska kierownika – innemu pracownikowi jednostki – byłby starosta powiatowy, jest to bowiem jedynie czynność ze stosunku pracy (art. 4 pkt 4 ustawy
o pracownikach samorządowych).
Powierzenie pełnienia obowiązków na rzecz osoby nie będącej pracownikiem jednostki nie znajduje oparcia w żadnym z przepisów prawa. Dodać należy, że
z pewnością nie można takiego powierzenia uznać za sposób nawiązania stosunku pracy, a tym samym nie można uznać, że organem właściwym do powierzenia pełnienia obowiązków jest zarząd powiatu, w oparciu o art.112 ust.7 ustawy
o pomocy społecznej, czy też art.32 ust.2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym. Wypada także zaznaczyć, że bez względu na okoliczność czy następuje obsadzenie stanowiska kierownika samorządowej jednostki organizacyjnej w sposób prawem przewidziany, czy też dochodzi do czasowego "powierzenia pełnienia obowiązków", to wymagania ustawowe względem osoby faktycznie sprawującej kierownictwo muszą być spełnione, stąd przyjęcie stanowiska skarżącego w tym zakresie stanowiłoby obejście prawa (patrz także: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.12.2004r. sygn.akt I PK 81/04 LEX 151296, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6.02.2008 r. sygn.akt III SA/Wr 542/07).
Stosownie do art. 2 ustawy o pracownikach samorządowych pracownicy są zatrudniani na podstawie wyboru (pkt 1), mianowania (pkt 2), powołania (pkt 3) i na podstawie umowy o pracę (pkt 4). W poszczególnych punktach powyższego przepisu zostały enumeratywnie wymienione stanowiska, na których pracownicy zatrudnieni są na podstawie wyboru, mianowania i powołania. Na pozostałych stanowiskach pracownicy zatrudniani są na podstawie umowy o pracę i w tej kategorii mieszczą się kierownicy powiatowych jednostek organizacyjnych.
Nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 i 4, jest otwarty
i konkurencyjny ( art.3a ust.1 ustawy o pracownikach samorządowych ).
Jeżeli zatem kierownik jednostki organizacyjnej pomocy społecznej jest pracownikiem samorządowym zatrudnianym na podstawie umowy o pracę, to do jego zatrudnienia będzie miał w pełni zastosowanie art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych, co oznacza, że jego zatrudnienie musi być poprzedzone naborem,
o którym mowa w art. 3a-d ustawy o pracownikach samorządowych.
Obowiązek przeprowadzenia naboru na stanowisko kierownika samorządowej jednostki organizacyjnej ma charakter bezwzględny i ustawa w tym zakresie nie przewiduje żadnych wyjątków, które uzasadniałyby odstępstwo od tej zasady. Wymóg przeprowadzenia naboru będzie więc miał zastosowanie zarówno dla nowo zatrudnianych kandydatów spoza powiatowej jednostki organizacyjnej, jak i dla kandydatów już w takiej jednostce zatrudnionych (patrz także: wyrok NSA z dnia 19.06.2008 r. sygn.akt II OSK 467/08 LEX 400307, wyrok WSA w Łodzi z dnia 27.03.2008 r. sygn.akt III SA/Łd 48/08 ).
Zgodnie z art.79 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub
w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. W tej sytuacji prawidłowo organ nadzoru wydając rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdził, iż przedmiotowe uchwały zostały podjęte
z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie art.3a ustawy o pracownikach samorządowych oraz art.112 ust.7 ustawy o pomocy społecznej.
Powołanie w rozstrzygnięciu nadzorczym przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 19 października 2007 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz.U. Nr 201, poz.1455 ), które weszło w życie z dniem
13 listopada 2007 r., a więc nie obowiązywało w dacie podejmowania przedmiotowych uchwał, stanowi uchybienie, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło