II SA/Wa 1406/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędzia WSA - Joanna Kube, , Protokolant - Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi E. T. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1089/05 odrzucającym skargę E. T. na rozwiązanie przez Dyrektora Izby Celnej w W. stosunku pracy oddala skargę o wznowienie postępowania W dniu 10 lipca 2008 r. E. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1089/05 odrzucającym jej skargę na rozwiązanie przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie stosunku pracy. Skargę o wznowienie postępowania oparto na podstawie art. 273 § 3 i art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej zwaną ppsa, z uwagi na późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy i ustalającego właściwość sądów administracyjnych w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celnej. W uzasadnieniu skargi E. T. podała, iż w związku z odrzuceniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jej skargi na rozwiązanie stosunku pracy przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie postanowieniem z dnia 30 września 2005 r., wystąpiła z pozwem do Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dla Warszawy [...], który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt: VI P 179/06, powództwo oddalił. Wyrok ten zaskarżyła do Sądu Okręgowego Warszawa [...] VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy wystąpił do Sądu Najwyższego, w trybie art. 390 § 1 kpc, z pytaniem prawnym. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt: II PZP 7/06, Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie, ale w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że rozpoznanie tego sporu powinno nastąpić w trybie administracyjno - sądowym, określonym w art. 81 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.), a nie przed sądem pracy. Na tej podstawie Sąd Okręgowy Warszawa [...] VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt: VII Pa 80/06, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i pozew odrzucił. Odpis tego postanowienia skarżąca otrzymała w dniu 27 maja 2007 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej odrzucenie, a w uzasadnieniu podał, że wskazana przez E. T. przesłanka wznowienia postępowania nie zachodzi, bowiem powołane wyżej orzeczenia sądów powszechnych nie zapadły przed orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w związku z tym nie mogły być wykryte później. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucając skargę E. T. o wznowienie postępowania, w postanowieniu z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1196/07, stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej w Warszawie słusznie zauważył, iż wskazaną w art. 273 § 3 ppsa podstawą wznowienia jest późniejsze wykrycie orzeczenia czy orzeczeń dotyczących tej samej sprawy, a orzeczenia te powinny zapaść przed zakończeniem postępowania w sprawie. Dotyczy to ponadto orzeczeń, które zapadły wyłącznie przed sądem, który wydał orzeczenie objęte skargą o wznowienie (w tym przypadku podstawę taką stanowić mogłyby wyłącznie orzeczenia sądów administracyjnych). Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od tego postanowienia uznał, że skarga kasacyjna oparta była na usprawiedliwionych podstawach, stąd postanowieniem z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt: I OSK 1699/07, uchylił zaskarżone postanowienie z 28 sierpnia 2007 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu podał, że co do zasady, podstawą skargi o wznowienie postępowania może być tylko takie, wykryte później, prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadło orzeczenie w postępowaniu, którego wznowienia się żąda, niemniej jednak w okolicznościach przedmiotowej sprawy skargę o wznowienie postępowania sądowego przed wojewódzkim sądem administracyjnym należy uznać za dopuszczalną, skoro sąd powszechny, pomimo wcześniejszego odrzucenia skargi przez sąd administracyjny, pozew E. T. również odrzucił, wskazując na właściwość dochodzenia roszczeń w tej sprawie przed sądem administracyjnym. W przeciwnym bowiem razie doszłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa skarżącej do sądu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 2046/07, odrzucił skargę o wznowienie postępowania z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi. Sąd uznał bowiem, że skarżąca dowiedziała się o przyczynach wznowienia postępowania już z postanowienia Sądu Najwyższego, które zostało jej doręczone w dniu 14 lutego 2007 r. Natomiast skargę wniosła dopiero 9 lipca 2007 r., tymczasem zgodnie z treścią art. 277 ppsa skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Powyższe postanowienie E. T. również zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten, postanowieniem z dnia 9 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1213/08 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja wznowienia postępowania ma wyjątkowy charakter z uwagi na fakt, że można ją zastosować do ściśle określonych orzeczeń i może zostać oparta na wąsko określonych podstawach. Instytucja ta została uregulowana w dziale VII (art. 270 - 285) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej ppsa. W przypadkach przewidzianych w niniejszym dziale można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem (art. 270 ppsa). W przedmiotowej sprawie orzeczeniem takim jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2005 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1089/05 odrzucające skargę E. T. na rozwiązanie przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie stosunku pracy. Z uwagi na związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, któremu sprawa została przekazana, wykładnią prawa, dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ppsa) uznać należy, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1213/08). Badając zaś zasadność skargi o wznowienie postępowania należy dokonać oceny sprawy pod kątem przesłanki wymienionej w treści art. 273 § 3 ppsa. Przepis ten stanowi, że wznowienia można żądać w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczącej tej samej sprawy. Wskazać zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 września 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1089/05 odrzucił skargę E. T. na rozwiązanie przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie stosunku pracy, uznając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Tymczasem Sąd Okręgowy Warszawa [...] VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt VII Pa 80/06 uchylił wyrok sądu I instancji i odrzucił pozew. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy powołał się na wydane w tej sprawie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2007 r., w którym Sąd Najwyższy uznał, iż skoro skarżąca przedmiotem powództwa uczyniła kwestię wygaśnięcia stosunku służbowego, to sprawa ta powinna być rozpoznania w trybie sądowo – administracyjnym, określonym w art. 81 ustawy o służbie celnej. Z uwagi zaś na treść art. 58 § 4 ppsa sąd administracyjny jest związany orzeczeniem sądu powszechnego w zakresie ustalenia właściwości sądu. W ocenie Sądu wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie jest bezzasadne. Wprawdzie odrzucenie skargi postanowieniem z dnia 30 września 2005 r. nastąpiło na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, który to przepis stanowi, że sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości tego sądu, jednak w przypadku ponownego rozpoznania sprawy sąd również zobligowany byłby do odrzucenia skargi E. T. Skarżąca wniosła bowiem skargę o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o zwolnieniu ze Służby Celnej, jednak Dyrektor Izby Celnej w Warszawie nie wydawał w tym przedmiocie żadnej decyzji. Natomiast organ ten, pismem z dnia 28 stycznia 2005 r., poinformował jedynie skarżącą o wygaśnięciu jej stosunku służbowego z dniem 31 grudnia 2004 r. z uwagi na brak spełnienia warunków służby przygotowawczej. Pismo informujące nie jest bynajmniej decyzją w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w przedmiotowej sprawie nie został również wydany inny akt, który mógłby podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego, stąd skarga, jako niedopuszczalna, zostałaby również odrzucona, ale na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 września 2005 r. Sąd także dostrzegł brak wydania aktu, który mógłby podlegać kontroli sądowej, jednak w pierwszej kolejności sąd zobowiązany jest do zbadania czy jest sądem właściwym w sprawie. Wobec uznania, iż rozwiązanie stosunku służbowego nie podlega kognicji sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 30 września 2005 r. powinien był zastosować podstawę odrzucenia skargi uregulowaną w art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 282 § 1 i § 2 w związku z art. 273 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji orzeczenia.