II GSK 540/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-28
Skład orzekający: Edward Kierejczyk, Zofia Borowicz, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do pełnomocnika strony, ale w treści wskazująca stronę postępowania, jest dotknięta wadą nieważności z powodu skierowania do osoby niebędącej stroną w sprawie?Ratio decidendi
Skierowanie decyzji administracyjnej do pełnomocnika strony, przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu strony w treści rozstrzygnięcia, nie stanowi o wadzie nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja taka nie jest skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, a jedynie technicznie zaadresowana do pełnomocnika. Stroną postępowania jest podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie, a nie podmiot, do którego pismo zostało technicznie skierowane.Stan faktyczny
Z.J. złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania płatności z powodu zawyżenia powierzchni działki. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał decyzję w mocy, wskazując na rozbieżności między deklarowaną a wynikającą z Ewidencji Gruntów powierzchnią. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora i stwierdził nieważność decyzji organu I instancji, uznając, że decyzja organu I instancji została skierowana do pełnomocnika (syna Z.J.), a nie do strony postępowania, co stanowiło wadę nieważności. Dyrektor ARiMR złożył skargę kasacyjną, kwestionując błędną wykładnię przepisów dotyczących skierowania decyzji do strony i pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Anna Fyda – Kawula po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 706/08 w sprawie ze skargi Z.J. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L.
Zaskarżonym wyrokiem z 4 marca 2009 r. o sygn. akt I SA/Lu 706/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z.J. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w E. z [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...] lipca 2008 r. nr [...] i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] maja 2007 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 r. deklarując do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni 1,06 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) powierzchnię 0,45 ha i do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych powierzchnię 0,39 ha. W dniu 18 kwietnia 2008 r. skarżąca udzieliła pełnomocnictwa synowi J.J. do wszelkich czynności związanych z działalnością ARiMR.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z [...] lipca 2008 r. podając w nagłówku nazwisko J.J. na podstawie art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2 i art. 19 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), art. 4 ustawy z 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) oraz art. 104 k.p.a. odmówił Z.J. przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. z tytułu jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych z uwagi na nieprawidłowości polegające na zawyżeniu powierzchni działki rolnej F zadeklarowanej we wniosku. Niespełnienie warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej skutkowało odmową przyznania tej płatności oraz płatności uzupełniających.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania skarżącej reprezentowanej przez pełnomocnika Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w E. decyzją z [...] października 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...] lipca 2008 r. wskazując w treści rozstrzygnięcia jej numer [...]. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdził, że zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności działka F o pow. 0,14 ha jest położona na działkach ewidencyjnych [...] o pow. 0,06 ha i nr [...] o pow. 0,08 ha, a z danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków wynika, że działki te dzieli działka ewidencyjna nr [...], która nie została zadeklarowana we wniosku. Ze względu na stwierdzone rozbieżności pomiędzy stanem zadeklarowanym we wniosku, a wynikającym z Ewidencji Gruntów i Budynków powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony, wyniosła 0,92 ha, a płatności bezpośrednie przysługują rolnikowi na będące w jego posiadaniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.
W skardze do WSA w L. Z.J. reprezentowana przez J.J. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3 oraz art. 53 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego podnosząc, że organ odwoławczy nie odniósł się do zawartego w odwołaniu wniosku o przeprowadzenie ponownej kontroli gospodarstwa, a przy analizie materiału dowodowego pominął pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. z [...] lipca 2008 r., które zawiera informacje odmienne niż dane Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w K., dotyczące działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w E. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność poprzedzającej ją decyzji organu I instancji uznając, że naruszają one prawo, jednakże z innych powodów, niż wskazane w skardze. Sąd powołując się na określoną w art. 28 k.p.a. definicję strony postępowania, treść art. 107 § 1 k.p.a. oraz pogląd wyrażany w orzecznictwie stwierdził, że do istotnych elementów decyzji należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata aktu - strony postępowania, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.
W ocenie Sądu I instancji, oznaczenie strony jest ważnym elementem decyzji, kreuje bowiem podmiot jej praw i obowiązków, a zatem powinno zostać określone w decyzji w sposób zupełny, to jest w stosunku do osób fizycznych z podaniem imienia i nazwiska oraz miejsca zamieszkania lub pobytu. Sąd wskazał, że skoro skarżąca ustanowiła pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, to temu pełnomocnikowi należało doręczyć wydaną w sprawie decyzję, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., której adresatem powinna być strona w rozumieniu art. 28 k.p.a., to jest Z.J., która wystąpiła o przyznanie płatności do gruntów rolnych w tej sprawie. Treść decyzji organu I instancji wskazuje natomiast, że została ona skierowana do pełnomocnika strony, to jest podmiotu nie będącego stroną postępowania, a zatem jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Z kolei decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji - dotkniętą wadą nieważności - narusza treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd stwierdził także nieprawidłowości w przekazanych do sądu aktach administracyjnych sprawy, które zawierają dwie decyzje organu I instancji z [...] lipca 2007 r. o tym samym numerze, różniące się treścią rozstrzygnięcia, a nadto wskazał, że decyzja organu odwoławczego zawiera błędny numer utrzymanej w mocy decyzji organu I instancji.
Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w E. zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego zmiany w całości poprzez oddalenie skargi Z.J., ewentualnie jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., to jest uznaniu, że "wysłanie na ręce pełnomocnika" decyzji oznacza skierowanie do niego rozstrzygnięcia, bez uwzględnienia charakteru, jaki w postępowaniu pełni zastępca procesowy. Zarzucił też naruszenie przepisów postępowania polegające na pominięciu przy orzekaniu przepisów art. 28 k.p.a., z którego wynika, że stroną w postępowaniu jest ten, czyjego interesu prawnego dotyczy rozstrzygnięcie, a nie podmiot, do którego adresowane jest pismo; art. 32 k.p.a., z którego wynika, że decyzja ma być wysłana na adres pełnomocnika; art. 40 § 2 k.p.a., z którego wynika obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi, co miało miejsce w tej sprawie; art. 95 § 2 ustawy z 23 kwietnia
1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93), z którego wynika, że czynności wykonywane przez pełnomocnika są tożsame z czynnościami osoby reprezentowanej oraz art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), zwanej dalej: ustawą z 18 grudnia 2003 r., z którego wynika, że numer identyfikacji wpisu do ewidencji producentów jest niepowtarzalny i nie przechodzi na inne osoby.
Uzasadniając powyższe zarzuty organ podniósł, że status strony wynika z normy prawnej, która przyznaje prawa lub nakłada obowiązki, a czynność techniczna zaadresowania decyzji nie może prowadzić do uznania, że decyzja jest wydana na rzecz pełnomocnika, a nie strony, której prawa rozstrzyga. Z treści decyzji organu I instancji wynika, że rozstrzyga ona o prawach Z.J., nie zaś jej pełnomocnika, mogącego działać za stronę z wyłączeniem czynności, których charakter wymaga jej osobistego działania. Z treści art. 40 § 2 k.p.a. wynika obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi, a w myśl art. 95 § 2 k.c. działanie przez pełnomocnika wywołuje skutki bezpośrednio w sferze praw i obowiązków mocodawcy. Przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wskazuje jako przyczyny nieważności przesłania decyzji do osoby innej niż strona, a jedynie skierowanie do osoby niebędącej stroną w sprawie. W tej sprawie organ I instancji jedynie zaadresował decyzję do pełnomocnika, a skierował ją do strony (w sentencji wskazał Z.J., zaś w nagłówku pełnomocnika), a zatem nie było podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Sąd I instancji pominął ponadto treść przepisów ustawy z 18 grudnia 2003 r., zgodnie z którymi nie istnieje możliwość przeniesienia numeru identyfikacji, a zatem decyzja wydana przez organ dotyczy praw i obowiązków producenta rolnego, którego na każdym etapie postępowania identyfikuje niepowtarzalny numer ewidencyjny – w tej sprawie producentem rolnym była Z.J.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z.J. wniosła o jej oddalenie załączając decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR w E. z [...] kwietnia 2009 r. Nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, co wyznacza mu zakres badania legalności zaskarżonego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie granice skargi kasacyjnej zakreślił organ domagając się kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w aspekcie zarzucanego niewłaściwego zastosowania przez Sąd przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących kwestii skierowania decyzji do strony postępowania, a jej doręczenia (zaadresowania) do pełnomocnika strony.
Kontrolując legalność decyzji wydanych w tej sprawie sąd administracyjny badał z urzędu (nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi), czy oceniane decyzje nie zawierają wad prawnych wymienionych w art. 156 k.p.a., a ustaliwszy, że decyzja organu I instancji została obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., wydał co do tej decyzji rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 p.p.s.a. W myśl bowiem art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, a zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Sąd I instancji przyjął zatem, że decyzja organu I instancji została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie i jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd doszedł do takiej konkluzji z uwagi na wskazanie w nagłówku decyzji organu I instancji nazwiska pełnomocnika skarżącej Z.J. – jej syna J.J., co zdaniem Sądu oznaczało, że decyzja została skierowana do pełnomocnika skarżącej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe stanowisko Sądu I instancji jest wadliwe, a to skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku z następujących przyczyn.
Według art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest, co wynika z treści powyższego przepisu, czy legitymuje się interesem prawnym, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie". W myśl z kolei art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.
W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy zatem uwzględnić, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 350/06). Ze względu na istotę nieważności decyzji z przyczyny o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., która wiąże się z nieprawidłowym ukształtowaniem stosunku prawnego należy stwierdzić, że zachodzi ona wówczas, gdy skierowano decyzję do osoby niebędącej stroną, ale mylnie traktowanej przez organ, jako strona. Kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego zachodzić będzie jedynie wówczas gdy podmiot, do którego skierowano decyzję nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania. Przepis ten obejmuje zatem takie przypadki, gdy decyzja administracyjna kształtuje sytuację prawną podmiotu, którego w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć, np. decyzję skierowano do pełnomocnika strony (por. wyrok NSA z 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06).
Powyżej wymieniona sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem wydane w niej decyzje prawidłowo skierowano do strony, a nie do jej pełnomocnika. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika bowiem, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w nagłówku decyzji organu I instancji wskazano jej pełnomocnika. Nie można przy tym przyjąć, że wskazanie w nagłówku decyzji organu I instancji nazwiska i danych adresowych pełnomocnika skarżącej miałoby decydować o przyznaniu pełnomocnikowi przymiotu strony w tym postępowaniu, skoro w treści rozstrzygnięcia (osnowie decyzji) wskazano prawidłowo nazwisko osoby, która była wnioskodawcą w tej sprawie, to jest producenta rolnego – Z.J. Z punktu widzenia prawidłowości decyzji jest bowiem obojętne, w którym miejscu decyzji strona zostanie wskazana, istotne jest natomiast, by była w sposób dokładny (jednoznaczny) określona. To Z.J. będąca producentem rolnym miała interes prawny w domaganiu się przyznania wnioskowanych płatności, a zatem była stroną postępowania zainicjowanego swoim wnioskiem. Na uwagę ponadto zasługuje, że zauważył to również organ odwoławczy, który w nagłówku decyzji podał: "J.J. (...) reprezentujący Z.J.".
Problematyka zbieżna z omawianą w tej sprawie była już rozważana w orzecznictwie. Przykładowo w wyroku z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 809/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. trafnie przyjął, że fakt, iż w nagłówku postanowienia, w którym zwyczajowo umieszcza się dane strony do której kierowane jest postanowienie, podano dane jej pełnomocnika nie oznacza, iż osoba ta uzyskała przymiot strony, o ile z treści postanowienia wyraźnie wynika, iż jest to jedynie pełnomocnik strony. Błąd polegający na niewłaściwym technicznym rozmieszczeniu danych nie może stanowić o nieważności postanowienia, skoro brak jest obowiązujących regulacji w tym zakresie. Również w wyroku z dnia 30 listopada
2007 r., sygn. akt I SA/Gd 433/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. stwierdził, że samo nieprecyzyjne określenie adresata decyzji w sytuacji, gdy w sentencji decyzji prawidłowo wskazano stronę postępowania, nie wypełnia dyspozycji art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wbrew ocenie Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła przesłanka, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiąca podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, a tym samym zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 28 i zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. z opisanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwione. W konsekwencji należało przyjąć, że Sąd I instancji wadliwie uchylił decyzję organu odwoławczego uznając, że organ ten dopuścił się uchybienia polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji obarczoną wadą nieważności.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, oceniane indywidualnie, nie są uzasadnione. I tak art. 40 § 2 k.p.a., dotyczący obowiązku doręczania pism pełnomocnikowi, jeżeli strona takiego ustanowiła, nie został naruszony, bo decyzje organów obu instancji zostały prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącej. Sąd I instancji wskazał jedynie na powyższy obowiązek w uzasadnieniu wyroku, natomiast nie stwierdził jego naruszenia przez organy w tej sprawie. Sąd nie naruszył również art. 32 k.p.a., ponieważ charakter czynności dokonywanych w sprawie nie wymagał osobistego działania strony.
Powoływany w podstawie kasacyjnej przepis art. 95 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, również nie został w sprawie naruszony. Problemem w sprawie nie była bowiem kwestia treści (zakresu) pełnomocnictwa, czy też skuteczności czynności podejmowanych w ramach umocowania. Czynności dokonywanych przez pełnomocnika nie kwestionowały też organy. W toku postępowania J.J. występował w imieniu skarżącej Z.J. na mocy znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (k. 97) pełnomocnictwa udzielonego mu przez Z.J. w dniu 18 kwietnia 2008 r. w zakresie wszelkich czynności związanych z działalnością Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w tym sporządził odwołanie, na skutek którego sprawa została ponownie rozpoznana).
Nie można też czynić Sądowi instancji skutecznie zarzutu naruszenia art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. Z treści art. 11 ust. 1 tej ustawy wynika, że producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Z kolei w myśl ust. 2 (w brzmieniu na dzień składania wniosku) wniosek o wpis do ewidencji producentów zawiera dane, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3-6 omawianej ustawy, w tym imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres pełnomocnika, jeżeli został ustanowiony. Zgodnie zaś z jej art. 12 ust. 1 jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (ust. 2), na co również wskazywał organ w skardze kasacyjnej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym wpis do rejestru producentów dokonywany w oparciu o ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. nie ma znaczenia konstytutywnego. Nie dlatego rolnik jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru lecz dlatego, że spełnia warunki określone w przepisach prawa materialnego. Dokonanie wpisu ma charakter czynności materialno - technicznej i nie wywołuje skutków takich jak decyzje administracyjne. Istnienie wpisu uznać można co najwyżej jako przyczynę powstania wzruszalnego za pomocą innych dowodów domniemania zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym, takiego jakie odnosi się do dokumentów urzędowych (por. wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 788/08). Identyfikacja producenta rolnego według nadanego mu numeru i wpisu do rejestru producentów nie przesądza o tym, że jest on stroną postępowania w sprawie. Nie ma zatem wątpliwości, że w tej sprawie producentem rolnym, wnioskodawcą a zarazem stroną postępowania jest Z.J., a jedynie "czynnościami związanymi z działalnością Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa" zajmuje się jej syn J., co wynika wprost z treści znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pełnomocnictwa.
Z uwagi na granice rozpoznawanej sprawy wynikające z jej przedmiotu oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej Naczelny Sad Administracyjny nie mógł uwzględnić złożonego przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. wniosku "o wydanie wyroku uwzględniającego skargę na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania wnioskowanych płatności". Uchylenie zaskarżonego wyroku powoduje bowiem taki skutek, że Sąd I instancji ponownie rozpoznając tę sprawę oceni pominięte dotychczas zarzuty skargi dotyczące odmowy przyznania Z.J. płatności na rok 2007 w sytuacji, gdy organy ARiMR obu instancji prawidłowo skierowały wydane w tej sprawie decyzje do osoby będącej stroną w sprawie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło