I FSK 1508/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-06

Skład orzekający: Artur Mudrecki, Krystyna Chustecka, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, uzależniający prawo do odliczenia podatku naliczonego od zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, jest zgodny z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził niezgodność art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z prawem wspólnotowym. Sąd podkreślił, że w przypadku sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym, sądy krajowe powinny stosować normy prawa wspólnotowego, odmawiając zastosowania norm krajowych. W ocenie NSA, wydatki na organizację gali, bankietu i dyskoteki w ramach konferencji, mające na celu działania marketingowe i budowanie relacji z klientami, mogą być uznane za ściśle związane z działalnością gospodarczą, co daje prawo do odliczenia podatku VAT.
Stan faktyczny
Spółka "K." S.A. zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości odliczenia podatku VAT od wydatków na organizację konferencji i gali, jeśli zostaną one uznane za koszt reprezentacji. Minister Finansów uznał możliwość odliczenia VAT od wydatków na konferencję, ale nie od gali. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę interpretację, uznając art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT za sprzeczny z prawem wspólnotowym. Minister Finansów wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Finansów i zasądzono od niego na rzecz "K." S.A. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA (del.) Roman Wiatrowski, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1296/08 w sprawie ze skargi "K." S. A. w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 12 sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz "K." S. A. w W. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009r., sygn. akt I SA/Wr 1296/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi K. S.A. w W. uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 12 sierpnia 2008r. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania 2.1. Wnioskiem skarżąca zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług. We wniosku przedstawiając stan faktyczny zapytała, czy w przypadku uznania wydatków na organizację konferencji i gali za koszt reprezentacji, można odliczyć podatek od towarów i usług wliczony w wartość tych wydatków. Zdaniem Spółki, istnieje taka możliwość, gdyż art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: ustawa o VAT, narusza zasadę neutralności tego podatku i tym samym jest sprzeczny z prawem wspólnotowym. Zatem nie należy tego przepisu brać pod uwagę, a podatnik ma prawo zastosować bezpośrednio normy Dyrektywy. 2.2. Minister Finansów, reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., w interpretacji indywidualnej, uznał stanowisko Spółki za prawidłowe w zakresie możliwości odliczenia podatku od towarów i usług przy wydatkach poniesionych na organizację konferencji, natomiast jako nieprawidłowe – w zakresie możliwości odliczenia podatku od towarów i usług przy wydatkach poniesionych na organizację gali. W uzasadnieniu interpretacji organ dokonując wykładni art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy VAT, wskazał, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Ponadto, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT, możliwość obniżenia kwoty podatku należnego istnieje, gdy w momencie nabycia towaru (usługi) podatnik zakwalifikuje ten wydatek do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Oznacza to, że nie może on odliczyć podatku naliczonego od nabycia towarów (usług), jeżeli przepisy o podatku dochodowym nie zaliczają tego nabycia do kosztów uzyskania przychodów. Organ podkreślił, że uznanie poniesionych wydatków za koszty uzyskania przychodów nie powoduje automatycznie powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie towarów (usług). Wcześniej należy bowiem dokonać analizy, czy zakup danego towaru (usługi) związany jest z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Stwierdzenie, że poniesione przez niego wydatki nie są związane z czynnościami opodatkowanymi sprawia, że fakt uznania tych wydatków za koszty uzyskania przychodów pozostaje bez wpływu na możliwość odliczenia podatku naliczonego. Biorąc pod uwagę, że w wydanej w dniu 12 sierpnia 2008 r. odrębnej interpretacji nr [...] stwierdzono, że wydatki skarżącej związane z organizacją konferencji są kosztem uzyskania przychodów, a wydatki związane z organizacją gali dla zaproszonych gości noszą znamiona reprezentacji, a zatem kosztami uzyskania przychodów nie są, Minister Finansów rozstrzygnął jak w sentencji interpretacji. 2.3. Nie godząc się z powyższą interpretacją, Spółka, po uprzednim wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu; zarzuciła interpretacji naruszenie zarówno przepisów prawa krajowego jak i wspólnotowego. 2.4. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę uwzględnił. Odnosząc się do wykładni art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, Sąd zauważył, że uzależniając możliwość odliczenia podatku VAT od zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, przepisy te nawiązują do odrębnych regulacji dotyczących podatku dochodowego. Co za tym idzie, o tym, czy faktycznie ustawodawca zastosował się do zakresu ograniczeń prawa do odliczenia podatku VAT, przewidzianego klauzulą stałości - która to zezwala na zachowanie ograniczeń istniejących w prawie krajowym państw członkowskich na dzień wejścia w życie VI Dyrektywy - decydują te ostatnie regulacje i ich zmiany. W rozpoznawanej sprawie będą to przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, z których analizy wynika, że poprzez zmianę brzmienia art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p. z dniem 1 stycznia 2007 r., możliwość wliczenia wydatków na reprezentację w koszty podatkowe, a w dalszej kolejności odliczenia podatku VAT, została całkowicie wyłączona. W rezultacie, według Sądu, uznać należało, że regulacja zawarta w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT koliduje z przepisami wymienionych wyżej Dyrektyw w zakresie, w jakim pozbawia podatnika VAT odliczenia tego podatku w odniesieniu do tzw. wydatków reprezentacyjnych. 3.2. O niezgodności tego przepisu z prawem wspólnotowym nie decyduje tylko przestawiona wyżej analiza przepisów krajowych. Sąd wskazał, że ograniczenie zasady neutralności przewidywała także II Dyrektywa Rady 67/228/EEC z dnia 11 kwietnia 1967 r., która obowiązywała przed wejściem w życie VI Dyrektywy. Zgodnie z art. 11 ust. 4, prawo odliczenia podatku od wartości dodanej było wyłączone przede wszystkim w zakresie towarów, które mogłyby być wykorzystywane w całości lub w części do celów prywatnych. Przy czym ograniczenie wynikające z tego przepisu dotyczy jedynie towarów i usług określonych przez państwa członkowskie rodzajowo, a nie przykładowo na podstawie ich przeznaczenia lub sposobu wykorzystania. Art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT nawiązuje do wydatków stanowiących koszty uzyskania przychodu, czyli – zgodnie z art. 15 u.p.d.o.p. – koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła. Samo wyrażenie "w celu" wskazuje zatem na sposób przeznaczenia określonych wydatków poniesionych w związku z działalnością opodatkowaną, co w dalszej kolejności prowadzi do wniosku, że zastosowane w art. 88 ust. 1 pkt 2 kryterium wyłączenia prawa do odliczenia podatku VAT było niedopuszczalne. Ustawodawca unijny, wymieniając w art. 17 (6) VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG i art. 176 Dyrektywy 2006/112/WE, wydatki na artykuły luksusowe, rozrywkę i wydatki reprezentacyjne w sposób przykładowy, zmierzał raczej do wskazania rodzaju wydatków, jakie nie mogą być uwzględnione przy odliczaniu podatku VAT, niż miał na myśli konkretnie wymienione wydatki. Celem tak sformułowanego przepisu było przede wszystkim uniknięcie nadużywania prawa do odliczenia podatku VAT co do wydatków na zakup towarów i usług wykorzystywanych do celów prywatnych, a nie ściśle związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (działalnością opodatkowaną). Co za tym idzie, wymienione wydatki reprezentacyjne nie zawsze będą podlegać wyłączeniu, o którym mowa w przepisach Dyrektyw – cel ich poniesienia trzeba w każdej sytuacji badać indywidualnie. W ocenie Sądu, przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wziąć pod rozwagę, czy poniesione koszty na organizację konferencji, której temat przewodni był ściśle związany z zakresem prowadzonej przez nią działalności, miały na celu zaspokojenie potrzeb prywatnych, niezwiązanych z działalnością opodatkowaną. Przy czym podkreślenia wymaga, że całość konferencji obejmowała programowo nie tylko prezentacje, ale także galę, bankiet i dyskotekę. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżąca wyraźnie wskazała, że organizacja gali, podczas której wręczano nagrody i certyfikaty, miała na celu budowanie dobrych relacji z obecnymi klientami i podmiotami współpracującymi, co stanowiło rodzaj strategii Spółki zmierzającej do osiągnięcia przychodu, czy też zabezpieczenia jego źródła. Również w czasie dwóch ostatnich punktów programu (bankiet i dyskoteka), pracownicy skarżącej podejmowali rozmowy z zaproszonymi gośćmi, którymi byli przedstawiciele rządu, dziennikarze, klienci już pozyskani oraz potencjalni. Celem tych rozmów było przybliżenie rodzaju usług oferowanych przez Spółkę, w związku z czym zmierzały w dalszej perspektywie do powiększenia zysków skarżącej, przez zachowanie dotychczasowych i pozyskanie przyszłych klientów. Mając na uwadze przedstawiony przez skarżącą stan faktyczny – w czasie każdego z punktów programu konferencji pracownicy Spółki dokonywali czynności ściśle związanych z jej działalnością opodatkowaną. Także cała oprawa konferencji, czyli rozdawane ulotki, rozwieszone na sali plakaty z logo skarżącej, jej adresem internetowym, rysunki satyryczne obrazujące usługi Spółki – zdaniem Sądu wskazuje, że związana była z zakresem jej działalności. Wydatki na ten cel były bowiem poniesione na tworzenie wizerunku Spółki, który ma istotne znaczenie dla pogłębiania zaufania aktualnych klientów, jak również pozyskania nowych, a w dalszej konsekwencji – dla osiągnięcia przychodu. W tej sytuacji Sąd za nieuzasadnione uznał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, że wydatki poniesione na organizację gali, bankietu i dyskoteki nie były związane z działalnością gospodarczą skarżącej. 4. Skarga kasacyjna 4.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika organu, zaskarżono powyższy wyrok w całości. Wniesiono o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA we Wrocławiu oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. 4.2. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu: - przepisów prawa materialnego, przez błędne jego zastosowanie, tj. art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, z uwagi na wadliwe przyjęcie, że nie ma on zastosowania w powyższej sprawie, jako sprzeczny z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. 4.3. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd nie uwzględnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów powoływanie się bezpośrednio na przepisy Dyrektywy jest możliwe tylko wtedy, gdy przepisy krajowe są niezgodne z daną Dyrektywą. W powyższej sprawie przepisy prawa krajowego w sposób prawidłowy implementują cele Dyrektywy w zakresie odliczania podatku związanego z wydatkami na reprezentację tym bardziej, że art. 176 dyrektywy 2006/12 WE Rady przewiduje możliwość stosowania wyłączeń z prawa do odliczeń. Ponadto, poszczególnym krajom pozostawiono swobodę wyboru formy i środków w jaki sposób chcą osiągnąć rezultat określony przez Dyrektywy. Tym samym powiązanie, w przedmiotowej sprawie, możliwości odliczenia podatku naliczonego z możliwością zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu w żadnym stopniu nie narusza wytycznych Traktatu odnośnie sposobu implementacji przepisów Dyrektyw w prawodawstwie krajowym. 5. Odpowiedź na skargę kasacyjną W odpowiedzi na skargę kasacyjną, sporządzoną przez pełnomocnika skarżącej, wniesiono o oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie u.p.p.s.a.). W szczególności autor skargi kasacyjnej zarzucił błędne zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, z uwagi na wadliwe przyjęcie, że nie ma on zastosowania w powyższej sprawie, jako sprzeczny z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Sąd krajowy, zgodnie z art. 4 ust. 3 TFUE, stosując prawo krajowe musi w zakresie, w jakim jest to możliwe interpretować prawo krajowe tak, aby było ono zgodne z wymogami prawa wspólnotowego, jego treścią i celem. Metodą zapewnienia skuteczności prawa Unii Europejskiej jest prowspólnotowa wykładnia prawa krajowego dokonywana przez sądy krajowe (wykładnia przyjazna w stosunku do prawa wspólnotowego, zgodna z nim). Służy ona między innymi eliminowaniu nieprawidłowości powstałych w procesie transpozycji dyrektyw poprzez interpretację w świetle ich brzmienia i celów. Dyrektywa wiąże prawnie państwo członkowskie, co do określonych w niej celów albo rezultatów. Należy przez to rozumieć przyszły skutek w postaci wymaganego dyrektywą stanu rzeczy, który da się wyprowadzić z jej przepisów, a który państwa członkowskie są obowiązane osiągnąć. W sytuacji, gdy treść ustawy krajowej budzi pewne wątpliwości (niejasności), sąd krajowy ma obowiązek interpretować ustawę tak, aby dostosować ją do wymogów dyrektywy. Potwierdza to bogate orzecznictwo ETS, m.in. w sprawie von Colson i Kamann (Orzeczenie ETS –u z dnia 10 kwietnia 1984 r., 14/83, Zb. Orz. 1984, s. 1891). gdzie Trybunał wyraził pogląd, że sąd w procesie stosowania prawa wewnętrznego, w szczególności przepisów wydanych w celu wykonania dyrektywy, jest obowiązany interpretować przepisy w świetle brzmienia i celu dyrektywy, aby zapewnić osiągnięcie rezultatu określonego w art. 249 akapit 3 TWE (obecnie art. 288 TFUE). Powyższa formuła wyraża obowiązek interpretacji obowiązującego prawa krajowego w świetle tekstu i celów dyrektywy po to, aby osiągnąć wyznaczony przez dyrektywę rezultat, tzw. wykładnia prounijna. Sądy stosując prawo powinny nadawać jego normom krajowym takie znaczenie, jakie zapewni mu zgodność z prawem wspólnotowym. Ponadto sądy są zobowiązane w razie stwierdzenia, że normy prawa krajowego są niezgodne z prawem wspólnotowym, zastosować normy prawa wspólnotowego, jako podstawę swoich rozstrzygnięć, odmawiając jednocześnie zastosowania norm prawa krajowego. Stanowi to konsekwencję zasady prymatu prawa wspólnotowego w stosunku do prawa krajowego. 6.2. Przepis art. 88 ust. 1 pkt ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 grudnia 2008 r. stanowił, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego; Na tle analizowanego przepisu co do jego zgodności z prawem europejskim wypowiadał się wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 16 lutego 2010 r. , sygn. akt I FSK 2105/08 (opublikowanym w Baza Komputerowa Wydawnictwa LEX nr 564238) NSA wskazał, że przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. ograniczający prawo do zwrotu podatku należnego w stosunku do towarów i usług, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisu o podatku dochodowym, narusza przepisy art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy i art. 168 Dyrektywy 2006/112. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy, którego odpowiednikiem jest art. 176 Dyrektywy 2006/112, wynika wprost, iż "odliczenie podatku od wartości dodanej nie będzie w żadnym przypadku obejmowało wydatków niebędących wydatkami ściśle związanymi z działalnością gospodarczą, takich jak wydatki na artykuły luksusowe, rozrywkowe lub wydatki reprezentacyjne". Przepisy te mają na celu ujednolicenie przepisów państw członkowskich w odniesieniu do określonych rodzajów wydatków wyłączonych z systemu odliczeń. Zamiarem wspólnotowego ustawodawstwa było wypracowanie wspólnego stanowiska w kwestii tych wydatków, w stosunku do których występowały najczęściej problemy z rozróżnieniem, czy były poniesione na cele działalności gospodarczej, czy potrzeb osobistych podatnika. Norma ta jednak nie odnosiła się do możliwości innego, niż przyjęte w ww. Dyrektywach, kształtowania zasad odliczania podatku, decydujących o jego konstrukcji. Kierując się powyższym, nie budzi wątpliwości że wykładnia co do kwestii i zakresu pozbawienia prawa podatnika, do odliczenia podatku naliczonego po dniu akcesji Polski do Unii Europejskiej, czyli po 1 maja 2004 r. musi być przeprowadzana wyjątkowo ściśle w myśl regulacji przepisów unijnych. Należy odnotować istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczność, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie dokonywał analizy zakresu prawa państwa członkowskiego do ograniczenia odliczenia podatku VAT. Na potrzeby niniejszej sprawy niezbędne jest przywołanie sprawy C-305/97 pomiędzy Royscot Leasing Ltd, Royscot Industrial Leasing Ltd, Allied Domecq plc, T.C. Harrison Group Ltd a Commissioners of Customs and Excise (Wielka Brytania), w której stwierdzono, że z art. 17(6) VI Dyrektywy wynika, że państwa członkowskie mogą utrzymać wyłączenia z prawa do odliczenia "przewidziane w prawie krajowym w momencie wejścia w życie (...) Dyrektywy". Źródłem tych ograniczeń jest jednak II Dyrektywa, która nie przyznawała państwom członkowskim pełnej swobody w tym zakresie. Zgodnie z artykułem 11(4) II Dyrektywy prawo do ograniczenia odliczenia mogło dotyczyć jedynie pewnych towarów (np. samochody osobowe, paliwo) lub usług (np. gastronomiczne). Teza ta została w pełni potwierdzona w orzeczeniu w sprawie C-434/03 (P. Charles i T.S. Charles-Tijmens). W innym wyroku z dnia 21 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 897/08 (opublikowanym w: Baza Komputerowa Wydawnictwa LEX nr 549439) NSA uznał, że przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. tylko wówczas mógł być uznany za zgodny z VI Dyrektywą, w szczególności z art. 17 ust. 6, gdy był interpretowany w sposób, który umożliwiał odliczenie podatku (obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku należnego) w zakresie tych towarów i usług, które były związane z działalnością opodatkowaną podatnika. Z kolei w wyroku z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 766/07 (opublikowany w: Baza Komputerowa Wydawnictwa LEX nr 465679) NSA wyraził pogląd, że prawo do odliczenia przewidziane w art. 17 i nast. VI Dyrektywy jest integralną częścią systemu VAT i co do zasady nie może podlegać ograniczeniu. Wszelkie ograniczenie prawa do odliczenia wpływa na poziom obciążenia podatkowego i musi być stosowane jednolicie we wszystkich Państwach Członkowskich. Konsekwentnie, derogacje dopuszczalne są jedynie w przypadkach wyraźnie wskazanych w Dyrektywie. Analiza przepisów VI Dyrektywy pozwala stwierdzić, że takie ograniczenie prawa do odliczenia zostało przewidziane w trzech sytuacjach, a mianowicie w art. 17 (6) i (7) oraz art. 27 (1). Specyficzny wyjątek zawarty w akapicie drugim art. 17 (6) VI Dyrektywy ma służyć, jako klauzula stałości, a zatem wyraźnie nie ma on na celu nadania nowemu Państwu Członkowskiemu uprawnień do zmiany ustawodawstwa krajowego w momencie akcesji, a w ten sposób do oddalenia się od acquis communautaire. Z cytowanych orzeczeń jednoznacznie wynika, że art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT był niezgodny z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. Podobny pogląd wyrażali przedstawiciele nauki prawa podatkowego, w tym między innymi J. Zubrzycki (J. Zubrzycki, Leksykon podatku VAT, tom I, Wrocław 2005, Oficyna Wydawnicza Unimex, s. 884-885). W konsekwencji art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT został uchylony przez art. 1 pkt 43 lit. a) tiret pierwsze ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy od podatku od towarów i usług i innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz.1320) z dniem 1 grudnia 2008 r. 6.3. A zatem Sąd pierwszej instancji prawidło uznał, że art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT jest niezgodny z art. 17 ust. 6 Vi Dyrektywy. Jak już wcześniej wspomniano w pkt 6.1. uzasadnienia w razie stwierdzenia, że normy prawa krajowego są niezgodne z prawem wspólnotowym, sady krajowe powinny zastosować normy prawa wspólnotowego, jako podstawę swoich rozstrzygnięć, odmawiając jednocześnie zastosowania norm prawa krajowego. Stanowi to konsekwencję zasady prymatu prawa wspólnotowego w stosunku do prawa krajowego. Zdaniem D. Dominik ograniczeniu stosowania prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT wynikającego z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podlegać będą jedynie wydatki niezwiązane ściśle z działalnością gospodarczą (np. na artykuły rozrywkowe, luksusowe czy reprezentacyjne). Analiza takich wydatków powinna być dokonywana jednak z pominięciem normatywnego powiązania prawa do odliczenia podatku naliczonego z przepisami ustaw o podatkach dochodowych (D. Dominik, Ograniczenie prawa do odliczenia VAT co do wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów jest niezgodne z prawem unijnym, Jur. Podat. 2007/6/16). Na tle rozpatrywanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo uznał, że wydatki na galę i bankiet mogą być związane z działalnością gospodarczą podatnika i dają mu prawo do odliczenia podatku VAT. Z wniosku o interpretację, którym są związane organy podatkowe, wynika, że gala, uroczysta kolacja i bankiet są częścią zorganizowanej konferencji i mają na celu działania marketingowe skierowane do klientów. A zatem działania takie nie mogą być uznane jako ściśle związane zakupem artykułów luksusowych, rozrywką lub reprezentacją. A zatem prawidło uznano, że w tej indywidualnej sprawie wskazane wydatki nie są objęte hipotezą art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy. 6.4. Z tych względów na podstawie na podstawie art. 184 u.p.p.s.a. skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną należało oddalić. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia treść art. 204 pkt 2 u.p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło