I SA/Lu 42/09
WyrokWSA w Lublinie2009-05-13
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Wiesława Achrymowicz, Halina Chitrosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wznawiając postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (nowe okoliczności faktyczne lub dowody), może rozszerzyć przedmiot postępowania na kwestie nieobjęte pierwotną decyzją ostateczną, a jedynie związane z nią pośrednio?Ratio decidendi
Organ podatkowy, wznawiając postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jest związany zakresem przedmiotu sprawy wyznaczonym przez pierwotną decyzję ostateczną. Nie może rozszerzać postępowania na kwestie, które nie były przedmiotem tej decyzji, nawet jeśli są one istotne dla ustalenia wartości celnej lub zobowiązania podatkowego. Przesłanka wznowienia postępowania wyznacza granice postępowania wznowionego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej uchylającej w części decyzję Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącą wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ujawniając nowe kontrakty i fakturę, które miały wpływ na wartość celną towarów. Skarżąca spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że wznowienie powinno nastąpić na innej podstawie prawnej i że organ przekroczył zakres pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o określeniu zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów z pozycji 1 dokumentu SAD, a w pozostałej części skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), WSA Halina Chitrosz, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. SA na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]; II. w pozostałej części skargę oddala; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części opisanej w pkt I; IV. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. SA kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
p-I SA/Lu 42/09
UZASADNIENIE
1. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania "A" SA w P. / "A" /, uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, wydaną po wznowieniu postępowania podatkowego, z [...] Nr [...] o określeniu "A" zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów z pozycji 1 dokumentu SAD [...] z 12 maja 2003 r. i w tej części umorzył postępowanie. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] o określeniu "A" zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów z pozycji 2 dokumentu SAD [...] z 12 maja 2003 r.
Dyrektor Izby Celnej tytułem podstawy prawnej wskazał art. 233 § 1 pkt 2 lit. a/ ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. /, art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. – ustawa VAT z 8 stycznia 1993 r. /, art. 33 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług / Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – ustawa VAT z 11 marca 2004 r. /.
Dyrektor Izby Celnej uzasadniał, że 12 maja 2003 r. "A" dokonały zgłoszenia celnego towarów importowanych z Niemiec według dokumentu SAD [...] i wniosły o objęcie importowanych towarów procedurą dopuszczenia do obrotu. Zadeklarowały wartość importowanych towarów, która została przyjęta za podstawę ich wartości celnej. Zastosowały obniżoną zerową stawkę celną dla towaru z pozycji 1 dokumentu SAD, stawkę celną konwencyjną 9 % dla towaru z pozycji 2 dokumentu SAD.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] nr [...] uznał opisane zgłoszenie celne za nieprawidłowe w pozycji 2 dokumentu SAD i zastosował dla towaru z tej pozycji zerową preferencyjną stawkę celną.
Następnie Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] nr [...] określił "A" zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów z pozycji 2 dokumentu SAD.
Dyrektor Izby Celnej uzasadniał, że kontrola postimportowa przeprowadzona w "A" w czerwcu 2004 r. ujawniła kontrakt "A" z firmą "B". z siedzibą we W., zawarty w 2001 r., którego przedmiotem była nowa wytwórnia melaminy. W rezultacie realizacji tego kontraktu strony zawarły kontrakt licencyjno-techniczny Nr [...] 24 czerwca 2002 r. oraz kontrakt na dostawę aparatury i materiałów Nr [...] z tej samej daty. Na podstawie kontraktu Nr [...] eksporter wystawił 8 kwietnia 2003 r. fakturę Nr [...] na łączną kwotę netto 11 340 000 EUR, obejmującą opłaty licencyjne, projekt bazowy, projekt techniczny, usługi kompletacji, która nie została ujęta w deklarowanej wartości przedmiotu importu. Wobec tego Naczelnik Urzędu Celnego po wznowieniu postępowania, decyzją z [...] uchylił decyzję ostateczną z [...] i ustalił wyższą wartość celną importowanych towarów z pozycji 1 i 2 dokumentu SAD [...].
Następnie Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z [...] wznowił postępowanie podatkowe w sprawie określenia "A" zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Po wznowieniu postępowania podatkowego decyzją z [...] Nr [....] uchylił decyzję ostateczną z [...] i określił zobowiązanie w podatku od towarów usług z tytułu importu towarów z pozycji 1 dokumentu SAD w wysokości 115 687,20 zł, z pozycji 2 dokumentu SAD w wysokości 175 152,60 zł. Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...].
W wyniku sądowej kontroli legalności w sprawie I SA/Lu 316/08 ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej z [...] w sprawie określenia "A" zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu została uchylona wyrokiem z 4 lipca 2008 r. Sąd wskazał, że ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z [...] objęta wznowieniem rozstrzygała o określeniu zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów z pozycji 2 dokumentu SAD. Decyzja ostateczna w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu, objęta wznowieniem, wyznaczyła przedmiotowe granice postępowania wznowionego. Po wznowieniu postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu organ podatkowy nie był uprawniony orzekać o zobowiązaniu w podatku od towarów i usług z tytułu importu, o którym nie rozstrzygała decyzja objęta wznowieniem, to jest o zobowiązaniu w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów z pozycji 1 dokumentu SAD.
Dyrektor Izby Celnej uzasadniał, że w wykonaniu wyroku w sprawie I SA/Lu 316/08 należało uchylić decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] w części określającej "A" zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów z pozycji 1 dokumentu SAD i umorzyć postępowanie podatkowe w tym zakresie.
Dyrektor Izby Celnej uzasadniał, że uchylenie decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego z [...] i określenie zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów z pozycji 2 dokumentu SAD ma podstawę prawną w art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1 ustawy VAT z 8 stycznia 1993 r., w art. 33 ust. 2 ustawy VAT z 11 marca 2004 r. Wskazał na klasyfikację importowanego towaru z pozycji 2 dokumentu Sad do kodu PCN 8419 50 90, na stanowisko prawne w sprawie I SA/Po 2623/98.
Dyrektor Izby Celnej argumentował, że wznowione postępowanie podatkowe miało za przedmiot określenie prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Organy podatkowe we wznowionym postępowaniu były związane decyzją organu celnego w sprawie ustalenia wyższej wartości celnej importowanych towarów. Wartość celna przedmiotu importu jest składnikiem podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu. Postępowanie przed organami celnym w sprawie wartości celnej importowanych towarów zostało zakończone decyzją Dyrektora Izby Celnej z [...] Określenie "A" zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu jest prawną konsekwencją decyzji organu celnego.
Dyrektor Izby Celnej argumentował, że art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest prawidłową podstawą prawną wznowienia postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Nie ma zastosowania art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Ujawniony kontrakt "A" z firmą "B" na nową wytwórnię melaminy oraz kontrakt licencyjno-techniczny, kontrakt na dostawę aparatury i materiałów, faktura wystawiona przez eksportera 8 kwietnia 2003 r., są objęte przesłanką wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ostateczna decyzja w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, objęta wznowieniem, została wydana w związku z decyzją organu celnego z [...]. Dowody ujawnione w trakcie kontroli postimportowej były nowe w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nie zostały uwzględnione w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia decyzję ostateczną. Nie były znane organowi podatkowemu, który wydał decyzję ostateczną. Istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Były istotne, bo wpływały na wielkość podstawy opodatkowania, w następstwie wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Argumentował, że postępowanie prowadzone po wznowieniu nie ma za przedmiot ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy podatkowej jak w postępowaniu zwykłym. To nadzwyczajne postępowanie ma za przedmiot wyłącznie ocenę czy zaistniały okoliczności z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał na stanowisko prawne w sprawach: III SA 2367/01, II FSK 47/05. Podstawa wznowienia wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania podatkowego z urzędu wyznaczyła przedmiot wznowionego postępowania.
Dyrektor Izby Celnej uzasadniał, że nie naruszył art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne.
2. "A" SA w P. wniosły skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej. Skarżące "A"zarzuciły naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4 oraz art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny / Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm. / oraz art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne / Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm. /. Zarzuciły naruszenie art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4, art. 22 ust. 1 ustawy VAT z 8 stycznia 1993 r. oraz art. 33 ust. 2 ustawy VAT z 11 marca 2004 r. Wnosiły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarżące "A" argumentowały, że jedyną podstawą wznowienia postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu mógł być art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Ujawnienie się trzech kontraktów zawartych przez skarżące "A" mogło być istotne dla ustalenia wartości celnej. Dopiero zmiana ostatecznej decyzji w sprawie wartości celnej uprawniała organ podatkowy do ponownego określenia skarżącym "A" zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu, w trybie wznowienia postępowania. Organ podatkowy błędnie wznowił postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Skarżące "A" wskazały na lakoniczne uzasadnienie decyzji w zakresie przyjętej podstawy wznowienia postępowania podatkowego. Lakoniczność uzasadnienia wskazuje, że organ podatkowy wznowił postępowanie w związku z decyzją organu celnego, ustalającą po wznowieniu wyższą wartość celną. W tych okolicznościach osnowa decyzji organu podatkowego jest sprzeczna z uzasadnieniem decyzji. Osnowa decyzji organu podatkowego wskazuje podstawę wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie decyzji organu podatkowego wskazuje na przesłankę wznowienia zawartą w art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej.
Skarżące "A" argumentowały, że decyzja w przedmiocie wartości celnej narusza art. 65 § 4 pkt 2 lit. c/ w związku z art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Organ nie był uprawniony do podwyższenia decyzją wartości celnej importowanych towarów po upływie terminu do jej wydania. Nie był uprawniony do stosowania art. 65 § 5a Kodeksu celnego, art. 12f ust. 2 ustawy VAT z 8 stycznia 1993 r. w sytuacji, w której zgłoszenie celne zostało dokonane przed datą ich wprowadzenia do obowiązującego porządku prawnego.
3. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, argumentację, wyrażone w zaskarżonej decyzji.
4. W sprawie I SA/Lu 316/08 Sąd wskazał, że organ podatkowy pierwszej instancji wydając w dniu [...] decyzję nr [...] określił podatek od towarów i usług od importowanych towarów określonych w pozycji 2 dokumentu SAD. Przedmiotem sprawy był wyłącznie podatek ograniczony do towaru z pozycji 2. Następnie organ postanowieniem z dnia [...], nr [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone wyżej wymienioną decyzją ostateczną. W postępowaniu wznowionym organ nie jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi uprzednio / tym bardziej jeśli do wznowienia doszło z powodu ujawnienia nowych okoliczności / jednakże jest związany przedmiotem sprawy. Oznacza to , że nie może orzekać w przedmiocie podatku dotyczącego importu innych towarów potwierdzonych innym dokumentem SAD aniżeli ten pierwotny. Organ nie może także orzekać odnośnie towarów określonych w tym samym dokumencie SAD lecz ujętych w innej pozycji której nie wymieniała pierwotna decyzja. Odmienne działanie oznaczałoby prowadzenie postępowania w trybie zwyczajnym a nie nadzwyczajnym jakim jest wznowienia postępowania.
Z kolei argument organu odwoławczego, iż zgłoszenie jest jedno i organ bada je jako całość a zakres żądania podatnika nie może ograniczać zakresu oceny takiego zgłoszenia jest chybiony. To nie treść zgłoszenia determinuje przedmiot postępowania wznowieniowego lecz treść decyzji ostatecznej. Jeśli zatem w decyzji tej organ orzekł jedynie odnośnie podatku od importu towaru tylko z jednej pozycji 2 dokumentu SAD to w postępowaniu wznowienionym nie może tego zakresu poszerzać o pozycję 1, a jedynym rozwiązaniem jest przeprowadzenie drugiego postępowania odnośnie podatku dotyczącego importu towaru z tej innej pozycji. Postępowanie w niniejszej prawie zostało obarczone błędem polegającym na połączeniu dwóch rodzajów postępowań co spowodowało naruszenie prawa procesowego. Słuszne są zatem w tym zakresie argumenty strony skarżącej.
W świetle powyższej argumentacji decyzja została wydana z naruszeniem art. 122, art. 187 §1 , art. 191 i art. 210 § 4 ordynacji, co spowodowało konieczność jej uchylenia.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy weźmie pod uwagę poczynione wyżej uwagi w kontekście charakteru postępowania wznowieniowego co pozwoli na weryfikację decyzji organu pierwszej instancji.
Uchylając decyzję z przyczyn proceduralnych Sąd uznał za niecelowe odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu w części utrzymującej w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, wydaną po wznowieniu, o uchyleniu decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego z [...] i określeniu skarżącym "A" zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów.
6. Ma rację organ podatkowy, kiedy stwierdza, że wznowienie postępowania podatkowego to nadzwyczajny tryb postępowania przed organami podatkowymi. Nie może prowadzić do ponownego pełnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w takim zakresie jak w postępowaniu zwykłym. To nadzwyczajne postępowanie nie może zmierzać do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowione postępowanie nie jest kontynuacją postępowania zwykłego. Nadzwyczajne postępowanie podatkowe prowadzone po wznowieniu postępowania może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji wydanej w trybie zwykłym, tylko w sytuacji zaistnienia podstaw wznowienia postępowania podatkowego, wymienionych w zamkniętym katalogu art. 240 § 1 pkt 1 do pkt 11 Ordynacji podatkowej i w granicach tych podstaw wznowienia.
Przesłanka wznowienia postępowania wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania podatkowego, wyznacza granice wznowionego postępowania podatkowego.
Stosownie do art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia o wznowieniu postępowania. Stosownie do art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Przesłanka czy przesłanki wznowienia postępowania podatkowego wskazane w postanowieniu z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej są podstawą przeprowadzenia postępowania z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej. Skoro postanowienie z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej jest podstawą postępowania z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, które kończy decyzja z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, to przesłanka wznowienia zawarta w postanowieniu z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej wyznacza granice postępowania z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy wydaje decyzję z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej tylko kiedy stwierdzi istnienie przesłanki czy przesłanek wznowienia postępowania podatkowego, wymienionych w postanowieniu z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, co do których zostało przeprowadzone postępowanie z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, kiedy organ podatkowy wznowił postanowieniem postępowanie na podstawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, to tylko ta przesłanka wznowienia była przedmiotem postępowania z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej i tylko jej istnienie mogło być podstawą wydania decyzji z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Nie spełnia kryterium legalności sytuacja, w której organ podatkowy postanowieniem z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej wznawia postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i po przeprowadzeniu postępowania z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej na podstawie postanowienia z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, wydaje decyzję z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej na podstawie okoliczności, które nie wyczerpują przesłanki objętej postanowieniem z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej i postępowaniem z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej.
Wydanie decyzji z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej na podstawie okoliczności, które nie wyczerpują przesłanki wznowienia wskazanej w postanowieniu z art. 243 § 1 i objętej postępowaniem z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, natomiast mogą spełniać inne przesłanki wznowienia nieobjęte postanowieniem z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, nieobjęte postępowaniem z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, narusza art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 1 i § 2, art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Takie postępowanie organu podatkowego narusza art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Strona wznowionego postępowania powinna uzyskać wiedzę o jego przedmiocie / przesłance czy przesłankach objętych wznowionym postępowaniem / z postanowienia z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, nie z uzasadnienia decyzji z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Tylko prawidłowe zastosowanie art. 243 § 1 i § 2 pozwala stwierdzić legalność decyzji z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gwarantuje stronie wznowionego postępowania podatkowego prawo do udziału we wznowionym postępowaniu, do podania twierdzeń i zgłaszania wniosków na okoliczności istotne dla oceny istnienia przesłanki czy przesłanek wznowienia / objętych postanowieniem z art. 243 § 1 i postępowaniem z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej /, na okoliczności istotne dla wydania decyzji z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania przed organami podatkowymi mogły istotnie wpłynąć na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. /.
7. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ podatkowy z urzędu wznowił postępowanie w sprawie określenia skarżącym "A" zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Organ podatkowy w postanowieniu z [....] o wznowieniu z urzędu postępowania wskazał podstawę wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Treść tej przesłanki wznowienia wyznaczyła granice wznowionego postępowania podatkowego z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. O zaistnieniu tej podstawy wznowienia postępowania podatkowego decyduje wystąpienie łącznie następujących przesłanek:
- wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody;
- są istotne, bo mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej;
- nie były znane organowi, który wydał decyzję;
- istniały w dniu wydania decyzji.
Nowe okoliczności i nowe dowody, to te, które nie były podstawą decyzji ostatecznej objętej wznowieniem, bo nie były znane organowi podejmującemu decyzję ostateczną. Nie wynikały ze zgromadzonego materiału dowodowego. Organ podatkowy wydający decyzję ostateczną nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach i dowodach / wyroki w sprawach: I FSK 220/06, FSK 170/04 /.
Tak rozumiane nowe okoliczności i dowody musiały istnieć przed wydaniem decyzji ostatecznej.
Przyczyną wznowienia postępowania podatkowego mogą być nowe istotne okoliczności faktyczne, nowe istotne dowody, ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej.
Tak rozumiane nowe okoliczności i nowe dowody muszą być istotne. To oznacza, że muszą wpływać na ustalenie stanu faktycznego, w następstwie na ocenę prawną / zob. wyrok w sprawie FSK 2470/04 /.
Wbrew stanowisku organu podatkowego w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie zaistniała przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ujawnione kontrakty zawarte przez "A" i faktura nieuwzględniona w wartości celnej same nie mogły być podstawą zwiększenia wartości celnej / składnika podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu stosownie do art. 15 ust. 4 ustawy VAT z 8 stycznia 1993 r. / w postępowaniu podatkowym.
Argumentacja organu podatkowego pomija, że wartość celna przyjęta w ostatecznej decyzji organu celnego z [...] wiązała organ podatkowy przy wydawaniu decyzji z [...] o określeniu zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Ostateczna decyzja organu podatkowego z [...] została wydana na podstawie ostatecznej decyzji organu celnego z [...].
Argumentacja organu podatkowego pomija, że był uprawniony do zmiany składnika podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu tylko po ustaleniu ostateczną decyzją organu celnego innej wartości celnej od przyjętej w ostatecznej decyzji organu celnego z [...].
Natomiast wskazane dokumenty / kontrakty zawarte przez "A" i faktura / były bez znaczenia dla określenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu. Tylko te dokumenty nie dawały organowi podatkowemu podstawy do przyjęcia innej wartości celnej / składnika podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu / od wynikającej z ostatecznej decyzji organu celnego z [...]. To oznacza, że te dokumenty nie były istotne w rozumieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Organ podatkowy przy określeniu podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu był obowiązany uwzględnić wartość celną przyjętą w ostatecznej decyzji organu celnego. Inne dokumenty na okoliczność podstawy opodatkowania nie mogły wywołać podatkowoprawnych skutków. Organ podatkowy nie mógł samodzielnie weryfikować w postępowaniu podatkowym tych elementów podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu, które wynikały z ostatecznej decyzji organu celnego. Kiedy organ celny w ostatecznej decyzji przyjął wartość celną, to ta wartość celna stanowiła składnik podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu i organ podatkowy był obowiązany ją przyjąć w podstawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu / zob. wyroki w sprawach: I FSK 182/06, III SA/Wa 2204/07, III SA/WA 3056/06, III SA/Wa 3097/06, LEX nr 315047 /.
Wbrew stanowisku organu podatkowego, uchylenie po wznowieniu ostatecznej decyzji organu celnego z [...]/ która była podstawą decyzji organu podatkowego z [...] / i wydanie po wznowieniu ostatecznej decyzji w sprawie wyższej wartości celnej, to sytuacja prawna nieobjęta przesłanką wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Ostateczna decyzja organu celnego, wydana po wznowieniu postępowania, która ustala wyższą wartość celną, nie jest objęta przesłanką z 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznowienia postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu, zakończonego ostateczną decyzją organu podatkowego, wydaną na podstawie ostatecznej decyzji organu celnego następnie uchylonej w wyniku wznowienia.
8. Kontrola legalności ostatecznej decyzji organu celnego w sprawie wartości celnej, wydanej po wznowieniu, wykracza poza przedmiotowe granice sądowej kontroli legalności decyzji zaskarżonej w tej sprawie stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania przed organami podatkowymi, które mogły istotnie wpłynąć na wynik sprawy, nie pozwalają na kontrolę legalności zastosowania materialnego prawa podatkowego.
9. Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w zakresie, w którym stosuje art. 233 § 1 pkt 2 lit. a/ Ordynacji podatkowej i umarza wznowione postępowanie podatkowe w części, nie było kwestionowane przez skarżące "A", nie podlegało kwestionowaniu w toku sądowej kontroli legalności stosownie do art. 134 § 2 ustawy p.p.s.a.
10. Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c/ ustawy p.p.s.a. w części utrzymującej w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
W zakresie w jakim odwoławczy organ podatkowy uchylił decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i umorzył wznowione postępowanie podatkowe skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji w części uchylonej uzasadnia art. 152 ustawy p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło