I OSK 1326/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-25
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Joanna Banasiewicz, Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uczestnika postępowania administracyjnego (kandydata na stanowisko dyrektora szkoły) możności obrony jego praw poprzez niedoręczenie mu odpisu skargi i niezawiadomienie o terminie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pozbawienie uczestnika postępowania, K. G. (oraz T. W.), możności obrony jego praw poprzez niedoręczenie odpisu skargi i niezawiadomienie o terminie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego, które stwierdziło nieważność zarządzenia Wójta Gminy M. M. w sprawie powierzenia K. G. stanowiska dyrektora szkoły. Wojewoda uznał, że Wójt naruszył przepisy ustawy o systemie oświaty, dotyczące powierzania stanowiska dyrektora po przeprowadzeniu konkursu i zgłoszeniu ewentualnych zastrzeżeń przez organ nadzoru pedagogicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze. Gmina M. M. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa procesowego poprzez pozbawienie K. G. możności obrony jej praw.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Maria Werpachowska Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 512/09 w sprawie ze skargi Gminy M.M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Gminy M. M. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 512/09 oddalił skargę Gminy M. M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Powołanym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lutego 2008 r. Wojewoda M. stwierdził nieważność zarządzenia Wójta G. M. M. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w S. N.. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego wynika, że działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 36a ust. 1 w zw. z art. 5 c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) Wójt Gminy M. M. powierzył K. G. stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N. na okres od dnia 20 grudnia 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r. W ocenie organu nadzoru, zarządzeniem tym Wójt naruszył art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, który zezwala organowi prowadzącemu na powierzenie stanowiska dyrektora szkoły lub placówki pod warunkiem, że organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia. Ustalono, że Wójt Gminy M. M. pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. poinformował M. Kuratora Oświaty o przeprowadzonym w dniu [...] grudnia 2007 r. konkursie, w wyniku którego wyłoniono kandydata na dyrektora Zespołu Szkół w S. N. w osobie K. G., zaś M. Kurator Oświaty pismem z dnia [...] grudnia 2007 r., wniósł zastrzeżenia do powierzenia K. G. stanowiska dyrektora. W tym stanie rzeczy uzasadnienie zarządzenia, z którego wynika, że organ nadzoru pedagogicznego nie zgłosił umotywowanych zastrzeżeń w ustawowym terminie, nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistym stanie faktycznym.
Wojewoda M. stwierdził ponadto, że Wójt Gminy M. M. naruszył art. 36a ust. 3 ustawy o systemie oświaty powierzając stanowisko dyrektora szkoły w sytuacji, gdy na to stanowisko został już wyłoniony w drodze konkursu przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2007 r. inny kandydat, w stosunku do którego M. Kurator Oświaty wniósł zastrzeżenia (powinno być: "nie wniósł zastrzeżeń"). Przepis art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty przewiduje konkurs jako sposób wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora stwierdzając jednocześnie, że kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska, gdy organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosił zastrzeżeń.
Wojewoda przedstawiając przebieg działań poprzedzających wydanie przez Wójta zakwestionowanego zarządzenia z dnia [...] grudnia 2007 r. podkreślił, że konkurs, który odbył się [...] czerwca 2007 r. jest ważny, a ponowne przeprowadzenie konkursu w dniu [...] grudnia 2007 r. nie miało podstawy prawnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wójt Gminy M. M. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 36a ust. 2 i ust. 3 ustawy o systemie oświaty i wniósł o uchylenie go w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Wójt Gminy M. M. wywodził, że postawiony przez Wojewodę M. zarzut naruszenia art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty jest nietrafny. W piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. M. Kurator Oświaty nie podniósł żadnych zarzutów w stosunku do osoby wyłonionej w konkursie z dnia 3 grudnia 2007 r., a ograniczył się jedynie do bezpodstawnego kwestionowania treści zarządzenia Wójta Gminy M. M. z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N., do czego, jako organ nadzoru pedagogicznego, nie miał żadnych podstaw prawnych. Drugim z podstawowych warunków skuteczności zastrzeżenia jest to, że musi ono zostać zgłoszone organowi prowadzącemu szkołę w ciągu 14 dni od dnia przedstawienia organowi nadzoru pedagogicznego kandydata na stanowisko dyrektora. Przedstawienie to miało miejsce w dniu [...] grudnia 2007 r. Zastrzeżenie M. Kuratora Oświaty wpłynęło drogą pocztową do Urzędu Gminy M. M. dopiero w dniu [...] grudnia 2007 r., a więc 10 dni po upływie ustawowego terminu. W tym czasie organ prowadzący szkołę, pozostając w usprawiedliwionej niewiedzy o zgłoszeniu zastrzeżeń przez M. Kuratora Oświaty, w dniu [...] grudnia 2007 r. powierzył stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N. K. G.. Wobec niezgłoszenia w ustawowym terminie umotywowanych zastrzeżeń przez organ nadzoru pedagogicznego, powierzenie stanowiska dyrektora jest w ocenie Wójta Gminy M. M., ważne i skuteczne i nie może stanowić podstawy zarzutu naruszenia ustawy. W konsekwencji nie było podstaw do wydania przez Wojewodę M. rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zarządzenia Wójta Gminy M. M. z dnia [...] grudnia 2007 r.
Według skarżącego nieuzasadniony jest także zarzut Wojewody dotyczący naruszenia przez organ prowadzący szkołę art. 36a ust. 3 ustawy o systemie oświaty przez przeprowadzenie ponownego konkursu w dniu [...] grudnia 2007 r. bez podstawy prawnej, gdyż ważny pozostawał konkurs przeprowadzony w dniu [...] czerwca 2007r. Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Wójt Gminy M. M. unieważnił poprzedni konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N., jednocześnie zarządzając ponowne przeprowadzenie konkursu w dniu [...] grudnia 2007 r. Tak więc zarówno w dniu przeprowadzenia konkursu, jak i w dniu powierzenia stanowiska dyrektora K. G., tj. [...] grudnia 2007 r. zarządzenie miało moc obowiązującą i wywoływało wszelkie skutki określone przepisami prawa. Dopiero rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdzało nieważność zarządzenia nr [...] i z dniem doręczenia (tj. 16 stycznia 2008 r.) wstrzymywało jego wykonanie. Ponadto Wójt wskazał, iż zarządzenie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] r. pozostaje w obrocie prawnym, gdyż w dniu [...] lutego 2008 r. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2008 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 512/09 oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Wojewoda M. stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy M. M. z dnia [...] grudnia 2007 r. z dwóch przyczyn: z powodu naruszenia art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty poprzez nieuwzględnienie przez Wójta, że M. Kurator Oświaty wniósł umotywowane zastrzeżenia co do powierzenia K. G. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w N. oraz z powodu naruszenia przez Wójta Gminy M. M. art. 36a ust. 3 ustawy o systemie oświaty przez powierzenie stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w N. K. G. w sytuacji, gdy na to stanowisko wyłoniony był w drodze konkursu inny kandydat, co do którego organ nadzoru pedagogicznego nie zgłosił zastrzeżeń.
Według art. 36a ust. 1 i 3 ustawy o systemie oświaty stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę, przy czym kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora, chyba że organ sprawujący nadzór pedagogiczny zgłosił zastrzeżenia (wskazanej powyżej ustawy). Powierzenie przez organ prowadzący stanowiska dyrektora szkoły lub placówki może nastąpić, jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na stanowisko umotywowanego zastrzeżenia (art. 36 ust. 2 powołanej ustawy).
Jest poza sporem, że Wójt Gminy M. M. w dniu [...] grudnia 2007 r. poinformował M. Kuratora Oświaty o przeprowadzonym w dniu [...] grudnia 2007 r. konkursie na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S. N. i wyłonieniu K. G. na to stanowisko. Bezsporne jest również, że M. Kurator Oświaty w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. skierowanym do Wójta Gminy M. M. stwierdził, że wnosi zastrzeżenia do powierzenia K. G. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w S. N.. Spór dotyczy natomiast skuteczności prawnej zgłoszonego zastrzeżenia w zakresie dotyczącym zachowania 14 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 36 ust. 2 ustawy o systemie oświaty i treści zgłoszonego zastrzeżenia, a w szczególności jego umotywowania. W tych kwestiach Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewody M., iż organ nadzoru pedagogicznego wniósł zastrzeżenia, o których stanowi art. 36 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, a których wniesienie jest przeszkodą do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Czternastodniowy termin do zgłoszenia przez kuratora umotywowanego zastrzeżenia rozpoczął bieg od dnia [...] grudnia 2007 r. tj. od dnia doręczenia pisma Wójta Gminy przedstawiającego kandydata na stanowisko dyrektora, a więc termin na zgłoszenie zastrzeżeń upływał w dniu [...] grudnia 2007 r. Na piśmie M. Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2007 r. widnieje prezentata "Wysłano Kuratorium Oświaty w Warszawie Kancelaria 13 grudnia 2007 r.". Ponadto w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. skierowanym do M. Kuratora Oświaty Wójt Gminy M. M. stwierdził, że pismo z dnia [...] grudnia 2007 r., w którym zgłoszone zostało zastrzeżenie wysłane drogą pocztową z Kuratorium w dniu [...] grudnia 2007 r. de facto trafiło na pocztę w Warszawie 17 grudnia 2007 r., a na pocztę w Mińsku Mazowieckim 27 grudnia 2007 r. o czym świadczą załączone kserokopie dokumentów. Do Urzędu Gminy dotarło w dniu 28 grudnia 2007 r. Skoro na kopercie pisma Kuratorium widnieje data nadania 17 grudnia 2007 r., co przyznaje skarżący, to należy przyjąć, że zostało ono nadane w polskiej placówce pocztowej przed upływem czternastodniowego terminu (art. 57 § 5 k.p.a.).
Sąd nie zgodził się z zarzutem braku umotywowania zastrzeżenia. Jak wynika z treści zastrzeżenia M. Kurator Oświaty stwierdził, że zachodzi przeszkoda do powierzenia K. G. stanowiska dyrektora szkoły, gdyż poprzedni konkurs został unieważniony przez Wójta Gminy M. M. z naruszeniem art. 36 a ust. 5 pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Zastrzeżenie M. Kuratora Oświaty dotyczy osoby kandydatki na dyrektora o tyle, że nie mogła być wyłoniona ta kandydatura ze względu na to, że w drodze poprzedniego konkursu wyłoniony już został inny kandydat, do którego organ nadzoru pedagogicznego nie zgłosił zastrzeżenia. W tym kontekście Sąd I instancji zwrócił uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 288/08 (publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA), w którym stwierdzono, że nie ma żadnych przesłanek, by uznać, że przepis art. 36a ustawy o systemie oświaty, daje organowi prowadzącemu szkołę kompetencję do oceny zasadności zastrzeżeń, o których mowa w art. 36a ust. 2 tej ustawy.
W ocenie Sądu zasadnicze znaczenie ma to, że unieważnionym przez Wojewodę zarządzeniem nr [...] Wójt Gminy M. M. powierzył stanowisko dyrektora szkoły w sytuacji, gdy wyłoniony był w drodze konkursu, przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2007 r. inny kandydat, co do którego kurator nie wniósł zastrzeżeń, a zarządzenie nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Wójta Gminy M. o unieważnieniu tego konkursu - w trybie nadzorczym unieważnił Wojewoda M. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] stycznia 2008 r., które następnie poddane zostało kontroli sądowej w obu instancjach. W wyniku tej kontroli skarga Wójta Gminy M. M. została oddalona, a zatem konkurs przeprowadzony w dniu [...] czerwca 2007 r., w którym wyłoniono kandydata na dyrektora szkoły, jest ważny. Powierzając w takiej sytuacji stanowisko dyrektora szkoły innemu kandydatowi organ prowadzący szkołę naruszył, jak słusznie wskazał Wojewoda M., przepis art. 36 ust. 2. W tej sytuacji organ nadzoru prawidłowo stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy M. M. z dnia [...] grudnia 2007 r., jako wydanego z istotnym naruszeniem prawa.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina M. M. reprezentowana przez pełnomocnika.
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, a mianowicie:
1) art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływaną jako "P.p.s.a.", którego naruszenie prowadzi do nieważności postępowania, bowiem uczestniczka postępowania – K. G. - została pozbawiona możności obrony swych praw, przez niedoręczenie jej odpisu skargi i niezawiadomienie o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku, uniemożliwiając tym samym zajęcie przez nią stanowiska w sprawie;
2) art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty przez jego błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu, że organ nadzoru pedagogicznego wniósł umotywowane zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N. z zachowaniem 14-dniowego terminu, oraz że zastrzeżenia M. Kuratora Oświaty zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. są należycie umotywowane w rozumieniu powołanego przepisu;
3) rażące naruszenie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym przyjęciu, że w zaistniałym stanie faktycznym zastosowanie znajdzie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i co za tym idzie nadanie przez M. Kuratora Oświaty pisma z dnia [...] grudnia 2007 r. zawierającego zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N., w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest różnoznaczne z zachowaniem 14-dniowego terminu wynikającego z art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty.
Powołując się na powyższe zarzuty Gmina M. M. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nieważność postępowania przewidziana w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. jest wynikiem pozbawienia K. G. mającej status uczestnika postępowania na prawach strony, możności obrony swych praw. Nie doręczono jej bowiem odpisu skargi i nie zawiadomiono o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku. Tym samym uniemożliwiono jej zajęcie stanowiska w sprawie, która bezpośrednio jej dotyczyła, ponieważ to jej Wójt Gminy M. M. zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2007 r. (nr [...]) powierzył stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N. Pełnomocnik powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt OSK 591/07, w którym wyrażono, że niedoręczenie uczestnikowi postępowania odpisu skargi przez Sąd I instancji, jak również niedoręczenie wezwania na rozprawę, stanowi pozbawienie go możności obrony swych praw i wyczerpuje przesłankę nieważności postępowania, określoną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
Zdaniem skarżącego bezsprzecznie zostało wykazane, że pismo M. Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2007 r. zawierające zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N. wpłynęło do Urzędu Gminy M.M. dopiero w dniu [...] grudnia 2007 r., a więc po 10 dniach od upływu terminu na zgłoszenie umotywowanych zastrzeżeń. Wobec tego Wójt Gminy M. M. był w pełni uprawniony do powierzenia K. G. w dniu [...] grudnia 2007 r. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w S. N..
Fundamentalną kwestią jest fakt, że art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty jest przepisem prawa materialnego i nie znajduje tu zastosowania 57 k.p.a. Błędnie zatem Sąd I instancji uznał, że postępowanie organu nadzoru pedagogicznego było prawidłowe i tym samym niezasadnie oddalił skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia [...] lutego 2008 r. Pogląd ten w pełni koresponduje z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. I OSK 590/07 (LEX nr 384679), w którym uznano, że termin ustanowiony w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 89 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jest terminem materialnym, który nie może być przedłużony przez przyjęcie innego sposobu jego obliczania od ustalonego w przepisach prawa. W razie niezajęcia stanowiska w ustawowym terminie, wygasa dopuszczalność ingerencji nadzorczej. Również w wyroku z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. I OSK 187/06 (ONSAiWSA 2007/4/98) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że po upływie 14-dniowego terminu na skorzystanie ze środka nadzoru w postaci "zgłoszenia umotywowanego zastrzeżenia" wobec kandydata na stanowisko dyrektora szkoły zgłoszenie takich zastrzeżeń nie jest skuteczne i nie wywołuje skutków prawnych. Tym samym powołanie K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N. nastąpiło zgodnie z prawem.
W ocenie pełnomocnika skarżącej Gminy, niezasadnie przyjęto, iż zastrzeżenia zgłoszone przez M. Kuratora Oświaty do kandydatury K. G. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N., zostały należycie umotywowane. Zastrzeżenie "umotywowane" w rozumieniu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty powinno odnosić się do przedstawionej organowi nadzoru pedagogicznego kandydatury, a nie do trybu, w jakim nastąpi powierzenie stanowiska dyrektora. Brak w piśmie zawierającym zastrzeżenia elementu ich umotywowania stanowi wadę, powodującą bezskuteczność wniesionych zastrzeżeń. Stanowisko takie wyartykułował wprost Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1707/04 (LEX nr 179134). Błędne jest twierdzenie Sądu I instancji, iż zastrzeżenie M. Kuratora Oświaty dotyczy osoby kandydatki na dyrektora o tyle, że ta kandydatura nie mogła być wyłoniona ze względu na to, iż w drodze poprzedniego konkursu wyłoniony już został inny kandydat, do którego organ nadzoru pedagogicznego nie zgłosił zastrzeżenia. Mazowiecki Kurator Oświaty w swoim piśmie nie zgłosił zastrzeżeń co do osoby K. G., jako kandydata na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N.
Dodatkowo pełnomocnik skarżącej Gminy podniósł, że T. W. wybrany podczas pierwszego konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. N. nie posiada uprawnień do nauczania przedmiotu w ww. szkole, a co za tym idzie nie może pełnić funkcji dyrektora. W obecnym stanie faktycznym przepisy prawa nie pozwalają na powierzenie T. W. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w S. N.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ została oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. nieważność postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Zarządzenie Wójta Gminy M. M. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] powierzało K. G. stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w S. N. na okres od 20 grudnia 2007 r. do 31 sierpnia 2012 r. Nie ma wątpliwości, że akt ten dotyczy sfery uprawnień K. G., a zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym skargą Wójta Gminy M. M. K. G. stała się uczestnikiem na prawach strony (art. 33 § 1 P.p.s.a.).
Podobna sytuacja, jak wynika z opisu stanu sprawy, dotyczy T. W. wyłonionego na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w S.N. na okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2012r. w wyniku konkursu przeprowadzonego w dniu 26 czerwca 2007 r. Zgodnie z art. 36a ust. 2 zd. drugie ustawy o systemie oświaty kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora, chyba że organ sprawujący nadzór pedagogiczny zgłosił zastrzeżenia. Skoro do skutecznego unieważnienia konkursu z dnia [...] czerwca 2007 r. nie doszło i jest poza sporem, że do kandydatury T.W. M. Kurator Oświaty nie wniósł zastrzeżeń, to z art. 36a ust. 2 zd. drugie ustawy o systemie oświaty w związku z art. 33 § 1 P.p.s.a., wynika jego uprawnienie do bycia uczestnikiem na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym o powierzenie stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w S. N.
Z tej pozycji procesowej wynikają dla uczestników postępowania uprawnienia do otrzymania odpisu skargi (art. 47 § 1 P.p.s.a.) oraz zawiadomienia o terminie rozprawy (art. 91 § 2 P.p.s.a.). Tymczasem o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, która odbyła się w dniu [...] czerwca 2009 r., zostali powiadomieni tylko Wójt Gminy M. M. i Wojewoda M.. Nie zostali natomiast powiadomieni i nie brali udziału w sprawie będący uczestnikami postępowania K. G. oraz T. W.
Wydanie w tych warunkach wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dotknięte jest nieważnością z powodu niezapewnienia uczestnikom postępowania możliwości obrony swych praw.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny zwolniony jest od rozpoznania pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, bowiem ocena prawidłowości przeprowadzenia przez Sąd i instancji sądowej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie jest celowa, gdy postępowanie sądowe w całości jest dotknięte wadą skutkującą nieważnością tego postępowania.
Z przedstawionych względów na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło