I SA/Wa 346/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-29

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji, która została już prawomocnie oceniona przez sąd administracyjny w postępowaniu zwyczajnym, a następnie oddalono skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stwierdzić nieważności decyzji, która została już prawomocnie oceniona przez sąd administracyjny w postępowaniu zwyczajnym, a skarga na tę decyzję została oddalona. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego, zgodnie z art. 170 PPSA, wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. Oddalenie skargi przez sąd administracyjny zamyka organowi administracyjnemu drogę do samodzielnej oceny legalności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej.
Stan faktyczny
K. M. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z 2002 r. i Wojewody [...] z 2002 r., odmawiających zwrotu części nieruchomości. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Ministra Infrastruktury, a skarga K. M. na decyzję Wojewody została oddalona przez WSA w Krakowie w 2006 r. Po odrzuceniu skargi kasacyjnej, K. M. ponownie wystąpił o stwierdzenie nieważności, kwestionując związanie wyrokiem WSA w Krakowie i powołując się na inne orzeczenia NSA. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując na prawomocność poprzedniego wyroku sądu. K. M. złożył skargę do WSA w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie przepisów k.p.a. i PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosku K. M., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2008 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2002 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty K. z [...] września 2002 r., nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu części działki ewidencyjnej nr [...] położonej w M., gmina W. w granicach parcel gruntowych: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [..] ha i [...] o pow. [...] ha na rzecz poprzedniego właściciela – utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z [...] września 2002 r. Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu części działki wyżej opisanej na rzecz poprzedniego właściciela. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2002 r. K. M. złożył skargę na tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 29 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 3088/02 skargę oddalił. Postanowieniem z 22 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjna wniesioną przez pełnomocnika K. M. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 marca 2007 r. sygn. akt I OZ 174/07. Organ wskazał, że pismem z 12 października 2007 r. K. M. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2002 r. oraz decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2002 r., wskazując jako podstawę rażące naruszenie prawa. Minister Infrastruktury decyzją z [...] listopada 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wskazanych decyzji. K. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2008 r. Wnioskodawca zakwestionował związanie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 3088/02 i powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 490/07 wydany, jak wskazał, w analogicznej sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę Minister Infrastruktury podkreślił, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest trwałość decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 kpa. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Organ nadzoru wskazał, że jednym ze sposobów weryfikacji decyzji ostatecznych jest stwierdzenie nieważności decyzji i jedynie w przypadkach przewidzianych przepisami prawa. Przepisy dotyczące tej instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Minister Infrastruktury wskazał, iż rozstrzygnięcie wydane przez Wojewodę [...] było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który nie stwierdził naruszenia prawa przez organy administracji, a tym bardziej jego kwalifikowanej formy, jakim byłoby rażące naruszenie prawa Organ nadzoru podkreślił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Sądu z 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 3088/02 wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wyrok ten, jako prawomocny wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Minister Infrastruktury powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, że po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd - niezwiązany granicami skargi - z urzędu powinien ustalić, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Organ podkreślił, że jeżeli przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a zatem powinny być wyjaśnione i ustalone w toku rozpoznawania wniesionej na nią skargi. Wyrok oddalający skargę zamyka organom administracji państwowej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez sąd administracyjny w toku rozpoznawania skargi. Zdaniem organu nadzoru w niniejszej sprawie nie zaistniały żadne nowe okoliczności wyłączające ocenę prawną sądu. Minister Infrastruktury wskazał, że argumentacja zawarta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi niedopuszczalną polemikę z oceną prawną zawartą w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 3088/02. Organ nadzoru podkreślił, że wobec związania prawomocnym wyrokiem sądu argumentacja dotycząca orzeczenia zapadłego w innej sprawie, nie ma znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. M. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Decyzji tej zarzucił rażące naruszenie: - art. 157 § 2 kpa, ponieważ organ nie przeprowadził merytorycznego postępowania co do stwierdzenia nieważności, - art. 170 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie, albowiem organ bezzasadnie uznał, iż w niniejszej sprawie organ jest związany wyrokiem Sądu, - art. 21 i 64 Konstytucji, art. 136 i art. 137 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) poprzez nieprawidłową i arbitralną ingerencję w prawo własności, zwłaszcza poprzez błędne określenie pojęcia celu wywłaszczenia, - art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ organ bezzasadnie uznał, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania tego przepisu, - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 oraz 107 kpa poprzez nienależyte zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego, naruszenie innych zasad postanowienia administracyjnego, jak również niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Skarżący wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter nadzwyczajny i zarazem jest postępowaniem niezależnym od postępowania sądowo – administracyjnego. Z natury rzeczy dotyczy ono zazwyczaj decyzji ostatecznych, w tym również ocenianych przez sąd administracyjny. Organ na skutek wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji winien samodzielnie przeprowadzić postępowanie i ocenić czy zostały spełnione przesłanki nieważności. Następnie na tej podstawie winien wydać decyzję stwierdzającą nieważność jeżeli zostały spełnione przesłanki ku temu, bądź odmawiającą stwierdzenia nieważności, gdy brak tych przesłanek. Natomiast w niniejszej sprawie kwestia ta nie była badana przez organ. Zatem zdaniem skarżącego organ dopuścił się rażącego naruszenia art. 157 § 2 kpa. Organ całkowicie uchylił się od przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego co do istoty sprawy. Takie postępowanie organu pozostaje w oczywistej sprzeczności z istotą postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślił, że postępowanie co do nieważności decyzji mimo, iż jest nadzwyczajnym postępowaniem, jest również postępowaniem administracyjnym i na organie ciążą takie same obowiązki, jak w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Podstawowym obowiązkiem organu w toku postępowania administracyjnego jest ustalenie stanu faktycznego. Skarżący zarzucił, że powołany przez organ przepis art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Organ mógłby zastosować ten przepis gdyby Sąd orzekł w kwestii stwierdzenia nieważności. Wobec czego inny był zakres badania w postępowaniu sądowo – administracyjnym, a inny w niniejszym postępowaniu. Ponadto skarżący podniósł, że zebrane w sprawie dowody wyraźnie wskazują, że doszło do rażącego naruszenia art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 21 i 64 Konstytucji poprzez błędne określenie pojęcia celu wywłaszczenia oraz zbędności, jak również poprzez nieprawidłową i arbitralną ingerencję w prawo własności. Skarżący podkreślił, że w decyzji wywłaszczeniowej wyraźnie wskazano cel wywłaszczenia – budowa osiedla P. Osiedle jednak nie powstało. Przyjęcie zatem, że cel wywłaszczenia zrealizowane było całkowicie bezpodstawnie. W ocenie skarżącego decyzja Wojewody [...] rodzi poważne skutki społeczno – gospodarcze, które są nie do zaakceptowania przez praworządne państwo. Otóż prawowici właściciele zostali wyzuci ze swojej nieruchomości w drodze wywłaszczenia, mimo, iż cel tego wywłaszczenia nie został osiągnięty. W wolnej Polsce spadkobierca, który wystąpił o zwrot tej nieruchomości uzyskał decyzję odmowną, która została następnie utrzymana przez organ II instancji. Takie postępowanie organów administracji publicznej oznacza brak zadośćuczynienia obywatelom za doznaną krzywdę, co w sposób oczywisty rodzi negatywne konsekwencje społeczne. Minister załatwiając tę sprawę pominął ten wątek i dwukrotnie wydał błędne rozstrzygnięcie. Oznacza to, iż organ orzekający naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa rozstrzygając, że nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności. Skarżący wskazał, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podał szereg naruszeń zasad postępowania administracyjnego. Zostało to zasygnalizowane również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Także ta kwestia została pominięta przez Ministra Infrastruktury. Narusza to zasadę prawdy obiektywnej i oznacza nienależyte rozpatrzenie materiału dowodowego. Nadto prowadzi to do naruszenia przez Ministra pozostałych zasad procesu administracyjnego, w tym zasady legalizmu, słusznego interesu strony, słusznego interesu społecznego, podważania zaufania do organów Państwa. Nie odnosząc się do zarzutów wniosku, organ błędnie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Zatem, organ orzekający naruszył art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 oraz 107 kpa. Skarżący podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 marca 2008 roku, sygn. akt I OSK 490/07 w identycznym stanie faktycznym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, iż fakt, iż nieruchomość wywłaszczona od skarżącej nie została w żaden sposób zagospodarowana, a ten stan został ustalony w postępowaniu o zwrot, w zestawieniu z brakiem określenia celu wywłaszczenia, nie mógł stanowić podstawy do uznania użycia nieruchomości na cel wywłaszczenia. (...) Przeniesienie własności nieruchomości na inny podmiot świadczy o tym że stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia, zwłaszcza w świetle dokonanych w postępowaniu o zwrot ustaleń co do całkowitego braku zagospodarowania terenu. W konsekwencji tego wyroku NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 roku, sygn. akt II SA Kr 424/08 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Nieprawidłowość ustaleń Wojewody [...] potwierdzają także inne wyroki, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2006 roku, sygn. akt II SA Kr 532/03 uchylający zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. Wyrok także zapadł w identycznym stanie faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu tego wyroku wyraźnie stwierdzono, iż teren nie został zabudowany obiektami magazynowymi ani innymi obiektami wojskowymi. (...) Także świadczyłoby o jego zbędności na cele Wojska i wywłaszczeniu ponad potrzeby. Zdaniem skarżącego właśnie wskazany prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego winien być ewentualnie wskazówką dla organu załatwiającego niniejszą sprawę, a nie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na który powołuje się organ. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza, iż Wojewoda [...] w przedmiotowej sprawie dopuścił się rażącego naruszenia prawa i jego decyzja winna być wycofana z obrotu prawnego. W dopowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Prawidłowo organ nadzoru odmówił kontrolowaną decyzją stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z [...] września 2002 r. orzekającej o odmowie zwrotu części nieruchomości opisanej szczegółowo w decyzji, skoro decyzje te były oceniane pod względem legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z 29 czerwca 2006 r., sygn. akt II S.A./Kr 3088/02, oddalił skargę K. M. Trafnie więc organ nadzoru przyjął, że w sytuacji znajdowania się w obrocie prawnym prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego - zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ,,ppsa" wiąże ono nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Ponadto oddalenie skargi przez sąd administracyjny na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r., II S.A. 517/00, LEX nr 51228). Nie ma przy tym znaczenia (co podnosi skarżący), czy prawomocny wyrok wydał wojewódzki sąd administracyjny, czy też Naczelny Sąd Administracyjny. Z powyżej przytoczonych przyczyn wszystkie zarzuty skargi są chybione, w tym także zarzut, że organ nie prowadził merytorycznego postępowania co do stwierdzenia nieważności decyzji. Zagadnienie niedopuszczalności ponownej kontroli legalności decyzji, po oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na tę decyzję, było wielokrotnie rozważane w orzecznictwie. W wyroku z 6 marca 2008 r. (sygn. akt II OSK 152/07, LEX nr 468722) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: ,,moc wiążąca wyroku określona w art. 170 ppsa oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota bowiem mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana". W powyższym wyroku Naczelny Sad Administracyjny wskazał również na znaczenie i rangę ustrojową unormowania z art. 153 ppsa, jako gwaranta spójności działania systemu władzy państwowej, zapewniającego realność konstytucyjnej zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Na poparcie tej tezy Naczelny Sąd Administracyjny przytoczył orzeczenia: Sądu Najwyższego z 18.12.1997 r., III RN 96/97 - OSNAPiUS 1998, nr 18, poz. 529; NSA z 15.01.1998 r., II SA 1560/97 - LEX nr 41916; Sądu Najwyższego z 25.02.1998 r., III RN 130/97 - OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 2 i OSP 1999, nr 5, poz. 101; NSA z 22.04.1998 r., I SA 1561/97 - LEX nr 44495; NSA z 23.10.1998 r., IV SA 1663/96 - LEX nr 43744; NSA z 27.11.1998 r., I SA 1015/98 - LEX nr 45119; NSA z 16.12.1998 r., I SA 977/98 - LEX nr 44656; NSA z 22.03. 1999 r., IV SA 527/97 - LEX nr 47275; NSA z 21.06.1999 r., OPS 4/99 - ONSA 1999, nr 4, poz. 118; NSA z 29.07.1999 r., IV SA 1177/97 - LEX nr 47301; NSA z 22.09.1999 r., I SA 2019/98 - ONSA 2000, nr 3, poz. 129; NSA z 7.12.1999 r., I SA 1089/99 - LEX nr 48019; NSA z 26.06.2000 r., I SA/Ka 2408/98 - LEX nr 44392; NSA z 6.09.2001 r., III SA 3377/00 - LEX nr 54000; NSA z 19.11.2001 r., FSA 3/01 - ONSA 2002, nr 2, poz. 49; NSA z 10.04.2003 r., I SA 45/03 - LEX nr 148897; NSA z 20.01.2006 r., I FSK 506/05 - LEX nr 187/499). Powyższe rozważania odnieść należy do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 29 czerwca 2006 r., sygn. akt II S.A./Kr 3088/02 ocenił, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, a następnie prawidłowo oceniły, iż brak jest podstaw prawnych do orzeczenia zwrotu nieruchomości objętych wnioskiem. Ta ocena wiąże organ nadzoru. Zaznaczyć trzeba, że stosownie do treści art. 134 ppsa sąd administracyjny wprawdzie orzeka w granicach danej sprawy, jednakże nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd z urzędu bada przesłanki nieważności decyzji. Skoro skarga została oddalona, to dowodzi, iż Sąd uznał, że decyzja nie narusza prawa, a tym bardziej, że nie jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Organ nadzoru miał więc zamkniętą drogę do samodzielnej oceny, czy decyzja będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, która była wcześniej przedmiotem kontroli sądu, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, jest, czy nie jest, dotknięta wadą, o której mowa w przepisie wyżej wskazanym. Dlatego zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ nadzoru przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest niezasadny. Nie ma przy tym znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, że w podobnych sprawach zapadły wyroki uchylające decyzje odmawiające zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Oceny prawne z tych wyroków nie mają mocy wiążącej dla niniejszej sprawy. Bezzasadny jest także zarzut skargi, że organ nadzoru naruszył przepis art. 157 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skoro został złożony wniosek strony i organ wszczął postępowanie, to postąpił zgodnie z dyspozycją tego przepisu. Z uzasadnienia powyższego zarzutu wynika, że skarżący upatruje naruszenie tego przepisu w tym, iż organ ponownie rozpatrując sprawę uchylił się od merytorycznego załatwienia sprawy. Oznacza to, że skarżący czyni zarzut bez uwzględnienia faktu, że organ nadzoru nie jest organem odwoławczym (tylko ten organ rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie). Nawet gdyby nie było w sprawie wiążącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, to i tak uzasadnienie zarzutu skargi, że organ nie prowadził merytorycznego postępowania co do stwierdzenia nieważności, nie zasługiwałby na uwzględnienie. Inny jest bowiem zakres orzekania w postępowaniu nadzorczym, a inny w trybie zwykłym. W wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności może być wydania tylko decyzja kasacyjna - stwierdzająca nieważność lub decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności - a nie ma możliwości rozstrzygania co do istoty sprawy (wyrok SN z 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSN 1996, Nr 18, poz. 258). Skarga złożona w niniejszej sprawie nie uwzględnia powyższej okoliczności. Zważyć należy, że ustalenia stanu faktycznego i prawnego zawarte w decyzjach wydanych przez Starostę [...] i Wojewodę [...], poddanych kontroli legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnym wyroku, nie mogą, jak wyżej wskazano, być przedmiotem oceny innych organów i sądów. Dlatego zarzut nie dokonania przez Ministra Infrastruktury ustaleń, czy doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 21 i 64 Konstytucji, jest niezasadny. Z powyższego przyczyny nieuprawniony jest również zarzut naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 6, 7, 8, 9, 77 i 107 kpa. Organ ten nie miał kompetencji do dokonywania samodzielnych ustaleń stanu faktycznego i prawnego w sytuacji, gdy decyzje były poddane wcześniejszej kontroli sądu. Wskazać należy, że decyzje nadzorcze zostały uzasadnione zgodnie z wymogami art. 107 kpa; wyjaśniają treść zastosowanych przepisów w podstawach prawnych, tj. art. 153 i art. 170 ppsa, które to przepisy wykluczają możliwość rozstrzygnięcia sprawy w kierunku zgodnym z oczekiwaniami skarżącego. Wobec tego, że zaskarżona decyzja oraz decyzja z [...] listopada 2008 r. są zgodne z prawem, Sąd oddalił skargę z mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło