I OSK 1553/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-23
Skład orzekający: Jan Kacprzak, Irena Kamińska, Andrzej Irla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca nakaz zapłaty i prowadząca postępowanie egzekucyjne ma interes prawny do uzyskania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków o nieruchomościach należących do dłużnika, na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne?Ratio decidendi
Spółka posiadająca nakaz zapłaty i prowadząca postępowanie egzekucyjne nie ma interesu prawnego do uzyskania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków o nieruchomościach należących do dłużnika na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Informacje o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym, ze względu na ochronę danych osobowych, mogą być udzielane jedynie w trybie art. 24 ust. 3 tej ustawy, który wymaga wykazania interesu prawnego. Natomiast informacje o charakterze przedmiotowym, jawne i powszechnie dostępne, mogą być udzielane na podstawie art. 24 ust. 2 bez konieczności wykazywania interesu prawnego, ale tylko wtedy, gdy nie dotyczą danych osobowych. W przypadku poszukiwania majątku dłużnika właściwy jest tryb cywilnoprawny (postępowanie o wyjawienie majątku).Stan faktyczny
Spółka F Sp. z o.o. złożyła wniosek o udzielenie informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości należących do Ł. B., w celu wykorzystania ich w postępowaniu egzekucyjnym. Prezydent Miasta Sopotu odmówił udzielenia informacji, wskazując na brak interesu prawnego wnioskodawcy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Kacprzak (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska Andrzej Irla Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F Sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 266/09 w sprawie ze skargi F Sp. z o.o. w T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków o stanie posiadania nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 266/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków o stanie posiadania nieruchomości.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], Prezydent Miasta Sopotu, po rozpatrzeniu wniosku F. Sp. z o.o. w T. z dnia [...] lutego 2009 r., działając na podstawie art. art. 123 i 219 k.p.a. w związku z art. 24 ust.3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 1027 ze zm.) odmówił udzielenia informacji dotyczących aktualnych i sprzedanych lub darowanych w ciągu ostatnich 5 lat nieruchomości stanowiących własność, współwłasność lub przedmiot użytkowania wieczystego Ł. B., w szczególności położenia, numerów działek i numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości.
Prezydent Miasta Sopotu wskazał, że zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne informacje z operatu ewidencyjnego mogą być wydawane osobom fizycznym i prawnym, które w tym zakresie mają interes prawny. Według organu wnioskodawca w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zmierza do poszukiwania majątku nieruchomego dłużników a w świetle przepisów, tak skonstruowany wniosek, świadczy o istnieniu interesu faktycznego, a nie interesu opartego na normie prawa materialnego w uzyskiwaniu urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia. Prezydent Miasta stwierdził, że w tym zakresie właściwy jest komornik, względnie sąd powszechny jako organy egzekucyjne.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko i argumentację Prezydenta Miasta Sopotu dodając, że o interesie prawnym traktuje również art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, stwierdzający, że przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Natomiast zgodnie z art. 6 tej ustawy, numer księgi wieczystej nieruchomości także można zakwalifikować jako informację umożliwiającą identyfikację osoby fizycznej. Interes przedsiębiorcy poszukującego zaspokojenia wierzytelności chroni art. 758-912 Kodeks postępowania cywilnego. Na jego podstawie wierzyciel ma prawo przeprowadzić egzekucję majątku oraz żądać od dłużnika ujawnienia wykazu majątku. Jeśli zaś drogą określoną w kodeksie cywilnym wierzyciel nie zaspokoi istniejących wierzytelności wówczas organem stosownym do nakazania ujawnienia majątku dłużnika będzie sąd powszechny w trybie art. 913-920 Kodeksu postępowania cywilnego. Organ drugiej instancji przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 560/06 w którym stwierdzono, że do ujawniania majątku dłużnika, organy administracyjne nie są właściwe lecz komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny, jako organy egzekucyjne.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 266/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę F. sp. z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie.
Sąd pierwszej instancji, przywołując regulację art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, stwierdził, że osoba, która nie jest właścicielem nieruchomości musi wykazać swój interes prawny, aby uzyskać stosowne poświadczenie z ewidencji gruntów i budynków. Nadto, według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z faktu posiadania nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzule wykonalności i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie można wywodzić, iż skarżący posiada interes prawny w uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Treść wniosku wskazywała na wykorzystanie informacji w postępowaniu egzekucyjnym. Świadczy to o istnieniu interesu faktycznego, a nie interesu opartego na normie prawa materialnego w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale również z przepisów materialnych należących do różnych gałęzi prawa materialnego, w tym także z norm prawa cywilnego. Sąd podkreślił, że źródło interesu prawnego wypływać musi z przepisu prawa materialnego, a nie zaś z przepisów procesowych. Sąd wywiódł dalej, że w istocie przedmiotem żądania skarżącego nie jest uzyskanie zaświadczenia o konkretnej treści, lecz uzyskanie informacji zawartych w dokumencie stanowiącym podstawę poszukiwania majątku nieruchomego dłużnika. Słusznie zatem organy uznały, że do czynności koncentrujących się wokół cywilnego postępowania egzekucyjnego właściwy jest komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny, jako organy egzekucyjne. Skarżąca może realizować swoje prawa poprzez inicjowanie stosownych postępowań dotyczących stanu majątku dłużnika w trybie przepisów k.p.c. Sąd pierwszej instancji podzielił argumentację zawartą w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 560/06, według której, na brak interesu prawnego uzasadniającego uzyskanie zaświadczenia, poza brakiem normy prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania zaświadczenia, wskazuje nadto możliwość realizacji praw wnioskodawcy – wierzyciela – w innym, szczególnym trybie. Sąd uznał, że żądanie zawarte w pkt 3 wniosku wychodzi poza granice związane z ewidencją gruntów. Dotyczy ono nie tylko informacji o nieruchomości wskazujących położenie, powierzchnię, księgę wieczystą określonej nieruchomości, ale także danych dotyczących obrotu tą nieruchomością oraz uregulowań prawnych związanych z władztwem Ł. B. nad przedmiotową nieruchomością, co wymaga wykazania interesu prawnego i winno być dochodzone w postępowaniu o wyjawienie majątku. Sąd nie uwzględnił także zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy te są stosowane w sprawach zaświadczeń odpowiednio, zaś przed wydaniem zaświadczenia organ z reguły nie prowadzi postępowania wyjaśniającego. W sprawie nie zachodziła konieczność zastosowania art. 218 § 2 k.p.a.
F. Sp. z o.o. w T. zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2009 r. w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Jako podstawę kasacji wskazała:
1) w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
- naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, a mianowicie art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1987 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez niewłaściwą interpretację pojęć "informacja o nieruchomości" oraz "interes prawny", która skutkowała odmową udzielenia informacji będących podstawą wniosku skarżącej i w konsekwencji uniemożliwienie wykonania postanowień zawartych w nakazie zapłaty Sądu Rejonowego w T. Wydział I Cywilny z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt. [...], poprzez nieudostępnienie informacji koniecznych do realizacji wskazanego nakazu zapłaty. Sąd I instancji przyjął, iż udostępnienie informacji z operatu ewidencyjnego może nastąpić tylko w postaci wypisów i wyrysów, podczas gdy art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewiduje takiego ograniczenia dla informacji jawnych i powszechnie dostępnych, z uwzględnieniem faktu, iż Skarżąca wskazała organowi administracji dane osobowe potencjalnego właściciela nieruchomości.
- naruszenie prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie, tj. art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych poprzez odmowę udostępnienia danych, mimo iż Skarżąca w sposób wiarygodny uzasadniła potrzebę uzyskania określonych danych, przedkładając Sądowi odpis prawomocnego i opatrzonego klauzulą wykonalności nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w T. Wydział I Cywilny z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt [...]. Wskazany przepis nie nakazuje wnioskodawcy wykazywać istnienia interesu prawnego dla udostępnienia informacji, lecz wymaga jedynie wiarygodnego uzasadnienia potrzeby uzyskania określonych danych, które to wiarygodne uzasadnienie zostało organom administracji, jak też Sądowi I instancji przedstawione przez Skarżącą.
2) w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania:
- art. 133 § 1 i art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez niezbadanie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszenie obowiązku sądowej kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, wynikające z przyjęcia przez Sąd, że Skarżąca występowała o informację na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a nie na podstawie art. 24 ust. 2 powołanej ustawy.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji i utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy stoi w sprzeczności z zasadą praworządności i demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 1 Konstytucji RP oraz zagwarantowaną w art. 64 Konstytucji ochronę praw majątkowych w postaci realizacji uprawniania wierzyciela do dochodzenia swych roszczeń. Takie działanie Sądu utrudnia wykonanie orzeczenia sądu i wykracza przeciwko klauzuli wykonalności, którą "sąd (...) poleca wszystkim urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu niniejszego wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane, udzieliły pomocy (...)". Według skarżącej, Sąd pierwszej instancji przyjął błędną wykładnię, gdyż żądaniem skarżącej nie było uzyskanie wypisów, o których mowa w art. 24 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, lecz uzyskanie informacji o gruntach, budynkach i lokalach, które zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ustawy są jawne i powszechnie dostępne, co potwierdza również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 626/08, w którym sąd wyjaśnił wzajemną relację art. 24 ust. 2 i 3 ww. ustawy. Ponadto skarżąca podnosi, że sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez jego niezastosowanie tj. art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, pomimo wiarygodnego uzasadnienia potrzeby posiadania określonych informacji, bez uszczerbku dla praw i wolności osoby, której miały one dotyczyć. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z kolei z art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, będącej lex specialis do ustawy o dostępie do informacji publicznej, wynika że przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Natomiast art. 23 ust. 4 pkt 2 tej ustawy stwierdza, że za prawnie usprawiedliwiony cel o którym mowa w ust. 1 pkt 5, uważa się w szczególności dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca spółka uważa, że za chybiony należy uznać argument przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji, iż w celu wyjawienia majątku dłużnika powinno się stosować przepisy i procedurę zawartą w art. 913-920 K.p.c. Postępowanie to nie jest obligatoryjne i nie stanowi jedynej możliwości poszukiwania majątku dłużnika, a ponadto nie ma wpływu na postępowanie administracyjne, które jest skuteczniejszą metodą dochodzenia praw. Skarżąca podnosi też, że Sąd I instancji naruszył prawo procesowe poprzez dokonanie w zaskarżonym wyroku nieprawidłowych ustaleń faktycznych, które miały wpływ na wynik sprawy, ponieważ wbrew twierdzeniom Sądu, skarżąca nie występowała o wydanie wypisu i wyrysu, lecz o udzielenie we wskazanym zakresie informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez F. Sp. z o.o. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 266/09, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie podlega uwzględnieniu.
W niniejszej sprawie zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegać będą zarzuty dotyczące przepisów postępowania, gdyż tylko po ustaleniu bezsprzecznego stanu faktycznego, można przejść do skontrolowania prawidłowości subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.
Za nieusprawiedliwiony uznać należy zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez niezbadanie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszenie obowiązku sądowej kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd pierwszej instancji nie uchybił zasadom wyrażonym w art. 134 p.p.s.a., gdyż rozpoznał sprawę w jej granicach (art. 134 § 1) zakreślonych postanowieniem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku z dnia [...] marca 2009 r. Nie znajduje uzasadnienia również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane tym przepisem, a wywód uzasadnienia jest spójny logicznie i przekonujący.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego należy wskazać, iż zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1987 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) polegający na niewłaściwej interpretacji pojęć "informacja o nieruchomości" oraz "interes prawny", jest chybiony. Wskazany wyżej zarzut jest niezasadny, ponieważ zarówno organy administracji obu instancji jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo przyjęły, że skoro skarżąca spółka żądała wydania danych dotyczących aktualnych i sprzedanych lub darowanych w ciągu ostatnich pięciu lat nieruchomości, w szczególności położenia, numerów działek oraz numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości, których właścicielem lub użytkownikiem wieczystym jest Ł. B., to na podstawie art. 24 ust.3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne powinien wykazać interes prawny uzasadniający wydanie takich informacji.
Skarżąca Spółka jako wierzyciel dochodzący ujawnienia majątku dłużnika powinna skorzystać z właściwego trybu należącego do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie postępowania administracyjnego i w takim przypadku w niniejszym postępowaniu można mówić wyłącznie o interesie faktycznym po stronie wierzyciela, a nie interesie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. II SA 1378/97, Lex nr 41684; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. I OSK 560/06 Lex nr 349769; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. III SA/Gd 150/08, Lex nr 491288).
Z uwagi na powyższe rozważania, cały wywód skarżącej spółki zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dotyczący posiadania przez nią interesu prawnego z uwagi na posiadanie statusu wierzyciela jest niezasadny.
Podstawowy problem jaki kształtuje się na tle przedmiotowej sprawy to zagadnienie prawidłowej wykładni przepisu art. 24 ust. 2 i ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2009 r.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyrokach NSA: z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 189/09 i z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1013/09 (niepubl.). Jak wywiedziono w uzasadnieniu powołanych orzeczeń, ewidencja gruntów i budynków zawiera dane o charakterze przedmiotowym (art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4 ) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2). Takie rozróżnienie zawiera również art. 24 ww. ustawy. W ust. 2 tego przepisu ustawodawca przewidział bowiem, iż informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 (tj. dane przedmiotowe), są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast stosownie do ust. 3 art. 24 wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 (tj. dane podmiotowe), wydawane są jedynie na żądanie: 1) właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu; 2) podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu; 3) innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Nie ulega zatem wątpliwości, iż art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określa odrębną od art. 24 ust. 3 tej ustawy podstawę prawną do udzielenia informacji z operatu ewidencyjnego. Zasadniczym elementem różnicującym obie podstawy prawne jest to, iż dopuszczalność wydania wypisu i wyrysu na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy powiązana została z faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu. Natomiast udzielenie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy nie zostało uzależnione od władania gruntem, budynkiem lub lokalem, wobec których określona informacja miałaby być udzielona. Udzielenie tej informacji nie jest również zależne od przysługiwania interesu prawnego. Jedynym zaś warunkiem udzielenia informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy jest uiszczenie opłaty należnej z tego tytułu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333). Ustawowa jawność informacji i jej powszechna dostępność ograniczona zatem została jedynie koniecznością poniesienia stosownej odpłatności. We wskazanym rozporządzeniu jednoznacznie rozróżniono przypadki pobierania opłat za wydanie wypisu i wyrysu (zostały określone w załączniku 5 do rozporządzenia) oraz za udzielanie określonych informacji (zostały określone w załączniku 4 do rozporządzenia). Zatem również i to rozróżnienie w zakresie odpłatności dowodzi, iż udzielanie informacji w trybie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie musi przybierać tylko formy wypisu i wyrysu.
Reasumując powyższe rozważania należy jeszcze raz podkreślić, iż informacje o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym z uwagi na ochronę danych osobowych w nich zawartych udzielane mogą być tylko w trybie ust. 3 art. 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a więc z uwzględnieniem wszystkich zawartych w tym przepisie ograniczeń, natomiast przedmiotem jawnych i powszechnie dostępnych, udzielanych odpłatnie na żądanie wszystkich zainteresowanych, tj. bez konieczności wykazywania interesu prawnego, w trybie art. 24 ust. 2 ustawy informacji o gruntach, budynkach i lokalach mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym. Przy czym regulacja zawarta w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne ma charakter szczególny w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zaświadczeń, a zatem przepisy art. 217 § 1 i 2 K.p.a. w zakresie uregulowanym w Prawie geodezyjnym i kartograficznym nie mają zastosowania do wydawania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o jakiej mowa w art. 24 ust. 2 tej ustawy.
W kontekście wykładni art. 24 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w zaskarżonym wyroku słusznie stwierdził, iż F. Sp. z o.o. nie była uprawniona do uzyskania żądanych przez siebie informacji w trybie informacji udzielanej na podstawie art. 24 ust. 2 ww. ustawy. Skarżąca Spółka swój wniosek - o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków o położeniu, numerach działek i numerach ksiąg wieczystych nieruchomości (sprzedanych lub darowanych w ciągu ostatnich 5 lat) będących własnością, współwłasnością lub w użytkowaniu wieczystym Ł. B. - złożyła celem uzyskania informacji potrzebnych na użytek toczącego się przeciwko Ł. B. postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem żądania skarżącej spółki – jak słusznie zauważył Sąd I instancji – nie było uzyskanie urzędowego poświadczenia określonych faktów, jak o tym stanowi art. 217 k.p.a., lecz uzyskanie informacji z ewidencji gruntów, a zatem nie informacji o konkretnych, wskazanych przez skarżącą gruntach, budynkach lub lokalach, lecz poszukiwanie nieznanego majątku nieruchomego określonego dłużnika. Jest to w istocie żądanie udzielenia informacji nie tylko o charakterze przedmiotowym, ale także podmiotowym. W analogicznych stanach faktycznych sądy administracyjne wypowiadały się już wielokrotnie, twierdząc, iż właściwym trybem do ujawnienia majątku dłużnika jest tryb cywilnoprawny. Służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika uregulowane w art. 913-9201 K.p.c. Ujawnienie majątku dłużnika należy zatem do sfery postępowania cywilnego, a nie procedury postępowania administracyjnego, w tym trybu wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1378/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 150/08). Trafna jest tym samym ocena wyrażona w zaskarżonym wyroku, według której odmowa uwzględnienia wniosku skarżącej spółki, którego przedmiotem było udzielenie informacji o wskazanym wyżej w istocie podmiotowym charakterze, nie narusza prawa.
Nieuprawniony jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, gdyż w kontrolowanym postępowaniu ten przepis nie miał zastosowania z uwagi na uregulowania zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło