I OSK 1745/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-03-12
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Anna Lech, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel budynku, którego prawo własności nie jest ujawnione w księdze wieczystej, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały dotyczącej najmu lokali użytkowych w tym budynku na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ograniczając je wyłącznie do praw ujawnionych w księdze wieczystej. Sąd podkreślił, że nawet jeśli prawo własności nie jest ujawnione w księdze wieczystej, właściciel może posiadać interes prawny do zaskarżenia uchwały, jeśli uchwała ta narusza jego prawo cywilne. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
M. K. zaskarżył uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z 2006 r. przeznaczającą do najmu lokal użytkowy z pominięciem procedury konkursu ofert. Skarżący, będący właścicielem budynku, twierdził, że uchwała narusza jego prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że skarżący nie posiada legitymacji czynnej do jej wniesienia, ponieważ jego prawo własności nie zostało ujawnione w księdze wieczystej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zinterpretowano pojęcie interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie sędzia NSA Anna Lech sędzia del. WSA Wojciech Mazur (spr.) Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 883/09 w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do najmu lokalu użytkowego z pominięciem procedury konkursu ofert 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy na rzecz M. K. kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 883/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do najmu lokalu użytkowego z pominięciem procedury konkursu ofert.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Uchwałą z dnia [...] grudnia 2006r. (nr [...]) Zarząd Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, działając na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 41 poz. 361 ze zm.), § 12 ust. 1 pkt 3 Statutu Dzielnicy Śródmieście w Gm. Warszawa-Centrum stanowiącego załącznik nr 5 do Uchwały Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 16 listopada 2000r. (nr 591/LVI/2000) w sprawie nadania statutów dzielnicom w Gm. Warszawa - Centrum (ze zm.) w zw. z art. 19 ww. ustawy oraz § 4 ust 1 pkt. 2 Uchwały (nr XXXIX/921/2004) Rady m. st. Warszawy z dnia 28 października 2004r. w sprawie zasad najmu i dzierżawy lokali użytkowych w domach wielolokalowych oraz § 16 ust. 1 oraz § 26 ust 1 i 2 Zarządzenia (nr 2128/2005) Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 20 stycznia 2005 r. w sprawie określenia trybu i czynności związanych z oddawaniem w najem lub dzierżawę lokali użytkowych w domach wielolokalowych oraz zakresu działania i trybu pracy komisji konkursowych - przeznaczył do najmu, z pominięciem, konkursu ofert, lokal w budynku przy ul. [...] na rzecz [...] – R. K., K. M. "[...]" s.c. z przeznaczeniem na przychodnię dla dzieci.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w stosunku do nieruchomości, na której położony jest ww. budynek, prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawach dawnych nieruchomości hipotecznych z wniosku byłych właścicieli lub ich następców prawnych. W związku z koniecznością uregulowania sytuacji prawnej lokalu, uzasadnione jest podpisanie umowy najmu z pominięciem konkursu ofert.
Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. M. K. wezwał Zarząd Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy do uchylenia ww. uchwały wskazując, że ogranicza ona jego uprawnienia do swobodnego dysponowania ww. lokalem użytkowym stanowiącym jego własność. Wskazał również, że Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m.st. Warszawy w piśmie z [...] października 2005r. poinformowało Burmistrza Dzielnicy Śródmieście, że ww. budynek przestał stanowić własność m.st. Warszawy, co wynika także z zapisów w rejestrze gruntów.
Pismem z dnia [...] lutego 2008r. Burmistrz Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy poinformował M. K., powołując się na Uchwałę Rady m. st. Warszawy z dnia 28 października 2004r. w sprawie zasad najmu i dzierżawy lokali użytkowych w domach wielolokalowych i Zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 20 stycznia 2005 r., że z powołanych regulacji wynika cywilnoprawny charakter decyzji dotyczących najmu lokali użytkowych, w związku z czym roszczenia z nimi związane nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą uchwałę M. K. zarzucił naruszenie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustroju m.st. Warszawy, poprzez powołanie go w podstawie prawnej uchwały w sytuacji gdy przedmiot uchwały nie należał do gminnego zasobu lokalowego. Zgodnie bowiem z ostateczną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], stwierdzającą nieważność nabycia przez m.st. Warszawę własności budynku przy ul [...], oraz na podstawie art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, budynek stał się odrębną nieruchomością, której tytuł własności - z wyłączeniem pięciu lokali mieszkalnych sprzedanych przez Skarb Państwa osobom trzecim - należy do skarżącego, jako jedynego spadkobiercy przeddekretowych właścicieli. Pozostawanie zaskarżonej uchwały w obrocie prawnym skarżący ocenił jako uniemożliwienie mu swobodnego korzystania z rzeczy będącej jego własnością.
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1291/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. K. uznając, że zaskarżona uchwała nie mieści się w zakresie pojęcia administracji publicznej, gdyż sprawy dotyczące najmu rodzą bezpośrednio skutki cywilnoprawne.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 468/09 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. K., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że z akt administracyjnych wynika, iż sporna nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Decyzją z dnia 25 sierpnia 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. W-wie odmówiło dawnym właścicielom domagającym się - na podstawie art. 7 ust. 1 ww. dekretu - przyznania własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [...], oraz stwierdziło, że budynek posadowiony na tym gruncie przechodzi na własność Państwa. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2001 r. stwierdzającą nieważność ww. decyzji z 1951 r. W ocenie Sądu wejście do obrotu prawnego ww. decyzji ze skutkiem ex tunc spowodowało przywrócenie sprawy do stanu poprzedniego tj. obowiązującego przed wydaniem decyzji z 1951 r., której nieważność stwierdzono. Oznacza to tym samym, że wniosek złożony przez poprzedników prawnych skarżącego, w trybie art. 7 ust. 1 ww. dekretu z 1945 r. będzie ponownie przedmiotem rozpatrzenia. Sąd uznał, że wadą rażącego naruszenia prawa dotknięta była również decyzja "komunalizacyjna" Wojewody Warszawskiego z dnia [...] września 1992 r., w której stwierdzono - w trybie art. 18 ust. 1 z zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191) - nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez Dzielnicę Gminę Warszawa - Śródmieście prawa własności ww. nieruchomości oraz własności budynku mieszkalnego z wyłączeniem 5 sprzedanych lokali. Skoro bowiem budynek znajdujący się na skomunalizowanej nieruchomości gruntowej nie stanowił własności Skarbu Państwa, to nie mógł podlegać przepisom ww. ustawy z 10 maja 1990r. Z tej przyczyny decyzją z dnia [...] maja 2005r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność tejże decyzji w części dotyczącej ww. budynku. Jednocześnie Sąd uznał, że pomimo iż w konsekwencji powyższych rozstrzygnięć M. K. jako następca prawny poprzednich właścicieli jest właścicielem budynków, to prawo to powinno być wykazane w księdze wieczystej, gdyż podstawą ustalenia stanu prawnego nieruchomości są księgi wieczyste. Powołując się na przepisy § 61 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1112 ze zm.) Sąd stwierdził, że dopóki w księdze wieczystej nie zostanie ujawnione prawo własności skarżącego do ww. nieruchomości budynkowej, dopóty nie może on skutecznie kwestionować przedmiotowej uchwały Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2006 r., co w konsekwencji oznacza, że do czasu zakończenia ww. postępowania przedmiotowy budynek pozostaje w dyspozycji Gminy.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku M. K. zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
- art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. – powoływana dalej jako ustawa o samorządzie gminnym) poprzez błędną wykładnię,
- art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) poprzez niezastosowanie tego przepisu.
- art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie,
2) naruszenie prawa procesowego tj.,
- art. 151 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej, jako p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia przez organ prawa oraz uprawnień skarżącego,
- art. 147 § 1 p.p.s.a poprzez niezastosowanie przepisu w sprawie, w której skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Z tych przyczyn wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego stwierdzającego nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2006 r. lub stwierdzającego wydanie jej z naruszeniem prawa albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego podniesiono, że Sąd I instancji orzekając w sprawie wiedział, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, a mimo to przyjął go za obowiązujący i za podstawę orzekania. W dacie orzekania przez ten Sąd rękojmia wiary publicznej księgi wieczystej była zgodnie z art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyłączona na skutek apelacji wniesionej przez skarżącego od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Naruszenie wymienionego przepisu nastąpiło zatem poprzez jego niezastosowanie. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej wywiódł, że skoro w obrocie prawnym znajdowały się ostateczne i podlegające wykonaniu decyzje nadzorcze SKO w Warszawie z dnia [...] stycznia 2002 r. i Ministra SWiA z dnia [...] maja 2005 r. unieważniające ex tunc decyzje, w wyniku których tytuł własności przedmiotowego budynku przypadł m.st. Warszawie to miasto to zostało wywłaszczone z budynku i tytuł własności posiada obecnie M. K., jako spadkobierca przeddekretowych właścicieli budynku, z czym zgodził się Sąd I instancji. Zatem błędna była interpretacja Sądu pojęcia interesu prawnego lub uprawnienia występujących w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ograniczająca rozumienie tych pojęć tylko do takich praw lub uprawnień, które ujawnione są w księdze wieczystej.
Naruszenia zasady Konstytucji RP tj. demokratycznego państwa prawa (art. 2), zasady ochrony prawnej własności (art. 62 ust. 2 ) oraz zasady równego traktowania przez władzę publiczną (art. 32 ust. 1) autor skargi kasacyjnej upatruje w rozbieżności ocen składów orzekających WSA w Warszawie w sprawach ze skarg M. K. W wyroku z dnia 6 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1669/08 (zaskarżono część przepisów zarządzenia Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] nakazujących właścicielowi załączyć do podania o przekazanie budynku zaświadczenia potwierdzającego, że budynek spełnia warunki określone w art. 5 dekretu) Sąd stwierdził, że skarżący nie miał legitymacji czynnej do skarżenia zarządzenia, gdyż jego prawo własności nie budzi wątpliwości. W zaskarżonym natomiast wyroku Sąd wskazał na konieczność uzyskania takiego zaświadczenia jako niezbędnego do sanowania ułomności przedmiotowego prawa własności poprzez jego ujawnienie w księdze wieczystej zgodnie z § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną w zaskarżonym wyroku Sąd opowiedział się przeciwko prawowitemu właścicielowi, a po stronie bezumownego użytkownika w złej wierze.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej wykazane uchybienia organu podejmującego uchwałę wskazują, że art. 151 p.p.s.a nie mógł być zastosowany, natomiast zastosowanie w podstawie rozstrzygnięcia Sądu I instancji art. 147 p.p.s.a prowadziłoby do zasadnego uwzględnienia skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy wniósł o jej oddalenie podtrzymując miedzy innymi, że sam fakt bycia przez skarżącego właścicielem budynku w przedmiotowej sprawie nie oznacza po jego stronie interesu prawnego dopóki uprawnienie do władania budynkiem nie zostanie potwierdzone przez ustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym budynek jest posadowiony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a to oznacza, że Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach ustawowych, określonych w art. 174 p.p.s.a. Co do zasady, w sytuacji, gdy w skardze zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. W warunkach niniejszej sprawy z uwagi na charakter i rodzaj zarzutów dotyczących przepisów postępowania, w pierwszej kolejności odnieść należy się jednak do zarzutu naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż stanowi on istotę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zauważyć należy, iż zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące błędnej wykładni art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i niezastosowania art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP - sprowadzają się do argumentacji, iż skarżący posiada w tej sprawie prawo do zaskarżenia uchwały Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy.
Odnosząc się zatem do tych zarzutów, zauważyć należy, że z treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika w sposób jednoznaczny, że uprawnienie do wniesienia skargi na jego podstawie przysługuje wyłącznie temu podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Oznacza to, iż skargę w trybie wymienionego przepisu może wnieść skutecznie, co do zasady, tylko ten podmiot, który wykaże się naruszeniem przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia. Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym podlega zatem uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego.
Składający skargę musi zatem wykazać, że został naruszony jego własny interes prawny, polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. Zauważyć należy, że o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego. O powodzeniu skargi przesądza wobec tego wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływające negatywnie na sytuację prawną skarżącego. W doktrynie przyjmuje się przy tym, że interes ten powinien mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny. Takie rozumienie omawianego przepisu nie wynika w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uzasadnienia rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Sąd ten bowiem w zasadzie nie rozpoznał skargi w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
U podstaw zaskarżonego wyroku oddalającego skargę M. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2006 r. legło stanowisko, że skarżący jest wprawdzie właścicielem budynku przy ul. [...] w Warszawie, to jednak wobec nieujawnienia jego prawa własności w księdze wieczystej, nie może on skutecznie kwestionować uchwały w sprawie najmu lokali użytkowych usytuowanych w tym budynku. Domniemywać jedynie należy, że tym stwierdzeniem Sąd I instancji dokonał interpretacji pojęcia interesu prawnego lub uprawnienia, występujących w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Nie jest to jednak prawidłowa i wystarczająca analiza kryteriów, o których mowa była wyżej, a zwłaszcza elementów składających się na istnienie interesu prawnego w myśl art. 101 ust. 1 powołanej ustawy.
Z treści skargi skierowanej do Sądu I instancji wynikało, że skarżący źródła interesu prawnego, który został naruszony zaskarżoną uchwałą upatruje w przepisach prawa materialnego dotyczących prawa własności, bowiem na to właśnie prawo wielokrotnie wskazywał. Treść prawa własności określa art. 140 Kodeksu cywilnego, który stanowi, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Szczególną ochronę tego prawa zapewniają przepisy Konstytucji RP, stanowiąc, iż każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia (art. 64 ust. 1). Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej (art. 64 ust. 2 Konstytucji RP). W wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. K 6/05 Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że z nakazu ochrony własności oraz innych praw majątkowych, które statuują art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP wynika, że ochrona ta winna być realna. Zaprzeczeniem tej realności jest sytuacja, w której Sąd I instancji uznaje skarżącego, jako "wykazanego następcę prawnego właścicieli przedmiotowej nieruchomości" i jednocześnie stwierdza, że nie posiada on legitymacji czynnej do kwestionowania uchwały, gdyż jego prawo własności nie zostało ujawnione w księdze wieczystej. Jeśli zatem skarżący interes prawny wywodził z prawa cywilnego, to należało zbadać, czy naruszenie tego interesu polegało na ingerencji spornej uchwały w sferę prawa cywilnego. Tymczasem Sąd I instancji uznał a priori (bez przeprowadzenia dogłębnej analizy art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), iż normy wywiedzione z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów są podstawą do stwierdzenia, że skarżący nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Taką interpretację należy uznać za uproszczoną i nieuprawnioną. W analizowanej sprawie, dla oceny istnienia interesu prawnego nie ma znaczenia to, że prawo własności skarżącego do budynku przy ul. [...], co do którego Sąd I instancji nie miał wątpliwości, nie zostało ujawnione w księdze wieczystej. Trudno tym samym mówić o naruszeniu art. 8 ustawy o księgach wieczystych.
Z powyższych względów podzielić należy zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przez jego błędną wykładnię nie nawiązującą w dostateczny i prawidłowy sposób do pojęcia interesu prawnego (uprawnienia).
Czynienie natomiast w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zarzutu naruszenia przepisów ustawy procesowej (art. 151 i art. 147 p.p.s.a) jest przedwczesne bowiem Sąd I instancji nie przystąpił do merytorycznego badania postanowień zaskarżonej uchwały, poprzestając wyłącznie na zakwestionowaniu posiadania przez skarżącego legitymacji do zaskarżenia uchwały do Sądu. Dopiero przyjęcie posiadania i naruszenia interesu prawnego (a tego w zaskarżonym wyroku nie stwierdzono) daje legitymację strony i obliguje Sąd do oceny przepisów prawa miejscowego, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji będzie zobowiązany do analizy interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z uwzględnieniem wszystkich kryteriów, którymi posługuje się ten przepis, a więc kryterium istnienia interesu prawnego (uprawnienia) i kryterium jego naruszenia. Do oceny Sądu I instancji pozostanie także podniesiona na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez pełnomocnika skarżącego organu okoliczność, że M. K. nie zachował prawa własności budynku przy ul. [...] gdyż nie zbadana pozostaje kwestia, czy budynek ten spełnia przesłanki z art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. tj., czy istniał w dacie wejścia w życie dekretu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło