I SA/Kr 1074/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-20
Skład orzekający: WSA Piotr Głowacki, WSA Inga Gołowska, WSA Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochody osoby fizycznej z umów cywilnoprawnych, realizowanych w ramach projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej i budżetu państwa, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b oraz art. 21 ust. 1 pkt 47c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli osoba fizyczna nie jest bezpośrednim beneficjentem tych środków, a jedynie wykonawcą czynności zleconych przez beneficjenta (fundację)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że dochody osoby fizycznej z umów cywilnoprawnych, realizowanych w ramach projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej i budżetu państwa, nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Kluczowe znaczenie ma fakt, że osoba fizyczna nie jest bezpośrednim beneficjentem tych środków, a jedynie wykonawcą czynności zleconych przez beneficjenta (fundację), co wyłącza zastosowanie zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b oraz art. 21 ust. 1 pkt 47c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Stan faktyczny
Wnioskodawca uzyskał dochody z umów cywilnoprawnych (o dzieło, zlecenie) w ramach projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej (75%) i budżetu państwa (25%). Beneficjentem środków była fundacja, która zlecała wnioskodawcy wykonanie określonych czynności. Wnioskodawca pytał, czy jego dochody powinny zostać opodatkowane. Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, wskazując na brak spełnienia przesłanek zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 46 i 47c ustawy o PIT.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1074/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009r., sprawy ze skargi G. Ś., na indywidualną interpretację Ministra Finansów, z dnia 30 marca 2009 r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, - skargę oddala -
We wniosku z dnia 9 stycznia 2009r. G. Ś. zwrócił się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania dochodów z tytułu umów cywilnoprawnych współfinansowanych ze środków wspólnotowych oraz budżetu państwa.
We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wnioskodawca uzyskał dochody z tytułu umów cywilnoprawnych, tj. umów o dzieło oraz umów zleceń wykonując czynności w ramach projektów dofinansowanych z budżetu Unii Europejskiej. Projekty były finansowane z budżetu Unii Europejskiej na lata 2004-2006. Projekty te były realizowane przez fundację, która specjalizuje się w pozyskiwaniu środków na realizację tego typu działań. Środki na realizację projektów wypłacane były fundacji - beneficjentowi częściowo w formie prefinansowania - tzw. dotacji rozwojowej, jak również w formie refinansowania wcześniej poniesionych wydatków. Instytucjami wdrażającymi (wypłacającymi środki) były odpowiednie instytucje wyznaczone przez Rząd RP, takie jak: Urząd Marszałkowski Województwa, Wojewódzki Urząd Pracy, Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA. Z instytucjami wdrażającymi beneficjent zawarł odpowiednie umowy na dofinansowanie, określające źródła dofinansowania, cel projektu, budżet projektu. Instytucjami zarządzającymi (nadzorującymi i zawierającymi umowy z Instytucjami pośredniczącymi) środkami były odpowiednie ministerstwa. Projekty realizowane przez beneficjenta finansowane były w 100% przez ww. instytucje. Środki przekazywane przez instytucje wdrażające pochodziły w części - w 75% z wkładu wspólnotowego Unii a w 25% z wkładu krajowego – budżetu państwa polskiego. Wszystkie projekty realizowane przez beneficjenta wpisywały się bezpośrednio w cele odpowiednich dokumentów programujących, tj. Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Inicjatywy Wspólnotowej Leader - co było warunkiem koniecznym otrzymania dofinansowania przez beneficjenta. Dochody jakie uzyskiwał wnioskodawca z tytułu umów cywilnoprawnych związane były bezpośrednio z realizacją celów konkretnych projektów i polegały na prowadzeniu szkoleń oraz doradztwa skierowanych do beneficjentów ostatecznych tych projektów, tj. uczestników. Umowy, które wnioskodawca zawarł z beneficjentem określają dokładnie, iż wykonywane przez niego czynności związane są z realizacją konkretnego projektu wraz z podaniem oznaczenia umowy, którą beneficjent zawarł z instytucją wdrażającą, jak również źródeł i proporcji finansowania projektu (budżet Unii oraz budżet Państwa). Beneficjent wypłacając wnioskodawcy wynagrodzenie naliczył i odprowadził zaliczki na podatek dochodowy. Zaliczki odprowadzane były od każdego wynagrodzenia niezależnie od umowy.
Wnioskodawca zadał następujące pytanie: Czy w związku z tym, że dochody wnioskodawcy uzyskiwane na podstawie umów cywilnoprawnych były bezpośrednio związane z realizacją celów programów, projektów, powinny zostać opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych w części pokrytej ze środków wspólnotowych, jak również budżetu Państwa.
Interpretacją indywidualną z dnia 30 marca 2009r. znak: [...] Minister Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) uznał stanowisko przedstawione we wniosku za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zatem wszelkie dochody podatnika nie wymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych podlegają opodatkowaniu.
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 46 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:
a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.
Analizując powyższe przepisy, a także przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o Narodowym Planie Rozwoju i ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych organ podatkowy wskazał, że w przypadku projektów realizowanych w ramach funduszy strukturalnych środki pomocowe z Unii Europejskiej stanowią refundację wcześniej poniesionych wydatków, których źródłem sfinansowania były krajowe środki publiczne, a zatem pomoc, jaką otrzymują beneficjenci, pochodzi ze środków pożyczonych z budżetu państwa i nie jest to pomoc otrzymana ze środków bezzwrotnej pomocy, a tylko takie pochodzenie warunkuje zwolnienie przedmiotowe z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast odnośnie zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych wynagrodzeń wnioskodawcy w części (25%) współfinansowanej ze środków budżetu państwa organ podatkowy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 47c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane od agencji rządowych, jeżeli agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa. Z przepisu tego wynika, iż zwolnienie dotyczy wyłącznie bezpośredniego odbiorcy środków od agencji rządowych. W rozpatrywanym stanie faktycznym środki dofinansowania od agencji rządowej (Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości) otrzymuje fundacja, natomiast wnioskodawca zaangażowany przy realizacji ww. projektów otrzymuje dochody z tytułu wynagrodzenia z tytułu umów cywilnoprawnych od fundacji, a nie dotację.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2009 r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
Pismem z dnia 5 maja 2009r. znak [...]organ podatkowy udzielił odpowiedzi na w/w wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
G. Ś. złożył skargę na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając organowi podatkowemu błędną wykładnię art. art. 21 ust. 1 pkt 46 i pkt 47c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W ocenie Sądu zaskarżona interpretacja nie została dotknięta naruszeniami mogącymi skutkować jej uchyleniem.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w zakresie rozumienia pochodzenia środków, które stanowiły przedmiotowy dochód skarżącego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ugruntowany już w orzecznictwie pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 września 2008r. sygn. akt II FSK 874/07 (opubl. Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach - www.nsa.gov.pl), stwierdzający, iż sposób wypłaty środków finansowych pochodzących z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej jest kwestią techniczną, która nie ma znaczenia w przypadku instytucji zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46. Okoliczność, czy środki wypłacane są bezpośrednio przez instytucje międzynarodowe, czy też następuje to za pośrednictwem podmiotów krajowych, w tym przy wykorzystaniu mechanizmu prefinansowania pozostaje bez znaczenia, a w tym przypadku kluczowe znaczenie ma ustalenie źródła środków składających się na bezzwrotną pomoc, czyli podmiotu który ostatecznie ponosi ekonomiczny ciężar bezzwrotnej pomocy. W stanie faktycznym odnoszącym się do rozpoznawanej sprawy ciężar finansowania bezzwrotnej pomocy ponoszą instytucje unijne, a brak jest przepisu uzależniającego zastosowanie ulgi podatkowej wyłącznie od sposobu wypłacenia środków finansowych (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2008r. sygn. akt III SA/Wa 1429/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 1555/06, opubl. Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach - www.nsa.gov.pl). W związku z tym pogląd zaprezentowany przez organ podatkowy w niniejszej sprawie, iż środki w części stanowiącej refundację poniesionych wydatków, których źródłem finansowania były środki krajowe nie podlegają zwolnieniu w myśl art. 21 ust. 1 pkt 46, nie zasługuje na uwzględnienie.
Jednakowoż dla uzyskania przedmiotowego zwolnienia musi zostać spełniona również przesłanka z art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. "b", ponieważ obie przesłanki wymienione w pkt 46 lit. a i b muszą zaistnieć łącznie. Podany pkt 46 lit b wskazuje, że zwolnienie dotyczy jedynie osób, które są bezpośrednimi beneficjentami pomocy bezzwrotnej, nie dotyczy jednak dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Zatem ustawodawca wyłączył możliwość zwolnienia od podatku dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Wykładnia zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt. 46 lit "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych była rozbieżna w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednakże wskutek ujednolicenia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważył pogląd prowadzący do wniosku, że w stanie faktycznym niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zwolnienia od podatku dochodowego przedmiotowych dochodów skarżącego. Stan faktyczny niniejszej sprawy pozwala stwierdzić, iż to fundacja jako odrębny podmiot jest beneficjentem pomocy i jako beneficjent realizuje cel programu. Zatem dochody osób fizycznych, czy to pracowników, czy zleceniobiorców lub wykonujących dzieło (jak w przypadku skarżącego) fizycznie wykonujących określone czynności w związku z programem realizowanym przez fundację nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego, o którym mowa w przedmiotowym przepisie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 roku, sygn. akt II FSK 397/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 roku, sygn. akt II FSK 874/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 roku, sygn. akt II FSK 704/07, a także w/w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 1429/07 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2008r. sygn. akt I SA/Kr 653/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach - www.nsa.gov.pl). Powyższe uwagi dotyczą również zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt. 47c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ jak wskazuje skarżący w uzasadnieniu wniosku beneficjentem przedmiotowych środków była fundacja i tylko w stosunku do tego podmiotu takie zwolnienie może być zastosowane po spełnieniu warunków wyznaczonych przez ten przepis.
W związku z tym dochody skarżącego uzyskiwane na podstawie w/w umów cywilnoprawnych zawieranych z fundacją, jako beneficjentem środków nie mogą korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w treści art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. "b" oraz pkt 47c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem w przedstawionym we wnioski stanie faktycznym nie wystąpiły wszystkie przesłanki warunkujące to zwolnienie.
Mając zatem na uwadze powyższe, należało skargę oddalić, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło