II FSK 1252/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-22

Skład orzekający: Bogusław Dauter, Jerzy Płusa, Barbara Kołodziejczak - Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wadliwie udokumentowane wydatki na zakup surowców wtórnych, które mogły zostać faktycznie poniesione i pozostają w związku z uzyskanymi przychodami, mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodu, a jeśli nie, czy organ podatkowy ma obowiązek oszacować te koszty?
Ratio decidendi
Wydatki mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodu tylko wtedy, gdy są faktycznie poniesione, należycie udokumentowane i pozostają w związku z uzyskanymi przychodami. Wadliwe udokumentowanie wydatków, w tym brak możliwości identyfikacji kontrahentów, uniemożliwia zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów. Organ podatkowy nie ma obowiązku szacowania kosztów, jeśli nie wykazano samego faktu ich poniesienia.
Stan faktyczny
Spółka cywilna prowadzona przez podatniczkę zajmowała się skupem złomu i puszek aluminiowych. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup surowców wtórnych z powodu wadliwego udokumentowania transakcji, w tym braku możliwości identyfikacji sprzedawców. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na obowiązek organu oszacowania kosztów. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok w całości i oddalono skargę. Zasądzono od M. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 4600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 794/09 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od M. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 4600 (słownie: cztery tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z 2 lutego 2010 r., I SA/Łd 794/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę M. M., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 24 lipca 2009 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. i uchylił zaskarżoną decyzję. 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: podatniczka wraz z mężem, D. M., prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą [...] (dalej jako: "spółka") zajmując się skupem złomu oraz puszek aluminiowych. W wyniku zakwestionowania zeznania rocznego strony Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzją z 14 maja 2009 r. określił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w wyższej niż deklarowana kwocie. Zdaniem organu pierwszej instancji strona zawyżyła koszt uzyskania przychodów przez zaliczenie do nich wydatków nieudokumentowanych rzetelnymi dowodami księgowymi oraz przez zaliczenie wydatków na zakup złomu i puszek aluminiowych od nieistniejących osób fizycznych. Organ także stwierdził, że w zakresie kosztów na ogólną kwotę [...] zł księgi podatkowe podatniczki nie mogły stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym. W konsekwencji dochód ustalony został w oparciu o księgi podatkowe, ale po wyeliminowaniu z nich nieudokumentowanych wydatków, tj. w oparciu o zweryfikowane przychody i niekwestionowane wydatki. Dyrektor izby skarbowej po rozpoznaniu odwołania strony decyzją z 24 lipca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji co do zakwestionowanych wydatków na zakup surowców wtórnych oraz oceny prawnej tych ustaleń. 3. W skardze na powyższą decyzję podatniczka wniosła o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego: a) art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, z późn. zm.; dalej jako "u.p.d.o.f."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wyłączeniu z kosztów wydatków spełniających kryteria zaliczalności określone przedmiotowym przepisem i pominięcie faktu zakupu w ramach działalności puszek aluminiowych; b) art. 43a ust. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U., Nr 62, poz. 628, z późn. zm.) poprzez przyjęcie, iż spółka miała prawny obowiązek legitymowania nabywców i uzyskiwania odrębnych dokumentów dla rozliczeń prawno-podatkowych; c) art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 694, z późn. zm.) poprzez uznanie, iż w przypadku operacji gospodarczych dotyczących skupu odpadów metali nieżelaznych od ludności, przedmiotowy przepis nie ma zastosowania. Ponadto autor skargi zarzucił naruszenie przepisów normujących postępowanie podatkowe tj.: art. 120, 121 § 1, 122, 124, 187 § 1 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 poz. 60 z 2005 r., ze zm., dalej w skrócie: O.p.) poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny stanu faktycznego, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów m.in. przy ocenie zeznań strony oraz pracowników, odmowę przyznania wiary sporządzonym przez stronę dokumentom w postaci zestawień dziennych i wartościowych, brak uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji. . 4. Sąd pierwszej instancji ustalił, że istotą sporu jest założenie przyjęte przez organy podatkowe, że wysokość dochodu strony należy ustalić wyłącznie w oparciu o przychody i wydatki niekwestionowane przez organ, a wynikające z treści ksiąg podatkowych strony. Jak zauważył sąd, organy podatkowe nie kwestionowały faktu nabycia towaru oraz uzyskania przychodu, a jedynie poniesienie kosztów nabycia surowców wtórnych. W jego ocenie rozumowanie organów podatkowych było obarczone błędem logicznym: jeżeli sprzedaż surowców wtórnych stanowiła dla podatniczki źródło przychodu, to wydatki poniesione na ich nabycie, przy spełnieniu warunków określonych w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. powinny zostać uznane za koszt uzyskania przychodu. Tym samym wydatki faktycznie poniesione przez stronę, a jedynie wadliwie udokumentowane, nie mogły zostać pominięte. Skoro dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalały na określenie podstawy opodatkowania, organ podatkowy miał obowiązek określić tę podstawę w drodze oszacowania w oparciu o art. 23 § 1 pkt 2 O.p. Z uwagi na powyższe, uchylając zaskarżoną decyzję, sąd pierwszej instancji wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę powinien na podstawie art. 23 § 1 pkt 2 O.p. oszacować podstawy opodatkowania w celu określenia zobowiązania podatkowego strony. 5. Dyrektor izby skarbowej wnosząc skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji uznanie, że organy podatkowe błędnie uznały, że wydatki poniesione przez podatnika i wadliwie udokumentowane nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu, w sytuacji gdy, kosztem uzyskania przychodu może być jedynie wydatek spełniający warunki określone w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. tj. wydatek ten musi pozostawać w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, w celu osiągnięcia przychodu i musi być faktycznie poniesiony oraz należycie udokumentowany, przy czym wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie; b) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 23 § 1 pkt 2 w zw. z art. 23 § 5 O. p. poprzez błędne jego zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że organy podatkowe błędnie nie zastosowały tego przepisu w sytuacji gdy w stanie faktycznym sprawy nie było podstaw do zastosowania szacunku, ponieważ zebrane dowody nie potwierdzały, aby doszło do rzeczywistego odpłatnego nabycia złomu, zatem nie było podstaw do dokonywania oszacowania ewentualnych kosztów nabycia złomu. Ponadto organ odwoławczy zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego: a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. w zw. z art. 23 O. p. poprzez założenie, że surowców wtórnych nie można uzyskać bez poniesienia kosztów, w sytuacji gdy istnieje możliwość, że powyższe surowce zostały zebrane przez podatnika a zatem pozyskane bez kosztowo, b) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. w zw. z art. 23 O. p. poprzez uznanie, że można przez oszacowanie ustalić kosztów poniesienia wydatków w sytuacji, gdy kwestionowany jest sam fakt poniesienia wydatków. W ocenie organu odwoławczego, wskazane naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ocena prawna wyrażona w zaskarżonym wyroku jest wiążąca dla organów podatkowych. W związku z powyższymi zarzutami dyrektor izby skarbowej wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Łodzi do ponownego jej rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na jego rzecz. 6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną podatniczka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Skarga kasacyjna jest zasadna. Wobec stanowiska sądu pierwszej instancji zawartego w zaskarżonym wyroku, za oparte na uzasadnionych podstawach należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz art. 23 § 1 pkt 2 O. p., wskazanych w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Stosownie do tego pierwszego przepisu (jego zdanie pierwsze w brzmieniu obowiązującym w 2006 r.), kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Jak wynika zatem z tej regulacji, skoro mowa jest w niej o kosztach poniesionych, niewątpliwie chodzi tu o wydatki, które mają charakter rzeczywisty, a ponadto niezbędne jest istnienie ich związku z przychodami. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera prawidłowe udokumentowanie ponoszonych kosztów, umożliwia to bowiem ustalenie, czy w danym przypadku zostały spełnione wskazane wyżej ustawowe przesłanki pozwalające uznać określony wydatek za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy podatkowej. Obowiązek ten spoczywa na podatniku, to on bowiem dokonuje określonych wydatków i zaliczając je do kosztów uzyskania przychodów, pomniejsza podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym. Zasadnie więc, omawiając ten aspekt sprawy, dyrektor izby skarbowej stwierdził w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż podatniczka ma obowiązek wykazania, że poniosła określone wydatki, które traktuje w kategorii kosztu, a to z kolei oznacza, iż spoczywa na niej obowiązek zgodnego z prawem udokumentowania w sposób nie budzący wątpliwości faktu ich poniesienia. Organ odwoławczy słusznie zwrócił również uwagę na obowiązek prawidłowego dokumentowania zdarzeń gospodarczych w księgach rachunkowych, wynikający ze znajdujących zastosowanie wobec spółki - przepisów ustawy o rachunkowości, m.in. art. 20 ust. 2, art. 21 i art. 22 ust. 1 tej ustawy w związku z art. 24a ust. 1 u.p.d.o.f. Tak więc, podatniczka powinna wykazać nie tylko, że koszt został poniesiony, ale również, iż został poniesiony w celu uzyskania przychodów. Jeżeli podatniczka prowadząca działalność gospodarczą dokonuje określonych płatności, to powinny być one ekwiwalentem za dostarczone jej towary lub usługi, te bowiem bezpośrednio odsprzedane lub wykorzystane do wytworzenia innych towarów lub usług przynoszą jej następnie przychód. Tylko w takim ujęciu można rozważać istnienie związku pomiędzy kosztem a przychodem, czyli poniesieniem kosztów w celu uzyskania przychodów. Jeżeli zatem podatniczka dysponuje, na potwierdzenie dokonania, np. transakcji zakupu towarów, określonym dokumentem, z którego wynika, iż towar został nabyty od wskazanego w tym dokumencie podmiotu, a postępowanie dowodowe wykaże, iż podmiot taki jest fikcyjny, bądź z innych powodów nie dostarczył w rzeczywistości tego towaru, to w takim przypadku, z omówionych już względów, nie można traktować kwoty uwidocznionej na takim - nie odpowiadającym rzeczywistości dokumencie, w kategoriach kosztów uzyskania przychodów. W orzecznictwie NSA ugruntowany jest już pogląd, iż do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego, polegającego na zakupie towaru u konkretnego sprzedawcy, za konkretną cenę, ale i odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar i zużyć go w działalności gospodarczej, aby wydatek ten móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (wyroki NSA: z 18 sierpnia 2004 r. FSK 958/04, z 19 grudnia 2007 r. II FSK 1438/06, z 14 marca 2008 r. II FSK 1755/06, z 30 stycznia 2009 r. II FSK 1405/07, z 20 lipca 2010 r. II FSK 418/09, z 7 czerwca 2011 r. II FSK 462/11). W rozpoznawanej sprawie rzecz polegała na tym, iż organy podatkowe zakwestionowały jako koszty uzyskania przychodów nie tylko wydatki spółki poczynione na rzecz osób fizycznych wskazanych w dokumentach posiadanych przez spółkę (formularze przyjęcia odpadów metali), których istnienia i tożsamości nie udało się potwierdzić, ze względu wadliwość danych zwartych w tych dokumentach (61 przypadków), lecz przede wszystkim (wartościowo stanowiło to zdecydowanie dominującą część zakwestionowanych kosztów), wydatki potwierdzone jedynie dowodami wewnętrznymi, z których nie wynikało, na czyją rzecz były one dokonane. Dokumenty te określały bowiem tylko ilość i wartość skupionych w danym dniu poszczególnych asortymentów odpadów metalowych, natomiast od strony podmiotowej wskazywały jedynie na "zakup nieudokumentowany od drobnych dostawców", bądź "zakup od ludności". Spółka nie posiadała więc jakichkolwiek informacji dotyczących drugiej strony zawieranych transakcji, podobnie jak nie dysponowała też żadnymi pokwitowaniami wydatkowanych kwot. Nie była też w stanie przedłożyć innych zastępczych dowodów, które poddawałyby się, choć w minimalnym stopniu, możliwości weryfikacji - na czyją rzecz i w jakiej wysokości poczyniony został dany wydatek. Organy podatkowe słusznie zatem przyjęły, iż spółka nie wykazała, iż wydatkowane w ten sposób kwoty stanowiły koszt uzyskania przychodów. Wobec braku należytego udokumentowania tych wydatków (nieujawnienia drugiej strony transakcji), a co za tym idzie niemożności identyfikacji ich adresatów, nie jest też możliwe potwierdzenie ich rzeczywistego charakteru i związku z uzyskanymi przychodami W toku postępowania podatkowego oraz sądowoadministracyjnego skarżąca zwracała uwagę na szczególne okoliczności sprawy polegające na specyficznym przedmiocie zakupów (puszki aluminiowe), a co za tym idzie specyficznym kręgu osób będących dostawcami tego rodzaju towarów. Dostrzegając tę okoliczność należy jednak zwrócić uwagę, iż skala prowadzonego w tym asortymencie przez spółkę skupu były duża, o czym świadczyć może choćby łączna kwota zakwestionowanych przez organy podatkowe wydatków, a poza tym - co jest najistotniejsze, trzeba tu przyznać rację organom podatkowym, iż w zakresie dokumentowania ponoszonych wydatków obowiązujące przepisy nie przewidywały odstępstw w tym zakresie i spółka była zobowiązana do nich się stosować. Spółka prowadziła działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach (zadeklarowany przychód za 2006 r. wynosił prawie [...] zł) i co potwierdza protokół kontroli (pkt 4), znajdowały wobec niej zastosowanie przepisy ustawy o rachunkowości. Wynika z nich, m.in. (art. 22 ust. 1), iż dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, którą dokumentują, kompletne, tj. zawierające co najmniej dane określone w art. 21 ustawy o rachunkowości, oraz wolne od błędów rachunkowych. Z kolei jeden z wymogów odnośnie zawartości dowodu księgowego dotyczy obowiązku określenia stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej (art. 21 ust. 1 pkt 2). Natomiast ze wskazanej w art. 20 ust. 4 tej ustawy możliwości dokumentowania operacji gospodarczych za pomocą księgowych dowodów zastępczych sporządzanych przez osoby dokonujące tych operacji, obok operacji gospodarczych, których przedmiotem są zakupy opodatkowane podatkiem od towarów i usług wyłączony także został skup metali nieżelaznych od ludności. Należy przy tym podzielić stanowisko dyrektora izby skarbowej przedstawione w zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji, iż przewidziane w art. 43a ust. 7 ustawy o odpadach, wobec "metalowych odpadów opakowaniowych po produktach żywnościowych", odstępstwo od konieczności stosowania regulacji zawartych w ust. 1-6 tego artykułu, dotyczy jedynie wymogów dokumentacyjnych wynikających dla podmiotu prowadzącego punkt zbierania odpadów metali z przepisów tejże ustawy o odpadach i nie ma żadnego wpływu na zakres obowiązków dokumentowania zdarzeń gospodarczych z ustawy o rachunkowości, czy też obowiązek udokumentowania dokonanych wydatków w kontekście możliwości uznania ich za koszty uzyskania przychodów na gruncie przepisów ustaw o podatku dochodowym. W zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji nie kwestionował poczynionych przez organy podatkowe ustaleń co do sposobu dokumentowania dokonywanych przez spółkę transakcji, a więc również wskazywanych przez te organy wadliwości w tym zakresie - polegających czy to na sporządzaniu formularzy nabycia złomu zawierających nieprawidłowe dane, niepozwalające zidentyfikować osoby przekazujące odpady, czy też w ogóle na braku jakichkolwiek danych dotyczących kontrahentów. Pomimo to, sąd ten wytykając organom podatkowym błąd w logicznym rozumowaniu, polegający na niedostrzeżeniu, że jeżeli spółka uzyskała niekwestionowane przez organy podatkowe przychody ze sprzedaży surowców wtórnych, to oczywiste jest, iż musiała ponieść koszty związane z ich nabyciem, stwierdził, że jeżeli koszty te zostały jedynie wadliwie udokumentowane, obowiązkiem organów podatkowych będzie ich oszacowanie na podstawie art. 23 § 1 pkt 2 O. p. Stanowisko takie jest jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowe i w tym zakresie zasadne są podnoszone w skardze kasacyjnej przez dyrektora izby skarbowej zastrzeżenia i oparte na nich zarzuty. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż uregulowana w art. 23 O. p. instytucja oszacowania podstawy opodatkowania wiąże się w sposób ścisły z omówioną juz wyżej kwestią dotyczącą warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby określone wydatki mogły być uznane za koszty uzyskania przychodów na gruncie u.p.d.o.f. Zasadnie dowodzi w skardze kasacyjnej organ podatkowy, powołując się w tej mierze na wymienione tam wyroki NSA, iż warunkiem określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania jest wykazanie faktu poniesienia kosztów. Dopiero po wykazaniu tego faktu możliwe jest określenie ich wysokości przy użyciu metod oszacowania. Oszacowanie nie może być zatem zastosowane w celu ominięcia wymogu wykazania, iż określony wydatek został faktycznie poniesiony, a ponadto został poniesiony w celu uzyskania przychodów. Oszacowanie nie może bowiem dotyczyć samego faktu poniesienia wydatku, gdyż faktu tego z natury oszacować nie można (wyrok NSA z 14 marca 2008 r. II FSK 1755/06). W rozpoznawanej sprawie skarżąca jako wspólniczka spółki nie zastosowała się do zasad rzetelnego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Tym samym uniemożliwiła określenie dochodu z uwzględnieniem dowodu, jaki stanowiły te księgi. Zarówno z przepisów O. p., jak i u.p.d.o.f. nie da się wywieść twierdzenia, że organ podatkowy jest zobowiązany do oszacowania kosztów uzyskania przychodów w sytuacji, gdy podatnik zaniedbuje swoje obowiązki w zakresie dokumentowania zdarzeń gospodarczych (wyrok NSA z 19 listopada 2010 r. II FSK 1179/09). To podatnik jest zobowiązany posiadać, względnie wskazać przekonywujące dowody pozwalające na ustalenia świadczące o poniesieniu kosztów w celu uzyskania przychodów, a więc również wskazania, na rzecz jakich podmiotów i w jakiej wysokości określone wydatki ponosił. Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie z omówionych wcześniej powodów, leżących po stronie skarżącej i polegających na braku wskazania osób, na rzecz których ponosiła wydatki za dostarczone towary, względnie wskazaniu osób o nie dającej się potwierdzić tożsamości, brak było podstaw do uznania, iż czynione w takich okolicznościach wydatki stanowić mogą koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f., to w takiej sytuacji nie ma uzasadnienia stanowisko sądu pierwszej instancji, iż wydatki takie powinny podlegać oszacowaniu, jako stanowiący element podstawy opodatkowania koszt uzyskania przychodów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy podzielić wyrażony w skardze kasacyjnej pogląd, iż ustalony w sprawie stan faktyczny nie obligował organu podatkowego do dokonania szacunku kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe nie zakwestionowały całej prowadzonej przez spółkę dokumentacji rachunkowej, a jedynie te wydatki, które nie zostały udokumentowane w sposób, który pozwalałby na zidentyfikowanie ich adresatów. W pozostałym zakresie obliczenie dochodu było możliwe na podstawie posiadanej przez spółkę dokumentacji i brak było podstaw do jego oszacowania, skoro pozostałe zapisy dotyczące przychodów i kosztów były prawidłowe. Wprawdzie, poza omówionymi wyżej zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. i art. 23 O. p.), w petitum skargi kasacyjnej wskazano również na naruszenie prawa procesowego, niemniej w istocie rzeczy sformułowane w tym zakresie zarzuty dotyczą również naruszenia prawa materialnego, albowiem autor skargi kasacyjnej wymieniając art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., upatruje naruszenia tego przepisu w związku z naruszeniem tych samych przepisów prawa materialnego, a więc art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. i art. 23 O. p. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło