II OSK 349/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-18

Skład orzekający: Jerzy Bujko, Paweł Miładowski, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane na podstawie nieprawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego, może być uznane za legalne?
Ratio decidendi
Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymogów formalnych (brak danych osobowych zobowiązanego), jest wadliwe. Tytuł wykonawczy jest podstawą do wszczęcia egzekucji, a jego braki formalne nie mogą być uzupełnione przez organ odwoławczy. Ponadto, organ egzekucyjny powinien zbadać, czy egzekwowany obowiązek dotyczy budynku w rozumieniu Prawa budowlanego, co wpływa na podstawę prawną i wysokość grzywny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia na małżonków B. i J. B. za niewykonanie obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego i zbiornika na nieczystości. Organ pierwszej instancji nałożył grzywnę, jednak organ odwoławczy uchylił to postanowienie, wskazując na wadliwość tytułu wykonawczego (brak danych osobowych zobowiązanego) oraz na konieczność zbadania, czy domek letniskowy jest budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie organu odwoławczego, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. B., J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II SA/Go 748/09 w sprawie ze skargi B. B., J.B. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II SA/Go 748/09, po rozpoznaniu skargi B. B. i J.B. , na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wschowie nałożył na B i J.B. grzywnę w wysokości 16 027,20 zł w celu przymuszenia z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. i opłatę egzekucyjną w wysokości 68 zł, a także nakazał wykonanie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...], w terminie do [...] października 2007 r., pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli nr [...] z dnia [...] września 1996 r. B i J.B. zostali zobowiązani do wykonania obowiązku rozbiórki wybudowanych na działce nr ewid. [...] w L. gm. S. bez wymaganego pozwolenia na budowę domku letniskowego o wym. 5,40 × 5,60 m i zbiornika na nieczystości płynne z przyłączem oraz uporządkowania terenu po rozbiórce i zgłoszenia wykonania obowiązku. Z powodu uchylania się od wykonania powyższego obowiązku zostało skierowane do skarżących w dniu [...] kwietnia 1998 r. upomnienie wzywające do jego wykonania w terminie 90 dni (doręczone 8 kwietnia 1998 r.). W związku z niewykonaniem obowiązku organ wszczął postępowanie egzekucyjne przymuszające do wykonania obowiązku niepieniężnego, stosując najmniej uciążliwy środek prowadzący bezpośrednio do wykonania - grzywnę w celu przymuszenia. Organ podał, iż przedmiotowa grzywna została określona na podstawie przepisu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wraz z postanowieniem doręczono wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wschowie w dniu [...] sierpnia 2007 r. tytuł wykonawczy nr [...] r., w którym jako zobowiązanego wskazano J.B. , jako podstawę prawną obowiązku wskazano orzeczenie z dnia [...] września 1996 r. nr [...], a w jego treści "rozebrać samowolnie wybudowany domek letniskowy i zbiornik na nieczystości płynne z przyłączem na działce nr ewid. [...] w L.". Odrębnymi pismami z dnia [...] sierpnia 2007 r. B i J.B. zgłosili zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz zażalenie na powyższe postanowienie w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wlkp., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że stanowisko odwołujących w zakresie wszczęcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wschowie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], pomimo braku uprzedniego doręczenia zobowiązanym upomnienia, było jednocześnie podstawą zgłoszenia zarzutów. Stanowisko Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tej kwestii zostało zawarte w postanowieniu z dnia [...] października 2007 r. nr [...], utrzymującym w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] września 2007 r., w którym organ ten uznał zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za niesłuszne. Organ odwoławczy uznał za bezpodstawne nałożenie zaskarżonym postanowieniem grzywny w celu przymuszenia na małżonków B i J.B. w sytuacji, gdy zobowiązanym, zgodnie z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. jest J. B. Wyłącznie on może być zatem adresatem wszelkich rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania egzekucyjnego. W sprawie egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nie ma bowiem zastosowania regulacja zawarta w art. 27 c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż przepis ten dotyczy jedynie egzekucji należności pieniężnych. Organ podkreślił także, iż zasadą postępowania egzekucyjnego, w przypadku egzekucji obowiązku obciążającego solidarnie kilka osób fizycznych, jest możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania wobec jednej z nich. Ponadto organ drugiej instancji stwierdził, iż w tytule wykonawczym nr [...], na który powołano się w sentencji zaskarżonego postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wschowie, będący jednocześnie wierzycielem egzekwowanego obowiązku rozbiórki domku letniskowego i zbiornika na nieczystości płynne z przyłączem, nie wskazał, w sposób określony przepisami danych dotyczących osoby wskazanej w tym tytule wykonawczym jako zobowiązany tj. imion ojca i matki, daty urodzenia oraz numeru PESEL. Na powyższe postanowienie B i J.B. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc o stwierdzenie nieważności postanowienia organu I i II instancji. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Go 804/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, iż LWINB wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem przepisów art. 138 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie spełniało ono wymogów przewidzianych ww. przepisami. Wskazano, iż organ odwoławczy podał dwie przesłanki swojego rozstrzygnięcia, tj. bezpodstawne nałożenie tejże grzywny na B i J.B. , w sytuacji gdy zgodnie z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., zobowiązanym do wykonania obowiązku rozbiórki domku letniskowego i zbiornika na nieczystości płynne z przyłączem jest wyłącznie J. B.. Po wtóre, nieprawidłowe wskazanie w powyższym tytule wykonawczym, na który powołano się w sentencji uzasadnienia danych osobowych jednoznacznie określających osobę zobowiązanego (brak wymaganych wg wzoru urzędowego: imion rodziców, daty urodzenia oraz numeru PESEL). Pokreślono, iż powyższe uchybienia organu pierwszej instancji nie stanowiły wystarczającej podstawy do wydania przez organ odwoławczy orzeczenia kasacyjnego, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę nałożenia przez organ egzekucyjny grzywny w celu przymuszenia, z uwzględnieniem faktu jednoczesnego zgłoszenia przez skarżących w odrębnym trybie zarzutów wobec egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], organ drugiej instancji nie był uprawniony do orzekania co do prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego, czy też zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ ten na podstawie całości okoliczności sprawy, powinien ponownie rozważyć jedynie kwestię prawidłowości i zgodności z normami prawa materialnego oraz procedury wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki określonych obiektów budowlanych. Sąd podzielił w całości, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stanowisko organu odwoławczego dotyczące niedopuszczalności zastosowania w stosunku do B. B., środków egzekucyjnych zmierzających do spełnienia przez B i J.B. obowiązku niepieniężnego określonego w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli z dnia [...] września 1996 r. Sąd uznał za uzasadniony zarzut skargi, iż organ odwoławczy rozpoznając sprawę w jej całokształcie nie dostrzegł istotnego uchybienia organu pierwszej instancji polegającego na wezwaniu skarżących do uiszczenia nałożonej grzywny oraz opłaty egzekucyjnej w terminie do dnia 31 maja 2007 r. Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem oznaczył więc dla skarżących termin uiszczenia nałożonej grzywny, który ekspirował niemal 3 miesiące przed datą doręczenia postanowienia stronom, a nawet przed datą jego wydania. Z tego powodu postanowienie organu pierwszej instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było niewykonalne, przy czym niewykonalność miała charakter trwały, a zatem orzeczenie to dotknięte było wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Zasadny w ocenie Sądu okazał się również zarzut skargi dotyczący pominięcia przez LWINB, wyjaśnienia i rozważenia istotnej dla sprawy okoliczności trybu ustalania grzywny w celu przymuszenia i jej wysokości, a mianowicie tego czy wybudowany przez skarżących domek letniskowy oraz zbiornik na nieczystości ciekłe wraz z przyłączem w dacie orzekania przez organy stanowiły budynek lub jego część (w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia przyjął, iż domek letniskowy skarżących o wymiarach 5,40 x 5,60 jest budynkiem (aczkolwiek w uzasadnieniu postanowienia, z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., nie podał na podstawie jakich dowodów dokonał takowego ustalenia), wobec czego na podstawie przepisu art. 121 § 5 ww. ustawy ustalił wysokość grzywny w kwocie 16 027,20 zł. W piśmie uzupełniającym zażalenie skarżący podnieśli zarzut, iż wybudowany przez nich domek letniskowy nie stanowi budynku, w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem. Skarżący podnieśli, iż wobec powyższego organ pierwszej instancji błędnie ustalił wysokość grzywny w celu przymuszenia. Powołali się przy tym na znajdującą się w aktach administracyjnych inwentaryzację powykonawczą. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do ww. okoliczności. Uniemożliwiło to dokonanie oceny, czy organ odwoławczy rozpoznał sprawę w tym zakresie wyjaśniając wszelkie jej okoliczności (zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a.), a jeżeli tak, to na podstawie jakich dowodów dokonał ustaleń charakteru kwestionowanego obiektu budowlanego. Sąd nie mógł także ustalić czy ostatecznie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym przedmiotowy domek letniskowy jest budynkiem, w rozumieniu ww. przepisów prawa budowlanego, czy też przychylił się do stanowiska skarżących, iż jest on innym obiektem budowlanym. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wbrew stanowisku skarżących, nie mógł uznać za wystarczający w tym zakresie dowód z inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej w 1996 r. Wskazano również, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, winien uprzednio wyjaśnić wszelkie okoliczności sprawy oraz uzasadnić szczegółowo sposób wyliczenia grzywny, w tym podstawy do zastosowania w danej sprawie przepisu szczególnego - art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem Sądu wątpliwości w tym zakresie organ odwoławczy winien rozstrzygnąć i ewentualnie konwalidować je przeprowadzając niezbędne dowody we własnym zakresie. W wyniku skargi kasacyjnej złożonej od ww. wyroku przez LWINB wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 791/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu NSA zgodził się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że uzasadnienie postanowienia Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2007 r. nie zawiera rozważań dotyczących przyczyn, z powodu których organ ten zdecydował się na wydanie orzeczenia kasatoryjnego. Nie wskazuje również czy i dlaczego nie było możliwe skorzystanie z art. 136 k.p.a. pozwalającego na przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu drugoinstancyjnym. Jednak sąd pierwszej instancji nie przeprowadził analizy całych akt pozwalające na przyjęcie wniosku, że wskazany wyżej mankament uzasadnienia podważenie trafności samego rozstrzygnięcia w ww. postanowieniu. Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał bowiem na bezpodstawność postanowienia wydanego w I-ej instancji, mocą którego nałożono grzywnę w celu przymuszenia na małż. B. w sytuacji, kiedy podmiotem zobowiązanym zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] sierpnia 2007 r. (nr. [...]) był wyłącznie J.B. . Organ podkreślił również, że tytuł o którym mowa, był nieprecyzyjny gdy chodzi o wskazanie osoby zobowiązanego. W ocenie NSA nie jest rzeczą sądu pierwszej instancji dokonywanie ustaleń faktycznych z powołaniem się np. na wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., wydany w sprawie sygn. akt II SA/Go 751/07. Takie ustalenia pozostają bowiem wyłącznie w gestii organów, natomiast zadaniem sądu jest jedynie ich ocena. Za wadliwy uznał NSA natomiast pogląd wyrażony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jakoby z treści art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. nie wynikała możliwość wydania decyzji odwoławczej ograniczonej do umorzenia postępowania I-ej instancji jedynie w części. Tenże przepis stanowi bowiem także o takiej możliwości, ale będącej konsekwencją uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy w pozostałym zakresie tzn. w zakresie, którego nie dotyczy umorzenie postępowania. Zdaniem NSA przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji winien dokonać analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych i w kontekście tej dokumentacji ocenić trafność ustaleń i rozstrzygnięcia zawartego w kontrolowanym postanowieniu. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim skargę oddalił. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie nie zmienił się stan faktyczny sprawy ani też stan prawny, na podstawie którego można byłoby zastosować nowe przepisy do starego stanu faktycznego. W uzasadnieniu Sąd podkreślił jednocześnie, że nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. W wyniku dokonanej ponownie oceny zaskarżonego postanowienia, uwzględniając wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż kwestionowane postanowienie wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jego legalności. Zastrzeżenia budzi uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia J. B. listopada 2007 r., gdyż nie zawiera rozważań dotyczących przyczyn, z powodu których organ ten zdecydował się na wydanie orzeczenia kasatoryjnego. Nie wskazuje również czy i dlaczego nie było możliwe skorzystanie z art. 136 k.p.a. pozwalającego na przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu drugoinstancyjnym. Tym niemniej brak tych rozważań nie podważa - w całokształcie zebranych w sprawie dowodów - legalności zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nakładający na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia powinien w pierwszej kolejności rozważyć, czy nakaz rozbiórki dotyczy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Należy zwrócić uwagę, iż w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek ustaleń organu egzekucyjnego zarówno l, jak i II instancji co do kwestii tego czy przedmiotowy domek letniskowy stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, czy też stanowi inny obiekt budowlany, w tym tymczasowy obiekt budowlany. Brak jest między innymi ustaleń organów co do związania ww. obiektu z podłożem, czy obiekt ten posiada fundamenty, tj. konstrukcję nośną znajdującą się poniżej poziomu gruntu. Prawo budowlane w art. 3 pkt 5 definiuje tymczasowy obiekt budowlany jako obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W świetle powyższego zgromadzony przez organy obu instancji materiał dowodowy uznać należało za niepełny i nie pozwalający na ustalenie czy przedmiotowy domek letniskowy jest budynkiem w rozumieniu art. 121 § 5 u.p.e.a. i art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, czy też jest obiektem budowlanym innym niż budynek, choć istniała taka konieczność. W konsekwencji brak pewności czy zastosowanie w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia znajduje art. 121 § 5 u.p.e.a., który dotyczy przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, gdyż w razie ustalenia że ww. obiekt nie jest budynkiem podstawę prawną określenia kwoty grzywny nałożonej przez organ w celu przymuszenia skarżących do wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowego domku letniskowego stanowić powinien wyłącznie art. 121 § 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5000 zł. Zauważyć również trzeba, że przepis art. 121 § 5 u.p.e.a. ustanawia sposób obliczania wysokości grzywny, której wysokość nie jest przez ustawodawcę ograniczona górnymi granicami, jak to przewidziano w innych przypadkach ( § 2 i 3 ), nie można więc tu dopuścić do stosowania wykładni rozszerzającej, gdyż mogłoby to doprowadzić do sytuacji, że wysokość grzywny byłaby wyższa niż wartość obiektu budowlanego , którego rozbiórkę nakazano. Sąd pierwszej instancji wskazał jednocześnie, że zgodnie z treścią art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i postanowienie o nałożeniu grzywny. Słusznie uznał organ odwoławczy, badając legalność zaskarżonego orzeczenia, iż wystawiony w sprawie niniejszej tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów przewidzianych w przepisie art. 27 § 1 u.p.e.a., tj. nie zawiera danych osobowych jednoznacznie określających osobę zobowiązanego ( brak wymaganych według wzoru urzędowego imion rodziców, daty urodzenia i numeru PESEL). W uzasadnieniu wyroku podkreślono jednocześnie, że tytuł wykonawczy nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej. Nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy wystawia wierzyciel według ustalonego wzoru. Tymczasem wystawiony w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy nie zawiera obligatoryjnego elementu w postaci szczegółowych danych osobowych zobowiązanego i braku tego nie może sanować organ w postępowaniu odwoławczym. Nie jest on bowiem uprawniony do dokonywania poprawek lub uzupełnień tytułu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim podzielił w całości, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stanowisko organu odwoławczego dotyczące niedopuszczalności zastosowania w stosunku do B. B., środków egzekucyjnych zmierzających do spełnienia przez B i J.B. obowiązku niepieniężnego określonego w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli z dnia [...] września 1996 r. Skoro organ egzekucyjny za zobowiązanego uznał jedynie J.B. , na którym ciąży solidarnie - wspólnie z żoną B. B. - obowiązek wykonania zobowiązania o charakterze niepieniężnym to w postępowaniu egzekucyjnym jedynie wobec J.B. należy kierować dalsze czynności egzekucyjne, w tym także wobec niego stosować sankcje wymienione w art. 121 u.p.e.a. Przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a. możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, dlatego decyzja kasacyjna powinna być wnikliwie i szczegółowo uzasadniona. Organ odwoławczy czyniąc użytek z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. powinien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. Właściwy sens przepisu art. 138 § 2 k.p.a. można bowiem wydobyć jedynie w zestawieniu ze znaczeniem przepisu art. 136 k.p.a., skoro wady postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji mogą być tego rodzaju, że organ odwoławczy usunie je przez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego albo przez przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie ulega wątpliwości, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zabrakło tego rodzaju rozważań. Jednakże decyzję kasacyjną organu odwoławczego należy uznać za zgodną z prawem, gdyż w świetle wyżej przedstawionych okoliczności postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji zawiera braki, które nie mogą być uzupełnione w ramach postępowania przeprowadzonego w granicach zakreślonych dyspozycją z art. 136 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli B. i J. B., zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucili naruszenie przepisu postępowania tj. art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez nie zastosowanie go skutkującego obligatoryjnym zawieszeniem postępowania skoro przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji nie dokonał wnikliwej analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w szczególności nie odniósł się do okoliczności istotnej, a mianowicie, że toczy się postępowanie wskutek złożenia przez stronę skargi kasacyjnej w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody Zielonogórskiego z dnia [...] kwietnia 1997 r. Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajdowała usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisu postępowania tj. art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez niezastosowanie go skutkującego obligatoryjnym zawieszeniem postępowania skoro przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji nie dokonał wnikliwej analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w szczególności nie odniósł się do okoliczności istotnej, a mianowicie, że toczy się postępowanie wskutek złożenia przez stronę skargi kasacyjnej w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody Zielonogórskiego z dnia [...] kwietnia 1997 r. Zgodnie z treścią powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w przypadku o którym mowa w art. 56 p.p.s.a. Drugi z powołanych przepisów stanowi natomiast, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Podkreślenia wymaga fakt, że przepis art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się wyłącznie do sytuacji w których po uruchomieniu jednego z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego dotycząca tego samego aktu. Ustawodawca stanął na stanowisku, że wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego jest czasową przeszkodą do rozpoznania skargi przez sąd administracyjny, który skorzystać winien wówczas z instytucji zawieszenia postępowania sądowego z urzędu (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, Art. 56 Nb2). Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga fakt, że z akt postępowania sądowoadministracyjnego nie wynika, aby w stosunku do decyzji objętych kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie, wszczęto postępowanie administracyjne w jednym z nadzwyczajnych trybów o których mowa w art. 56 p.p.s.a. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. wszczęcie postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jedynie na marginesie wskazania wymaga przy tym fakt, że skarga kasacyjna B. B. i J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 222/09 w sprawie ze skargi B. B. i J.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1869/09 została oddalona. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło