II OSK 911/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-20
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Alicja Plucińska-Filipowicz, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku mieszkalnym, która jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, uzasadniającą nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nawet jeśli sama konstrukcja wsporcza anten ma poniżej 3 metrów wysokości i nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia?Ratio decidendi
Instalacja stacji bazowej telefonii cyfrowej na obiekcie budowlanym, nawet jeśli sama konstrukcja wsporcza anten ma poniżej 3 metrów wysokości i nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, stanowi robotę budowlaną w rozumieniu Prawa budowlanego. Jeśli taka instalacja jest niezgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi to przypadek samowoli budowlanej w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, uzasadniający zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego i wydanie nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii cyfrowej zainstalowanej na dachu budynku mieszkalnego. Organ nadzoru budowlanego uznał, że instalacja jest samowolą budowlaną, ponieważ narusza zakaz lokalizowania stacji bazowych i masztów telefonii komórkowej zawarty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1183/09 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1183/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy nakazał W. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] nr [...] na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Warszawie.
Odwołanie od decyzji złożył W. K..
Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na art. 51 ust. 7, 51 ust. 1 pkt 1 oraz 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), które stanowią podstawę do nałożenia przez organ nadzoru budowlanego obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od warunków i ustaleń określonych w przepisach prawa. Takimi przepisami są - zdaniem organu - postanowienia planów miejscowych. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że teren, na którym znajduje się inwestycja, objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu Zacisze-Elsnerów, zatwierdzonym uchwałą nr LXXXIV/2865/2006 Rady m.st. Warszawy z dnia 26 października 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 232, poz. 8576), a dla tego terenu - zgodnie z § 13 ust. 8 pkt 5 uchwały - przewidziano zakaz lokalizowania stacji bazowych i masztów telefonii komórkowej. Mając to na uwadze Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego doszedł do przekonania, że nakazanie rozbiórki stacji bazowej było zasadne.
W skardze W. K. zarzucił naruszenie art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a. w związku z przekroczeniem wynikających z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego kompetencji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do dokonywania czynności kontrolnych nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w szczególności zgodności zagospodarowania przestrzennego z planem miejscowym, pomimo stwierdzenia, iż kwestionowana instalacja nie podlega reglamentacji prawa budowlanego (mogła być realizowana bez pozwolenia, jak również bez dokonania zgłoszenia); § 13 ust. 8 pkt 5 planu miejscowego przez błędną interpretację, iż konstrukcja wsporcza anten stacji bazowej o wysokości 2,20 m jest masztem telefonii komórkowej; art. 51 ust. 7 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego przez błędną interpretację, iż wybudowanie stacji bazowej telefonii cyfrowej jest samowolą budowlaną, ponieważ zrealizowane roboty budowlane są niezgodne z postanowieniami planu miejscowego. Wskazując na powyższe zarzuty W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Oddalając skargę wyrokiem z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1183/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wyjaśnił, iż budowa urządzenia w postaci masztu na obiekcie budowlanym nie wymaga ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę, jeśli urządzenie takie ma nie więcej niż 3 m wysokości. Wynika to z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego. Sąd zaznaczył jednak, że w analizowanej sprawie postępowaniem objęto nie tyle konstrukcję wsporczą anten stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci "[...]", ale całe przedsięwzięcie, którego dotyczy opracowanie Dariusza Cholewy pn. "Identyfikacja przedsięwzięcia" sporządzone w styczniu 2008 r. Zgodnie z tym opracowaniem istotą inwestycji jest przebudowa stacji bazowej, której antena zainstalowana zostanie na maszcie posadowionym na dachu budynku w Warszawie przy ul. [...], zaś urządzenia służące do obsługi stacji i zostaną zainstalowane na poddaszu budynku stacji. Oznacza to - zdaniem Sądu - że kwalifikując przedsięwzięcie nie można ograniczyć się jedynie do uwzględnienia wysokości konstrukcji wsporczej anten. To, że określony obiekt nie podlega reglamentacji prawa budowlanego w tym znaczeniu, że dla jego realizacji nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia ani dokonanie zgłoszenia, nie oznacza, iż organ, o którym mowa w art. 81 ust. 1 Prawa budowlanego, nie może sprawować nadzoru i kontroli zgodności zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, zwłaszcza wtedy, gdy ów obiekt (konstrukcja wsporcza anten) wespół z innymi urządzeniami, tworzy konstrukcyjną całość - "stację bazową telefonii cyfrowej". Następnie Sąd wyjaśnił, że wykładnia art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, jaką proponuje skarżący, eliminowałaby w istocie możliwość kontroli obiektu tylko dlatego, że jeden z jego elementów ma taką konstrukcję, która wyklucza istnienie obowiązku zgłoszenia bądź uzyskania pozwolenia na budowę i to niezależnie od tego czy ów obiekt jako całość mógł zostać zrealizowany na nieruchomości, dla której obowiązuje plan miejscowy przewidujący ograniczenia bądź wykluczenia, gdy chodzi o możliwość realizacji takich obiektów. W ocenie Sądu taka wykładnia byłaby sprzeczna z treścią art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego i prowadziłaby do obejścia wymogu zgodności zagospodarowania terenu z planem miejscowym. Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd uznał za bezpodstawny zarzut naruszenia § 13 ust. 8 pkt 5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr LXXXIV/2865/2006 Rady m.st. Warszawy z dnia 26 października 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 232, poz. 8576) przez jego błędną wykładnię. Zdaniem Sądu przepis ten zawi[...] sformułowania jasne i precyzyjne; wynika z niego, iż na określonych w tym planie terenach nie jest możliwe lokalizowanie stacji bazowych oraz masztów telefonii komórkowej. Oznacza to zakaz lokalizacji każdej stacji bazowej telefonii komórkowej, tzn. także takiej, w której urządzenie w postaci masztu, czy też konstrukcji wsporczej ma nie więcej niż 3 m wysokości.
W skardze kasacyjnej W. K. zarzucił naruszenie:
1. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 i w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepisy te miały zastosowanie w sprawie, podczas gdy odnoszą się one do innych stanów faktycznych;
2. art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten upoważnia organy nadzoru budowlanego do badania zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy zagospodarowanie terenu nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego;
3. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wadliwe uznanie, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, chociaż zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji powinno być wydane w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszeń prawa jakich dopuściły się organy;
5. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak rozważań wychodzących poza granice skargi, a wyłączne odniesienie się do zarzutów w niej podniesionych;
6. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej kontrolowanego rozstrzygnięcia oraz jego wyjaśnienia.
Wskazując na powyższe W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając zarzuty skargi skarżący w pierwszej kolejności powołał się na art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. Jego zdaniem uzasadnienie wyroku należy uznać za niepełne, a tym samym nie odpowiadające wymogom określonym w przepisach. Wadliwość uzasadnienia natomiast daje podstawę do wyeliminowania wyroku bez potrzeby dokonywania ustaleń w szerszym zakresie. Przechodząc na grunt sprawy skarżący podał, że Sąd pierwszej instancji zajął się wyłączne wykładnią art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, który jest przepisem kompetencyjnym, z pominięciem najważniejszego dla sprawy elementu - wykładni podstawy materialno-prawnej wydanych decyzji tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W. K. zauważył, że Sąd w zaskarżonym wyroku nie przywołał treści przepisów stanowiących podstawę nałożonych na stronę obowiązków i nie wyjaśnił czy przepisy te mogły, w istniejącym stanie faktycznym, stanowić podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący nadmienił, że w toku całego postępowania podkreślał, iż przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1w zw. art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nie uprawniały do wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem W. K. należało w pierwszej kolejności odwołać się do art. 1 Prawa budowlanego. W myśl tego artykułu Prawo budowlane normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Z kolei obiektami budowlanymi są (art. 3 pkt 1) m.in. a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Wskazując na te regulacje W. K. nie zgodził się z poglądem jakoby Prawo budowlane regulowało sytuację prawną innych obiektów, nie mieszczących się w definicji obiektu budowlanego. Z tej przyczyny organy nie mogły powoływać się na treść art. 81 Prawa budowlanego. Przepis ten bowiem należy stosować wyłącznie w powiązaniu z regulacjami ogólnymi Prawa budowlanego określającymi, do jakich obiektów ma zastosowanie ustawa. Organy nadzoru budowlanego posiadają kompetencje do sprawowania nadzoru i kontroli w zakresie zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego - jednakże wyłącznie w odniesieniu do obiektów objętych regulacją Prawa budowlanego. Zdaniem W. K., skoro nadajnik objęty postępowaniem o wysokości 2,20 m umieszczony na dachu budynku nie jest obiektem budowlanym, to organ nie miał podstaw by badać zgodność urządzenia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do kwestii zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 50 i 51 Prawa budowlanego skarżący stwierdził nadto, że Sąd błędnie zaliczył plany miejscowe do "przepisów" w rozumieniu art. 50 ust.1 pkt 4 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Dokonując oceny zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej kontrolowanego rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest trafny, gdyż istotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny - dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i nie będąc związanym zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) - powinien z urzędu odnieść się do przyjętej przez organy administracji podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a w razie potrzeby zweryfikować prawidłowość jej zastosowania i dokonanej przez organy wykładni (zob. wyrok z dnia 6 lipca 2005 r. sygn. akt FSK 2274/04, publ. B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo, Warszawa 2007, s. 199 oraz orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 403/05, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sprawie W. K. podnosił w skardze między innymi zarzuty naruszenia art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, a zatem Sąd pierwszej instancji powinien się do tych zarzutów odnieść i wyjaśnić dlaczego uznał je za niezasadne. Pomijając podniesione w skardze zarzuty Sąd uchybił treści art. 141 § 4 P.p.s.a. Naruszenie to mogłoby być podstawą do uchylenia wyroku pod warunkiem, że skarżący wykazałby w skardze kasacyjnej, że w świetle całokształtu okoliczności sprawy, mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza zarzutów materialnoprawnych przedstawionych w skardze kasacyjnej doprowadziła jednak Naczelny Sąd Administracyjny do przekonania, że nie są one zasadne, a zaskarżony wyrok - pomimo, iż nie został wyczerpująco uzasadniony - odpowiada prawu. Stwierdzone uchybienie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie mogło mieć zatem wpływu na wynik sprawy.
Zasadniczym materialno-prawnym zarzutem skargi kasacyjnej W. K. uczynił zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 i 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Zgodnie z tymi powiązanymi przepisami organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do odpowiedniego stosowania nakazów określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (m.in. wydanie nakazu rozbiórki) w sytuacjach, gdy roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b (to jest innych aniżeli realizacja robót bez pozwolenia na budowę albo bez zgłoszenia) zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa (art. 50 ust. 1 pkt 4). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej W. K. skoncentrował się na wykazaniu, że wyżej wymienione przepisy w ogóle nie mogły mieć w sprawie zastosowania. Jego zdaniem należało bowiem zauważyć, iż nadajnik, którego dotyczyło postępowanie, nie jest obiektem budowanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy, do którego projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki stosuje się przepisy prawa budowlanego. W konsekwencji skarżący stwierdził też, że Sąd pierwszej naruszył art. 81 ust. 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego, bezpodstawnie uznając kompetencję organów nadzoru budowlanego do badania instalacji objętej postępowaniem z postanowieniami planu miejscowego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ze stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić, gdyż jest ono oparte o z gruntu błędne założenie. Wbrew twierdzeniom W. K. nie można bowiem przyjąć, że instalowanie (przebudowa) stacji bazowych telefonii cyfrowej na obiektach budowlanych nie podlega przepisom prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Powołując się na ten przepis skarżący wskazuje, że stacja bazowa telefonii komórkowej instalowana na budynku mieszkalnym przy ul. [...] w Warszawie nie jest wyodrębnionym obiektem budowlanym, stąd nie powinna być ona przedmiotem władczych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego. W swoim wnioskowaniu W. K. nie dostrzega jednak, że sprawa dotyczy właśnie ingerencji w obiekt budowlany - budynek mieszkalny, a ściślej ujmując instalowania urządzeń na tym budynku. Tego rodzaju roboty budowlane na obiektach budowlanych są w sposób oczywisty objęte zakresem przedmiotowym ustawy Prawo budowlane, a wynika to wprost z art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b. Przepisy te - w dacie wydania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - stanowiły, że pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych (art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy), przy czym urządzenia o wysokości powyżej 3 metrów wymagają zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy). Na marginesie można dodać, że ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspi[...]niu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. Nr 106, poz. 675) znowelizowano art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy, wskazując, że pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na "instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych". Nie może być zatem żadnych wątpliwości, że prace związane z instalowaniem urządzeń telefonii cyfrowej na obiektach budowlanych, stanowią roboty budowlane w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, podlegające kontroli organów nadzoru budowlanego.
Odrębnym zagadnieniem jest natomiast kwestia wymogów, jakie musi spełnić inwestor przed dokonaniem instalacji urządzeń telekomunikacyjnych na budynkach. Te mogą różnić się w zależności od szeregu czynników. Pozwolenia na budowę wymagać będzie oczywiście instalacja urządzeń, która wiąże się z ingerencją w istniejący obiekt budowlany, prowadząc do jego przebudowy (zob. wyrok z dnia 9 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 407/10, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wedle przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz w dacie wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji uzyskanie pozwolenia na budowę instalacji telefonii cyfrowej konieczne było także w przypadku, gdy projektowana instalacja zaliczała się do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zob. art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Dz.U. Nr 199, poz. 1227). Z kolei instalowanie urządzeń telefonii komórkowej o wysokości powyżej 3 metrów na obiektach budowlanych, które nie były przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, wymagało jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego). Natomiast instalowanie urządzeń nie będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko o wysokości poniżej 3 metrów na obiektach budowlanych nie wymagało ani uzyskania pozwolenia, ani dokonania zgłoszenia (por. wyrok z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1287/09, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie objęcie ostatniej z wymienionych kategorii robót budowlanych obowiązkami uzyskania pozwolenia ani dokonania zgłoszenia także nie oznacza, że roboty te mogą w jakikolwiek sposób uchylać się od rygorów Prawa budowlanego. Każde roboty budowlane powinny być bowiem wykonywane zgodnie z przepisami i to nie zależnie od tego czy chodzi o roboty uwarunkowane uprzednim uzyskaniem pozwolenia, dokonania zgłoszenia czy roboty budowlane zwolnione z tego wymogu.
Mając na uwadze powyższe nie może budzić wątpliwości, że instalacja stacji bazowej [...] na budynku mieszkalnym przy ul. [...] w Warszawie podlega przepisom Prawa budowlanego, w tym także podlega kontroli, którą organy nadzoru budowlanego prowadzą w zakresie określonym w art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska.
W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. na W. K. nałożono obowiązek rozbiórki stacji bazowej telefonii cyfrowej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stwierdzając, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 - to jest w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Niezgodność z "przepisami" dotyczyła naruszenia zakazu lokalizowania stacji bazowych i masztów telefonii komórkowej określonego w § 13 ust. 8 pkt 5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr LXXXIV/2865/2006 Rady m.st. Warszawy z dnia 26 października 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 232, poz. 8576).
Kwestię zgodności stacji bazowej telefonii cyfrowej z planem miejscowym W. K. potraktował w skardze kasacyjnej odrębnie formułując w tym zakresie niejako odrębny zarzut bezpodstawnego zastosowania art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego - to jest zastosowania go w sytuacji, gdy nie ziściły się przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 4. Zdaniem skarżącego postanowienia planów miejscowych nie stanowią przepisów, do których odnosi się art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu stanowisko W. K. jest błędne. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w postanowieniu z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt II OW 27/09 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), a pogląd wyrażony w tym orzeczeniu Sąd w tym składzie w pełni podziela. Sąd wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska. Szczegółowe zadania i kompetencje powiatowego organu nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, wskazuje przepis art. 83 ust. 1. Wynika z niego, że do właściwości tego organu należą, między innymi, zadania wynikające z przepisów art. 48-51 ustawy. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w innych wypadkach niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 (a więc gdy roboty budowlane są prowadzone bez uzyskania koniecznego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) organ nadzoru budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Następstwem tego może być nałożenie obowiązku rozbiórki tego obiektu lub jego części (art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego). Zgodnie zaś z przepisem art. 51 ust. 7 tej ustawy przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 lub 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Kwalifikując postanowienia planów miejscowych z punktu widzenia powołanych przepisów budowlanych Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z mocy art. 14 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) jest aktem prawa miejscowego. Oznacza to, że budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wypowiedział się, że w przypadku wybudowania obiektu wbrew postanowieniom planu miejscowego odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego, dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane również w wyroku z dnia 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 534/08 oraz w wyroku z dnia 22 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 802/08 (wyroki publikowane: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że stacja bazowa telefonii cyfrowej na budynku mieszkalnym przy ul. [...] w Warszawie została zainstalowana w sposób naruszający zakaz wynikający z planu miejscowego. Z tych przyczyn roboty te należało uznać za zrealizowane w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego - a w zatem zachodziła podstawa do wydania przez organ nadzoru nakazu rozbiórki urządzenia.
W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 134 P.p.s.a. Zaskarżona decyzja nie naruszała bowiem prawa, stąd Sąd pierwszej instancji trafnie orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Skoro nie zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło