I SA/Łd 707/09
WyrokWSA w Łodzi2009-11-05
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, ale nie wykorzystywana bezpośrednio do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (brak mediów, demontaż urządzeń), powinna być opodatkowana wyższą stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli nie jest bezpośrednio wykorzystywana do działalności gospodarczej, podlega wyższej stawce podatku od nieruchomości, chyba że brak możliwości wykorzystania wynika z przyczyn technicznych niezależnych od podatnika. W niniejszej sprawie brak dostępu do mediów i demontaż urządzeń wynikał ze sporu między współwłaścicielami, a nie z obiektywnych przeszkód technicznych dotyczących samej nieruchomości, dlatego opodatkowanie według wyższych stawek było zasadne.Stan faktyczny
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą na rok 2009 zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla współużytkowników wieczystych Z. C. i J. S. w kwocie 17.412,00 zł. Skarżący Z. C. zarzucił organom błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, twierdząc, że nieruchomość nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej od 2005 r. i jej stan techniczny uniemożliwia jej prowadzenie. Podkreślał brak dostępu do mediów i demontaż urządzeń.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant Izabela Ścieszko po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. przy udziale --- sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2009 oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. po rozpatrzeniu odwołania Pana Z. C. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku nr [...], którą ustalono na rok 2009 Panu Z. C. oraz Panu J. S. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, położonej w B. przy ul [...], w kwocie 17.412,00 złotych.
Podstawą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. był następujący stan faktyczny.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu II instancji wskazaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji ustalił współużytkownikom wieczystym Panu Z. C. oraz Panu J. S. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2009 r. związane z nieruchomością położoną w B. przy ul. [...], na którą składają się grunty o pow. 2321 m kw. związane z prowadzoną działalnością gospodarczą a także budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 801,05 m kw. Do wyliczenia daniny zastosowano stawki wynikające z uchwały nr XXX/225/2008 Rady Miejskiej w Bełchatowie z dnia 27 listopada 2008 roku ( Dz.Urz. Woj.łódzkiego nr 378, poz.3614 ), przyjmując jako podstawę materialno prawną przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. Dz.U. z 2006 r., nr 121 poz. 844 ze zm. ) w szczególności art. 1, art. 1a, art.2, art. 3, art. 4 i art. 6.
Ustalono, że podatnicy, jak wynika z ewidencji gruntów, są współużytkownikami wieczystymi gruntów o pow. 2.321 m kw. położnych w obrębie geodezyjnym 02 w B., stanowiącym tereny zabudowy przemysłowej oraz jak wynika z aktu notarialnego Rep. [...] – współwłaścicielami po ½ części położnego na nich budynku, dla których prowadzona jest księga Wieczysta KW [...]. Z zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że Panowie Z. C. oraz J. S. prowadzą działalność gospodarczą na innych nieruchomościach, natomiast nieruchomość przy ul. [...] w B. nie jest obecnie wykorzystywana bezpośrednio do prowadzenia działalności gospodarczej ale znajduje się w posiadaniu przedsiębiorców. Podkreślono, że podatnicy nie odwołali się od decyzji w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2008 r., w odniesieniu do tej nieruchomości a od tego czasu nie nastąpiła zmiana przedmiotowa ani podmiotowa w zakresie opodatkowania tą daniną.
W odwołaniu od decyzji meriti Pan Z. C. zarzucił oparcie rozstrzygnięcia na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 5 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, na skutek przyjęcia, że opodatkowane grunty i budynek są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W konkluzji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe albowiem od 2005 r. w obiekcie przy ul. [...] nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Przedmiotowy budynek przystosowany do prowadzenie w nim serwisu samochodów z uwagi na demontaż urządzeń nie może służyć dotychczasowej działalności. Nadto, nieruchomość pozbawiona jest dostaw wody oraz odprowadzania ścieków a to z uwagi na brak zgody na podłączenie, udzielonej przez drugiego dysponującego nieruchomością - Pana J. S. Na powyższe okoliczności załączono kserokopie pism z Zakładu Wodociągów i Kanalizacji z 12.02.2009 r. oraz Zakładu Energetycznego z 28.01.2009 r. Strona podniosła, że w okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania podatkiem od nieruchomości w stawkach przewidzianych dla działalności gospodarczej albowiem jest to sytuacja wyjątkowa - niemożność wykorzystywania obiektów do prowadzenia takiej działalności wynika ze względów technicznych.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. opisaną wyżej decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji, podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazując na definicję art. 1a ust. 1 pkt 3) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uznał, że wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W niniejszej sprawie podatnik prowadzi działalność gospodarczą co wynika z właściwego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutu braku podłączenia nieruchomości do sieci wodno – kanalizacyjnej organ odwoławczy wskazał, że stan ten nie jest wynikiem przeszkód obiektywnych lecz następstwem sporu trwającego miedzy współużytkownikami wieczystymi gruntu będącymi jednocześnie współwłaścicielami budynku posadowionego na nieruchomości. Powyższe należy odnieść także do braku dostępu do sieci energetycznej. W ocenie organu nie występuje podnoszona przez stronę okoliczność o wyłączeniu przedmiotowej nieruchomości ze stawki opodatkowania podwyższonej, ze względów technicznych. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie opodatkowanie powinno odbywać się na zasadach ogólnych określonych w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przy uwzględnieniu regulacji art. 2 ust.1 , art.3 ust.1 , art. 4 ust 1 pkt 1 oraz art. 3 ust 4 tej ustawy. Tym samym organ II instancji nie podzielił zarzutu dokonania błędnej wykładni przepisu art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazanego w odwołaniu przez pełnomocnika Pana Z. C. Z urzędu organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta B. wymierzającej daninę nie spełnia przesłanek z art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej, podnosząc, że to uchybienie wobec prawidłowo zgromadzonych dowodów nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. Pan Z. C. reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie , zarzucając:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm. ) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie na skutek przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy od 2005 r. zaprzestano prowadzenia takowej działalności, a nadto stan techniczny nieruchomości uniemożliwiaja jej prowadzenie,
- naruszenie przepisów prawa procesowego a mianowicie art. 7, art.8 oraz art. 77 par. 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie pełnych i wyczerpujących działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, celem wydania rozstrzygnięcia w oparciu o całokształt materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że organy błędnie dokonały oceny zgłoszonych dowodów w zakresie wykładni znaczenia przedmiotu opodatkowania . W szczególności w sposób nieprawidłowy odniesiono się do stanu technicznego nieruchomości poprzez pryzmat braku dostępu do niezbędnych mediów (woda, energia) oraz faktu zdemontowania urządzeń z obiektu, koniecznych do prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie skarżącego powyższe pokazuje, że na nieruchomości działalność gospodarcza nie jest prowadzona ale także, iż nie jest możliwym aby taka okoliczność mogła mieć miejsce. W ocenie skarżącego upływ czasu począwszy od 2005 roku nie został w żadnej mierze wzięty pod rozwagę podczas rozpoznania sprawy. Na poparcie tez uzasadnienia skargi podatnik powołał się na wyrok WSA w Gdańsku z 14 lutego 2008 r. ( I SA/Gd 994/07), w którym wskazano, że nieruchomości będące w posiadaniu osoby fizycznej, które nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55(1) k.c. tj. nie są i potencjalnie nie mogą być przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych przez prowadzącego przedsiębiorstwo, powinny być opodatkowane według stawki podstawowej. Końcowo skarżący podniósł, iż dopuszczono się także naruszenia zasad postępowania administracyjnego (artykułów k.p.a. wymienionych w skardze), na skutek braku kompleksowego rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w zakresie dającym podstawy do jej uchylenia, stosownie do brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm. ). Ustalony stan faktyczny przez organy sąd uznaje za prawidłowy. W ocenie sądu w zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowej wykładni przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. Dz.U. z 2006r., nr 121 poz. 844 ze zm.) dotyczących podatku od nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 w/w ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z
prowadzeniem działalności gospodarczej.
Z kolei przepis art. 5 ust 1 tej ustawy przyznaje radom gmin uprawnienia do odrębnego określania stawek podatku od nieruchomości, także odrębnie dla budynków, budowli i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Jak wynika z akt sprawy spór miedzy stronami dotyczy wykładni pojęć - " grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oraz " względy techniczne " , o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Pierwsze z tych pojęć zostało zdefiniowane we wskazanym wyżej przepisie, z którego wynika, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, są to - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub
innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Z definicji tej jednoznacznie wynika, że wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za związane z działalnością gospodarczą, poza ściśle określonymi wyjątkami - budynkami mieszkalnymi i gruntami związanymi z tymi budynkami oraz gruntami pod jeziorami, zajętymi na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrownie wodne. Nie ma tu warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę ( por. wyrok WSA w Białymstoku z 30.05.2006r. – I SA/Bł 95/06 ).
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy jest bezspornym, że Pan Z. C. jest jednym z dwóch współużytkowników wieczystych gruntu oraz współwłaścicielem budynku, położnych przy ul. [...] w B.
Z powyższego tytułu jest podatnikiem podatku od nieruchomości, co wynika bezpośrednio z przepisu art. 3 ust 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania , a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.
Skoro Pan Z. C. jest jednym ze współwłaścieli tej nieruchomości i jest przedsiębiorą , nie ma podstaw prawnych ażeby tego przedmiotu opodatkowania nie można było uznać za będącego w posiadaniu przedsiębiorcy. Fakt nie prowadzenia na przedmiotowej nieruchomości przez skarżącego działalności gospodarczej, jak wynika z przepisu art. 1a ust.1 pkt 3) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie ma żadnego znaczenia. Rozstrzygającym jest stan posiadania rozumiany jako możliwość prowadzenia działalności teraz lub w przyszłości. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. wyrok WSA w Gdańsku z 24.01.2008 r. I SA/Gd 845/07, wyrok WSA w Olsztynie z 27.08.2008 sygn. akt I SA/Ol 278/08 czy też wyroku WSA w Łodzi z 2 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 1166/05 (wydany w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości w zakresie podatku od nieruchomości za 2005 r.) .
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nie dostrzeżenia przez organy w okolicznościach sprawy przesłanki wyłączenia z opodatkowania stawką podwyższoną przedmiotu opodatkowania z uwagi na to, że budynek a zatem i nieruchomość gruntowa nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, stanowisko to także uznać należy za niezasadne. Bezspornym w sprawie jest, że przedmiot opodatkowania należy do dwóch przedsiębiorców, z których każdy prowadzi działalność gospodarczą, choć w inny miejscu. Jak wynika z akt sprawy pomiędzy nimi toczy się spór o zniesienie współwłasności nieruchomości objętej skargą. Fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości przy ul. [...] w B. nie jest jednak wynikiem zdarzeń niezależnych od podatnika, okoliczności zewnętrznych i fizykalnie odnoszących się do substancji przedmiotu opodatkowania, a tylko takie, jak wskazuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą stanowić o uznaniu przedmiotu opodatkowania za nienadający się do wykorzystania w działalności gospodarczej z przyczyn technicznych ( wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1354/07) Skarżący poza wykazaniem, iż budynek nie jest wyposażony w odpowiednie urządzenia do prowadzenia działalności gospodarczej (naprawa samochodów), że nie jest do niego dostarczana woda oraz odprowadzanie ścieki jak również podłączona energia elektryczna, które to okoliczności wynikają wyłącznie z braku porozumienia między współużytkownikami, nie przedstawił żadnej innej argumentacji, iż z przyczyn technicznych dotyczących samego budynku nie nadaje się on do prowadzenia w nim działalności gospodarczej, co pozwoliłoby organom podjąć działania zmierzające do potwierdzenia lub wykluczenia tego stanu rzeczy. Z faktu, iż do 2005 roku. jak twierdzi skarżący, była w obiekcie prowadzona działalność gospodarcza jednoznacznie wynika, że jest to nieruchomość posiadająca potencjalnie dostęp do wszystkich niezbędnych mediów pozwalających na prowadzenie działalności gospodarczej ukierunkowanej na obsługę serwisową pojazdów samochodowych. Za takim tylko, obiektywnym, niezależnym od podatnika rozumieniem względów technicznych, o których traktuje art. 1a ust. 1 pkt 3) in fine, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opowiada się judykatura, np. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 roku sygn. akt FSK 2319/04 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 9.06.2005 r. sygn. I SA/Po 2213/03 , które pozwalają zastosować do przedmiotu opodatkowania, nawet znajdującego się w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą stawkę podstawowa w podatku od nieruchomości. Z powyższych powodów nie można uznać za usprawiedliwione zarzuty skargi formułowane w oparciu o tą przesłankę, jako stanowiące naruszenia prawa skutkujące koniecznością uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Jeśli chodzi o zacytowaną w skardze tezę wyroku WSA w Gdańsku z 14 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 994 /07, to zgodzić się należy z organem, że nie ma ona zastosowania do stanu faktycznego objętego sporem albowiem z uzasadnienia tego wyroku wynika wprost, że chodziło w nim o piwnice mogące służącyć jako magazyn, wobec których koniecznym było przeprowadzenie oceny technicznej dopuszczającej
do zagospodarowania, po przeprowadzeniu stosownych prac m.in. osuszenia ścian i stropów. Powyższe orzeczenie wręcz potwierdza tezę mówiącą o tym , że źródło istnienia względów technicznych wyłączających przedmiot z opodatkowania musi tkwić w danej rzeczy, musi być niezależne od przedsiębiorcy. W ocenie sądu w okolicznościach sprawy nie ma żadnych wątpliwości, iż o możliwości podjęcia działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości stanowią wyłącznie czynności o charakterze organizacyjnym, zależne od dobrej woli współużytkowników. Tym samym nie występuje przypadek pozwalający na wyłączenie z przyczyn technicznych wykorzystywania w działalności gospodarczej gruntu i budynku będących przedmiotem opodatkowania, objętych decyzją ustalającą ten podatek na 2009 rok. Przechodząc do zarzutu skargi opartego na naruszeniu przepisów postępowania, ujętych jednostkami redakcyjnymi tj. art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. (skrót powszechnie stosowany dla określenia ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego – t.j. Dz.U.z 2000 r. , nr 98, poz. 1071 ze zm.) nie mających w sprawie zastosowania, ocenione przez organ odpowiednio jako przepisy art. 122, 121, 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
(Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.) wskazać należy, że organy z należytą starannością i w sposób wystarczający, czyniąc zadość zasadzie prawdy obiektywnej, zgromadziły niezbędne dowody, a następnie dokonały ich oceny w sposób prawidłowy przy zastosowaniu zasad logicznego rozumowania przy wykorzystaniu ukształtowanego orzecznictwa sądowego, dając temu wyraz w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. To, że decyzja nie jest zgodna z oczekiwaniem podatnika nie stanowi o naruszeniu przepisu art. 121 Op. wyrażającego zasadę przekonywania.
Zatem, organy podatkowe obliczyły prawidłową wysokość podatku kwalifikując całość przedmiotowej nieruchomości jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej , stosując stawki podatkowe ustalone stosowną uchwałą Rady Miejskiej w B., powołaną także w sentencji decyzji organu I jak i II instancji.
Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w wyroku.
J.Z.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło