IV SA/Wa 1552/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-27

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, wydana w sytuacji rozbieżności interpretacyjnych co do pojęcia "innego mienia", może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Edukacji nie naruszyła prawa w stopniu skutkującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych co do interpretacji art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. wykluczają możliwość uznania, że orzeczenie wydane w oparciu o jedną z dopuszczalnych wykładni tego przepisu zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Przyjęcie przez organ jednej z możliwych wykładni, nawet nieakceptowanej przez stronę, nie przesądza o kwalifikowanej wadliwości decyzji.
Stan faktyczny
Parafia [...] w P. złożyła skargę na decyzję Ministra Edukacji Narodowej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Oświaty z 1960 r. o przejściu nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Parafia zarzuciła rażące naruszenie prawa, w tym brak zapewnienia jej udziału w postępowaniu oraz brak właściwej podstawy materialnoprawnej. Minister Edukacji uznał, że przejęcie nieruchomości było prawidłowe na podstawie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z 1958 r., gdyż stanowiła ona "inne mienie", nad którym Parafia utraciła władanie przed 1954 r., a które pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Parafii [...] w P. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia - oddala skargę - IV SA/Wa 1552/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].07.2009 r. Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].06.2008 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Oświaty z dnia [...].05.1960 r., stwierdzającego na podstawie artykułów 2, 9 ust. 2, 16 ust. 1 pkt 1, 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. nr 11, poz. 37) przejście na własność Skarbu Państwa z dniem [...].03.1958 r. zabudowanej nieruchomości o pow. 2,8003 ha, położonej w P. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej nr rep. [...] (ciąg dalszy księgi nr KW [...]), stanowiącej uprzednio własność Gminy Kościelnej Parafii [...] w P.. W swym wniosku Parafia [...] w P. zarzuciła, iż kwestionowane orzeczenie wydano z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie bez zapewnienia jej udziału w postępowaniu, a nadto przy braku właściwej podstawy materialnoprawnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Edukacji Narodowej raz jeszcze rozpoznając sprawę na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie, potwierdził prawidłowość dokonanych uprzednio ustaleń, iż przejęcia tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa dokonano z dniem [...].03.1958 r., w oparciu o art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Stanowiła bowiem "inne mienie" w rozumieniu tego przepisu, nad którym Parafia utraciła władanie w okresie do dnia [...].12.1954 r. i które pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych. Utrata owego władania nastąpiła w okresie okupacji niemieckiej i skarżąca Parafia po wojnie władania tego nie odzyskała, bowiem od 1945 r. nieruchomością tą władały różne państwowe jednostki organizacyjne. Początkowo objął tę nieruchomość bez żadnej podstawy prawnej Zarząd Miejski w P., następnie oddał ją we władanie Szkoły Podstawowej nr [...] i Liceum Ogólnokształcącego w P., który to stan miał miejsce w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Minister zaznaczył także, iż brak jest dowodów na to, że władanie tą nieruchomością przez państwowe jednostki organizacyjne opierało się na tytule prawnym wynikającym z innych ustaw, w szczególności na przepisach ustawy z dnia 6.05.1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuconych (Dz. U. nr 17, poz. 97 ze zm.), czy też dekretu z dnia 8.03.1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. nr 13, poz. 87 ze zm.). Brak jest dokumentów w postaci protokół objęcia, czy przekazania mienia przez urząd likwidacyjny w zarząd określonej jednostce organizacyjnej, które mogłyby jednoznacznie przesądzić, że władztwo nad przemiotową nieruchomością sprawowane było na podstawie tych właśnie przepisów. Na podstawie zachowanej korespondencji dotyczącej zwrotu tej nieruchomości, mimo iż prowadzonej również z urzędami likwidacyjnymi, należy w ocenie Ministra uznać, że mienie to nie zostało objęte we władanie przez urzędy likwidacyjne i przekazane w trybie art. 12 dekretu z dnia 8.03.1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Jako dowód na trafność swego stanowiska Minister powołał się m. in. na pismo z dnia [...].12.1955 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Wydziału Finansowego, skierowane do Administratora Parafii [...] w P., w którym poinformowano adresata, odpowiadając na jego wniosek o zwrot nieruchomości, że majątek prawnie uznanych Kościołów nie jest majątkiem opuszczonym w rozumieniu dekretu z dnia 8.03.1946 r. Z zachowanych dokumentów nie wynika także, by w 1951 r. doszło do wywłaszczenia tej nieruchomości. Zdaniem Ministra innym przepisem, który znajdowałby zastosowanie, nie mógł być także art. 2 ustawy z dnia 4.07.1947 r. w sprawie zmiany dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25.11.1936 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 52, poz. 272 ze zm.). Nie mógł on dotyczyć mienia Parafii [...] w P.. Przepis ten odnosił się bowiem "do majątku ruchomego i nieruchomego parafii (gmin, zborów) luterskich i augsburskich, które należały do Kościołów Ewangelicko-Unijnych oraz Kościoła Staroluterskiego i Ewangelickiego Kościoła wyznań augsburskiego i helweckiego, a ponadto do Braci Morawskich (Hernhuci). Nie obejmował więc mienia parafii [...]. Opisując stan aktualny przejętej nieruchomości Minister podkreślił, iż po przejęciu nieruchomość ta uległa podziałom i obecnie działka pod szkołą podstawową stanowi własność Gminy Miasta P., a własność pozostałych działek z mocy prawa nabył Powiat P.. Nadmienił także, iż nikt nie występował do władz szkolnych o wydanie nieruchomości. Nie doszło również, jak już wywiódł, do objęcia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] przez urzędy likwidacyjne i przekazania jej szkołom w trybie przewidzianym w dekrecie z dnia 8.03.1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Władanie szkół tym mieniem nie wynikało również z przepisów dekretu z dnia 16.12.1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, czy ustawy z dnia 4.07.1947 r. o planowej gospodarce energetycznej, ani też z innych przepisów szczególnych. Odnosząc się do zarzutów Parafii co do błędnego zinterpretowania przez organ art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym Minister podtrzymał swe stanowisko, iż pod pojęciem "innego mienia" należy rozumieć każde mienie, w tym też nieruchomości, jeżeli spełnione zostały dwie przesłanki, tj. władanie tym mieniem osoby uprawnione utraciły w okresie do [...].12.1954 r. oraz w dniu [...].03.1958 r. mienie to pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych bez tytułu prawnego. Za taką interpretacją tego przepisu przemawia, w ocenie Ministra, nie tylko wykładnia literalna ale i celowościowa. Artykuł 18 tej ustawy zakładał co do zasady, że mienie to miało podlegać zwrotowi, jednakże nie odnosiło się to do tych nieruchomości lub ich części, które niezbędne były dla zaspokojenia społecznych potrzeb socjalnych lub kulturalnych. Minister wskazał też na rozbieżności w orzecznictwie Sadów Administracyjnych, co do interpretacji art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Zaznaczył przy tym, iż nie podziela stanowiska znajdującego oparcie w części tego orzecznictwa, na które powołuje się Parafia [...] w P.. W ocenie Ministra zastosowanie winien znaleźć art. 16 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, z którego wynika, że właściwym ministrem w stosunku do mienia z jej art. 17 pkt 2 lit. b znajdującego się we władaniu jednostek państwowych był minister, któremu podlegała dana jednostka lub który sprawował nad nią zwierzchni nadzór. Z tego względu, mając na uwadze fakt, iż w dacie wydania przedmiotowego orzeczenia przez Ministra Oświaty nieruchomość ta znajdowała się we władaniu Szkoły Podstawowej nr [...] oraz Liceum Ogólnokształcącego w P., w ocenie Ministra nietrafny był również zarzut wydania orzeczenia z dnia [...].05.1960 r. z naruszeniem przepisów o właściwości. We wniesionej skardze Parafia [...]. w P. sformułowała zarzuty naruszenia prawa materialnego: * w postaci art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten stanowił samodzielną podstawę do przejmowania mienia prywatnego przez Państwo. Przepis ten winien być interpretowany łącznie z art. 18 tej ustawy, by zapobiec zbyt szerokiemu jego stosowaniu, sprzecznemu z wykładnią systemową, celowościową oraz językową; * w postaci art. 16 ust. 1 cyt. ustawy, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten upoważniał Ministra Edukacji do wydania kwestionowanego orzeczenia, podczas gdy upoważnienie takie przysługiwało jedynie ministrom resortów gospodarczych. Zarzut ten Skarżąca sformułowała mając świadomość upływu okresu 10 letniego, który nie pozwala na stwierdzenie nieważności orzeczenia o przejęciu z tej przyczyny. Nadto Skarżąca sformułowała zarzuty naruszenia prawa procesowego: * art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, poprzez jego niezastosowanie, mimo wydania orzeczenia z dnia 16.05.1960 r. z rażącym naruszeniem prawa; * art. 6, 7 i 8 Kpa, a więc naruszenie zasady praworządności i zaufania do organów administracji państwowej, poprzez wydanie decyzji sankcjonującej przedmiotowe orzeczenie, wydane z rażącym naruszeniem prawa. Rozwijając swe zarzuty Skarżąca, podobnie jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zauważyła, iż istotnie w orzecznictwie istnieją rozbieżności odnośnie interpretacji art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym w zakresie rozumienia pojęcia "innego mienia". Błąd w rozumowaniu Sądów, w jej ocenie, wynika z interpretowania art. 17 pkt 2 lit. b ustawy w oderwaniu od całego tekstu ustawy, a w szczególności jej art. 18. W dalszym ciągu, zdaniem Parafii, przejęcie "innego mienia" mogło nastąpić jedynie w razie spełnienia przesłanki wymienionej w art. 18 zd. drugie cyt. ustawy, a więc gdy mienie to zostało trwale włączone do czynnych przedsiębiorstw lub jest niezbędne dla zaspokojenia społecznych potrzeb socjalnych lub kulturalnych. W takiej sytuacji przejęcie "innego mienia" na własność Państwa następowało za odszkodowaniem (art. 19 cyt. ustawy). Zdaniem Skarżącej art. 17 pkt 2 lit. b znajduje zastosowanie do "innego mienia" przejętego bez tytułu prawnego w ramach nacjonalizacji przemysłu, tj. maszyn, urządzeń, innych ruchomości lub nieruchomości przejętych przy okazji nacjonalizacji i związanych w jakiś sposób z nacjonalizowanym przedsiębiorstwem, a często należącego do innej osoby niż właściciel przedsiębiorstwa. Gdyby zaś władze uznały, że przedmiotowa nieruchomość potrzebna jest na cele szkolne, mogłyby ją przejąć nie w tym trybie jako niezbędną dla zaspokojenia społecznych potrzeb socjalnych lub kulturalnych, a w drodze wywłaszczenia. Niesporne jest także, iż przedmiotowa nieruchomość nie była wykorzystana na cele gospodarki przemysłowej i nie wchodziła w skład żadnego przedsiębiorstwa. W konkluzji Skarżąca Parafia zgodziła się z argumentacją Ministra Edukacji w jednej kwestii, iż w innych przepisach szczególnych nie istniał jakikolwiek tytuł prawny odnośnie przedmiotowej nieruchomości, uprawniający państwowe jednostki organizacyjne do władania nią. Przyznała, że brak jest też wystarczających dowodów na to, iż nieruchomość ta przejęta została uprzednio z mocy prawa, czy w wyniku rozstrzygnięć administracyjnych na podstawie innych przepisów szczególnych. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Tytułem uzupełnienia swego stanowiska, w odniesieniu do zarzutów skargi zaznaczył jedynie, że istotnie zgodnie z zasadą wyrażona w art. 18 cyt. ustawy mienie, o którym mowa w jej art. 17 pkt 2 lit. b podlegało zwrotowi na rzecz właściciela. Jednakże zwrot następował w trybie określonym w art. 5 ust. 1 oraz art. 7 tej ustawy, a więc na podstawie decyzji właściwego ministra, wydanej na wniosek właściciela, zgłoszony prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej , w zawitym terminie do dnia [...].12.1958 r. Z akt sprawy nie wynika, by Parafia [...] w P. z takim wnioskiem wystąpiła. Nie było zatem podstaw do zwrotu przedmiotowej nieruchomości właścicielowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy skład orzekający doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Edukacji nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Przepis art. 156 § 1 K.p.a. nakłada zatem na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Zachodzić musi więc wyjątkowo ciężkie naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne oraz skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. m. in. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004 r. sygn. akt OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn. akt V SA 535/94, wyrok NSA IV SA 905/2002 z dnia 27.10.2003 r., wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. Wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r.). Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. W sytuacji, gdy ocena naruszenia prawa opiera się na wykładni przepisów prawa, nie można uznać, iż kontrolowane orzeczenie narusza prawo w stopniu "rażącym". Nie można wówczas przyjąć bowiem, iż doszło do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Należy więc oddzielić przypadki naruszenia prawa spowodowane wykładnią przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniem od rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 2.02.2006r., sygn. akt II OSK 489/05, publ. Lex 196694; wyrok WSA z 4.04.2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1174/05, publ. LEX nr 205032; wyrok WSA z 30.01.2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1239/05, publ. Lex 206497). Stanowisko to należy uznać za ugruntowane w orzecznictwie Sądów Administracyjnych. Przenosząc przytoczone rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że artykuł 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, w zakresie w jakim normuje przejęcie na rzecz Skarbu Państwa "innego mienia" jest rozbieżnie interpretowany. Wykładnia literalna tego przepisu potwierdza zasadność interpretacji przyjętej przez Ministra. Dopiero wyłożenie tego przepisu, a w szczególności zawartego w nim pojęcia "inne mienie" przy użyciu wykładni systemowej oraz celowościowej, a więc skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych mogłoby doprowadzić do wyłożenia go w sposób podnoszony przez pełnomocnika Skarżącej. Wykładnia literalna na to nie wskazuje, a zatem istnieją przesłanki do szerokiego interpretowania pojęcia "innego mienia" zawartego tym przepisie. Stanowisko zajęte przez Ministra było więc uprawnione. Rozbieżność w orzecznictwie, której istnienie podkreśla również pełnomocnik skarżącej, wyklucza możliwość dowodzenia, iż orzeczenie Ministra Oświaty z dnia [...].05.1960 r., stwierdzające na podstawie artykułów 2, 9 ust. 2, 16 ust. 1 pkt 1, 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. nr 11, poz. 37) przejście na własność Skarbu Państwa z dniem [...].03.1958 r. zabudowanej nieruchomości o pow. 2,8003 ha, położonej w P. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej nr rep. [...] (ciąg dalszy księgi nr KW [...]), stanowiącej uprzednio własność Gminy Kościelnej Parafii [...] w P., w którym zastosowano jedną z wykładni tego przepisu, spośród przyjętych w orzecznictwie Sądów Administracyjnych i Sądu Najwyższego - zostało z tego względu wydane z rażącym naruszeniem prawa (por. m. in. wyrok NSA z dnia 22.01.2009 r., sygn. akt II OSK 57/08). Wątpliwości co do rozumienia tego przepisu zarysowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przemawiają za tym, iż jego interpretacja nie jest oczywista i jednolita. W tej sytuacji przyjęcie przez organ jednej z możliwych i dopuszczalnych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni artykułu 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, nie akceptowanego przez stronę Skarżącą, nie przesądza o jego kwalifikowanej wadliwości. Nie pozwala na uznanie, iż kwestionowane orzeczenie wydano, z tej przyczyny, z rażącym naruszeniem prawa. Nie może więc prowadzić do stwierdzenia nieważności kontrolowanego w tym trybie nadzwyczajnym orzeczenia Ministra Oświaty z dnia [...].05.1960 r. Zwłaszcza wobec faktu, iż z treści tego przepisu nie wynika konieczność wąskiego rozumienia użytego tam pojęcia "inne mienie". W tym stanie rzeczy, należy uznać, że Minister trafnie uznał, że poczynione ustalenia nie dawały podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Oświaty z dnia [...].05.1960 r., stwierdzającego na podstawie ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. nr 11, poz. 37) przejście na własność Skarbu Państwa z dniem [...].03.1958 r. zabudowanej nieruchomości o pow. 2,8003 ha, położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej uprzednio własność Gminy Kościelnej Parafii [...] w P.. Minister Edukacji kontrolując to orzeczenie w związku z żądaniem stwierdzenia jego nieważności nie naruszył prawa przyjmując, zgodnie z brzmieniem tego przepisu, iż art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym mógł odnosić się do każdego mienia. Miał podstawy więc do przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła "inne mienie" w rozumieniu tego przepisu, nad którym Parafia utraciła władanie w okresie do dnia [...].12.1954 r. (nie odzyskała go po zakończeniu wojny) i które to mienie pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych ( szkoły podstawowej i liceum). Stanowisko takie jest zbieżne z prezentowanym przez NSA m. in. w sprawach o sygn. akt I OSK 1304/05, I OSK 119/06, a także przez WSA w sprawach o sygn. akt IV SA/Wa 1263/07 oraz IV SA/Wa 911/07), jak wskazał Minister. Podobnie nie jest trafny podniesiony w skardze zarzut niewłaściwości Ministra Oświaty do wydania tego orzeczenia. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowanie w takiej sytuacji winien znajdować art. 16 ust. 1 cyt. ustawy, stosowany odpowiednio do przejęcia "innego mienia" w rozumieniu art. 17 pkt 2 lit. b tej ustawy. Właściwym ministrem w stosunku do mienia z jej art. 17 pkt 2 lit. b znajdującego się we władaniu jednostek państwowych był bowiem minister, któremu podlegała dana jednostka lub który sprawował nad nią zwierzchni nadzór. Zważywszy więc, iż w dniu wejścia w życie tej ustawy, a także w dacie wydania przedmiotowego orzeczenia przez Ministra Oświaty nieruchomość ta znajdowała się we władaniu Szkoły Podstawowej nr [...] oraz Liceum Ogólnokształcącego w P., nietrafny jest również podniesiony zarzut wydania orzeczenia z dnia [...].05.1960 r. z naruszeniem przepisów o właściwości. W ocenie Sądu skrupulatnie dokonano także oceny, w zakresie ustalenia, czy władanie tą nieruchomością przez państwowe jednostki organizacyjne nie opierało się na tytule prawnym wynikającym z innych ustaw. Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obszernie wywiódł, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala przyjąć w sposób jednoznaczny, że uprzednio nieruchomość ta została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 6.05.1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuconych (Dz. U. nr 17, poz. 97 ze zm.), czy też dekretu z dnia 8.03.1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. nr 13, poz. 87 ze zm.). Z tym stanowiskiem precyzyjnie uzasadnionym należy się zgodzić. Podzielił je także pełnomocnik Parafii we wniesionej skardze. Sprawa jest oczywista także, jeśli chodzi o skutki, które z mocy prawa mógł wywołać art. 2 ustawy z dnia 4.07.1947 r. w sprawie zmiany dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25.11.1936 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 52, poz. 272 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że nie mógł on dotyczyć mienia Parafii [...] w P.. Przepis ten odnosił się bowiem "do majątku ruchomego i nieruchomego parafii (gmin, zborów) luterskich i augsburskich, które należały do Kościołów Ewangelicko-Unijnych oraz Kościoła Staroluterskiego i Ewangelickiego Kościoła wyznań augsburskiego i helweckiego, a ponadto do Braci Morawskich (Hernhuci)". Wspomniany artykuł 2 ust. 1 odnosił się do majątku ruchomego i nieruchomego parafii (gmin, zborów), wymienionych w zdaniu drugim ust. 1 art. 3 dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25.11.1936 r. o stosunku Państwa do Kościoła [...] w Rzeczypospolitej Polskiej, a więc nie obejmował wymienionych w zdaniu pierwszym art. 3 ust. 1 parafii (filiałów) [...]. Należy zatem stwierdzić, iż również poczynione ustalenia odnośnie tego, czy władanie tą nieruchomością przez państwowe jednostki organizacyjne nie opierało się na tytule prawnym wynikającym z innych ustaw Minister przeprowadził rzetelnie, wyciągając trafne wnioski z obfitego, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Na marginesie należy także podzielić stanowisko Ministra, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 18 cyt. ustawy mienie, o którym mowa w jej art. 17 pkt 2 lit. b podlegało zwrotowi na rzecz właściciela. Zwrot jednakże następował jedynie w trybie określonym w art. 5 ust. 1 oraz art. 7 tej ustawy, a więc na podstawie decyzji właściwego ministra, wydanej na wniosek właściciela, zgłoszony prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej , w zawitym terminie do dnia [...].12.1958 r. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by Parafia E. [...] w P. z takim wnioskiem wystąpiła. Minister trafnie przyjął więc, co można stwierdzić na podstawie dokumentów zgromadzonych w tej sprawie, że i z tego względu nie było podstaw do zwrotu przedmiotowej nieruchomości właścicielowi. 10 Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło