I OSK 1037/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-23

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Janina Antosiewicz, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, która samotnie zamieszkuje lokal mieszkalny i korzysta z pomocy opiekunki, przysługuje powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m² na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeśli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, a orzeczenie o tym wymogu zostało wydane przez lekarza, a nie powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który przewiduje powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m², ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, a wymóg ten został orzeczony przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Samotne zamieszkiwanie lokalu przez osobę niepełnosprawną, nawet jeśli korzysta ona z pomocy opiekunki, nie jest równoznaczne ze wspólnym zamieszkiwaniem z tą opiekunką w rozumieniu tego przepisu, a zaświadczenie lekarskie o konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie zastępuje orzeczenia powiatowego zespołu.
Stan faktyczny
D. M. wnioskowała o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując na swoją niepełnosprawność (I grupa inwalidzka, całkowita niezdolność do pracy) i konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co wymagało obecności opiekunki. Organy administracji przyznały dodatek w niższej kwocie, uznając, że nie spełnia ona warunków do powiększenia normatywnej powierzchni lokalu o 15 m² zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. D. M. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie art. 5 ust. 3 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA del. Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 503/09 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną. U Z S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2009 r. (znak [...]) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddalił skargę i przyznał wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika urzędu. W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. D. M. wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ze złożonego przez nią oświadczenia wynikało, iż zajmuje samodzielnie własnościowe mieszkanie o powierzchni 44,47 m2, położone w Łodzi przy ul. [...]. Średni miesięczny dochód skarżącej, osiągany z tytułu renty rodzinnej kształtuje się na poziomie [...] zł. Ponadto skarżąca podniosła, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu. Porusza się o kulach i jak wynika z zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu [...] maja 2009 r. przez NZOZ [...] w Łodzi wymaga oddzielnego pomieszczenia mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Prezydent Miasta Łodzi przyznał D. M. wnioskowane świadczenie w kwocie 148,67 zł. na okres od 1 czerwca 2009 r. do 30 listopada 2009 r. W odwołaniu od powyższej decyzji D. M. podniosła, iż orzeczono w stosunku do niej stopień inwalidztwa I grupy. Wymaga stałej opieki oraz "pokoju, w którym spałaby jej opiekunka". W związku z powyższym wniosła o "przychylne załatwienie sprawy tak aby nie musiała odwoływać się dalej". Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych Kolegium wskazało, iż normatywna powierzchnia uprawniająca do uzyskania wnioskowanego świadczenia nie może przekraczać 35 m2 w przeliczeniu na jedną osobę. Powierzchnię tę, zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy, powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123 poz. 776 ze zm.). Natomiast przepis art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, iż dodatek ten przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. Kolegium stwierdziło, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Zarówno wysokość, jak i okres na który przyznano wnioskowane świadczenie ustalone zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu niepowiększenia powierzchni normatywnej, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy Kolegium podniosło, iż wnioskodawczyni nie spełnia żadnego z warunków wymienionych w powołanym przepisie. Zajmuje bowiem samodzielnie lokal mieszkalny, a opiekunka, z pomocy której korzysta nie jest członkiem jej gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. M. podniosła zarzut zastosowania przez organy administracji nieobowiązujących przepisów. Ponadto powtórzyła okoliczności przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż jako osoba niepełnosprawna wymaga stałej obecności opiekunki, która w ocenie skarżącej nie ma gdzie spać. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 23 lutego 2010 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej wskazał na błędne zastosowanie przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ponadto podniósł zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., poprzez niezapoznanie skarżącej ze zgromadzonym materiałem dowodowym i uniemożliwienie jej jego uzupełnienia. Obecna na rozprawie skarżąca oświadczyła, iż opiekunka nie jest zameldowana u niej na stałe. Często u niej nocuje, w szczególności w okresie zimowym. Zajmowane przez skarżącą mieszkanie składa się z dwóch pokoi z kuchnią. Oświadczyła, iż jej intencją jest przyznanie dodatkowych 10 m² powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 roku oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, wskazując na przepisy art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4, art. 5 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wskazał, że warunkiem otrzymania dodatku mieszkaniowego jest łączne spełnienie następujących warunków: 1) zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego; 2) osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego; 3) tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jak w związku z tym wskazał Sąd I instancji, w niniejszej sprawie sporna pozostaje kwestia nieuwzględnienia przez organy administracji uprawnienia określonego w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie skarżącej fakt, iż jest osobą niepełnosprawną, legitymującą się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą narządu ruchu, uprawnia ją do powiększenia przysługującej jej powierzchni normatywnej o 15 m². Sąd meriti wskazał, że art. 5 ust. 3 ustawy dopuszcza powiększenie normatywnej powierzchni o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkania w oddzielnym pokoju orzekają właściwe powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wskazać należy, iż powołana norma prawna powiększenie normatywnej powierzchni uzależnia od spełnienia przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia określonych warunków: 1) wnioskodawca musi poruszać się na wózku lub jego niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, 2) wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju musi być potwierdzony przez właściwy , wskazany w ustawie powiatowy zespół do orzekania o niepełnosprawności. W ocenie Sądu skarżąca nie spełnia powyższych warunków. D. M. jest wprawdzie osobą niepełnosprawną, poruszającą się o kulach, jednakże nie przedstawiła zaświadczenia właściwego organu o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Przedłożone do akt zaświadczenie wystawione przez NZOZ [...] w Łodzi w dniu [...] maja 2009 r. o konieczności zajmowania oddzielnego pokoju nie stanowi zaświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy. Ponadto skarżąca zajmuje samodzielnie dwupokojowe mieszkanie o powierzchni 44,47 m², a zatem ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. W tym zakresie Sąd I instancji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2006 r. , sygn. akt I OSK 565/06 ( LEX nr 290657), w którym NSA stwierdził, iż przepis art. 5 ust. 3 zezwala na powiększenie powierzchni normatywnej jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba poruszająca się na wózku, lub osoba której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Sąd stwierdził, iż podstawą powiększenia powierzchni mieszkalnej , nie jest sam fakt niepełnosprawności osoby zamieszkałej w danym lokalu. Sąd wskazał również, iż w przypadku gdy osoba niepełnosprawna samotnie zajmuje lokal mieszkalny, ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Dlatego też w takiej sytuacji przepis art. 5 ust. 3 nie znajdzie zastosowania. Za błędny Sąd uznał również zarzut skarżącej dotyczący zastosowania przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, których konstytucyjność zakwestionował Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. , sygn. akt P 4/05. Jak wskazał Sąd I instancji, powołane orzeczenie weszło w życie od dnia 18 maja 2006 r., natomiast decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego skarżącej wydana została przez organ I instancji w dniu [...] maja 2009 r. z uwzględnieniem treści powołanego orzeczenia. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącą okoliczności dotyczących "miejsca dla opiekunki" Sąd stwierdził, iż nie mają one wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie różnicują bowiem wysokości przyznawanych świadczeń w zależności od tego czy wnioskodawca jest zmuszony do korzystania z opieki osób trzecich. Stąd nie jest możliwe przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego uwzględnienie opiekunki, z której pomocy korzysta wnioskodawca, nawet jeżeli osoba ta sprawuje opiekę przez całą dobę. Krąg podmiotów branych pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosków określa przepis art. 4 ustawy. Osoba opiekuna do podmiotów tych się nie zalicza. Sąd zgodził się natomiast należy z zarzutem pełnomocnika skarżącej, iż organy administracji publicznej w toku niniejszego postępowania nie umożliwiły skarżącej zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do jego treści. Tym samym naruszyły przepis art. 10 Kpa. Jednak w ocenie Sądu I instancji naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną złożyła D. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wskazując na powyższe pełnomocnik D. M. wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zarzucił, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż skarżąca nie spełnia wszystkich wymogów stawianych przez ustawę do przyznania jej dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości. Jak wskazał pełnomocnik skarżącej kasacyjnie, D. M. wymaga stałej opieki i pomocy osób trzecich, w szczególności poprzez stałe przebywanie w jej mieszkaniu opiekunki. Z tych też powodów nie sposób przyjąć, że skarżąca ma do dyspozycji cale mieszkanie, skoro jeden z pokoi zajmuje opiekunka przebywająca często u skarżącej całą dobę, Naczelny Sąd Administracyjny zważył ,co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej p.p.s.a.] Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, iż skarga kasacyjna nie zarzuca Sądowi I instancji naruszenia przepisów postępowania i nie kwestionuje przyjętego przez ten Sąd stanu faktycznego sprawy. W takiej sytuacji, zgodnie z zasadą związania granicami skargi kasacyjnej, wyrażoną w art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest oprzeć się w swoich rozważaniach na ustaleniach dokonanych przez Sąd I instancji. W skardze podniesiony został zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że skarżąca nie spełnia wszystkich wymogów tego przepisu. Oceniając powyższy zarzut należało zatem zbadać, czy w niekwestionowanym stanie faktycznym Sąd I instancji zasadnie uznał, że odmowa zastosowania tego przepisu wobec skarżącej była prawidłowa. Wymaga to dokonania wykładni norm zawartych w tym przepisie. Przepis art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, oz. 734 z późn. zm.) stanowi, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2 , jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). Wykładni art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie sygn. akt I OSK 321/10, a stanowisko wyrażone w tym orzeczeniu zostało także powtórzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2010 r. sygn. I OSK 10/10 i w wyroku z 5 października 2010 r. sygn. I OSK 804/10 (niepublikowane). Poglądy wyrażone w uzasadnieniach tych orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela i akceptuje. Przechodząc do analizy art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zauważyć trzeba najpierw, że norma materialna zawarta jest w zdaniu pierwszym tego przepisu. Pierwsza hipoteza tej normy przewiduje zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, zaś druga zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dyspozycja odnosząca się do obu przesłanek, polega na powiększeniu normatywnej powierzchni o 15 m2. Dalsze rozważania nie będą dotyczyć osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, gdyż co do tej kategorii osób nie ma wątpliwości, iż w każdym przypadku, kiedy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku inwalidzkim powierzchnia normatywna ulega zwiększeniu, a ponadto skarżąca w rozpatrywanej sprawie niewątpliwie do tej kategorii osób nie należy. Szczegółowych rozważań wymaga natomiast druga hipoteza tj. zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W tym miejscu należało zwrócić uwagę na przepis zdanie drugie art. 5 ust. 3 ustawy, według którego o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), dodany ustawą z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W związku z powyższym przede wszystkim stwierdzić należy, iż przepis ten wbrew ocenie zawartej w uzasadnieniu Sądu I instancji , nie wprowadził żadnych zmian do normy materialnej określającej wymogi powiększenia normatywnej powierzchni. Jest to przepis o charakterze procesowym i kompetencyjnym, rozstrzygający, iż okoliczność faktyczną, w postaci wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, organ prowadzący postępowanie o przyznanie dodatku mieszkaniowego może ustalić jedynie na podstawie orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Ustalenie tej okoliczności nie skutkuje zaistnieniem materialnej przesłanki w postaci zamieszkiwania w lokalu osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma sformułowanie "oddzielny pokój". Ma ono sens tylko wówczas, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. Zatem w razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne ( patrz wyrok NSA z 15 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 565/06 – niepublikowany). Należy też wyraźnie zaznaczyć, że rozstrzygnięcie przedstawionej kwestii nie może być przypisane powiatowemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności. Do jego kompetencji należą okoliczności odnoszące się do niepełnosprawności ( stan zdrowia i jego wpływ na możliwość samodzielnego funkcjonowania osoby). Poza zakresem kompetencji zespołu pozostaje to, jaki lokal mieszkalny osoba zajmuje i czy jest to zamieszkiwanie samodzielne czy wraz z innymi osobami. Nie można twierdzić, że dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju skutkuje automatycznie powiększeniem normatywnej powierzchni. Przepis materialny stosuje organ administracyjny rozpatrujący wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a nie powiatowy zespół, który ma tylko kompetencję do wydania orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma też wątpliwości co do zgodności, tak rozumianego przepisu art. 5 ust. 3 ustawy z Konstytucją RP. Ze sformułowanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów w obrębie jednakowej kategorii. Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną ( relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących jak i faworyzujących. Norma zawarta w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie uchybia tak skonstruowanemu wymogowi konstytucyjnemu. Pamiętać trzeba, że powierzchnia normatywna dla wszystkich ubiegających się o dodatek mieszkaniowy została określona w art. 5 ust. 1 pkt 1-6 ustawy. Przywilej przyznany w art. 5 ust. 3 ustawy nie narusza zasady równego traktowania. Przepis przyznaje ten przywilej tylko dwóm kategoriom osób niepełnosprawnych : poruszającym się na wózku oraz tym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie z innymi osobami. Jest to uzasadnione posiadaniem przez te dwie kategorie osób niepełnosprawnych istotnej cechy wspólnej – dodatkowa powierzchnia umożliwia im korzystanie z mieszkania w takim stopniu jak innym osobom korzystanie z mieszkania bez zwiększonej powierzchni. Osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i mieszka w lokalu sama jest w takiej samej sytuacji – z uwagi na kryterium korzystania z oddzielnego pokoju – jak osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga oddzielnego pokoju , a która dzieli mieszkanie z innymi osobami i korzysta z oddzielnego pokoju. Przepis ten wyrównuje ponadto sytuację tych osób, które zamieszkują z osobą niepełnosprawną, a które faktycznie mają zmniejszoną powierzchnię lokalu z uwagi na konieczność wydzielenia osobnego pokoju dla osoby niepełnosprawnej. Reasumując, ponieważ skarżąca zamieszkuje w lokalu sama, gdyż stałe korzystanie z pomocy opiekunki, która nawet niekiedy pozostaje w mieszkaniu na noc, nie jest równoznaczne ze wspólnym zamieszkiwaniem z tą opiekunką, nie było podstaw do zastosowania wobec skarżącej art. 5 ust. 3 ustawy i powiększenia normatywnej powierzchni, od której zależy wysokość dodatku mieszkaniowego o 15 m². W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia hipotezy art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, była prawidłowa, a zatem skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. należało oddalić Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209-210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa ( art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło