I OSK 571/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-12
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Anna Lech, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, dokonując zmiany stanowiska służbowego policjanta w związku z nowelizacją przepisów wykonawczych, jest zobowiązany do zastosowania art. 38 ustawy o Policji (dotyczącego przeniesienia na niższe stanowisko) i wykazania równorzędności nowego stanowiska, nawet jeśli zmiana wynika z wejścia w życie nowego rozporządzenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji. Kluczowe było naruszenie przez organy art. 153 PPSA, ponieważ nie zastosowały się one do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim prawomocnym wyroku WSA. Organ administracji był zobowiązany do wykazania, że nowe stanowisko służbowe jest równorzędne z dotychczas zajmowanym, co nie zostało uczynione, a sama zmiana wynikająca z nowelizacji rozporządzenia nie zwalniała z tego obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła policjanta M. K., który został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowany na nowe stanowisko eksperta. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzje organów, wskazując na brak wykazania równorzędności nowego stanowiska i niezastosowanie art. 38 ustawy o Policji. Organy administracji, rozpoznając sprawę ponownie, podjęły identyczne decyzje, powołując się na nowelizację rozporządzenia i argumentując, że zmiana wynikała z przepisów prawa, a nie z przeniesienia na niższe stanowisko. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA uchylającego te decyzje. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie NSA Anna Lech del. NSA Jerzy Solarski (spr.) Protokolant Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1628/09 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na stanowisko służbowe oddala skargę kasacyjną
I OSK 571/10
U Z A S A D N I E N I E
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej WSA, wyrokiem z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1628/09, po rozpoznaniu skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na stanowisko służbowe - uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji, zwanego dalej KGP, z dnia [...] czerwca 2009 r. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu przestawiono następującą argumentację faktyczną i prawną: decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. KGP, na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 1, § 9 ust. 4 i § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 24, poz. 149), ustalił policjantowi M. K. z dniem 1 stycznia 2008 r. uposażenie w 9 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 1,95 kwoty bazowej wynoszącej 1.493,42 zł, z uposażeniem zasadniczym w wysokości 2.910 zł i dodatkiem służbowym w kwocie 1.075 zł miesięcznie oraz dodatkiem specjalnym w wysokości 30% kwoty bazowej. Policjantowi zachowano prawo do mnożnika 1,98 kwoty bazowej do czasu uzyskania mnożnika kwoty bazowej wyższego od zachowanego. Tym samym rozkazem personalnym Komendant zwolnił M. K. z dotychczas zajmowanego stanowiska z dniem [...] lutego 2008 r. a z dniem [...] lutego 2008 r. mianował go na stanowisko eksperta Sekcji Operacyjno-Rozpoznawczej Wydziału w Warszawie Zarządu I. W wyniku wniesionego przez M. K. odwołania, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy.
Na skutek skargi M. K., WSA wyrokiem z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1557/08 uchylił zaskarżoną decyzję wraz z decyzją ją poprzedzającą stwierdzając, że przy zmianie tabeli zaszeregowania stanowisk mogą wystąpić zmiany w zakresie poszczególnych stanowisk, grup uposażenia, a ustawa o Policji nie normuje kwestii z tym związanych. Jednakże organ nie może powołując się na unormowania rozporządzenia zwalniać policjanta z zajmowanego stanowiska i mianować na inne stanowisko służbowe. Rozporządzenie nie daje organowi takiej możliwości gdyż normuje tylko kwestie związane z nazwą stanowiska, grupą zaszeregowania itd. Natomiast w pozostałym zakresie zastosowanie mają przepisy ustawy, które przewidują przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe czy też na stanowisko równorzędne. Sąd wskazał, że nie powołano w zaskarżonej decyzji art. 38 ustawy pragmatycznej, przewidującego obligatoryjne i fakultatywne możliwości przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Zatem, a contrario, skarżący przeniesiony został na stanowisko równorzędne. W związku z tym organ miał obowiązek wykazać, że stanowisko to było w istocie równorzędne lecz tego nie uczynił wskazując w decyzji, że policjant przeniesiony został na stanowisko nowe, a takiej sytuacji ustawa nie przewiduje. Inną sytuacją jest utworzenie przepisami rozporządzenia nowego stanowiska, a zupełnie czym innym zwolnienie policjanta ze stanowiska i mianowanie go na inne stanowisko. Dodatkowo z zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego organ uznał za równorzędne stanowiska zajmowane przez skarżącego poprzednio i aktualnie. W poprzednio obowiązującej tabeli zaszeregowania w Komendzie Głównej Policji istniało zarówno stanowisko eksperta, jak i stanowisko eksperta Biura Spraw Wewnętrznych i stanowiska te nie były wówczas równorzędne. Podkreślono, że KGP ma prawo do kształtowania poszczególnych jednostek organizacyjnych Policji, w oparciu o art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, określanie konkretnych zadań Policji oraz ich realizacji przy pomocy odpowiednio wykwalifikowanych funkcjonariuszy. Może więc przenieść skarżącego na inne równorzędne lub niższe stanowisko pod warunkiem, że wykaże, iż zaistniały rzeczywiste potrzeby organizacyjne w tym zakresie, wynikające z przyjętego modelu funkcjonowania Policji oraz, że nowe stanowisko jest istotnie równorzędne. Komendant ma uprawnienie do swobodnego kształtowania struktury Komendy oraz doboru odpowiednich funkcjonariuszy co nie oznacza prawa do dowolności i arbitralności podejmowanych rozstrzygnięć. W wytycznych wskazano na konieczność zastosowania powyższych zasad przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Rozpoznając ponownie sprawę, KGP rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2009 r., powołując te same co poprzednio przepisy, ponownie ustalił M. K. z dniem 1 stycznia 2008r. uposażenie w sposób identyczny, jak w uchylonym rozkazie. Na skutek odwołania M. K. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i powołał wyrok WSA wydany w podobnej sprawie, gdzie skargę oddalono. Organ wskazał, że na podstawie art. 104 ust. 6 ustawy pragmatycznej ustawodawca przyznał Ministrowi Spraw Wewnętrznych prawo kształtowania zasad uposażenia policjantów i zaszeregowania stanowisk służbowych do poszczególnych grup, uwzględniając odpowiadające im policyjne stopnie etatowe. Na podstawie tej delegacji Minister wydał rozporządzenie z dnia [...] grudnia 2001 r. i w oparciu o tę samą delegację ustawową, rozporządzeniem z dnia 8 lutego 2008 r., dokonał zmiany tego rozporządzenia wprowadzając odpowiednie załączniki. Do tego aby wprowadzone rozporządzeniem z dnia 8 lutego 2008 r. zmiany mogły być zastosowane w praktyce, koniecznym było wydanie przez przełożonego danego policjanta stosownego rozkazu personalnego. Komendant Główny Policji wydając zaskarżony rozkaz personalny był wprost zobligowany do jego wydania i zastosowania nowych przepisów. Minister podkreślił, że Komendant musiał zastosować art. 32 ust. 1 ustawy, gdyż musiał zwolnić policjanta z dotychczasowego stanowiska, aby móc mianować go na stanowisko przewidziane w znowelizowanym rozporządzeniu. Komendant Główny Policji nie był kreatorem zmiany warunków służby, zmiana ta dokonała się poza nim – poprzez zmianę przepisów prawa. Organ był jedynie wykonawcą znowelizowanych przepisów rozporządzenia. Tego typu sytuacja - zmiana prawa - jest całkowicie odmienna od przesłanek zawartych w treści art. 38, który reguluje przeniesienie policjanta na niższe stanowisko, w związku z czym przepis ten nie może znaleźć zastosowania w sprawie. Dodatkowo przepis ten stosuje się w sytuacjach, gdy policjanta ze ściśle określonych w tym przepisie powodów przenosi się na niższe stanowisko, przy czym rozumienie niższego stanowiska odnosi się do danej tabeli zaszeregowania, stanowiącej punkt odniesienia dla potrzeby porównania stanowiska sprzed i po przeniesieniu.
W skardze M. K. zarzucił naruszenie art. 34 ust. 4 pkt 1, art. 38 ustawy o Policji oraz wskazał na argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku sygn. akt II SA/Wa 1557/08, dowodząc naruszenie przez organ art. 38 ustawy o Policji.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił decyzje organów obu instancji i wskazał, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazania te są wiążące zarówno gdy dotyczą zastosowania przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Zatem organ administracji jest zobowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Odmienna ocena jest prawnie niedopuszczalną polemiką z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Stanowisko takie prezentowane jest zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie. WSA podkreślił, że wyrok z dnia 10 lutego 2009r. sygn. akt II SA/Wa 1557/08 jest prawomocny, dlatego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu są wiążące w sprawie zarówno skarżącego, jak i organ, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpatrującego sprawę. Za niedopuszczalne należy więc uznać polemizowanie przez organ z prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, a powołana w zaskarżonej decyzji argumentacja oparta na innym, prezentującym odmienną oceną prawną orzeczeniu sądu administracyjnego nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Ukształtowany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego stan sprawy co do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania są dla organu bezwzględnie wiążące.
W skardze kasacyjnej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 38 ustawy o Policji poprzez błędną jego wykładnię oraz zastosowanie w sprawie, w której nie ma zastosowania,
- naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. przepisów § 1, § 2, § 3, § 5 pkt 2, § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 24, poz. 149), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu dyspozycji w nim zawartych w sprawie, w której winny mieć zastosowanie,
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że organy administracji w postępowaniu administracyjnym naruszyły przepisy postępowania, podczas gdy prawidłowa ocena zaskarżonych decyzji winna prowadzić do wniosku przeciwnego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia,
- naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż organ wydając decyzje w sprawie nie wykonał wskazań sądu co do stosowania przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, a którymi organ był związany w związku z wydaniem w sprawie prawomocnego wyroku z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1557/08.
Na tej podstawie sformułowany został wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że rozporządzeniem z dnia 8 lutego 2008r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 24, poz. 149), dokonano przeszeregowania stanowisk służbowych, związanego ze zmniejszeniem ilości grup zaszeregowania policjantów z 19 do 16, co nastąpiło poprzez połączenie dotychczasowych grup 2 z 3 oraz 4 z 5 oraz likwidację grupy 16a. Dodatkowo stanowiska występujące w Biurze Spraw Wewnętrznych, z wyjątkiem stanowiska dyrektora Biura Spraw Wewnętrznych, z dniem 1 stycznia 2008r. zostały usunięte z katalogu stanowisk służbowych, określonego w załączniku nr 2 wskazanego rozporządzenia. Zgodnie z § 5 pkt 2, policjantowi pełniącemu w dniu wejścia w życie w.w. rozporządzenia służbę na stanowisku zawierającym w nazwie określenie "Biura Spraw Wewnętrznych" przyznaje się stawkę uposażenia zasadniczego określoną dla analogicznego stanowiska w Komendzie Głównej Policji. W związku z tym rozkazem organizacyjnym nr 15/08 KGP z dnia 22 lutego 2008 r. w sprawie zmian etatowych w Komendzie Głównej Policji, w etacie Biura Spraw Wewnętrznych zmieniono nazwy stanowisk policyjnych, stopnie etatowe dla stanowisk policyjnych oraz grupy uposażenia zasadniczego, określone dla stanowisk policyjnych. W regulacji tej stanowisko specjalisty Biura Spraw Wewnętrznych zaszeregowane uprzednio w grupie 9 zostało przemianowane na analogiczne stanowisko służbowe specjalisty w Komendzie Głównej Policji, zaszeregowane w 6 grupie uposażenia zasadniczego. Z regulacji tej nie wynika, że skarżący został mianowany na niższe stanowisko służbowe od dotychczas zajmowanego, lecz na stanowisko nowe, określone w poz. 78 tabeli zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów do poszczególnych grup oraz odpowiadających im policyjnych stopni etatowych, stanowiącej załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. Zmiana stanowiska skarżącego wynikała z obowiązku organu zastosowania aktu prawnego powszechnie obowiązującego - rozporządzenia z dnia 8 lutego 2008 r. Dlatego też nieuzasadnione byłoby powołanie w podstawie prawnej art. 38 ustawy o Policji gdyż przepis ten reguluje jedynie przypadki przenoszenia przez policjanta na niższe stanowisko służbowe. W tej sytuacji Komendant musiał zastosować art. 32 ust. 1 ustawy o Policji i świadomie pominął art. 38 tej ustawy, ponieważ miał obowiązek zwolnić policjanta z dotychczasowego stanowiska, aby móc mianować go na stanowisko przewidziane w znowelizowanym rozporządzeniu. Dokonana zmiana była wynikiem nowelizacji przepisów. Podkreślił, że zmiana prawa jest całkowicie odmienna od przesłanek zawartych w art. 38, który reguluje przeniesienie policjanta na niższe stanowisko, wobec czego przepis ten nie może znaleźć zastosowania w sprawie. Przepis art. 38 ustawy o Policji można stosować jedynie wtedy gdy policjanta ze ściśle określonych w nim powodów przenosi się na niższe stanowisko, przy czym rozumienie niższego stanowiska odnosi się do danej tabeli zaszeregowania, stanowiącej punkt odniesienia dla potrzeby porównania stanowiska sprzed i po zaszeregowaniu. Art. 38 "niższe" stanowisko rozumie w odniesieniu do ram jednej, aktualnej struktury, a nie jako rezultat porównania stanowisk z dwóch innych struktur. Przepis art. 38 reguluje jedynie zasady przenoszenia policjanta na niższe stanowisko służbowe, a zatem przenoszenie w ramach jednej konkretnej regulacji określającej zaszeregowanie i uposażenie /podobnie w wyroku NSA z dnia 23.01.2003r. sygn. akt II SA 4054/01, publ. lex 142335/. NSA rozważając przepis art. 149 ust. 1 ustawy o Policji w kontekście rozwiązania Milicji Obywatelskiej uznał, że przenoszenie funkcjonariuszy MO na niższe stanowiska służbowe w Policji mogło odbywać się bez konieczności zachowania wymogów z art. 38 ust. 1 i 2 pkt 1-4 ustawy o Policji. NSA wskazał, że przepis art. 38 ust. 4 ustawy o Policji nie miał zastosowania do zaistniałej wówczas sytuacji. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że podobnie jak w powołanym wyroku tak i w rozpoznawanej sprawie nastąpiła nowelizacja przepisów wykonawczych wydanych w oparciu o delegacje ustawową - stąd też wskazany wyrok jest aktualny. Wprowadzona nowelizacja rozporządzenia pozbawiła policjantów pełniących służbę na stanowiskach w Biurze Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji prerogatyw w uposażeniu i możliwości awansu, jakie posiadali w porównaniu z pełniącymi służbę w innych komórkach organizacyjnych Komendy Głównej Policji. Jednakże poza sporem pozostaje obowiązek organu stosowania prawa. Z uwagi na to, że w sprawie nie nastąpiło obniżenie uposażenia skarżącego, pomimo zmiany stanowiska połączonej ze zmianą zaszeregowania organ uznał, że stanowisko eksperta Sekcji Operacyjno-Rozliczeniowej Wydziału w Warszawie Zarządu I Komendy jest analogiczne pod względem finansowym do poprzednio zajmowanego. Zatem nie można mówić o niewykonaniu zaleceń Sądu, a jedynie co najwyżej o odmiennej interpretacji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. K. wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej i zmierzającej de facto do wzruszenia prawomocnego wyroku sygn. akt II SA/Wa 1557/09, bo naruszenie prawa materialnego nastąpiło nie poprzez wydanie przez WSA wyroku, lecz przez organ wydający decyzję. Podkreślił, że zostało to dostrzeżone i stwierdzone w wyroku NSA sygn. akt I OSK 952/09. Wyrok ten zapadł w tożsamej sprawie i wskazano w nim, że "Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając ponownie sprawę będzie zobligowany do rozważenia czy zachodzi równorzędność stanowisk służbowych a dopiero wtedy oceni prawidłowość zaskarżonego rozkazu personalnego". Skarżący powołał też inne wyroki WSA w Warszawie, w których jego zdaniem organ wydający decyzję nie stosuje sie do prawomocnych wyroków sądów. Powołał też wyroki NSA, które dotyczą funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych KGP, wobec których naruszono art. 38 ustawy o Policji. W konkluzji stwierdził, że jedyną przesłanką skierowania przez organ skargi kasacyjnej jest odwleczenie w czasie podjęcia decyzji administracyjnej zgodnie z wyrokiem i w myśl art. 38 ustawy o Policji, zgodnie z wolą ustawodawcy.
W piśmie procesowym złożonym na rozprawie M. K. domagał się aby w uzasadnieniu wyroku znalazły się sformułowania wskazujące na konieczność zastosowania § 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 8 lutego 2008 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, przy czym w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej przepisem art. 174 pkt 2) p.p.s.a. wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że organy administracji w postępowaniu administracyjnym naruszyły przepisy postępowania, jak również na naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż organ wydając decyzje w sprawie nie wykonał wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1557/08.
Stosownie do przepisu art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Regulacja ta oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki na przyszłość, tzn. na postępowanie administracyjnego, które będzie się ponownie toczyć. Jeśli chodzi natomiast o ocenę prawną o jakiej mowa w przepisie, to może ona dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku. Z przepisu tego w sposób nie budzący wątpliwości wynika również, że ocena prawna jest wiążąca nie tylko dla organu, który ponownie rozpoznaje sprawę ale również dla sądu. Wobec tego organ jest obowiązany rozpatrzeć sprawę ponownie stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu orzeczenia, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, zaś sąd administracyjny rozpoznający powtórnie sprawę ma obowiązek skontrolować, czy organ zastosował się do uprzednio wyrażonej oceny prawnej. W przypadku stwierdzenia, że organ nie zastosował się do oceny prawnej, obowiązkiem sądu jest uchylenie zaskarżonej decyzji.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy ocena prawna zawarta została w uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1557/08, którym uchylono decyzje organów obu instancji. Przypomnieć więc należy, jakie przyczyny legły u podstaw tego orzeczenia oraz jakie wskazania zawarte zostały co do dalszego postępowania w tej sprawie. WSA stwierdził, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter regulacji kompetencyjnej, gdyż wskazuje organy uprawnione do podejmowania decyzji w przepisie tym wymienionych. Oznacza to, że na jego podstawie zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wobec tego najistotniejszą kwestią jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, na jakie stanowisko został przeniesiony skarżący, przy czym w ocenie WSA zaskarżona decyzja odpowiedzi na tak postawione pytanie nie zawierała. Co więcej, zdaniem WSA, organ przeniósł skarżącego na niższe stanowisko służbowe od dotychczas zajmowanego powołując się na przepisy rozporządzenia i uniknął tym samym rygorów, jakie związane są z możliwością przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe. Jednocześnie podkreślono, że przy zmianie tabeli zaszeregowania stanowisk mogą wystąpić zmiany w zakresie poszczególnych stanowisk, grup uposażenia, których to sytuacji ustawa o Policji nie normuje. Nie oznacza to jednak, że organ może na podstawie przepisów rozporządzenia zwalniać policjanta z zajmowanego stanowiska i mianować na inne stanowisko służbowe, gdyż rozporządzenie normuje tylko kwestie związane z nazwą stanowiska czy też grupą zaszeregowania. Natomiast w pozostałym zakresie zastosowanie mają przepisy ustawy o Policji, które przewidują przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe czy też na stanowisko równorzędne. Formułując ocenę prawną WSA wskazał, że nie powołano w zaskarżonej decyzji art. 38 ustawy pragmatycznej, przewidującego obligatoryjne i fakultatywne możliwości przeniesienia na niższe stanowisko służbowe co przy argumentacji a contrario oznaczało, że skarżący przeniesiony został na stanowisko równorzędne. Wobec tego organ miał obowiązek wykazać, że stanowisko, określone jako "nowe", jest równorzędne w stosunku do dotychczas zajmowanego. W zaskarżonej decyzji brak było rozważań, dlaczego organ uznał za równorzędne stanowiska zajmowane przez skarżącego poprzednio i aktualnie. Nie kwestionując uprawnień KGP co do kształtowania poszczególnych jednostek organizacyjnych Policji, w tym do przeniesienia skarżącego na inne równorzędne lub niższe stanowisko WSA podkreślił, że organ winien wykazać istnienie rzeczywistych potrzeb organizacyjnych w tym zakresie, wynikających z przyjętego modelu funkcjonowania Policji oraz, że nowe stanowisko jest istotnie równorzędne.
Przy tego rodzaju ocenie prawnej organy rozpoznając ponownie sprawę, na tej samej, co uprzednio, podstawie prawnej podjęły decyzję identycznej treści, jednakże w uzasadnieniu w żadnym miejscu nie wykazały aby "nowe" stanowisko było równorzędne z zajmowanym dotychczas przez skarżącego. Co więcej, wdały się w polemikę z wyrażoną oceną prawną, co w skardze kasacyjnej określone zostało jako "odmienna interpretacja" zaleceń Sądu. W tej sytuacji trafnie WSA stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę organy nie zastosowały się do oceny oprawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1557/08. Działaniem takim w oczywisty sposób naruszyły przepis art. 153 p.p.s.a., co obligowało WSA, z mocy wskazanego przepisu, do uchylenia decyzji organów obu instancji. Wobec tego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a, jest nieusprawiedliwiony.
Jeśli chodzi o naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. to stwierdzić należy, że tak postawiony zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Powszechnie przyjmuje się, że powyższy przepis nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Natomiast zarzut naruszenia wskazanego przepisu można podnieść jedynie w powiązaniu z odpowiednim przepisem procedury administracyjnej, któremu uchybił sąd, a nadto uzasadnić naruszenie tego przepisu /przepisów/ i wskazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy /zob. np. wyroki NSA z 30 listopada 2005 r. sygn. FSK 2396, LEX nr 187531, z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. II OSK 1000/08 LEX nr 563525, czy też z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. I GSK 266/08 LEX nr 516675/.
Tymczasem w petitum skargi kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie powiązano z jakimkolwiek przepisem procedury administracyjnej i nie uczyniono tego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Stwierdzono jedynie, bez uzasadnienia, że naruszenie tego przepisu nastąpiło "poprzez przyjęcie, że organy administracji w postępowaniu administracyjnym naruszyły przepisy postępowania, podczas gdy prawidłowa ocena zaskarżonych decyzji winna prowadzić do wniosku przeciwnego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia". Zatem i ten zarzut skargi kasacyjnej nie może być uwzględniony.
Najobszerniej w skardze kasacyjnej uzasadniono zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 38 ustawy o Policji poprzez błędną jego wykładnię oraz zastosowanie w sprawie, w której nie ma zastosowania. Zauważyć jednak należy, że uchylając decyzje organów obu instancji WSA w ogóle nie czynił rozważań dotyczących prawa materialnego. Jak już wyżej wskazano, wyłączną przyczyną uwzględnienia skargi było niezastosowanie się przez organy do oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1557/08, co zasadnie zakwalifikowane zostało jako naruszenie art. 153 p.p.s.a., a nie prawa materialnego. Stąd też, skoro w zaskarżonym wyroku WSA nie zajął jakiegokolwiek stanowiska odnośnie do art. 38 ustawy o Policji, to tym samym nie mógł przepisu tego naruszyć co oznacza, że i ten zarzut skargi kasacyjnej jest nieusprawiedliwiony.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło