IV SA/Gl 582/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2010 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], działając w oparciu o art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), nie stwierdził u G. L. choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchy lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz., wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiło orzeczenie lekarskie z dnia [...], wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w S. i z dnia [...], wystawione przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz ocena narażenia zawodowego. Z tych dokumentów wynika, że G. L. był zatrudniony od [...] do [...] w [...] w K. w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Badania specjalistyczne przeprowadzone w upoważnionej placówce medycznej nie pozwoliły na rozpoznanie u obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchy lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz., gdyż niespełnione zostało kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchy lepiej słyszącym. W odwołaniu od tej decyzji G. L. wskazywał na wielokrotne badania lekarskie potwierdzające u niego chorobę słuchu i niekorzystne dla niego różnice w pomiarach przeprowadzonych przez upoważnione placówki medyczne w związku z tym domagał się uchylenia niekorzystnej decyzji. Zaznaczył, że w [...] ustało jego narażenie na hałas, ponieważ przebywał na urlopie [...], jednak nadal, aż do [...] był pracownikiem [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej wskazał art. 235 ¹ Kodeksu pracy, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. W pierwszej kolejności organ odwoławczy podniósł, że w dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie nowe rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r., którego § 11 ust. 1 nakazuje do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych stosowanie przepisów tego rozporządzenia z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Dotyczy to zwłaszcza wydanych już w sprawie orzeczeń lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Poradni Chorób Zawodowych S. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodni Chorób Zawodowych w S.. Nadto podkreślił, iż obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, znajduje się w załączniku do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. pod tą samą pozycją, co w załączniku do nieobowiązującego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń wykluczyli u badanego istnienie choroby zawodowej narządu słuchu i nie zakwalifikowali rozpoznanego niedosłuchu do poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczeń uznano, że stwierdzony na podstawie aktualnych badań audiometrycznych stan narządu słuchu odwołującego nie spełnia określonych w wykazie chorób zawodowych kryteriów diagnostycznych ze względu na wielkość ubytków słuchu (obustronnie poniżej 45dB). Inaczej ujmując, trwałe podwyższenie progu słuchu obustronnie nie spełniające kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym nie upoważniają zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi do uznania choroby zawodowej narządu słuchu. Powyższe orzeczenia lekarskie w świetle obecnie obowiązujących przepisów zachowują swoją ważność, gdyż zakres badań i ich metodologia nie uległy zmianie. Organ odwoławczy przytoczył treść poszczególnych przepisów rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. i wskazał, że wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej zważają na spełnienie kilku pozytywnych elementów jednocześnie: rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych i musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, zaś wyniki oceny warunków pracy pozwalają na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Dalej organ omówił ustalenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego uznając, że materiał dowodowy w sprawie został prawidłowo zebrany i oceniony. Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu organ wyjaśnił, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej został uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. i był w niniejszej sprawie zachowany. Zgodnie z zawartą w § 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. definicją choroby zawodowej - konieczną przesłanką jej stwierdzenia jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do tego aktu prawnego. Do medycznego rozpoznawania chorób zawodowych właściwymi są lekarze zatrudnieni w upoważnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia wymienieni w § 5 powołanego rozporządzenia. Odwołujący był badany w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych, gdzie lekarze specjaliści uznali, że brak jest przesłanek do zdiagnozowania choroby zawodowej. Nie ma również podstaw by te orzeczenia, oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczym, kwestionować. W konsekwencji wobec braku rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu ujętej w wykazie chorób zawodowych przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miał podstaw by uwzględnić odwołanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, co do wielkości ustalonego u niego niedosłuchu, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Charakter pracy przez [...] lat wykonywanej przez skarżącego wskazuje, że choroba zawodowa mogła zostać spowodowana warunkami pracy. Powyższe okoliczności dają podstawy do przyjęcia, że w sprawie jest związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym u niego schorzeniem, a wykonywaną pracą w narażeniu na hałas. Nadto, fakt niedosłuchu utrudnia skarżącemu codzienne funkcjonowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność, czyli zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji. Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Uregulowania tego aktu prawnego obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego i według tych przepisów należy oceniać postępowanie organu. Wskazuje na to § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W związku z tym skarżący został poddany badaniu w dwóch jednostkach medycznych (I i II stopnia), to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Z karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu [...] wynika, że skarżący, od [...][...] pracował w narażeniu na hałas jako elektromonter pod ziemią w oddziałach elektrycznych, następnie przebywał na urlopie [...] a w [...] przeszedł na emeryturę. Sporządzone w sprawie orzeczenie lekarskie z dnia [...], wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w S. wskazywało, że u skarżącego rozpoznano niedosłuch odbiorczy obustronny o lokalizacji ślimakowego o podwyższeniu progu słuchu wielkości UP-50 dB, UL-53 dB oraz na podstawie ABR UP-61 dB i Ul-42 dB. Jednakże z uwagi na ustanie narażenia zawodowego na hałas w [...] ([...] lat temu) brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wydanie orzeczenia poprzedzały badania lekarskie w zakresie otolaryngologicznym oraz dodatkowym, w tym audiometrii totalnej i impedancyjnej. W poprawionym (jedynie w zakresie daty urodzenia skarżącego) orzeczeniu z dnia [...], wystawionym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. u skarżącego rozpoznano niedosłuch odbiorczy obustronny o lokalizacji ślimakowego o podwyższeniu progu słuchu wielkości UP-36 dB, UL-44 dB oraz UP-33 dB i UL-42 dB. Z uwagi na charakter schorzenia, lekarze orzecznicy wykluczyli istnienie u skarżącego choroby słuchu o charakterze zawodowym, bowiem nie spełnia określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium podwyższenia słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym zarówno w roku [...], w okresie zakończenia pracy w hałasie, jak również w aktualnie przeprowadzonych badaniach. Oba orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione jednostki medyczne, ale przeprowadzone specjalistyczne badania nie pozwoliły na stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej z uwagi na odmienny stopień niedosłuchu w odniesieniu do kryteriów ujętych w wykazie chorób zawodowych. Zdaniem organu odwoławczego, rozpoznany u skarżącego niedosłuch odbiorczy obustronny nie upoważnia, zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi, do uznania choroby zawodowej narządu słuchu, gdyż nie spełnia określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem w wielkości co najmniej 45 db w uchu lepiej słyszącym. Należy też zauważyć, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok WSA w Opolu z dnia 12 lutego 2009r., sygn. akt II SA/Op 286/08; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 marca 2009r., sygn. akt IV SA/Po 435/08; wyrok NSA z 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 559/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007r., sygn. akt IV SA/GL 794/06; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1078/06, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie będąc uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 2396/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), należało uznać, że organ drugiej instancji, opierając się o stanowiska zajęte przez uprawnionego lekarza, zgodnie z prawem rozstrzygnął sprawę. Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę diagnostyczną uniemożliwia stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. W tej sytuacji dla wyniku sprawy nie ma znaczenia okoliczność, że skarżący pracował kiedykolwiek w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, skoro występującemu schorzeniu nie można przypisać cech choroby zawodowej. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały zatem podstawy do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Reasumując, należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w konsekwencji przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), oddalił skargę