II SA/Ol 266/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-05-05
Skład orzekający: Adam Matuszak, Hanna Raszkowska, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku wcześniejszego ustalenia pierwszej opłaty?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało podstaw do umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku wcześniejszego ustalenia pierwszej opłaty. Brak wcześniejszego ustalenia opłaty nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, lecz zobowiązuje organ do merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia o oddaleniu wniosku lub ustaleniu nowej wysokości opłaty, zgodnie z art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Prezydent Miasta O. wypowiedział dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i zaproponował nową, wyższą stawkę, opartą na aktualizacji wartości gruntu. Strona wniosła o ustalenie, że aktualizacja jest nieuzasadniona ze względów finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku wcześniejszego ustalenia pierwszej opłaty. Gmina O. wniosła skargę do WSA, kwestionując umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz strony skarżącej. Orzeczono, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. sprawy ze skargi Gminy – Prezydenta Miasta na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału w działce – umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżone orzeczenie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.
Prezydent Miasta O. działając na podstawie art. 77 ust. 1 i 3 oraz art. 78 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U.
z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), pismem z dnia 18 września 2008 r. wypowiedział "[...]" dotychczasową wysokość opłaty rocznej za 1/60 z udziału 2612/10000 w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego w "[...]", wynoszącą 0 zł, ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2008 r. Jednocześnie zaproponował od dnia 1 stycznia 2009 r. wysokość opłaty rocznej w kwocie 356,32 zł, równej 5% wartości gruntu. Wyjaśnił, że w skutek zmiany wartości gruntu zaktualizowana wartość 1m² wynosi 367,29 zł. Aktualizacja została dokonana w oparciu o wycenę szacunkową nieruchomości sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego. Zgodnie z art. 72 ust. 3 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz uchwałą Rady Miejskiej "[...]"z dnia 25 lutego 1998 r. wysokość stawki procentowej opłaty rocznej wynosi 5% ceny gruntu.
W złożonym wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona "[...]" podała, że nie jest w stanie uiszczać opłaty rocznej w zaproponowanej wysokości z uwagi na złą sytuacje finansowa rodziny.
Orzeczeniem z dnia 22 grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w O. umorzyło postępowanie. W uzasadnieniu Kolegium wywiodło, że przewidziany w art. 77 ust. 1 i art. 78 ust. 1 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami tryb postępowania stosuje się tylko w przypadku gdy uprzednio była ustalona pierwsza opłata za użytkowanie wieczyste. W myśl bowiem art. 73 ust. 5 powołanej ustawy wysokość pierwszej opłaty i opłat rocznych oraz udzielanych bonifikat i sposób zapłaty ustala się
w umowie. W stanie faktycznym sprawy, zdaniem Kolegium, właściciel nieruchomości powinien złożyć użytkownikowi wieczystemu propozycję wysokości opłaty ze wskazaniem odpowiedniej stawki, co stanowić będzie zaproszenie do rokowań. W przypadku wyrażenia zgody przez użytkownika wieczystego na zaproponowaną wysokość opłaty, zawarta zostanie umowa cywilnoprawna ustalająca wysokość przedmiotowej opłaty. W sytuacji zaś braku zgody na zaproponowaną opłatę, właściciel gruntu uprawniony będzie do wytoczenia powództwa przed sądem powszechnym o ustalenie wysokości pierwszej opłaty za użytkowanie wieczyste w oparciu o art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego. Dopiero tak ustaloną opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu można aktualizować
w trybie określonym w art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Kolegium, w stanie faktycznym sprawy Prezydent Miasta O. nie wypowiedział wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, gdyż przed dniem 30 września 2008 r. opłata ta nie obowiązywała, a pismem z dnia 30 września 2008 r. ustalono wysokość pierwszej opłaty za użytkowanie wieczyste. W tej sytuacji postępowanie w sprawie uznano za bezprzedmiotowe.
W złożonej skardze Gmina O., reprezentowana przez Prezydenta Miasta O., wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia. Wyjaśniła, że propozycja opłaty rocznej stanowiła jedynie ofertę ustalenia opłaty za użytkowanie wieczyste. Wskazano, że dotychczas na rozprawach, które odbywały się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, w większości przypadków dochodziło do ugody między Gminą O. a użytkownikami wieczystymi. W związku z powyższym kwestionowane orzeczenie umarzające postępowanie w sprawie jest niezrozumiałe. Zdaniem skarżącej, zgodnie
z art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami Kolegium powinno dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody. Gdyby do ugody nie doszło Kolegium powinno wydać orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty, gdyż ustawa o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje możliwości wydania innego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Przypomniało, że art. art. 77 - 81 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowią podstawę do aktualizacji dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu, w sytuacji gdy wartość gruntu uległa zmianie. Wskazane przepisy mogą być ponadto stosowane do opłat rocznych za użytkowanie wieczyste w ściśle określonych sytuacjach, tj.: zmiany wysokości stawki procentowej opłaty, pozbawienia udzielonej bonifikaty w opłacie i określenia wysokości stawki procentowej opłaty, jeżeli nie została ona określona przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste.
W rozpatrywanej sprawie chodzi natomiast o ustalenie opłaty rocznej po raz pierwszy, gdyż przy ustanawianiu użytkowania wieczystego opłata nie została ustalona. Sytuacja ta, zdaniem Kolegium, jest najbardziej zbliżona do unormowanej w art. 221 ust. 2 ustawy, który stanowi, że jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie została określona wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ określa wysokość tej stawki, z wyłączeniem przypadków,
o których mowa w art. 212 i art. 217 ust. 1, stosując tryb postępowania określony w art. 78-81. Kolegium zauważyło jednak, że art. 221 ust. 2 jest przepisem przejściowym, który odnosi się do zaszłości prawnych i należy interpretować go mając na względzie regulacje prawne dotyczące gospodarki nieruchomościami obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przypomniało, że stawki procentowe opłat rocznych za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych wprowadziła ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Nowe zasady ustalania opłat weszły w życie 1 stycznia 1986 r. Wcześniej, pod rządami ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (t.j. Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.), wysokość opłaty rocznej za teren oddany w użytkowanie wieczyste określał cennik ustalony przez prezydium powiatowej rady narodowej, według wytycznych wydanych przez Radę Ministrów (art. 24 ust. 1 i 3). Kolegium wywiodło, że celem art. 221 ust. 2 jest dostosowanie "starej" opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste do obecnie obowiązujących zasad, nie zaś ustalenie opłaty, która w ogóle nie była ustalona. Zdaniem tego organu, opłata roczna za nieruchomość gruntową oddaną w użytkowanie wieczyste powinna być ustalona w umowie o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste lub decyzji stwierdzającej nabycie użytkowania wieczystego z mocy prawa. Dopiero później może być do niej stosowany tryb określony w art. art. 78 - 81 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku braku ustalenia opłaty rocznej jej ustalenie może nastąpić wyłącznie w trybie cywilnoprawnym. Kolegium stwierdziło, że ustalenie przez skarżącą opłaty rocznej przy zastosowaniu art. 77 i art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpiło bez podstawy prawnej, w związku z czym postępowanie przed Kolegium było bezprzedmiotowe, a jego prowadzenie byłoby rażąco niezgodne z przepisami art. 77-79 ustawy. Z tego względu postępowanie to należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 79 ust. 7 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy wskazać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznawał niniejszą sprawę, pomimo faktu iż przedmiotem skargi jest orzeczenie Kolegium wydane w trybie określonym w przepisach art. 77 – art. 81 ustawy z dnia ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Wprawdzie orzeczenia wydane przez Kolegium w tym trybie podlegają zaskarżeniu w drodze sprzeciwu do sądu powszechnego, jednakże ukształtowała się praktyka orzecznicza, zgodnie z którą w przypadku gdy orzeczenie to nie rozstrzyga sprawy co do istoty (orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty), podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt 876/07, LEX 413615, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1141/06, LEX 299413). Art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazuje bowiem stosować do postępowania przed Kolegium odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem rozstrzyganie kwestii procesowych następuje trybie tych przepisów. Należy przy tym wskazać, iż w niniejszej sprawie jednocześnie z wniesieniem skargi Gmina O. wniosła sprzeciw od wydanego orzeczenia do Sądu Rejonowego w O. Wprawdzie nie został on jeszcze rozpoznany, lecz z informacji uzyskanych na rozprawie od pełnomocnika Gminy oraz z informacji podanych przez uczestników postępowania w sprawach o sygn. II SA/Ol 226/10 oraz II SA/Ol 243/10 wynika, iż w podobnych sprawach rozpoznanych przez Sąd Rejonowy w O. w dniu 30 kwietnia 2010 r. sprzeciwy zostały odrzucone z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Zatem odrzucenie skargi także przez sąd administracyjny prowadziłoby do pozbawienia strony skarżącej prawa do sądu, które – jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniach z dnia 25 stycznia 1995 r. (sygn. akt W 14/94, OTK z 1995 r. Nr 1 poz. 19) oraz z dnia 10 lipca 2000 r. (Sygn. akt SK 12/99, OTK z 2000 r. Nr 5 poz. 143) - oznacza materialną, rzeczywistą możliwość poszukiwania ochrony sądowej w każdej sprawie, a nie tylko formalną dostępność drogi sądowej w ogóle.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne są powołane do kontroli legalności skarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, a rozpoznając skargę sąd dokonuje jedynie oceny czy przy wydaniu aktów nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego. Sąd administracyjny nie posiada natomiast uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy. W sprawach z zakresu aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, uregulowanej ustawą o gospodarce nieruchomościami, merytoryczne rozstrzyganie należy do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego oraz sądu powszechnego w razie wniesienia sprzeciwu od orzeczenia kolegium.
W związku z tym, rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd zobligowany był do oceny czy w sprawie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania.
Przypomnieć należy, że umowa użytkowania wieczystego jest to prawo czasowe,
którego istotnym elementem obligacyjnym jest obowiązek uiszczania przez wieczystego użytkownika właścicielowi gruntu świadczeń pieniężnych. Ustawodawca traktuje te świadczenia jako ekwiwalent za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego mają charakter cywilnoprawny. Zauważyć jednak trzeba, że tryb ustalania i aktualizacji tych opłat został uregulowany
w ustawie o gospodarce nieruchomościami, która przewiduje dwustopniową procedurę rozstrzygania sporów o ustalenie przedmiotowej opłaty. Procedura ta ma mieszany charakter - w pierwszym etapie administracyjny, w drugim zaś sądowy.
Z art. 77 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być aktualizowana, nie częściej niż raz w roku, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Właściwy organ zamierzający dokonać aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien, zgodnie z art. 78 ust. 1, wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. Ustawodawca przewidział ochronę wieczystego użytkownika przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem, stanowiąc w art. 78 ust. 2 i 3 powołanej ustawy, że może on, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Skutkiem prawnym niezłożenia takiego wniosku jest obowiązywanie nowej wysokości opłaty zaoferowanej w wypowiedzeniu (art. 78 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Stosownie natomiast do art. 79 ust. 3 powołanej ustawy kolegium powinno dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody. Jeżeli do ugody nie doszło, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Od orzeczenia kolegium odwołanie nie przysługuje i kończy ono administracyjny etap postępowania w sprawie.
Podkreślenia wymaga, że w przypadku braku zawarcia ugody między stronami, Kolegium zobligowane jest wydać orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Innego rodzaju orzeczenia w takiej sytuacji ustawa o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje. Treść art. 79 ust. 3 wskazanej ustawy wyraźnie bowiem określa rodzaj orzeczeń kończących postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty przed Kolegium, mianowicie: ustalające nową wysokość opłaty lub oddalające wniosek. Takie rozstrzygnięcie sprawy umożliwia stronie zakończenie, cywilnoprawnego w istocie sporu, na etapie administracyjnym i wniesienie w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, sprzeciwu do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości.
Wniesienie przez właściciela gruntu lub wieczystego użytkownika sprzeciwu od orzeczenia Kolegium, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, inicjuje drugi etap postępowania. Dokonanie tej czynności procesowej jest bowiem równoznaczne
z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem, a złożony na skutek otrzymania wypowiedzenia wniosek użytkownika wieczystego o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości zastępuje pozew (art. 80 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Z cytowanych przepisów wynika, że postępowanie przed Kolegium ma w zasadzie charakter postępowania przesądowego. W sytuacji bowiem gdy do ugody nie doszło lub gdy strona nie zgadza się z zapadłym orzeczeniem - właściwym do merytorycznego rozpoznania sprawy i ustalenia zasadności dokonanej aktualizacji jest sąd powszechny. Zaznaczyć też należy, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami ustawodawca kompleksowo uregulował postępowanie w sprawie opłaty za użytkowanie wieczyste, odsyłając do przepisów K.p.a. tylko w konkretnych przypadkach. Zatem, art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nakazujący stosowanie w tym postępowaniu określonych przepisów K.p.a., należy interpretować mając na względzie wskazaną wyżej specyfikę tego rodzaju postępowania, mającego charakter jedynie quasi-administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie Kolegium umorzyło postępowanie, opierając się na art. 105 § 1 K.p.a. Wywiodło bowiem, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec braku uprzedniego ustalenia przez Prezydenta Miasta O. pierwszej opłaty za użytkowanie wieczyste.
Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Przepis ten wiąże zatem bezprzedmiotowość postępowania z brakiem któregoś
z elementów materialnego stosunku prawnego, co w konsekwencji powoduje niemożność wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por.
J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, str. 489). Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 2225/01, niepublikowany). Bezprzedmiotowość zachodzi więc wtedy, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła taki charakter w jego toku. Jeżeli natomiast w toku prowadzonego postępowania administracyjnego okaże się, że brak jest ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania, to w takiej sytuacji można mówić
o bezzasadności żądania, nie zaś o bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu
art. 105 § 1 K.p.a. Oznacza to konieczność załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 789/09, niepublikowany). Umorzenie postępowania następuje w szczególności, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygniecie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W niniejszej sprawie żadna z wymienionych przesłanek nie zaistniała. Nie stanowi jej bowiem brak uprzedniego ustalenia opłaty, którą to okoliczność wskazało Kolegium uzasadniając zaskarżone orzeczenie. Powyższe nie uprawniało Kolegium do umorzenia postępowania w sprawie, lecz zobowiązywało ten organ do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jak już wyżej wskazano, art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje bowiem tylko dwa rodzaje orzeczeń - o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Innego rodzaju rozstrzygnięć ustawodawca nie przewidział
(z wyłączeniem kwestii procesowych, do których mają zastosowanie przepisy K.p.a., wymienione w art. 79 ust. 7 ustawy). Kolegium mogło więc ewentualnie oddalić wniosek,
a nie uznać, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i umorzyć je.
Istota sprawy uregulowanej w art. 78 i następnych przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami sprowadza się do usunięcia przed organem administracji publicznej sporu o prawo do świadczenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w zaktualizowanej wysokości. Od orzeczenia kolegium rozstrzygającego spór o wysokość opłaty strona może wnieść sprzeciw do sądu powszechnego. Orzeczenie Kolegium, jako kończące postępowanie przed organem administracji publicznej, powinno umożliwiać stronie przeniesienie sporu co do opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przed sąd powszechny, gdyż sprawa ta ma w istocie charakter cywilnoprawny (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 889/08 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 472/06, oba niepublikowane).
Jak wynika z przytoczonych już wyżej przepisów, jeżeli do ugody nie doszło, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty (art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Kolegium nie ma możliwości orzeczenia w inny sposób, jak tylko w sposób określony w tym przepisie. Wydane natomiast w niniejszej sprawie orzeczenie zamyka możliwość wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego, chociaż sprawa aktualizacji opłaty nie została końcowo rozstrzygnięta.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane
z naruszeniem przepisów postępowania art. 105 § 1 K.p.a. i art. 79 ust. 3 ustawy
o gospodarce nieruchomościami, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak
w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło