III SA/Lu 44/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [..] października 2009 r. (nr [...]) Prezydent Miasta L. uwzględnił wniosek M. S. i orzekł o wymeldowaniu M. S. i jej małoletniego syna K. J. z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. [...] w L. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił spełnieniem dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W toku kontroli instancyjnej decyzją z dnia [..] grudnia 2009 r., wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Wojewoda L. uchylił w całości powyższą decyzję Prezydenta Miasta L. i odmówił wymeldowania M. S. i jej małoletniego syna z w/w lokalu. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych, na wniosek strony lub z urzędu, organ administracji wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw osobistych i życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem. Wojewoda stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że od połowy 2008 r. M. S. z małoletnim synem K. J. nie zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania. Od dnia [..] września 2008 r. M. S. zameldowała siebie i małoletnie dzieci (K. J. i J. S. na pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące w S. przy ul. A. P. [...]. Wojewoda argumentował dalej, że posiadanie zameldowania na pobyt czasowy – w orzecznictwie sądów administracyjnych - wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Nie ma przy tym znaczenia, czy strona nadal korzysta z mieszkania, w którym ma zameldowanie na pobyt stały, czy też nie (wyrok WSA w Opolu z dnia 9 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Op 255/04; wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 263/06). Zatem dokonanie wymeldowania w trybie administracyjnym na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej, jest dopuszczalne wówczas, gdy opuszczenie lokalu przez osobę podlegającą wymeldowaniu nastąpiło w sposób trwały i dobrowolny. Opuszczenie miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1333/08). W rozpatrywanej sprawie M. S. zeznała w dniu [...] września .2009 r., że jej zamieszkiwanie u rodziców w S. jest czasowe i zostało spowodowane nagannym zachowaniem męża w stosunku do niej i jej syna z poprzedniego małżeństwa. Oświadczenie odwołującej się jest wiarygodne. Fakt nagannego zachowania M. S. w stosunku do żony został potwierdzony postanowieniem Prokuratury Rejonowej w L. z dnia [..] maja 2006 r., sygn. akt 3 Ds.[...] w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania się nad M. S. i jej małoletnim synem K. J. Postępowanie karne w tej sprawie zostało umorzone, jednak zachowanie wnioskodawcy wyczerpuje znamiona występku z art. 207 § 1 Kodeksu karnego. Daje to podstawę do przyjęcia, że odwołująca się nie opuściła miejsca pobytu stałego w sposób dobrowolny. Wojewoda podniósł, że prawidłowo zebrany materiał dowodowy został przez organ I instancji błędnie oceniony. Wobec tego skarżoną decyzję należało uchylić w całości i odmówić - w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - wymeldowania M. S. i jej syna K. J. z miejsca pobytu stałego. W skardze sądowej M. S. zarzucił, że M. S. i K. J. od roku i 6 miesięcy przebywają stale w S. W tych warunkach decyzja Wojewody jest wynikiem błędnej wykładni przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, określający, że organ administracji, na wniosek strony lub z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że normatywną przesłanką do wymeldowania danej osoby z lokalu jest okoliczność faktyczna związana z opuszczeniem miejsca pobytu (stałego lub czasowego) trwającego ponad 3 miesiące. Przesłanka taka – w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych - zachodzi wtedy, gdy opuszczenie lokalu ma charakter trwały i nastąpiło w sposób dobrowolny. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, trzeba stwierdzić, że Wojewoda zasadnie argumentuje, że brak jest podstaw prawnych do wymeldowania M, S. wraz z jej małoletnim synem K. J. z pobytu stałego z lokalu położonego w L. przy ul. S. Należy bowiem zauważyć, że z materiału dokumentacyjnego zebranego w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego na wniosek skarżącego M. S., nie wynika, aby M. S. zerwała związki ze spornym lokalem, nie przebywała w nim i na stałe przeprowadziła się do S., opuszczając mieszkanie w L.. Faktem jest, że M. S. mieszka w S. z dwojgiem swoich dzieci K. J. i J. S. Nie oznacza to jednak, że opuszczenie przez nią lokalu w L. miało cechy trwałości i dobrowolności. Nie potwierdza tego, ani treść wniosku z dnia [...] września 2009 r., w którym skarżący domagał się od organu wymeldowania jego żony, ani zaprotokołowane wyjaśnienia świadków – K. P., R. S. i R. C. Wręcz przeciwnie, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że M. S. pod nieobecność skarżącego przebywa w lokalu przy ul. S. w L., a okoliczność tę skarżący przyznaje w swoim wniosku z dnia [...] września 2009 r. oraz poświadcza w wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] września 2009 r. Skarżący przesłuchany w charakterze strony wskazał, że żona od czasu do czasu "odwiedza" przedmiotowy lokal i posiada klucze do niego. M. S. wyjaśniła w dniu [...] września 2009 r., że przebywa w lokalu przy ul. S. w L. co najmniej raz na tydzień, jej wizyty trwają zazwyczaj kilka godzin, a decyzję o opuszczeniu lokalu podjęła ze względu agresywne zachowanie się męża i w trosce o bezpieczeństwo swoich dzieci K. J. i J. S. Podała również, że do tego lokalu zamierza powrócić z uwagi na możliwość kształcenia dzieci w L. Świadek R. C. zeznał, że M. S. przyjeżdża do spornego lokalu samochodem z s. rejestracją. K. P. wyjaśniła, iż M. S. aktualnie nie zamieszkuje na stałe w lokalu przy ul. S. w L., ale przynajmniej raz w tygodniu jest w tym lokalu i zazwyczaj w nim nocuje. Tylko brat skarżącego, R.S. stwierdził, że od wakacji 2008 r. nie zastał w spornym lokalu, ani M. S., ani jej syna K. J. Okoliczność, iż M. S. podjęła pracę w S. i tam koncentruje się jej życie osobiste – co sama zainteresowana przyznała w dniu [..] września 2009 r. - nie przesądza więc o opuszczeniu przez nią lokalu w L. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Poza tym podnieść należy, że z danych osobowo – adresowych wynika, że M. S. jest osobą zameldowaną na pobyt czasowy w S. przy ul. P. [...] od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2010r., podobnie zresztą jak jej syn K. J. Pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 263/06 (publ. LEX nr 321529), zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła ona nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło wymeldowanie się do innego lokalu. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja o odmowie wymeldowania M. S. i jej syna z pobytu stałego z lokalu położonego w L. jest rozstrzygnięciem prawidłowym i skarżący nie może skutecznie zarzucać, że rozstrzygnięcie Wojewody jest wynikiem błędnej wykładni przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pozbawiona usprawiedliwionych skarga podlegała oddaleniu przez Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a.