I SA/Bd 315/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-05-18

Skład orzekający: Halina Adamczewska–Wasilewicz, Ewa Kruppik – Świetlicka, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego okres prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę, jeśli dane te nie wynikają z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych przez niego danych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli żądane fakty lub stan prawny nie wynikają z jego własnych ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych danych. Postępowanie o wydanie zaświadczenia jest uproszczone i nie pozwala na prowadzenie postępowania dowodowego w oparciu o dokumenty dostarczone przez stronę, chyba że ustawodawca wprost stanowi inaczej. W przypadku braku w posiadaniu organu danych potwierdzających fakty lub stan prawny, organ ma prawo odmówić wydania zaświadczenia.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okres prowadzenia działalności gospodarczej w celu przedłożenia w organie emerytalnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak posiadanych informacji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Strona wniosła skargę, argumentując, że organy powinny prowadzić rejestry i wydawać zaświadczenia na podstawie przedstawionych przez nią dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska–Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Sędzia WSA Mirella Łent (spr) Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2010r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego okres prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą: P. U.-H. "M.". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że podatnik w dniu 11 grudnia 2009r. złożył w Urzędzie Skarbowym we W. wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okres prowadzenia przez niego działalności gospodarczej pod nazwą: P. U.-H. "M." od dnia 1 czerwca 1992r. przez około 2 lata (jak podał - nie pamięta daty zakończenia prowadzenia tej działalności) celem przedłożenia w organie emerytalnym w sprawie zaliczenia do emerytury. Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. odmówił wydania zaświadczenia w przedmiotowej sprawie uzasadniając, iż nie znajduje się w posiadaniu informacji, na podstawie których mógłby wydać zaświadczenie żądanej treści. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona podkreśliła, że nie rozumie dlaczego Urząd nie prowadzi rejestrów osób fizycznych, które prowadziły działalność gospodarczą i wywiązywały się z płatności w Urzędach Skarbowych i Zakładach Ubezpieczeń Społecznych. Do zażalenia dołączono szereg dokumentów dotyczących prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Pismem z dnia [...]r. podatnik zaskarżył postanowienia organów podatkowych obu instancji i wniósł o rozpoznanie sporu i wydanie pozytywnego orzeczenia na jego korzyść, stwierdzającego o jego działalności gospodarczej w okresie od 1 czerwca 1992r. do 8 lutego 1995r. Do skargi dołączył dokumenty świadczące o prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą P.U.-H."M." W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd przyjął, że organ nie wydał zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści, gdyż uznał, że brak odpowiednich ewidencji i rejestrów wynikający z upływu czasu, nie pozwala na pozytywne załatwienie wniosku. Jako podstawę prawną wskazano art. 306 b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Taka treść przepisu daje podstawy do stwierdzenia poprawności jego przywołania w świetle złożonego wniosku, co było bezsporne. Spornym pozostała jego interpretacja w kwestii takiej, czy skoro organy prowadziły stosowne ewidencje, to na podstawie przedstawionych przez skarżącego dokumentów, powinny wydać zaświadczenie, które jest konieczne do uzyskania świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ przyjął, że przez wydanie zaświadczeń organ "zaświadcza" o tym co znajduje się w jego ewidencji, rejestrach lub innych danych, bez konieczności ich przetwarzania, a wydanie przez organ zaświadczenia o żądanej przez stronę treści wymagałoby przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w ramach którego organ byłby zobowiązany do ustalenia tej okoliczności w oparciu o zgromadzone dowody, w tym te, na które powołuje się strona skarżąca. Organ wywnioskował, że prowadzenie w takim zakresie postępowania dowodowego nie jest dopuszczalne w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, bowiem jest to postępowanie uproszczone, w ramach którego organ administracji może jedynie poczynić ustalenia co do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów czy zbioru danych. Skoro więc organy nie mają danych potwierdzających prawidłowość podnoszonych przez stronę twierdzeń, to jest dla nich oczywiste, że nie mogły one wydać żądanego przez nią zaświadczenia. Jeśli zaś chodzi o inne dowody złożone przez stronę skarżącą w toku postępowania, to jest bezsporne, że skoro pochodzą one od strony postępowania i nie zostały one zebrane przez organ administracji w ramach jego kompetencji i nie dotyczą faktów wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, to nie mogą stanowić podstawy do jakichkolwiek ustaleń faktycznych na potrzeby wydania zaświadczenia w trybie określonym w przepisie art. 306a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Takie rozumowanie jest poprawne w świetle prawa. Zgodnie z art. 306a § 1 i § 2 pkt 2) op, organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie do art. 306b § 1 i 2 op, w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Z powołanych przepisów wynikają dwie ważne kwestie w świetle zarzutów skargi. Po pierwsze to, że organ podatkowy może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu. Po drugie, co jest niejako konsekwencją pierwszego, że do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów. Tak więc organ nie ma uprawnienia do wydania zaświadczenia na podstawie dokumentów przedstawionych przez skarżącego czy przesłuchania. Określenie "dane znajdujące się w jego posiadaniu" użyte w art. 306b § 2 op nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegająca się o wydanie zaświadczenia w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. W sytuacji, gdy w posiadaniu organu podatkowego nie znajdują się dane potwierdzające fakty lub stan prawny, których zaświadczenie ma dotyczyć, wynikające w szczególności z prowadzonych przez ten organ rejestrów lub ewidencji, organ nie ma tylko obowiązku, ale i uprawnienia do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do istnienia tych faktów lub stanu prawnego i nie może wydać żądanego zaświadczenia. (taka wykładnia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, np. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2009r.,II FSK 143/08 , z 16 stycznia 2009r., I GSK 94/08 czy 20 stycznia 2006r., I FSK 528/05, a także Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach z 16 stycznia 2009r., III SA/Gl 1210/08, z 19 maja 2008r., I SA/Gl 621/07, w Lublinie z 9 maja 2008r., I SA/Lu 16/08). Organ prawidłowo za okoliczność istotną w świetle przepisów uznał zniszczenie akt podatkowych w sprawie podatku dochodowego. Wytłumaczył, że przechowywanie dokumentów zarówno w Izbach Skarbowych, jak i w Urzędach Skarbowych odbywa się na podstawie zarządzenia nr 34 Ministra Finansów z dnia 30 października 2003r. Z załącznika nr 2 do powołanego wyżej zarządzenia stanowiącego "Instrukcję w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych w izbach skarbowych i składnic akt w urzędach skarbowych" oraz z załącznika nr 1 stanowiącego jednolity rzeczowy wykaz akt izb i urzędów skarbowych wynika, iż akta podatkowe w sprawie podatku dochodowego, stanowiące dokumentację o czasowym znaczeniu praktycznym ulegają brakowaniu (niszczeniu) po upływie 10 lat. Organ zaznaczył, że powołane w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji nieobowiązujących już przepisów zarządzenia nr 14 Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2001r., nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem okres przechowywania akt podatkowych nie uległ zmianie. Sąd przyjął, że w posiadaniu organu nie było akt koniecznych do pozytywnego załatwienia wniosku, co było bezsporne, i dlatego organ zgodnie z prawem odmówił wydania zaświadczenia. Takiego stanowiska nie może zmienić cel, w jakim skarżący chciał uzyskać zaświadczenie, bo mógłby mieć on znaczenie tylko wówczas gdyby ustawodawca wyraźnie wskazał, że w takiej sytuacji organ ma obowiązek zaświadczyć na podstawie innych dowodów niż wskazane w powołanych przepisach, a więc przedłożonych dokumentów czy przesłuchania skarżącego. Brakuje zapisów w tym temacie. Zarówno Zakład Ubezpieczeń Społecznych jak i Naczelnik Urzędu Skarbowego są organami powołanymi do innych zadań, odrębnymi w swej organizacji, zatem trudno dopatrzyć się obowiązku prowadzenia postępowania przez jeden organ na rzecz drugiego, a do tego sprowadzałoby się badanie dokumentów, jakie w ocenie skarżącego świadczą o tym, że istnieją podstawy faktyczne do przyznania świadczenia z ZUS. Mając na względzie powyższe oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło