II FSK 2070/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-15

Skład orzekający: Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Beata Cieloch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty transakcji walutowych (opcji walutowych) zawartych w celu zabezpieczenia przychodów z działalności gospodarczej, prowadzonej przez osobę fizyczną nie zajmującą się profesjonalnie obrotem instrumentami finansowymi, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu z tej działalności, czy też są przychodem (stratą) z kapitałów pieniężnych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zwrot "w wykonywaniu działalności gospodarczej" w art. 30b ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy interpretować szeroko, jako "w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej". Oznacza to, że koszty transakcji walutowych, zawartych w celu zabezpieczenia podstawowej działalności gospodarczej, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z tej działalności, nawet jeśli podatnik nie prowadzi profesjonalnie obrotu instrumentami finansowymi. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację i wyrok WSA, uznając tym samym zasadność skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą polegającą na eksporcie mebli, zawarł z bankiem umowy opcji walutowych w celu zabezpieczenia przychodów przed ryzykiem wahań kursu walut. W związku z realizacją tych transakcji poniósł koszty. Skarżący wystąpił o interpretację indywidualną, pytając, czy te koszty mogą stanowić koszt uzyskania przychodu z jego podstawowej działalności gospodarczej. Minister Finansów uznał, że są to przychody (straty) z kapitałów pieniężnych, a koszty nie mogą być zaliczone do kosztów działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatnika.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości oraz uchylono zaskarżoną interpretację Ministra Finansów. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Beata Cieloch, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 2082/09 w sprawie ze skargi A. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 30 lipca 2009 r. nr [..] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną interpretację, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz A. K. kwotę 897 (słownie: osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Wyrokiem z 14 czerwca 2010 r. ,III SA/Wa 2082/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 30 lipca 2009 r w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą R. zwrócił się o udzielenie interpretacji indywidualnej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów związanych z transakcją opcji walutowych. W stanie faktycznym wskazał, iż jego firma specjalizuje się w eksporcie i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dalej "WDT" – mebli, które w 2008 r. stanowiły ponad 95% przychodów firmy. Faktury wystawiano w EUR. Skarżący zawarł z bankiem umowy, pozwalające zawierać transakcje walutowe. Głównym celem było zabezpieczenie wpływów z tytułu eksportu przed umocnieniem się PLN w stosunku do EUR. Skarżący 15 lipca 2008 r. telefonicznie zawarł z bankiem transakcję opcji walutowej tylko na część realnych wpływów z tytułu eksportu i WDT. Rozliczenia transakcji za sierpień i wrzesień były pozytywne i zaksięgowano je jako przychód finansowo-podatkowy. Kolejne rozliczenia przynosiły stratę i skarżący na wezwania banku opłacał tzw. różnice kursowe, które stanowiły koszty finansowe i podatkowe oraz depozyt zabezpieczający. Skarżący złożył w banku oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczeń woli w zakresie umowy ramowej, umowy dodatkowej i umowy zabezpieczającej. Bank 18 grudnia 2008 r. przekazał kalkulację rozliczenia z żądaniem dopłaty do rozliczenia. Skarżący wyjaśnił, że obrót instrumentami finansowymi nie jest wymieniony jako przedmiot jego działalności gospodarczej, nie jest i nie był jej celem, a jedynie środkiem zabezpieczenia rentowności podstawowej działalności gospodarczej jaką jest handel - eksport do krajów Unii Europejskiej rozliczanych w Euro. Koszt transakcji walutowych ma odnieść się do przychodów z działalności gospodarczej – eksportu. Odsetki powstaną z racji opóźnień w spłacie depozytu zabezpieczającego wymaganego przez bank. Transakcja opcji walutowej polega natomiast na tym, że skarżący wystawia opcję na [...] EUR, a bank wystawia ją na [...] EUR, przy czym kupującym opcję jest skarżący. Strony rozliczają się różnicą w kursie walutowym, wyliczoną według pewnej formuły; jeśli kurs złotego w stosunku do EUR będzie wzrastał, klient otrzyma kwotę wynikającą z obliczenia – nie więcej niż [...] zł, a po osiągnięciu progu następuje zamknięcie transakcji, w przeciwnym wypadku klient płaci bankowi. Jeśli więc skarżący traciłby na eksporcie w wyniku wzmacniania się złotego, wypłaty z banku zmniejszałyby spadek z przychodów. W związku z tym skarżący zapytał: czy w 2008 r. kwoty rozliczenia transakcji opcji walutowych stanowią koszt uzyskania przychodu do celów rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych? Zdaniem skarżącego zarówno kwota rozliczenia, jak i odsetki zapłacone do banku stanowią koszt uzyskania przychodu z tytułu rozliczenia transakcji finansowych w 2008 r. Odsetki będą stanowiły koszt uzyskania przychodu w dacie zapłaty. Wynika to z ogólnej dyspozycji art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f."), gdzie kosztem uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zabezpieczeń źródła przychodów. Żaden przepis art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. nie wyłącza tych kosztów z kosztów uzyskania przychodu. 3. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 30 lipca 2009 r. uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. Skoro skarżący nie prowadzi działalności w zakresie obrotu pochodnymi instrumentami finansowymi, przychody uzyskane z tytułu realizacji transakcji walutowych stanowią przychody z kapitałów pieniężnych (art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f.). W konsekwencji dochody uzyskane z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających podlegają opodatkowaniu według zasad określonych w art. 30 b u.p.d.o.f. – 19% od uzyskanego dochodu. W sytuacji, gdy w wyniku realizacji transakcji walutowych wystąpi strata, jest ona stratą ze źródła przychodów, jakimi są kapitały pieniężne. Dochody i straty stanowiące wynik na przeprowadzonych przez skarżącego operacjach realizacji transakcji walutowych stanowią zatem dochody oraz straty ze źródła przychodów, jakim są kapitały pieniężne, a nie pozarolnicza działalność gospodarcza. Tym samym koszty związane z realizacją transakcji walutowych nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji oraz podtrzymał argumentację w niej zawartą. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej interpretacji, z uwagi na naruszenie art. 22 ust. 1, art. 33 b ust 1 i 4 u.p.d.o.f. przez pominięcie przyczyny, która spowodowała zawarcie z bankiem umowy dotyczącej tzw. opcji walutowych oraz charakteru nabytych instrumentów finansowych. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia sporna w sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy realizacja praw wynikających z instrumentów finansowych (opcji walutowych) w związku z zawarciem umów mających na celu zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany kursu walut u podatnika, którego przedmiotem działalności gospodarczej nie jest obrót instrumentami finansowymi, stanowi przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. czy też jest przychodem z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. oraz jak należy interpretować treść art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. Sąd w związku z tym stwierdził, że podział w treści art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7 u.p.d.o.f. na dwa odrębne źródła przychodów: z pozarolniczej działalności gospodarczej (pkt 3) oraz z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych (pkt 7) ma istotny wpływ – jak prawidłowo zauważył Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji - na ustalenie podstawy, sposobu i wysokości opodatkowania. Następnie sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że za przychody z kapitałów pieniężnych, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f., uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Przychody te powstaną w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, a przy ustalaniu ich wartości stosuje się odpowiednio art. 19 (art. 17 ust. 1b i 2 u.p.d.o.f.). Tym samym nie budzi wątpliwości stanowisko organu podatkowego, zawarte w zaskarżonej interpretacji, że opcje walutowe, opisane przez skarżącego w stanie faktycznym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej mieszczą się w zakresie instrumentów finansowych wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.f. Zdaniem sądu treść art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. należy rozumieć w ten sposób, że zasady opodatkowania ww. "strumienia" przychodów wskazanego w art. 30b ust. 1 u.p.d.f. nie mogą być stosowane do tych podatników, u których odpłatne zbycie papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej. Wyłączenie przewidziane w art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. dotyczy zatem wyłącznie opodatkowania dochodów uzyskiwanych tylko przez tych podatników, którzy za przedmiot działalności mają odpłatne zbywanie papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i realizację praw z nich wynikających, tj. przedsiębiorców, którzy w ramach wykonywanej działalności gospodarczej odpłatnie zbywają papiery wartościowe lub pochodne instrumenty finansowe i realizują prawa z nich wynikające. Wówczas do ww. podatników prowadzących działalność gospodarczą możliwe jest zastosowanie ogólnych zasad opodatkowania art. 9a, art. 14, art. 27, art. 30c u.p.d.o.f. w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Sąd pierwszej instancji zajął zatem odmienne stanowisko niż skarżący oraz składy orzekające WSA we Wrocławiu (wyrok z 4 czerwca 2009 r., I SA/Wr 327/09) i w Gliwicach (wyrok z 14 grudnia 2009 r., I SA/Gl 544/09) oraz stwierdzil, że osoba fizyczna prowadząc działalność gospodarczą, w ramach której nie mieści się działalność w postaci odpłatnego zbywanie papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających ma obowiązek rozdzielnie opodatkować przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, a oddzielnie przychody z kapitałów pieniężnych. Wykładnia sądu miała oparcie zarówno w interpretacji językowej wyżej wskazanych przepisów art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7, art. 17 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 5a pkt 13 oraz art. 30b ust. 1 i 4 u.p.d.o.f., jak również wykładni funkcjonalnej i systemowej. W ocenie sądu powoływanie przez skarżącego, zarówno w skardze, jak i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa na istnienie związku przychodów z kapitałów pieniężnych (rozumianych jako przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych - opcji walutowych - oraz realizacja praw z nich wynikających) z prowadzoną zasadniczą działalnością gospodarczą skarżącego – sprzedażą i eksportem mebli - nie jest wystarczające do uznania, że do dochodów skarżącego wynikających z realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych (opcji walutowych) należy zastosować przepisy dotyczące opodatkowania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Ratio legis art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f., o czym mowa wyżej, jest inne niż sens, który usiłuje wyinterpretować z niego skarżący. W związku z tym sąd pierwszej instancji uznał, że rację ma Minister Finansów twierdząc, że jeśli w wyniku realizacji transakcji walutowych wystąpi u skarżącego strata, jest ona stratą ze źródła przychodów, jakim są kapitały pieniężne, a nie stratą z pozarolniczej działalności gospodarczej skarżącego, której przedmiotem nie jest odpłatne zbywanie pochodnych instrumentów walutowych i realizacja praw z nich wynikających. 6 . W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona zarzuciła w trybie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), naruszenie prawa materialnego, t.j. art. 22 ust. 1, art. 30b ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 7 u.p.d.o.f. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, t.j. poprzez uznanie, że realizacja przez skarżącego praw wynikających z instrumentów finansowych (opcji walutowych) w związku z zawarciem przez skarżącego - jako podmiotu, którego przedmiotem działalności gospodarczej nie jest obrót instrumentami finansowymi - umów mających na celu zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany kursu walut, generuje przychód (dochód) z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, wymieniony w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. i opodatkowany na zasadach określonych w art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. W związku z powyższym skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie niniejszej skargi, 2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy. W szczególności zasadny jest zarzut naruszenia art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi, że ust.1 nie stosuje się, jeżeli odpłatne zbycie papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających następuje w wykonaniu działalności gospodarczej. W stanie faktycznym sprawy zasadnicza kwestia prawna sprowadza się do pytania, jak zasadnie wyeksponował je sąd pierwszej instancji, czy realizacja praw wynikających z instrumentów finansowych (opcji walutowych) w związku z zawarciem umów mających na celu zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany kursu walut u podatnika, którego przedmiotem działalności gospodarczej nie jest obrót instrumentami finansowymi, stanowi przychód z działalności gospodarczej, czy też przychód z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych. W kontekście tego pytania zasadnicze znaczenie ma rozumienie zwrotu normatywnego zawartego w cytowanym powyżej art. 30b ust. 4 in fine, a mianowicie "w wykonywaniu działalności gospodarczej". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia językowa tego zwrotu oznacza tyle co "w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej". Pojęcie "prowadzenia działalności gospodarczej" oznacza dokonywanie przez przedsiębiorcę czynności faktycznych i prawnych zmierzających w sposób zorganizowany i ciągły do osiągnięcia celu zarobkowego. Chodzi tu o ogół czynności wchodzących w zakres działalności gospodarczej przedsiębiorcy, pozostających w normalnym, funkcjonalnym związku z tą działalnością, w szczególności podejmowanych w celu realizacji zadań związanych z przedmiotem działalności (wyrok SA w Katowicach z dnia 20 grudnia 2002 r., I ACa 701/02, OSA 2003, z. 9, poz. 39). Stąd też - zdaniem Sądu - w wykonywaniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. będzie całokształt działań podatnika, które można zakwalifikować jako służące celom prowadzonej przez podatnika aktywności gospodarczej. Będą to nie tylko działania polegające na wytwarzaniu, wykorzystywaniu czy sprzedaży rzeczy, jak też świadczeniu usług, lecz wszelkie czynności związane w sposób pośredni z ową aktywnością gospodarczą, jak np. wszelkie czynności organizatorskie, zabezpieczające. Można tutaj mówić o wszystkich czynnościach podatnika będących konsekwencją podjęcia przez niego działalności gospodarczej. Z literalnego brzmienia przepisu art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. nie wynika zatem, aby ustawodawca ograniczył jego stosowanie jedynie do podmiotów, których przedmiotem działalności gospodarczej jest obrót papierami wartościowymi, udziałami oraz instrumentami finansowymi. Użycie zwrotu "w wykonywaniu działalności gospodarczej" wskazuje na to, że ustawodawca wykonywanie działalności gospodarczej pojmuje szeroko (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 24 lutego 2010 r. I SA/Wr 1424/09, POP 2010, nr 3, str. 261 -265). Ustawodawca nie ograniczył (zawęził) tego zwrotu wyłącznie do przedmiotu działalności uwidocznionej we właściwym rejestrze (wpisie do ewidencji działalności gospodarczej). Gdyby tak było to po pierwsze analizowany przepis miałby inne brzmienie, np. "Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli odpłatne zbycie papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika". Takiej właśnie formuły ustawodawca użył w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do odrębnego źródła przychodów jakim jest przewidziane w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. odpłatne zbycie nieruchomości lub innych praw majątkowych. Otóż stosownie do powołanego przepisu odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. Art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f. wskazuje, że od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19 % podstawy obliczenia podatku. Powołany wyżej przepis nie ma zastosowania jeżeli - stosownie do treści art. 30e ust. 6 pkt 1 u.p.d.o.f. budowa i sprzedaż budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych oraz sprzedaż gruntów i prawa wieczystego użytkowania gruntów są przedmiotem działalności gospodarczej podatnika. Po wtóre wpis do ewidencji działalności gospodarczej zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia, czy dana czynność podejmowana jest w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czy też nie. Przyjmuje się, że decydujący dla sprawy opodatkowania jest stan faktyczny sprawy, okoliczności występujące w rzeczywistości, podpadające pod zakres obowiązku podatkowego określonego ustawą podatkową (por. wyrok NSA z 11 października 2005 r. II FSK 543/05, Lex nr 187713). Wbrew odmiennym wywodom sądu pierwszej instancji, za powyżej zaprezentowaną wykładnią literalną art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. przemawia również wykładnia systemowa, która nie oznacza, że podział w treści art. 10 ust. 1 i 7 na dwa odrębne źródła przychodów ma zasadniczy wpływ na ustalenie podstawy, sposobu i wysokości opodatkowania każdego z tych źródeł. Jako przykład szerszego rozumienia źródła przychodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej można wskazać opodatkowanie odrębnego źródła przychodów jakim jest przychód z najmu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. źródłami przychodów są: najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 2 pkt 11 przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. Ponadto należy wskazać, że do przychodów z działalności gospodarczej zaliczono na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 5 odsetki od środków na rachunkach bankowych utrzymywanych w związku z wykonywaną działalnością. Odsetki takie, co do zasady uznawane są za przychody z kapitałów pieniężnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. o ile nie dotyczą środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą. Z powyższego można wysnuć wniosek, że źródło przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza w określonych stanach faktycznych i prawnych może zawierać w swym zakresie inne strumienie (źródło) przychodów funkcjonalnie powiązane z prowadzoną działalnością, jakkolwiek wyodrębnione w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. jako odrębne źródła przychodów. Za takim rozumieniem przemawia, np. treść art. 14 ust. 2 u.p.d.o.f. Chodzi w nim o to, aby wszystkie związane ze sobą przychody stanowiące pewną całość zostały rozliczone według tego samego źródła i jednolitych zasad. Sztucznym i nielogicznym wydaje się rozbijanie zbioru przychodów związanych z działalnością gospodarczą pomiędzy różne źródła przychodów wymienione w art. 10 u.p.d.o.f. Zasadnie podnosi skarżący, że zaaprobowanie wykładni art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. dokonanej przez sąd pierwszej instancji w istocie prowadziłoby do tego, że przedmiotowy przepis byłby przepisem martwym. Zgodnie bowiem z art. 69 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.), dalej u.o.i.f., prowadzenie działalności maklerskiej, która obejmuje min. wykonywanie czynności polegającej na nabywaniu lub zbywaniu na własny rachunek instrumentów finansowych, wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego wydanego na wniosek złożony przez zainteresowany podmiot, przy czym wnioskodawca musi spełniać określone w art. 95 u.o.i.f. wymagania co do formy prawnej prowadzonej działalności. Działalność określona w art. 69 ust. 2 pkt 3 u.o.i.f. może być prowadzona wyłącznie przez podmioty działające w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a zatem podmioty, których co do zasady nie może dotyczyć ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Innymi słowy przedmiotem działalności gospodarczej w zakresie profesjonalnego obrotu instrumentami finansowymi nie może być osoba fizyczna. Reasumując powyżej przeprowadzone rozważania należy stwierdzić, że skoro zwrotu normatywnego "w wykonywaniu działalności gospodarczej" zawartego w art. 30b ust. 4 nie można odnieść (zawęzić) do "przedmiotu działalności gospodarczej" to uzasadniony jest pogląd, że w określonych okolicznościach faktycznych zawarte przez podatnika opcje walutowe można potraktować jako realizowane w wykonywaniu działalności gospodarczej. Niewątpliwym jest bowiem, że zawarcie tego typu kontraktów służyło zabezpieczeniu prowadzonej przez podatnika działalności eksportowej przed niekorzystnymi skutkami spadków kursów walutowych. Dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię art. 30b ust. 4 u.p.d.o.f. organy interpretacyjne uwzględnią przy zastosowaniu pozostałych przepisów powołanych w zarzucie skargi kasacyjnej, a zwłaszcza art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania w sprawie Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 209 w zw. z art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło