II GSK 1031/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-18

Skład orzekający: Gabriela Jyż, Joanna Sieńczyło - Chlabicz, Jacek Czaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony z rachunku bieżącego przedsiębiorcy, a następnie refundowany z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON), może zostać zakwalifikowany jako pomoc de minimis?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że czasowe pokrycie wydatków na cele rehabilitacyjne z własnego rachunku przedsiębiorcy, a następnie uzupełnienie tych środków z rachunku ZFRON, nie może skutkować odmową uznania pomocy za pomoc de minimis. Przepisy prawa nie zawierają regulacji nakazującej wypłacanie środków beneficjentom bezpośrednio z konta ZFRON ani zakazu dokonywania przelewów za pośrednictwem bieżącego rachunku bankowego przedsiębiorstwa. Kluczowe jest przeznaczenie środków na cel rehabilitacji, a nie sposób ich bezpośredniego wypłacenia.
Stan faktyczny
Agencja Sp. jawna wniosła o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na zakup zestawu do monitoringu i monitora TFT. Prezes PFRON odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że wydatek został poniesiony z rachunku bieżącego, a nie bezpośrednio z ZFRON. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podnosząc wątpliwości co do źródła finansowania i celowości wydatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra, uznając, że sposób finansowania nie wyklucza kwalifikacji pomocy jako de minimis, a zakup monitoringu może służyć zmniejszeniu ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego. Minister złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 343/10 w sprawie ze skargi Agencji [..]Spółki jawnej z siedzibą we W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [..] grudnia 2009 r. nr [..] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 343/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Agencji [...] Sp. jawna z siedzibą we W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. Agencja [...] Sp. jawna wniosła o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Wniosek dotyczył środków pieniężnych poniesionych na zakup zestawu do monitoringu i monitora TFT. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatek poniesiony w dniu [...] maja 2009r. w kwocie 4084.75 zł (917.45 euro) oraz w kwocie 466.39 zł (108.85 euro). Na powyższe postanowienie Agencja złożyła zażalenie, podnosząc, że żaden przepis nie stanowił i nie stanowi o konieczności ponoszenia wydatków bezpośrednio z rachunku ZFRON. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W uzasadnieniu tego postanowienia organ podkreślił, że zaświadczenie potwierdzające charakter de minimis pomocy uzyskanej przez pracodawcę (w wyniku wydatkowania poakcesyjnych środków publicznych z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych) może być wystawione wyłącznie, gdy poniesie on wydatki zgodnie z: art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92, ze zm.); rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 76, poz. 496). Organ podniósł, że z dokumentów przedstawionych przez stronę wynika, iż wskazane przez pracodawcę wydatki zostały dokonane z rachunku bieżącego. Następnie zaś dokonano przelewu środków z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek bieżący. Organ wskazał, że wydatek z konta obrotowego nie spełnia warunków udzielenia pomocy publicznej (poza tym nie jest to wydatek ze środków ZFRON), natomiast za wątpliwe organ uznał traktowanie dnia refundacji wydanych środków z konta ZFRON na konto firmowe - jako dnia dokonania wydatku (w rozumieniu regulacji dotyczących pomocy publicznej). W tym przypadku zdaniem organu pojawiłyby się wątpliwości związane z wpisaniem prawidłowej daty w zaświadczeniu o udzielonej pomocy de minimis, wydawanym przez organ udzielający pomocy, a ma to ogromne znaczenie przy obliczaniu dopuszczalnej wysokości udzielanej pomocy. Organ podkreślił, że środki ZFRON są środkami "znaczonymi", których pracodawca jest dysponentem zgodnie z art. 33 ust. 9 cyt. ustawy o rehabilitacji. Pracodawca dysponuje tymi środkami na zasadach ściśle określonych w art. 33 ustawy i we wspomnianym rozporządzeniu. Ich status nie jest tożsamy ze środkami własnymi pracodawcy. "Refundacja" w ocenie organu polegałaby na "przekwalifikowaniu" środków ZFRON na środki własne. Taka operacja nie jest przewidziana w katalogu sposobów przeznaczania tych środków, a więc skutkuje powstaniem obowiązku zwrotu i wpłaty, o których mowa w art. 33 ust. 4a pkt 1 i 2 cyt. ustawy o rehabilitacji. Organ odwoławczy zauważył, że podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest źródło sfinansowania wydatku, a nie cel, na jaki zostały wydatkowane środki. Organ odwoławczy dodał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała również wątpliwości co do celowości poniesienia omawianych wydatków w ramach indywidualnych programów rehabilitacji i ich zgodności z przepisami rozporządzenia. W ocenie organu poniesiony przez stronę wydatek - sprzęt do monitoringu - był zakupem biznesowym, związanym raczej z unowocześnieniem zakładu zajmującego się ochroną osób i mienia, a zatem i monitoringiem chronionych obiektów. Brak jest, w ocenie organu odwoławczego, związku poniesionego wydatku ze zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, a w ramach indywidualnych programów mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżone postanowienie wskazał, że z dniem 1 maja 2004 r. warunki dopuszczalności pomocy publicznej i zasady jej nadzorowania określają właściwe w tym zakresie przepisy prawa wspólnotowego. Zagadnienia proceduralne związane z udzielaniem pomocy publicznej, w szczególności tryb przygotowania do notyfikacji programów pomocowych i pomocy indywidualnej oraz postępowanie przed Komisją Europejską w zakresie notyfikacji pomocy, jak również tryb zwrotu pomocy, reguluje ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Po 1 maja 2004 r. możliwe jest także udzielenie pomocy publicznej podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, bez konieczności uzyskania zgody Komisji Europejskiej, jeżeli reguły tej pomocy zgodne są z przepisami dotyczącymi tzw. ,,wyłączenia blokowego". Pomoc taka może być również udzielana w ramach zasady de minimis. Z pomocą de minimis wiąże się obowiązek wydania beneficjentowi pomocy zaświadczenia stwierdzającego, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis (art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej). Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepis art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), w szczególności ust. 3 wyznacza obowiązki pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej w zakresie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Do obowiązków tych należą między innymi wyrażone w pkt 1 - 3 obowiązki prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji, prowadzenia rachunku bankowego środków tego funduszu oraz przekazywania środków funduszu rehabilitacji na ten rachunek, w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano. Zdaniem Sądu, art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji nie jest źródłem normy nakazującej dokonywanie zapłat za nabyte towary i usługi wyłącznie za pośrednictwem rachunku bankowego ZFRON, lecz stanowi jedynie o obowiązku nałożonym na pracodawcę przekazywania środków pieniężnych będących równowartością ulg podatkowych na wyodrębniony rachunek bankowy. Gdyby taki obowiązek istniał, musiałby znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w konkretnej normie lub choćby w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 33 ust. 11. Sąd podniósł, że ten kierunek wykładni znajduje również potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r. (sygn. akt II GSK 73/09), w którym Sąd wskazał, iż nie budzi wątpliwości okoliczność, że gdyby ustawodawca usankcjonował w ustawie o rehabilitacji zawodowej lub przepisach wykonawczych konieczność zapłaty za wydatki bezpośrednio i jedynie z rachunku bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji, to niewątpliwie sprecyzowałby taką przesłankę jako automatycznie skutkującą odmową wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Brak takiej regulacji nie daje żadnych podstaw do rozszerzającej wykładni przepisów dotyczących udzielania pomocy de minimis. Przeciwnie, jest potwierdzeniem stanowiska, iż to przeznaczenie przez przedsiębiorcę środków na cel rehabilitacji decyduje o zakwalifikowaniu pomocy jako pomocy de minimis, nie zaś fakt sfinansowania wydatku z rachunku bankowego środków funduszu. W ocenie Sądu wskazane przez organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu wątpliwości dotyczące oceny celowości poniesienia wydatków na zakup zestawu do monitoringu w ramach indywidualnego programu rehabilitacji nie są trafne. Niesporne jest, że organ I instancji (PFRON) nie kwestionował dokonanych przez skarżącego wydatków pod tym względem i wydał zaświadczenie o pomocy de minimis z dnia [...] września 2009 r. dotyczące wydatku poniesionego przez skarżącą na montaż stanowiącego przedmiot niniejszego sporu zestawu do monitoringu. Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie organy orzekające nie wykazały, ani nawet nie uprawdopodobniły , że opracowanie i zrealizowanie indywidualnego programu rehabilitacji dla pracownika objętego programem miało na celu, jak podniósł organ odwoławczy, nie zmniejszenie jego ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności, ale stanowiło pretekst do zakupu biznesowego, związanego z unowocześnieniem zakładu zajmującego się ochroną osób i mienia. Sąd nie podzielił również wyrażonego w uzasadnieniu postanowienia stanowiska Ministra Pracy i Polityki Społecznej, iż zakup sprzętu do monitoringu nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, a jedynie poprawia komfort wykonywania pracy na określonym stanowisku, niezależnie od tego, czy pracę wykonuje pracownik sprawny czy też niepełnosprawny. Zdaniem Sądu twierdzenie to jest uprawnione w części dotyczącej pracownika pełnosprawnego, dla którego wyposażenie w sprzęt monitorujący wpłynie tylko na poprawę komfortu wykonywania pracy na określonym stanowisku. Twierdzenie to jest nieuprawnione w stosunku do pracownika o stwierdzonym stopniu niepełnosprawności z określonych przyczyn, dla którego taka zamiana jest przede wszystkim zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, a dopiero w dalszej kolejności stanowi poprawę komfortu wykonywania pracy. W uzasadnieniu postanowienia Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że przeciwwskazaniem do pracy w sytuacji pracownika objętego programem jest praca o wymuszonej pozycji ciała i wyraził pogląd, że wielogodzinne siedzenie przed monitorem nie będzie wymuszać danej pozycji. Sąd zauważył, że wskazanie, iż pracownik objęty programem powinien wykonywać pracę w niewymuszonej pozycji ciała znajduje się w dziale III pkt 4 IPR opracowanego dla niego przez komisję z udziałem lekarza. Ta sama komisja uznała, że "w celu ograniczenia czynności uciążliwych dla pracownika powodujących pogorszenie stanu zdrowia... stanowisko pracy wymaga przystosowania ...poprzez wyposażenie stanowiska pracy w monitoring.." (Dział III pkt 10, III i IV IPR). Wobec faktu, że podniesiona przez Ministra okoliczność, iż pracownik powinien wykonywać pracę w niewymuszonej pozycji ciała była brana pod uwagę przy ustalaniu dla niego indywidualnego programu rehabilitacji, twierdzenie Ministra podważające celowość stosowania określonych środków ustalonych w IPR, nie poparte opinią medyczną czy specjalisty do spraw rehabilitacji, nie może zostać uznane za zasadne. Zdaniem Sądu nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa stanowisko Ministra Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym zakup sprzętu do monitoringu powinien być sfinansowany ze środków finansowych pracodawcy, a jedynie koszty np. fotela ergonomicznego, dzięki któremu dany pracownik nie pracowałby w wymuszonej pozycji ciała przy obsłudze np. monitoringu, można było sfinansować ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ramach IPR. Sąd zaznaczył, że przepisy przytoczonych rozporządzeń: Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej nie precyzują rodzajów maszyn i urządzeń, które mogą być kupione w ramach IPR z zakładowego funduszu rehabilitacji, nie zawierają również nawet przykładowego wyliczenia urządzeń, które nie mogą być sfinansowane z tego funduszu. Ponadto § 2.1. pkt 12 e) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej zezwala na wydatkowanie środków funduszu rehabilitacji na dostosowanie miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, o ile takie dostosowanie będzie miało na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. W ocenie Sądu przepisy nie zabraniają zakupu sprzętu do monitoringu ze środków funduszu rehabilitacji, o ile jego zakup będzie miał na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika. Stanowisko Ministra Pracy i Polityki Społecznej Sąd ocenił jako błędne, wyjaśniając, że przepisy ww. rozporządzeń Rady Ministrów i Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie zawierają katalogu urządzeń, które mogą być sfinansowane ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji. Kryterium wyboru przedmiotów, które mogą być z tego funduszu sfinansowane jest cel, któremu mają służyć, a mianowicie mają zmniejszać ograniczenia zawodowe wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zakup sprzętu do monitoringu został dokonany zgodnie z celem realizowanym w ramach indywidualnego programu rehabilitacji opracowanego dla konkretnego pracownika Agencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, § 2.1. pkt 12 e) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych i § 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, poprzez błędną ich interpretację, które to naruszenie przepisów miało wpływ na wynik sprawy, skutkując wadliwością rozstrzygnięć. Formułując wskazania odnośnie dalszego postępowania Sąd pierwszej instancji stwierdził, że rozpatrując ponownie sprawę Minister Pracy i Polityki Społecznej obowiązany będzie do merytorycznej oceny wniosku złożonego przez skarżącą. Co oznacza, że organ odwoławczy winien ustalić – mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy - czy wydatki poniesione przez zakład pracy chronionej mieszczą się w katalogu wskazanym w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. i stosownie do poczynionych ustaleń, przy zastosowaniu wskazanej wykładni w zakresie sposobu finansowania tych wydatków, ocenić czy przekazanie środków pieniężnych było pomocą de minimis udzieloną w dacie wydatkowania tych środków. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. złożył Minister Pracy i Polityki Społecznej i zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości, wniósł o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnoszący skargę kasacyjną zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów: 1) art. 33 ust. 3 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. nr 14 poz. 92 ze zm.) przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że możliwym jest przeznaczenie przez przedsiębiorcę środków na cel rehabilitacji i zakwalifikowaniu jej jako pomoc de minimis w przypadku sfinansowania wydatku z rachunku innego niż rachunek zfron, 2) § 2 ust. 1 pkt 12 lit e) i § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zakup monitoringu miał na celu dostosowanie stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, 3) § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż Agencja [...] Sp. j. przedstawiła skutecznie informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w sytuacji, gdy wydatek nie został zrealizowany z rachunku zfron. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22 dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65 % przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników. Natomiast z treści art. 33 ust. 4 powołanej ustawy należy wywodzić, iż skoro mowa jest o finansowaniu to nie można niniejszego pojęcia podciągać do refundacji, co de facto ma miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego środki z konta obrotowego pracodawcy są jego własnymi środkami, natomiast zgromadzone na rachunku ZFRON są środkami publicznymi, dlatego wydatki finansowane ze środków pracodawcy nie stanowią pomocy publicznej nawet wtedy gdy cel wydatkowania własnych środków przedsiębiorcy jest zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Autor skargi kasacyjnej zakwestionował zasadność poniesienia wskazanych wyżej wydatków w ramach indywidualnych programów rehabilitacji i ich zgodność z przepisami rozporządzenia. Jego zdaniem z diagnozy sytuacji zawodowej osoby niepełnosprawnej wynika jednoznacznie, że przeciwwskazaniem do zatrudniania jest m.in. praca o wymuszonej pozycji ciała. Trudno zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną uznać, by wielogodzinne siedzenie przed monitorem nie wymuszało określonej pozycji. Wnoszący skargę kasacyjną stanął na stanowisku, iż przystosowaniem stanowiska pracy dla danej osoby niepełnosprawnej z dyskopatią (tak jak w niniejszym przypadku) byłby zakup np. fotela ergonomicznego, dzięki któremu dany pracownik nie pracowałby w wymuszonej pozycji ciała przy obsłudze np. monitoringu - sprzętu będącego podstawowym wyposażeniem na takim stanowisku. Autor skargi kasacyjnej wyraził pogląd, iż w tej sprawie ma miejsce sytuacja, w której zakup sprzętu do monitoringu, w przypadku pracownika o stwierdzonym stopniu niepełnosprawności, de facto spowoduje konieczność wykonywania pracy o wymuszonej pozycji ciała. Zatem skoro zakup sprzętu do monitoringu w tym konkretnym przypadku skutkuje pracą o wymuszonej pozycji ciała i jest to przeciwwskazanie do zatrudnienia to zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną brak jest uzasadnienia dla stanowiska, iż zakup tego sprzętu służy zmniejszeniu ograniczeń zawodowych czy też przystosowaniu stanowiska pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny jest więc ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, poza nieważnością postępowania sądowego, która w sprawie niniejszej nie zachodzi. 2. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 33 ust. 3 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. nr 14 poz. 92 ze zm.). Zdaniem autora skargi kasacyjnej owo naruszenie było wynikiem błędnej wykładni, polegającej na uznaniu, że możliwym jest przeznaczenie przez przedsiębiorcę środków na cel rehabilitacji i zakwalifikowaniu jej jako pomoc de minimis w przypadku sfinansowania wydatku z rachunku innego niż rachunek ZFRON. Poglądu tego Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela. Zagadnienie to było wielokrotnie poddane ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego i za ugruntowany już należy uznać pogląd, że czasowe pokrycie wydatków na jeden z celów funduszu rehabilitacji z własnego rachunku przedsiębiorcy, a następnie jego uzupełnienie z rachunku ZFRON, nie może skutkować odmową uznania pomocy za pomoc de minimis. NSA uznawał bowiem, że obowiązujące przepisy prawa materialnego nie zawierają regulacji, iż środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych muszą być wypłacone beneficjentom bezpośrednio z konta bankowego tego funduszu oraz, że istnieje zakaz dokonywania przelewu tych środków za pośrednictwem bieżącego rachunku bankowego przedsiębiorstwa. Jak wynika to z przepisu art. 33 ust. 3 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku – na pracodawcę prowadzącego zakład pracy chronionej nałożono szereg obowiązków, w tym prowadzenia rachunku bankowego środków funduszu rehabilitacji i przekazywania środków funduszu rehabilitacji na ten rachunek, w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano. Ponadto ustawodawca określił, że środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. Wykładnia literalna tych przepisów nie prowadzi do wniosku, że jedynie bezpośrednie wypłacenie z konta funduszu środków osobom uprawnionym stanowi spełnienie wymogów uzyskania stosownego zaświadczenia o pomocy de minimis. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 września 2009 r. (sygn. akt II GSK 73/09) przepisy te nie są bowiem źródłem normy nakazującej dokonywanie zapłaty za nabyte towary i usługi wyłącznie za pośrednictwem rachunku bankowego ZFRON, lecz stanowią tylko o obowiązku nałożonym na pracodawcę przekazywania określonych środków pieniężnych na wyodrębniony rachunek bankowy. Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, nie zauważając przy tym, aby autor skargi kasacyjnej kwestionując ten pogląd oraz zbieżne z nim poglądy wyrażone w wielu orzeczeniach NSA (zob. wyroki: z dnia 20 stycznia 2010 r., II GSK 348/09; z dnia 16 marca 2010 r., II GSK 474/08; z dnia 9 kwietnia 2010 r., II GSK 2098/08; z dnia 27 kwietnia 2010 r., II GSK 574/09; z dnia 11 maja 2011 r., II GSK 512/10) wskazał nowe argumenty, uzasadniające odmienne stanowisko i wymagające pogłębionej analizy w ramach rozstrzyganej skargi kasacyjnej. 3. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, w celu uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przepis ten został przez Sąd pierwszej instancji niewłaściwe zastosowany, poprzez uznanie, że Agencja [...] Sp. j. przedstawiła skutecznie informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w sytuacji, gdy wydatek nie został zrealizowany z rachunku ZFRON. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zrzut ten nie jest zasadny, bowiem ani z treści analizowanego przepisu § 9 ust. 2 cyt. rozporządzenia, ani z wyżej omówionych ustawowych norm prawa materialnego nie można zrekonstruować normy prawnej nakazującej przedsiębiorcy realizację wydatku ze środków funduszu rehabilitacji tylko i wyłącznie z rachunku bankowego ZFRON. 4. Bezzasadny jest zarzut naruszenia § 2 ust. 1 pkt 12 lit e i § 6 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W myśl § 2 ust. 1 pkt 12 lit e tego rozporządzenia środki funduszu rehabilitacji przeznacza się między innymi na wydatków związane z indywidualnymi programami rehabilitacji, mającymi na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12, jest opracowanie programu rehabilitacji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przepisy powyższe zostały niewłaściwie zastosowane, gdyż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że zakup monitoringu miał na celu dostosowanie stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Zarzut ten nie jest trafny, bowiem w istocie zmierza ona do podważenia ustalonego w sprawie stanu faktycznego, którego autor skargi kasacyjnej nie kwestionował w podstawie skargi kasacyjnej. W szczególności skarga kasacyjna nie zakwestionowała prawidłowości sporządzonego w sprawie indywidualnego programu rehabilitacji, który został opracowany i na podstawie którego wydatkowano stosowne środki finansowe. W tej sytuacji, mając na uwadze to, że warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 cyt. rozporządzenia, jest opracowanie indywidualnego programu rehabilitacji, który został opracowany przez właściwy organ – komisję rehabilitacyjną dla pracowników niepełnosprawnych, a prawidłowość tego programu nie została skutecznie zakwestionowana, to brak jest podstaw do przyjęcia, że w tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane przez autora skargi kasacyjnej przepisy prawa materialnego. 5. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło