II SA/Rz 365/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Maria Piórkowska SO (del.) Ewa Partyka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także Kolegium albo SKO), po rozpoznaniu odwołania M.D. od decyzji Wójta Gminy H. z dnia [...]r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej w dalszej części k.p.a. w zw. z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) – utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, iż wskazaną wyżej decyzją z dnia [...]r. Wójt Gminy H. odmówił przyznania M.D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem S. D. (urodzoną 17 listopada 1996r ) w okresie od 1 listopada 2009r. do 31 października 2010r. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż orzeczenie o niepełnosprawności, którym legitymuje się córka wnioskodawczyni (zmienione wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z dnia [...]r. sygn. akt IV Ua 16/09) stanowiło o konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka jedynie w procesie jego edukacji. Nie wynika z niego natomiast konieczność współudziału jej opiekuna na co dzień w procesie leczenia i rehabilitacji, co zdaniem organu pierwszej instancji uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, o które wnioskowano. Odwołanie od powyższej decyzji Wójta Gminy H. złożyła M.D. wskazując, iż jest ono dla niej krzywdzące i podnosząc, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Uznając, iż powyższy środek zaskarżenia nie zasługuje na uwzględnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzją z dnia [...]r.) zacytowało treść przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wedle którego świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Analizując literalne brzmienie powołanego przepisu Kolegium zwróciło uwagę, iż konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka musi dotyczyć łącznie procesu jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Oznacza to tym samym, iż w sytuacji, gdy współdziałanie dotyczy tylko jednego bądź też tylko dwóch z wymienionych procesów, świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane. Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy SKO podniosło, iż S.D. legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności (zmienionym przez wskazywany wyżej wyrok Sądu Okręgowego) ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka jednakże - wyłącznie w procesie jego edukacji. Powyższe – w ocenie Kolegium – uniemożliwia przyznanie M.D. świadczenia pielęgnacyjnego, jako że jej córka S.D.nie spełnia wszystkich przewidzianych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymogów stanowiących przesłanki przyznania takiego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO z dnia [...]r. M.D. przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, wnosząc o uchylenie obydwu zapadłych w nim decyzji oraz o przyznanie jej w/w świadczenia. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organów, iż pominięcie w wyroku sądowym, którym dysponuje sformułowania odnośnie konieczności współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia i rehabilitacji stanowi o braku podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zwróciła uwagę, iż jej córka pozostaje w stałym leczeniu, regularnie odwiedzając specjalistów, zaś jej stan w każdym czasie może się pogorszyć, co skutkować będzie koniecznością pobytu w szpitalu. Na uzasadnienie swojego stanowiska wnosząca skargę powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lipca 2008r. (sygn. akt IV SA/Po 608/07), gdzie uznano, iż wystarczającym do uwzględnienia żądania w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie jednej z przesłanek z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. wymogu stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji bądź też wymogu stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skarżąca zwróciła także uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 maja 2005r. (sygn. II SA/Gd 517/02), w którym stwierdzono, iż opinia Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności jest dowodem w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., co oznacza, iż organ rozpoznający sprawę nie ma obowiązku jego bezwzględnego uznania. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu jej małoletniej córki. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż koniunkcja jest reprezentowana w języku polskim m. in. przez słowo "i", co oznacza, iż ustawodawca stanowiąc w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych o konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji jako o przesłance przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, miał na myśli łączne spełnienie wymienionych warunków. Kolegium podkreśliło także, iż wyrok Sądu Okręgowego w R., który składająca skargę przedłożyła w toku postępowania jest dokumentem urzędowym korzystającym z rozszerzonej mocy dowodowej i po dokonaniu oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego uznano, iż powinien on stanowić podstawę ustaleń w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu wymienia podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. Sąd administracyjny pełni wyłącznie funkcje kasacyjne. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takich naruszeń, w związku z czym skarga nie jest zasadna. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych brzmi następująco: świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji albo osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie Sądu tak skonstruowany przepis nie daje jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że w przypadku gdy małoletnia S.D. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji gdy stwierdzona we właściwym w tym zakresie trybie została konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka jedynie w procesie edukacji. Użycie w przepisie takich spójników jak "i", "oraz", "łącznie z" zawsze wskazuje na konieczność spełnienia wszystkich połączonych tym spójnikiem elementów. Z przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika tylko jedna alternatywa: - dziecko legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności /co samo już uprawnia do świadczenia pielęgnacyjnego/ albo - spełnia wcześniej omówione warunki łącznie. Takie stanowisko znalazło także potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych /tak m.in. NSA w wyroku z dnia 19.07.2007 r. sygn. I OSK 1678/06, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16.07.2008 r., sygn. IV SA/Po 125/08, LEX nr 509616, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 2.12.2009 r., sygn. II SA/Po 535/09/. Także w świetle brzmienia przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych Sąd nie podziela przytoczonego w skardze z odwołaniem się do wyroku WSA w Gdańsku sygn. SA/Gd 517/02 poglądu, że orzeczenie, o którym mowa w tym przepisie jest tylko jednym z dowodów, który podlega takiej ocenie jak inne. Według przepisu istnienie stosownego orzeczenia stwierdzającego te okoliczności jest bowiem jedną z przesłanek przyznania tego świadczenia. Orzeczenie to ma charakter prejudycjalny i nie jest to opinia, o której była mowa np. w przepisie art. 27 ust. 2b ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej /t.j. Dz. U. z 1998 r. nr 64, poz. 414/. Nawet gdyby powyższego poglądu nie podzielić, to i tak w aktach administracyjnych brak jakichkolwiek dowodów podważających treść orzeczeń zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz wyroku Sądu Okręgowego w R. tym bardziej, że są to dowody z dokumentów urzędowych. Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.