IV SA/Gl 872/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-07-15

Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz służby więziennej, który nabył lokal mieszkalny przed złożeniem wniosku o pomoc finansową na uzyskanie lokalu, może być pozbawiony tego świadczenia, jeśli jego potrzeby mieszkaniowe nie zostały w pełni zaspokojone w nowym lokalu lub jeśli organ administracji narzucił mu określoną procedurę składania wniosków?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły wszechstronnie stanu faktycznego w kwestii zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza. Nabycie lokalu przed złożeniem wniosku nie wyklucza automatycznie prawa do pomocy finansowej, zwłaszcza gdy występowała usprawiedliwiona niemożność zamieszkania w nowym lokalu lub gdy organ narzucił błędną procedurę postępowania, naruszając zasadę zaufania do organów państwa.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz służby więziennej, domagał się przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w dniu złożenia wniosku, ponieważ nabył lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej. Skarżący argumentował, że przed złożeniem wniosku nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i powołał się na korzystne dla niego orzecznictwo sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w C. Zasądzono od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie świadczeń finansowych związanych z lokalem mieszkalnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia [...] nr[...], 2. zasądza od Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ( słownie : [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Zakładu Karnego w C. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił Ł. B. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskodawca nabył w dniu [...] lokal mieszkalny, a tym samym wobec zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przed złożeniem wniosku, przyznanie pomocy finansowej jest niezasadne. W odwołaniu od powyższej decyzji Ł. B. domagał się jej uchylenia i przyznania wnioskowanego świadczenia. W ocenie skarżącego przed złożeniem wniosku nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby ani pobliskiej. Powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 347/07, w którym stwierdzono, że nabycie przez funkcjonariusza udziału we współwłasności domu mieszkalnego przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, w sytuacji, gdy do dnia zakupu tego udziału funkcjonariusz ten nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w sposób określony w art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, nie wyłącza tego funkcjonariusza z kręgu osób uprawnionych do otrzymania takiej pomocy. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ ustalił, że funkcjonariusz służby stałej Ł. B. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego z przeznaczeniem na spłatę kredytu mieszkaniowego, z którego wynikało, iż w dniu [...] zakupił on lokal mieszkalny w S. ( miejscowości bliskiej w rozumieniu ustawy o Służbie Więziennej). Dodatkowo stwierdzono, że funkcjonariusz jest posiadaczem ¼ spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w S. Przynależna część tego prawa do lokalu wynosi 10,65 m2 i jest niższa od ustalonej wyżej powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi służby więziennej. Wskazano, że skoro Ł. B. w dniu złożenia wniosku był właścicielem w części odpowiadającej mu powierzchni mieszkalnej, to w świetle art. 85 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej posiadał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to nie powstało po jego stronie prawo do uzyskania pomocy finansowej. Odpowiadając na argumentację skarżącego, który wywodził, iż art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej nie limituje czasu przyznania funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz nie określa w jakiej dacie, tj. przed, czy po nabyciu lokalu, może być złożony wniosek o przyznanie świadczenia, organ wskazał, że prawa do pomocy finansowej nie można wiązać wyłącznie z datą nabycia lokalu mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia samego wniosku. Istotne jest to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Zatem pomoc nie przysługuje funkcjonariuszowi, który składając wniosek posiada lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Nadto praktyka dopuszczająca udzielanie pomocy na spłatę zobowiązań zaciągniętych na zakup lokalu ( przed złożeniem wniosku ), była całkowicie błędna, co wykazano w uchwale NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r. ( sygn. akt I OPS 7/08). Ł. B. wyrażając swoje niezadowolenie z rozpoznania odwołania, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą, w której domagał się jej uchylenia, jako wydanej z naruszeniem prawa. Skarżący argumentował, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości iż złożenie wniosku o udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przed datą jego nabycia i to niezależnie od daty wydania decyzji kończącej postępowanie musi skutkować udzieleniem takiej pomocy. Dodatkowo skarżący w uzasadnieniu skargi powołał się na szereg korzystnych jego zdaniem orzeczeń sądów administracyjnych, które potwierdzają trafność dokonanej przez niego wykładni przepisów ( wyrok NSA z dnia 19 września 2007 r., I OSK 874/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2004 r., I SA 1907/03 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2008 r., III 991/07, w którym wskazano, iż prawo do pomocy finansowej jako uzyskane z mocy prawa, wobec nie przydzielenia funkcjonariuszowi lokalu w drodze decyzji powinno zostać przez organy zrealizowane niezależnie od tego, kiedy z takim wnioskiem funkcjonariusz wystąpił). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując wcześniej zajęte stanowisko, o braku podstaw prawnych przyznania Ł. B. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego z uwagi na posiadanie zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w dniu złożenia przez niego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury, która doprowadziła do wydania zaskarżonego aktu. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przedmiotem oceny jest decyzja Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w K. z dnia [...] nr[...] , który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia [...] odmawiającą skarżącemu udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W tym miejscu zasygnalizować można, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, toczyło się z wniosku skarżącego o udzielenie pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej ( Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą. Właściwie organy orzekające w niniejszej sprawie stwierdziły, że kwestie uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej regulują przepisy rozdziału 6 ustawy. W pierwszej kolejności zaakcentować należy, że zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W przypadku, gdy prawo to, nie może być zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje funkcjonariuszowi dwojakiego rodzaju uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym w postaci – równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wynika z art. 90 ust. 1 ustawy. Z kolei, przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego ( Dz. U. Nr 132, poz. 1235), stanowi, że pomoc finansową przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, którego stał się właścicielem i na zakup którego zaciągnął kredyt w banku. W świetle przedstawionego stanu faktycznego, organy słusznie podkreślały, że potrzeby mieszkaniowe funkcjonariuszy Służby Więziennej mogą być zaspokajane w różny sposób. Jak już wyżej wskazano, podstawową formą pomocy funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania jest przydział w drodze decyzji lokalu z zasobów mieszkaniowych określonych w art. 87 ust. 1 ustawy. Dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano, w grę mogą wchodzić inne świadczenia, w tym pomoc finansowa. Przy czym pamiętać należy, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu oraz konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego. Ponadto zaakcentować trzeba, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Nie może być ona też uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej. Do funkcjonariuszy Służby Więziennej będą miały odpowiednio zastosowanie w tej mierze, poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny uwagi zawarte w uchwale z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/98 (Lex nr 36572 ) oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00 (Lex nr 48037). W celu dalszych rozważań, niezbędnym staje się przytoczyć przepis art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W świetle tego przepisu organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że skoro skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego, spełniającego normy przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, położonego w miejscowości pobliskiej, to na dzień złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i tym samym nie posiada on prawa do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co się z tym wiąże, nie posiada prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Na potwierdzenie powyższego stanowiska, organ wskazał na ustalony stan faktyczny w oparciu o dokumenty dołączone do wniosku z dnia 25.IV.2008 r., a to: umowę kupna lokalu o powierzchni użytkowej 28,70 m2, z dnia 21.IV.2008 r. oraz umowę kredytu z bankiem z dnia 10.IV.2008 r. Raz jeszcze powtórzyć trzeba, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu, lecz na wniosek funkcjonariusza, a realizacja tego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występując o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i czy możliwym jest przydzielenie mu lokalu mieszkalnego, czy też występują negatywne przesłanki uniemożliwiające przyznanie takiego lokalu. Jednoznaczne ustalenie sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie pomocy finansowej, tj. czy funkcjonariusz zgłaszając roszczenie o to świadczenie nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, ma kluczowe znaczenie w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale OPS 7/08 z dnia 29 kwietnia 2009 r. o sygn. akt OPS 7/08, (Lex nr 490969) uznał, iż : "1. Nabycie domu (lokalu ) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej ( Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.); 2. Trudno mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu w budowie czy w stanie surowym; 3. Wykładnia celowościowa przepisów rozdziału 6 ustawy prowadzi do wniosku, że w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim – funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy". W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA między innymi stwierdził, iż "wyjaśnianego zagadnienia prawnego nie można zatem wiązać wyłącznie z datą nabycia przez funkcjonariusza domu ( lokalu ) mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia wniosku o pomoc finansową, albowiem istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Nabycie domu ( lokalu ) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej podając m.in. że "... w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim – funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy". Cytowana uchwała została podjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uchwały przewidziane w tym przepisie – jak wyjaśniono w jej uzasadnieniu – "mają istotne znaczenie dla funkcjonowania sądownictwa administracyjnego, a ich podstawowym celem jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądowoadminsitracyjnego. Są one przy tym podejmowane nie w konkretnej sprawie, lecz in abstracto." Oznacza to, że odejście od wykładni ustalonej w takiej uchwale wymaga dochowania szczegółowego trybu postępowania sądu określonego w art. 269 p.p.s.a. Zatem powyższa uchwała, z mocy art. 269 p.p.s.a., jest wiążąca dla sądów administracyjnych, dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie jest zobligowany tę uchwałę respektować. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, przy ustalaniu stanu faktycznego w kwestii "zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza" organ pierwszej instancji nie poczynił wszechstronnej oceny a organ odwoławczy taką ocenę zaakceptował, a zatem należy uznać, że takie postępowanie organów naruszyło zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, określoną w art. 7 K.p.a. Brak jest bowiem jednoznacznej odpowiedzi, czy skarżący istotnie miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w nowozakupionym lokalu, czy też wystąpiła usprawiedliwiona niemożność w nim zamieszkiwania. Tego rodzaju działanie organu administracji jest nie do pogodzenia z zasadami rzetelnej procedury – art. 7 K.p.a., a przez to z konstytucyjną zasadą państwa prawa – art. 2 Konstytucji RP ( zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1609/99 – ONSA 2001, nr 2, poz. 121). Takie postępowanie organu stanowi naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy w tym miejscu zwrócić również uwagę na dyspozycję art. 80 K.p.a., który nakazuje ocenę poszczególnych dowodów w kontekście całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich zebranych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszelkich wątpliwości, bowiem tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa ( uprawnienia ) lub obowiązku strony ( zob. wyrok WSA z dnia 6 sierpnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 528/08, Lex nr 512883). W świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy zwrócić uwagę na dwie podstawowe kwestie. Pierwsza dotyczy ustalenia organu odwoławczego, według którego skarżący zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe już z chwilą nabycia nowego lokalu, co dodatkowo ma potwierdzać zapis § 4 umowy notarialnej, zawierający zapewnienie skarżącego o wejściu w posiadanie lokalu w dniu jego nabycia. Tymczasem nie jest to ustalenie oparte na logicznie poprawnym rozumowaniu. Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych zakłada bowiem, by oprócz tytułu prawnego i posiadania spełniona była również przesłanka zdatności lokalu do zamieszkania, oceniona według stanu istniejącego w danej chwili. W szczególności przy nabywaniu lokali na rynku wtórnym niemal zasadą jest, że zamieszkanie nabywcy poprzedzone jest określonymi robotami remontowymi lub adaptacyjnymi. W takich wypadkach trudno wiązać stan zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych z samą datą nabycia lokalu i objęcia go w posiadanie, ale bez elementu zasiedlenia. Kwestia ta nie została przez organy należycie wyjaśniona, mimo tego, że we wniosku o przyznanie pomocy skarżący wskazał, jako swój aktualny adres, dotychczasowe miejsce zamieszkania. Na rozprawie sądowej wyjaśnił tą okoliczność właśnie koniecznością przeprowadzenia remontu. Obecnie te twierdzenia mają walor jedynie informacyjny, natomiast ich uzyskanie i potwierdzenie w postępowaniu administracyjnym mogło doprowadzić do odmiennych ustaleń niż zaprezentowane zostały w decyzjach organów obu instancji. Z naruszeniem wymienionych wcześniej przepisów procedury administracyjnej sprawa nie została zatem w powyższym zakresie wystarczająco wyjaśniona, co mogło mieć wpływ na jej wynik. Jeszcze istotniejszy w okolicznościach niniejszej sprawy wydaje się problem związany z samą praktyką przyjmowania wniosków o pomoc finansową przez organ I instancji. Organ odwoławczy niemal wprost przyznaje, że do czasu podjęcia uchwały NSA z dnia 29.IV.2009 r. sygn. akt I OPS 7/08, przyjmowano taką kolejność działań, że najpierw funkcjonariusz nabywał lokal, a dopiero następnie składał formalny wniosek o pomoc finansową. W przypadku wniosku skarżącego, złożonego przeszło rok przed podjęciem tej uchwały, z wysokim prawdopodobieństwem można przyjąć, że postępowano zgodnie z ową praktyką i początkowo uznawano zasadność tego wniosku, skoro odroczenie terminu jego rozpatrzenia uzasadniono jedynie brakiem środków finansowych, a następnie wzywano go o uzupełnienie wniosku w zakresie nie związanym z okolicznościami, na których oparto ostatecznie decyzję odmowną. Notabene uzupełnienie wniosku w żądanym przez organ kierunku mogło się wiązać z poniesieniem przez skarżącego określonych wydatków. Zauważyć także przyjdzie, że tuż przed nabyciem lokalu skarżący występował o przydział lokalu mieszkalnego, a odpowiedź na ten wniosek otrzymał już po nabyciu lokalu. Według wyjaśnień skarżącego na rozprawie procedura ta była ustalona przez organ, a on sam w sprawie pomocy finansowej zwracał się już pół roku przed złożeniem formalnego wniosku o tą pomoc. O ile tak było w rzeczywistości, to powoływanie się przez organ odwoławczy na wykładnię prawa przedstawioną w wymienionej wyżej uchwale NSA z dnia 29.IV.2009 r. okazuje się zupełnie nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy. Z narzuconego przez organ I instancji trybu postępowania, w tym kolejności czynności do wykonania przez skarżącego, nie może on ponosić ujemnych konsekwencji. Jeżeli zatem skarżący w istocie od początku ubiegał się o pomoc finansową, a wniosek o przydział lokalu był złożony w uzgodnieniu z organem tylko dla stworzenia "mocniejszych" podstaw przy rozpatrywaniu mającego być później złożonego wniosku o pomoc finansową, to należy uznać, że ten ostatnio wymieniony wniosek faktycznie został złożony już, a raczej najpóźniej, w chwili złożenia wniosku o przydział lokalu. W przeciwnym razie skarżący znalazłby się w sytuacji błędnego koła. Bez znaczenia jest przy tym, że rozporządzenie wykonawcze z dnia 24 czerwca 2003 r. przewiduje określone wymogi, jakie ma spełniać wniosek, gdyż procedura administracyjna dopuszcza tryb uzupełnienia braków, zastosowany zresztą przez organ I instancji. Podzielić też przyjdzie stanowisko zajęte w wyroku tut. Sądu z dnia 13.V. 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 874/09, wydanym w podobnej sprawie rozpatrywanej przez te same organy, że nagłe odejście od dotychczasowej praktyki, wywołane odmienną wykładnią przepisów, nie może szkodzić stronie, gdyż narusza zasadę zaufania do organów państwa ( art. 8 Kpa ). Wskazane wcześniej okoliczności wymagają wyjaśnienia w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ administracyjny, który dokona stanowczych ustaleń zarówno co do zastosowanego wobec skarżącego trybu złożenia wniosku o pomoc finansową, jak i spełniania przez niego materialnoprawnych przesłanek uzyskania tej pomocy, w tym i zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w początkowym czasie ubiegania się o tą pomoc. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ppsa orzeczono, jak w sentencji. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło