II FSK 2426/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-05

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Jerzy Płusa, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wskazanie przez członka zarządu spółki z o.o. mienia spółki, które było przedmiotem toczącego się postępowania egzekucyjnego, ale nie zostało zbyte, stanowi wystarczającą przesłankę do uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie podano jego wartości i lokalizacji?
Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, wskazując mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części. Wskazane mienie musi faktycznie istnieć, nadawać się do egzekucji, rokować na wyegzekwowanie znacznych kwot i przedstawiać realną wartość finansową. Ogólnikowe wskazanie mienia, bez podania jego konkretnego miejsca, dokładnej identyfikacji i wartości, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwolnienia się od odpowiedzialności, nawet jeśli mienie było przedmiotem toczącego się postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności B. W. za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej orzekł o odpowiedzialności B. W. jako byłego jedynego członka zarządu spółki, stwierdzając bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę B. W. na tę decyzję. B. W. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie spełnienia przesłanek odpowiedzialności, mimo wskazania mienia spółki (maszyn produkcyjnych) w postaci ruchomości, które były przedmiotem toczącego się postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną B. W. Zasądzono od B. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Stefan Kowalczyk, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 224/10 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 4 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 224/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. W. - zwanego dalej "Skarżącym", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 4 grudnia 2009 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że ww. decyzją z dnia 4 grudnia 2009 r. organ odwoławczy uchylił w części decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 31 sierpnia 2009 r. i orzekł o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe "B." sp. z o.o. z siedzibą w Z. - zwanej dalej "Spółką", za okres od grudnia 2003 r. do lutego 2005 r. w kwocie 120.461 zł wraz z odsetkami za zwłokę, umorzył postępowanie w sprawie za miesiące od kwietnia do listopada 2003r. i pozostałym zakresie, dotyczącym umorzenia postępowania za wcześniejsze okresy, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka prowadząc działalność gospodarczą zatrudniała pracowników i mimo ustawowego obowiązku nie odprowadzała pobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Decyzjami z dnia 15 stycznia 2005 r. oraz 17 maja 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. orzekł o odpowiedzialności Spółki - jako płatnika, za pobrany i niewpłacony podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od kwietnia 2003 r. do lutego 2005 r. Organ odwoławczy podał, że w okresie, za który orzeczono o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego pozostawał on jedynym członkiem zarządu Spółki. Potwierdzają to akty notarialne załączone do akt sprawy oraz pismo Sądu Rejonowego w L. z dnia 8 października 2009 r. W ocenie organu odwoławczego, została również wykazana bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki. Postępowanie egzekucyjne toczyło się w latach 2003-2009. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia majątku ruchomego, rachunków bankowych zobowiązanego oraz wierzytelności (brak środków na rachunku bankowym). Na dzień 3 czerwca 2005 r. prowadzonych było ponad 380 spraw przeciwko Spółce. Organ egzekucyjny wskazywał, że ewentualna sprzedaż majątku ruchomego pozwoli na pokrycie kosztów egzekucyjnych oraz zaspokoi w części należności uprzywilejowanych wierzycieli. W dniu 17 października 2005 r. sprzedana została nieruchomość Spółki. W wyniku podziału kwoty 700.000 zł uzyskanej z licytacji nieruchomości komornik przekazał na konto Urzędu Skarbowego kwotę na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad 2001 r., kwiecień oraz maj 2002 r. Zostały również pokryte koszty egzekucyjne. Z powodu braku możliwości zaspokojenia innych wierzytelności, w dniu 13 maja 2009 r. doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu odwoławczego, o złej sytuacji finansowej Spółki zarząd wiedział conajmniej od 2002 r., kiedy to został złożony wniosek o restrukturyzację. Następnie organ odwoławczy poddał analizie sytuację ekonomiczno-finansową Spółki w latach 2001-2004. Zwrócił ponadto uwagę, że Skarżący wskazuje na majątek Spółki, w szczególności maszyny produkcyjne, które zostały zajęte, a mimo to nie zostały sprzedane. Nie podaje jednak, jakie to są maszyny i jaką przedstawiają wartość. Ze względu na zarzut, że w dalszym ciągu istnieje majątek Spółki położony w P., pismem z dnia 2 października 2009 r. organ podatkowy wystąpił do komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w M. o udzielenie informacji czy prowadzi postępowanie egzekucyjne z nieruchomości położonej w P. oraz rzeczy ruchomych należących do Spółki. Pismem z dnia 6 października 2009 r. komornik wyjaśnił, że czynności egzekucyjne zostały zakończone ponad trzy lata temu. Nieruchomość położoną w P. zbyto na licytacji publicznej w dniu 17 października 2005 r., natomiast na początku 2006 r. dokonano sprzedaży większości maszyn i urządzeń znajdujących się na terenie zakładu w P. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Skarżący wskazał na naruszenie: 1) art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek dowolnej oceny materiału dowodowego w zakresie: - bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, - niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji prowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego i toczących się procesów sądowych, - wadliwego przyjęcia, że Skarżący był prezesem zarządu Spółki w okresie objętym postępowaniem, - niezbadania czy decyzja o umorzeniu egzekucji została poprzedzona podjęciem wszystkich możliwych czynności zmierzających do zaspokojenia należności i ustalenia majątku Spółki - w szczególności maszyn produkcyjnych, które zostały zajęte, a mimo to nie zostały sprzedane; 2) art. 116 Ordynacji podatkowej wskutek błędnego zastosowania i przyjęcia, że zaistniały przesłanki pozytywne odpowiedzialności członka zarządu, w sytuacji gdy ewentualny czas złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości determinowany był skutecznością dochodzenia zapłaty od kontrahenta francuskiego a zatem uzależniony od rozstrzygnięcia procesu, przy jednoczesnym pobieżnym ustaleniu faktu bezskuteczności egzekucji i niezbadaniu przesłanek negatywnych wskazywanych przez Skarżącego; 3) art. 109 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w zakresie odsetek liczonych od dnia wydania decyzji organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził na wstępie, iż nie podziela zarzutu niewykazania przez organ podatkowy, że w czasie powstania zobowiązań objętych decyzją Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Sąd zwrócił uwagę, że z pisma Przewodniczącej Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego w L. z dnia 8 października 2009 r. wynika, że w okresie od dnia 19 grudnia 1996 r. do dnia 30 października 2006 r. Skarżący był prezesem zarządu Spółki. W ocenie Sądu, pismo to stanowi dowód z dokumentu urzędowego (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej) o zwiększonej mocy dowodowej, która nie została wzruszona przez Skarżącego w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Nadto wskazał, że przesłankę odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o., którą jest bezskuteczność egzekucji wobec spółki, szczegółowo wyjaśnił zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Spełnienie tej przesłanki potwierdziło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 maja 2009 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Organ pierwszej instancji wystąpił również do komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w M., który wyjaśnił, że czynności egzekucyjne zostały zakończone ponad trzy lata temu. Nieruchomość położoną w P. sprzedano na licytacji publicznej w dniu 17 października 2005 r., natomiast na początku 2006 r. dokonano sprzedaży większości maszyn i urządzeń znajdujących się na terenie zakładu w P. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezbadania czy umorzenie egzekucji zostało poprzedzone podjęciem wszystkich możliwych czynności zmierzających do zaspokojenia należności i ustalenia majątku Spółki, Sąd stwierdził, że organ podatkowy nie jest uprawniony do kontrolowania prawidłowości postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) - powoływanej dalej w skrócie jako "u.p.e.a.", jest wystarczającym potwierdzeniem bezskuteczności egzekucji, której wymaga art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a podstawą prawną postanowienia z dnia 13 maja 2009 r. był właśnie ten przepis. Sąd uznał za uzasadnione stanowisko organu podatkowego odnośnie maszyn produkcyjnych, które zostały zajęte, a mimo to nie zostały sprzedane. Skarżący nie podał bowiem, jakie są to maszyny i jaką przedstawiają wartość oraz gdzie są przechowywane. Skarżący nie wykazał przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności. Nie wskazał bowiem mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości w znacznej części. Z wyjaśnień komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w M. z dnia 6 i 7 października 2009 r. wynika, że od trzech lat nie prowadzi on już egzekucji przeciwko Spółce i nie ma żadnych informacji, czy podmiot ten posiada jakikolwiek majątek w P. Wyjaśnienia komornika oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 maja 2009 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego świadczą, że Skarżący nie wykazał skutecznie zaistnienia omawianej przesłanki. Zdaniem Sądu, słuszne jest również stanowisko organów podatkowych, że Skarżący nie wykazał, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Sąd zwrócił uwagę, że organ odwoławczy wskazał, że poważne problemy finansowe Spółki zaistniały już od już od 2001 r. Potwierdzają to bilanse oraz rachunki zysków i strat za lata 2001-2004. Na straty wskazywały również zeznania podatkowe CIT-8. Suma aktywów obrotowych w 2001 r. była znacznie niższa od zobowiązań krótkoterminowych, co oznacza, że Spółka już w tamtym okresie nie posiadała płynności finansowej. W 2003 r. stosunek aktywów obrotowych do zobowiązań krótkoterminowych wynosił 0,20, co świadczy o niemalże całkowitym braku płynności finansowej. W 2004 r. wskaźnik ten jeszcze się pogorszył i kształtował na poziomie 0,18. Wprawdzie organy podatkowe nie ustaliły dokładnie, jaki był właściwy czas do złożenia wniosku o upadłość, z przedstawionych danych liczbowych wynika jednak, że czas taki zaistniał conajmniej w 2002 r. Precyzyjne ustalenie daty nie jest istotne w tym przypadku, skoro Skarżący nigdy nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości. Wprawdzie w marcu 2005 r. wniosek taki złożył wierzyciel Spółki, co zwalniałoby Skarżącego od odpowiedzialności, gdyby nastąpiło to we właściwym czasie. Nastąpiło to jednak znacznie po tym terminie, co potwierdza oddalenie wniosku przez Sąd w sytuacji, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania. Natomiast próby ratowania Spółki przez postępowanie restrukturyzacyjne i dochodzenie należności przed sądem powszechnym - nie mają znaczenia dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Możliwości takie nie zostały bowiem przewidziane w rozdziale 15 działu III Ordynacji podatkowej, regulującym odpowiedzialność podatkową osób trzecich. Z tych samych powodów, nie jest istotny również stan świadomości członka zarządu ani w okresie powstania zaległości, ani w dniu wydania decyzji przenoszącej odpowiedzialność. W tej sytuacji za zasadny uznał Sąd pogląd organów podatkowych, że Skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a także nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Skarżący wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi Sądu pierwszej instancji zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędną wykładnię i mylne uznanie, że spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki, w sytuacji gdy w toku postępowania w przedmiocie orzeczenia tej odpowiedzialności Skarżący wskazał konkretnie mienie Spółki w postaci ruchomości (maszyn) znajdujących się w zakładzie w P., które ówcześnie były w dyspozycji komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w M., co przesądziło o zaistnieniu okoliczności egzoneracyjnej wskazanej w art. 116 § 1 w pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Skarżącego, organ prowadzący postępowanie pomimo informacji przekazanej przez komornika sądowego o fakcie toczącej się egzekucji, nie wszczął postępowania egzekucyjnego co do tych składników majątkowych a wskazanie mienia przez Skarżącego było realnym, w sposób umożliwiający wszczęcie egzekucji. 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121, art. 122 w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej, poprzez stwierdzenie, że właściwie organ nie zajął stanowiska odnośnie maszyn produkcyjnych, które zostały zajęte, a mimo to nie zostały sprzedane, w sytuacji gdy wskazanie przez Skarżącego mienia Spółki, które było w ówczesnym czasie w dyspozycji komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w M., w toku niezakończonego postępowania egzekucyjnego, obligowało organ podatkowy do podjęcia czynności zmierzających do przeprowadzenia lub przyłączenia się do egzekucji ze wskazanego majątku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący wskazał, że jego zdaniem Sąd błędnie ustalił, że spełnione zostały przesłanki orzeczenia w sprawie o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki. Sąd naruszył dyspozycję art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W toku postępowania Skarżący już w 2005 r. wskazał, że w miejscowości P. w zakładzie należącym do Spółki znajdują się ruchomości w postaci maszyn, które w tamtym czasie były przedmiotem toczącego się postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w M. Zdaniem Skarżącego, ogólnikowość wskazania majątku Spółki nie oznacza braku po stronie wierzyciela, jakim jest organ podatkowy, powinności podjęcia czynności zmierzających do jego uszczegółowienia w stopniu pozwalającym na podjęcie czynności egzekucyjnych. Jedyną czynnością, jaka została dokonana przez organ podatkowy było wystąpienie do komornika o udzielenie informacji potwierdzającej te okoliczności. Pomimo informacji, że toczy się inne postępowanie egzekucyjne z mienia należącego do Spółki organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do wszczęcia egzekucji administracyjnej w tym zakresie. Skarżący wskazał, że w późniejszym okresie - w 2009 r., organ podatkowy ponownie wystąpił do komornika sądowego o udzielenie informacji w tym przedmiocie. Po raz kolejny uzyskano informację, że egzekucja z mienia Spółki została zakończona i nie wszystkie maszyny zostały sprzedane w drodze licytacji. Organ podatkowy zaniechał wykonania jakichkolwiek czynności, do których zobligowany był przepisami Ordynacji podatkowej, które powinny zmierzać do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Sąd natomiast w zaskarżonym wyroku stwierdził, że niezajęcie stanowiska przez organ podatkowy odnośnie maszyn produkcyjnych, które zostały zajęte, a mimo to nie zostały sprzedane, jest zasadne, gdyż Skarżący nie wskazał, jakie to są maszyny i jaka jest ich wartość. Zdaniem Skarżącego, wskazał on konkretne mienie Spółki, którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości conajmniej w znacznej części. Zaistniała zatem okoliczność pozwalająca na uwolnienie się członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki. Fakt, że w konsekwencji nie doszło do skutecznej egzekucji ze wskazanego majątku wynika jedynie z zaniedbań, jakich dopuścił się organ pierwszej instancji. Błędne jest, zdaniem Skarżącego, rozumowanie Sądu, że to na Skarżącym ciążył obowiązek wykonywania czynności, do których zobowiązany był organ podatkowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozważał już kwestię odpowiedzialności Skarżącego, jako członka zarządu Spółki, za zaległości podatkowe, w wyrokach z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawach o sygn. akt I FSK 39/11, I FSK 40/11 i I FSK 41/11. Wprawdzie przedmiotem tych spraw była odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług, jednak rozważania Sądu dotyczyły również przesłanki zwalniającej Skarżącego od odpowiedzialności, jaką jest wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy zawarte w uzasadnieniu powyższych wyroków, co do wskazanej przesłanki. Zgodnie z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością członek zarządu tej spółki może uwolnić się wskazując mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Mienie spółki wskazane przez członka zarządu musi jednak spełniać warunki określone w tym przepisie, aby członek ten mógł uwolnić od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wskazane mienie musi więc: - faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych, - przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki. Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki (wyrok NSA z dnia 15 lipca 2011 r. sygn. akt I FSK 899/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 635/07). Skarżący wskazywał na majątek w postaci maszyn i urządzeń, który miałby być przedmiotem zaspokojenia. Winien on jednakże wskazać konkretne miejsce, w którym te urządzenia są przechowywane, jak również winien oznaczyć dokładnie, zindywidualizować wskazane urządzenia, tak by było możliwe ustalenie ich wartości, bowiem umożliwia to ocenę, czy wskazany majątek rokuje na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, zgodnie z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt II FSK 1213/06). Skarżący nie wskazał jednak w taki sposób maszyn i urządzeń co uniemożliwia ocenę, czy są one wystarczające do zaspokojenia zaległości podatkowych w znacznej części, jak również czy jest możliwa egzekucja z tych urządzeń. Podane dane nie pozwalają na stwierdzenie, że Skarżący wykazał spełnienie przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Skarżący określił to mienie jedynie ogólnikowo, mówiąc o istnieniu bliżej niezidentyfikowanego majątku ruchomego Spółki, będącego już przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika. Nadto, z korespondencji organu podatkowego z komornikiem sądowym wynika, że maszyny, których nie udało się zbyć w toku postępowania egzekucyjnego, nie stanowią w istocie majątku, z którego egzekucja byłaby możliwa. Podkreślić bowiem należy, że toczące się postępowania egzekucyjne, obejmujące mienie w postaci maszyn i urządzeń, znajdujących się miejscowości P. zostało umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji, co wynika m.in. z pisma komornika z dnia 9 października 2009 r. Zauważyć również należy, że niezbyte w toku postępowań egzekucyjnych ruchomości, nawet gdyby nadawałyby się do egzekucji, nie uwalniałyby Skarżącego od odpowiedzialności, bowiem Skarżący nie podał ich wartości. Fakt ten uniemożliwia potwierdzenie poglądu Skarżącego o istnieniu mienia umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki "w znacznej części" w porównaniu z zaległościami podatkowymi Spółki. Podkreślenia wymaga, że Skarżący jako miejsce, w którym znajdować się mają maszyny i urządzenia, wskazuje nieruchomość w P., która została zlicytowana w 2005 r., a to budzi wątpliwości co do rzeczywistej możliwości składowania jakichkolwiek ruchomości Spółki na jej terenie w 2009 r. Nie można również uznać za zasadne zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a więc naruszenia art. 121, art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej. Skarżący bowiem ich nie skonkretyzował, nie wskazał m.in., jakich dowodów zgłoszonych przez niego, bądź dowodów, do przeprowadzenia których z urzędu był zobowiązany organ podatkowy, nie przeprowadzono. Przypomnieć należy, że ciężar dowodzenia w wykazaniu przesłanek uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, powołującym się na ich istnienie. Udowodnienie bowiem okoliczności egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej obciąża osoby, których dotyczy odpowiedzialność. Organ podatkowy jest obowiązany natomiast wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce (wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FSK 709/07 oraz z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt I FSK 398/06). Zaznaczyć również trzeba, że Skarżący będąc prezesem zarządu winien posiadać pełną wiedzę na temat majątku Spółki i jego wartości, toteż nie może on ograniczyć się do podania ogólnej informacji, jak w niniejszej sprawie, a cały ciężar dowodzenia, że taki majątek istnieje, ustalenia czy możliwe jest z niego zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki, nałożyć na organ podatkowy. W tej sytuacji powoływanie się na to, że wskazywane mienie było "konkretne", "realne" i pozwalało na skierowanie do niego egzekucji, a zwłaszcza twierdzenie, że egzekucja ta "umożliwiłaby zaspokojenie zaległości co najmniej w znacznej części", jest gołosłowne. W tym stanie rzeczy uznać należy, że postępowanie organów podatkowych nie naruszało powołanych w skardze kasacyjnej norm procesowych, czy też art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło