III SA/Łd 230/10
WyrokWSA w Łodzi2010-07-21
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego, które nastąpiło z powodu konfliktów i przemocy fizycznej, może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, nawet jeśli początkowo wymuszone konfliktem, może zostać uznane za dobrowolne i trwałe, jeśli osoba zameldowana nie podejmie we właściwym czasie kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania lokalu, a centrum jej spraw życiowych znajduje się w innym miejscu. Długotrwałe nieprzebywanie w miejscu zameldowania i brak obiektywnej możliwości powrotu do lokalu świadczą o trwałości opuszczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania I. S. i jej małoletniego syna N. D. z miejsca pobytu stałego. Organ I instancji stwierdził, że I. S. opuściła lokal w czerwcu 2007 roku z powodu konfliktów z konkubentem, co potwierdziły kontrola meldunkowa i zeznania świadków. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając opuszczenie lokalu za trwałe i dobrowolne. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, twierdząc, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne z powodu przemocy ze strony konkubenta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 roku sprawy ze skargi I. S. i N. D. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego I. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r.,Nr 139, poz. 993) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o wymeldowaniu I. S. wraz z małoletnim synem – N. D. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż analiza zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wykazała, iż I. S. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, opuściła miejsce pobytu stałego w czerwcu 2007 roku z powodu narastających konfliktów z konkubentem – Z. D. W dniu 23 marca 2009 roku I. S. wystąpiła z powództwem przeciwko Z. D. o przywrócenie naruszonego posiadania, które wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł.-W. w Ł. [...] Wydział Cywilny oddalił. Okoliczność nie przebywania I. S. wraz z małoletnim synem – N. D. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym dodatkowo potwierdziła przeprowadzona w dniu 25 listopada 2009 roku kontrola meldunkowa oraz zeznania dwóch świadków – J. Ś. i M. D. będących najemcami przedmiotowego lokalu od października 2008 roku, które potwierdziły fakt, iż I. S. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, zabrała z lokalu wszystkie swoje osobiste rzeczy i nie posiada kluczy do lokalu. Oceniając zatem całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wskazując na fakt, że opuszczenie przez stronę przedmiotowego lokalu nastąpiło ponad dwa lata temu , organ I instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od powyższej decyzji I. S. wniosła odwołanie, w którym podniosła, iż przesłanką warunkującą wymeldowanie z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu, które musi mieć charakter trwały i dobrowolny. W niniejszej sprawie powyższe przesłanki nie zostały jednak spełnione. Wskazała, iż opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego; opuściła miejsce stałego zameldowania z powodu konfliktów i przemocy fizycznej stosowanej wobec niej przez konkubenta – Z. D. Obawiając się o bezpieczeństwo swoje i dziecka opuściła lokal i zamieszkała wraz z synem u siostry. Skarżąca podniosła, iż początkowo opuszczenie miejsca zameldowania miało mieć charakter przejściowy do czasu zakończenia konfliktu z konkubentem. Wskazała, iż obawia się wejść sama do przedmiotowego lokalu, Policja odmawia udzielenia jej pomocy, a osoby wynajmujące obecnie przedmiotowy lokal uniemożliwiają jakikolwiek dostęp do lokalu. Podkreśliła, iż z lokalu zabrała jedynie odzież, w dalszym ciągu dysponuje kluczami, natomiast w mieszkaniu pozostały inne należące do niej rzeczy takie jak; meble, naczynia, sprzęt RTV i AGD.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, iż przyjąć należy, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję itp. (wyrok z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05, publ. LEX nr 192912). Dokonując natomiast analizy zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście powyższych stwierdzeń Wojewoda podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji, uznając, iż w chwili obecnej brak jest podstaw, by przyjąć, że I. S. wraz z małoletnim synem – N. D. przebywa w lokal nr [...] przy ul. [...] w Ł.. Podzielając argumentację organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, iż w stosunku do I. S. spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Z akt sprawy, w tym również oświadczeń stron, wynika, że skarżąca nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od czerwca 2007 roku. Nie kwestionując faktu, iż powodem opuszczenia przez skarżącą lokalu było agresywne zachowanie konkubenta, to jednak od opuszczenia lokalu upłynęły ponad 2 lata i brak jest obiektywnych możliwości powrotu i ponownego w nim zamieszkania. Nie bez znaczenia bowiem na wynik niniejszej sprawy meldunkowej ma fakt, iż wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy dla Ł.-W. w Ł. [...] Wydział Cywilny oddalił powództwo I. S. wniesione przeciwko Z. D. o przywrócenia naruszonego posiadania.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. S., działając w imieniu własnym i małoletniego syna, podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, iż opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, iż opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego gdyż zostało wymuszone zaistniałym konfliktem z konkubentem, a w konsekwencji obawą o bezpieczeństwo własne i małoletniego syna. Skarżąca wskazała, iż nadal posiada klucze do przedmiotowego, w którym pozostały należące do niej rzeczy w postaci mebli, i sprzętu AGD. Podniosła, iż orzekający w niniejszej sprawie organ administracji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dając wiarę zeznaniom Z. D oraz dwóch świadków, którzy przebywają w przedmiotowym lokalu mieszkalnym bez zameldowania. Skarżąca wskazała, iż wbrew twierdzeniom organu nie miała możliwości powrotu do przedmiotowego lokalu, ponieważ Z. D. skutecznie jej to uniemożliwił, zawierając umowę najmu lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 roku pełnomocnik reprezentujący skarżącą oraz jej małoletniego syna poparł wniesioną skargę. Skarżąca natomiast oświadczyła, iż nie składała wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania ani nie składała apelacji od wyroku. Wyjaśniła, iż wystąpiła z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania "tak późno, gdyż dopiero po wszczęciu postępowania o wymeldowanie została pouczona o przysługującej jej środkach prawnych". Wskazała, iż ze spornego lokalu wyprowadziła się w czerwcu 2007 roku, a od stycznia 2008 roku mieszka z synem u siostry. Wyjaśniła, iż dysponuje kluczami do przedmiotowego, jednak nie orientuje się, czy w lokalu mieszkalnym nie zostały zmienione zamki w drzwiach.
Obecny na rozprawie uczestnik postępowania – Z. D. wniósł o oddalenie skargi. Oświadczył, iż skarżąca posiada klucze do lokalu, zamki nie zostały wymienione, natomiast w okresie od czerwca do września 2008 roku kilkakrotnie proponował skarżącej powrót do przedmiotowego lokalu, ale I. S. nie wróciła. Oświadczył nadto, iż od kwietnia 2008 roku nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Mieszka we W. gdzie pracuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga I. S. i N. D. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego – I. S. jest niezasadna.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz.993 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które jest dobrowolne i ma charakter trwały. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanego, a nie z bezprawnego działania innych osób. Za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu, bądź do tego zmuszona ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 października 2005r. w spr.II OSK 127/05 (Lex nr 201427), z 22 sierpnia 2000r. w spr. V SA 108/00 (Lex nr 49954), z 18 kwietnia 2000r. w spr.V SA 1424/99 (Lex nr 79243), z 28 listopada 2001r. w spr.SA/Rz 685/00 (nie publikowany), z 26 stycznia 1986r. w spr.III SA 799/85 (nie publikowany). O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Przy ocenie zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie można poprzestać jedynie na oświadczeniu zainteresowanej osoby lecz winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 marca 1987r. w sprawie SA/Gd 1073/86(nie publikowany) i w wyroku z 23 kwietnia 2001r. w sprawie V SA 3169/00 (Lex nr 50123).
Zgodnie z treścią art.6 ust.1 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 139 z 2006r. poz.993 z późn. zm.) pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Miejscem pobytu stałego jest lokal w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych.
W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji słusznie uznały, iż spełnione zostały przesłanki do wymeldowania skarżącej oraz jej małoletniego syna z miejsca ich stałego pobytu.
Odnosząc się do przesłanki "dobrowolności" opuszczenia miejsca stałego pobytu należy wskazać, iż z okoliczności faktycznych wynika, że skarżąca wraz z małoletnim synem opuściła lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w Łodzi wskutek narastających konfliktów z konkubentem – Z. D. I. S. oraz jej małoletni syn opuścili miejsce stałego pobytu w czerwcu 2007r.. Natomiast w dniu 23 marca 2009 roku I. S. wystąpiła z powództwem przeciwko Z. D. o przywrócenie naruszonego posiadania, które wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł.-W. w Ł. [...] Wydział Cywilny oddalił. Od powyższego wyroku skarżąca nie wniosła apelacji i wyrok stał się prawomocny. Okoliczność nie przebywania I. S. wraz z małoletnim synem – N. D. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym dodatkowo potwierdziła przeprowadzona w dniu 25 listopada 2009 roku kontrola meldunkowa oraz relacje dwóch świadków – J. Ś. i M. D., będących najemcami przedmiotowego lokalu od października 2008 roku, które zeznały, że I. S. oraz jej małoletni syn nie zamieszkują pod wskazanym adresem.
W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych należy wskazać, iż wymóg "dobrowolności" został spełniony. Dla oceny bowiem przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu istotny jest czas, w jakim zostało wytoczone powództwo posesoryjne. Jeżeli bowiem dana osoba, pomimo usunięcia jej z lokalu wbrew jej woli, przez długi okres czasu nie podejmuje kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania tego lokalu, świadczyć to może o opuszczeniu przez nią miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca wystąpiła z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania ale uczyniła to dopiero po upływie 1 roku i 9 miesięcy od chwili opuszczenia lokalu. Ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 k.c.). Oddalenie zatem powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. Nawet bowiem jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostanie z lokalu usunięta, wbrew jej woli ale nie podejmie we właściwym czasie przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, faktycznie zaś mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym lokalu, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymywaniem fikcji meldunkowej, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. (por wyrok NSA z dnia 21 listopada 2008r., sygn. akt II OSK 1426/07 – Lex nr 489261, wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 października 2008r., sygn. akt III SA/Lu 174/08 - Lex nr 518467, wyrok WSA w Opolu z dnia 17 lipca 2008r., sygn. akt II SA/Op 173/08 – Lex nr 563035).
W rozpoznawanej sprawie I. S. i jej syn N. D. nie skorzystali we właściwym czasie ze środków prawnych umożliwiających im powrót do lokalu. Środki takie podjęli dopiero po upływie 1 roku i 9 miesięcy od opuszczenia spornego mieszkania. Skoro środki takie nie zostały podjęte we właściwym czasie to opuszczenie lokalu przez skarżących należy traktować jako mające charakter dobrowolny.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało również, iż opuszczenie spornego lokalu przez I. S. i jej małoletniego syna miało charakter trwały. Wskazuje na to całokształt okoliczności sprawy. Jak wynika bowiem z wyjaśnień złożonych przez skarżącą, ze spornego lokalu mieszkalnego wyprowadziła się ona w czerwcu 2007 roku. Od roku 2008 do chwili obecnej zamieszkuje wraz z małoletnim synem przy ul. w Ł., gdzie znajdują się wszystkie należące do niej rzeczy osobiste. Fakt ten znalazł potwierdzenie w zeznaniach samej zainteresowanej oraz w relacjach świadków – Z. D., J. Ś., M. D. oraz w przeprowadzonej w dniu 25 listopada 2009 roku kontroli meldunkowej.
O trwałości opuszczenia spornego lokalu przez skarżących świadczy długi okres czasu jaki upłynął od opuszczenia mieszkania oraz brak obecnie obiektywnej możliwości realizacji woli przebywania w lokalu.
Należy zaznaczyć, iż dla oceny trwałości opuszczenia lokalu istotne znaczenie ma długość okresu nie przebywania w tym lokalu. W sytuacji gdy osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu przez długi okres czasu nie mieszka w nim, przebywając w tym czasie w innym lokalu, nie wykazuje zamiaru, o którym mowa w art.6 ust.1 ustawy z 10 kwietnia 1974r., to opuszczenie dotychczasowego lokalu nosi znamiona trwałości. Pogląd taki wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 23 października 2008r. w spr. III SA/Lu 174/08 (Lex nr 518467).
W rozpoznawanej sprawie I. S. wraz z synem wyprowadzili się ze spornego lokalu w czerwcu 2007r. Od przeszło trzech lat nie mieszkają zatem w miejscu zameldowania i we właściwym czasie nie podjęli środków prawnych umożliwiających powrót do spornego mieszkania. Tak długi okres nie zamieszkiwania w lokalu i nieskorzystanie ze środków prawnych umożliwiających powrót do miejsca stałego zameldowania wskazuje, że opuszczenie spornego mieszkania przez skarżących miało cechy trwałości.
Dla oceny przesłanki trwałości opuszczenia spornego lokalu przez I. S. i jej syna istotne znaczenie ma również okoliczność podniesiona na rozprawie przez uczestnika postępowania. Z. D. wyjaśnił bowiem, iż w okresie między czerwcem a wrześniem 2008r. kilka razy proponował konkubinie powrót do mieszkania, podnosząc, iż sam nie mieszka już w tym lokalu. Od kwietnia 2008r. mieszka bowiem we W. gdzie pracuje. I. S. po powrocie nie mieszkałaby zatem razem ze swoim konkubentem w jednym mieszkaniu. Skarżąca jedynie raz zgodziła się na powrót ale nie powróciła do miejsca swojego zameldowania. Okoliczność ta wskazuje, iż I. S. nie miała zamiaru powrotu do spornego lokalu i opuszczenie przez nią miejsca stałego zameldowania nosiło cechy trwałości.
Przy ocenie czy doszło do trwałego opuszczenia miejsca stałego zameldowania istotne znaczenie ma również to czy istnieje obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w miejscu stałego zameldowania. Pogląd taki wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 17 lipca 2008r. w spr. II SA/Op 173/00 (Lex nr 563035).
W niniejszej sprawie praktycznie nie istnieje możliwość zamieszkiwania skarżących w spornym lokalu. Należy zaznaczyć, iż Z. D. przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] zaś od października 2008r. wynajmuje on to mieszkanie M. D., J. Ś. i P. D.. Umowa najmu została zawarta na czas nie określony. Od października 2008r. do chwili obecnej w spornym lokalu mieszkają trzy osoby. I. S. nie przysługuje żadne uprawnienie do tego lokalu. Wcześniej mieszkała w nim gdyż zgodę na to wyraził jej konkubent. Obecnie Z. D. i skarżąca pozostają w konflikcie i uczestnik postępowania nie wyraża zgody na zamieszkiwanie w spornym lokalu przez I. S.. Faktem jest, iż obecnie posiadanie uprawnień do lokalu bądź ich utrata nie są przesłankami wymeldowania. Okoliczności tej nie można jednak pominąć przy ocenie przesłanki trwałości opuszczenia lokalu. W sytuacji gdy skarżący opuścili lokal przeszło 3 lata temu zaś w chwili obecnej praktycznie nie jest możliwy ich powrót do spornego mieszkania gdyż mieszkają w nim inne osoby i Z. D. nie wyraża zgody na ponowne zamieszkanie jego byłej konkubiny, to wskazuje to, iż opuszczenie spornego lokalu w czerwcu 2007r. należy traktować jako mające charakter trwały. Trudno sobie wyobrazić w jaki sposób I. S. wraz z synem mogliby obecnie ponownie zamieszkać na pobyt stały w spornym lokalu skoro zajęty jest on przez inne osoby zaś Z. D. nie zgadza się aby skarżący ponownie w nim zamieszkali.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż I. S. chodzi o utrzymanie za wszelką cenę zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Do czasu rozpoczęcia postępowania o jej wymeldowanie nie wykazywała ona żadnego zainteresowania powrotem do spornego mieszkania. We właściwym czasie nie podjęła żadnych środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nie wróciła również mimo, że Z. D., w okresie od czerwca do września 2008r., kilkakrotnie prosił ją o to. Dopiero po złożeniu wniosku o jej wymeldowanie zaczęła podejmować działania uniemożliwiające jej wymeldowanie. Między innymi mówiła świadkom J. Ś. i M. D. aby w sprawie o jej wymeldowanie zeznały, że nadal mieszka w spornym lokalu. W istocie skarżącej chodzi o dalsze podtrzymanie fikcji meldunkowej polegającej na utrzymaniu zameldowania w spornym mieszkaniu mimo, że od przeszło trzech lat mieszka w innym miejscu. Podkreślić należy, iż w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest wyłącznie instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza ona organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (por wyrok NSA z dnia 24 lutego 2006r., sygn. akt II OSK 561/05, Lex 194344). Skoro zatem skarżąca oraz jej małoletni syn nie przebywają od kilku lat pod adresem zameldowania na pobyt stały lecz swoje centrum życiowe koncentrują w innym miejscu, to brak jest uzasadnienia do dalszego utrzymywania fikcji meldunkowej w tym przedmiocie. Na marginesie należy wyjaśnić, iż podtrzymywanie fikcji zameldowania, nie jest równoznaczne z przywróceniem możności korzystania z przedmiotowego lokalu, gdyż temu celowi służą jedynie środki prawne, z których skarżąca nie skorzystała we właściwym czasie.
Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż opuszczenie spornego lokalu przez I S. i jej syna było dobrowolne. Skarżący we właściwym czasie nie podjęli bowiem żadnych kroków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż opuszczenie lokalu przez skarżących nosiło cechy trwałości. Wskazuje na to długi okres czasu jaki upłynął przed opuszczeniem lokalu, brak woli powrotu do mieszkania mimo próśb Z. D. składanych skarżącej w okresie od czerwca do września 2008r. oraz praktycznie brak obecnie możliwości zamieszkania w spornym lokalu. Dalsze utrzymywanie zameldowania skarżących w spornym mieszkaniu oznaczałaby dalsze podtrzymywanie fikcji meldunkowej. W ocenie sądu organy administracji słusznie uznały, iż spełnione zostały przesłanki do wymeldowania skarżących. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło