II SA/Lu 24/10

WyrokWSA w Lublinie2010-09-16

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Jerzy Drwal, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, pomimo że pozwolenie na budowę zostało uchylone i czy postępowanie organu było prawidłowe pod względem wyjaśnienia stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może uznać, że budynek jest zgodny z prawem wyłącznie na podstawie nieobowiązującego pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy, które zostały uchylone. Postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego wymaga rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, w tym oceny dokumentacji powykonawczej oraz zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i innymi przepisami prawa. Organ musi wszechstronnie rozpatrzyć materiał dowodowy i uzasadnić decyzję, a brak takiego wyjaśnienia stanowi podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
S. K. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nałożenia na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku mieszkalno-usługowego do stanu zgodnego z prawem. Budowa była prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało uchylone przez NSA. Skarżący zarzucił organom niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i błędną ocenę zgodności budynku z przepisami prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Puławach; zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza na rzecz S. K. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., odmawiającą nałożenia na S. M. "P.‘’ obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy wybudowanym budynku mieszkalno – usługowym zlokalizowanym przy ulicy M. w P. do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia ... Prezydent Miasta Puławy zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. M. "P.’’ pozwolenia na budowę budynku mieszkalno – usługowego wraz z przyłączami na działkach nr ... położonych w P. przy ulicy M. i R. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Lubelskiego decyzją z dnia ... Po rozpoznaniu skarg K. K. i S. K., którzy podnosili, że nie brali udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wyrokiem z dnia 10 czerwca 1999r. (sygn. akt II SA/Lu 811/98) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił obie decyzje, argumentując, że wyrokiem z dnia 18 lutego 1999r. (sygn. akt II SA/ Lu 358/98) stwierdził niezgodność z prawem uchwały Rady Miasta Puławy z dnia 29 września 1997r Nr XLIX/339/97 w przedmiocie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego O. M. w Puławach, natomiast wyrokiem z dnia 11 marca 1999r. ( sygn. akt II SA/Lu 491/98) stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia ... oraz decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia ..., ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla omawianej inwestycji. W związku z tym orzeczeniem postanowieniem z dnia ... w oparciu o art. 50 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P.. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Powołując się na dokonane w dniu 12 sierpnia 1999 roku oględziny obiektu, decyzją z dnia 7 października 1999r. Prezydent Miasta P. ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. pozwolenia na dokończenie budowy wspomnianego budynku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Lubelskiego decyzją z dnia .... Z kolei decyzją z dnia ... Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania rozbiórkowego budynku, która to decyzja została uchylona przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie w dniu ... Ten sam organ postanowieniem z dnia ... uchylił postanowienie z dnia ... i umorzył postępowaniu pierwszej instancji. 6 stycznia 2000r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania decyzji na rozbiórkę spornego budynku, podnosząc, że 10 grudnia 1999r. dokonano odbioru końcowego budynku, a S. zawiadomiła Urząd Miasta w P. o zakończeniu realizacji budynku. Od dnia 3 stycznia 2000r, budynek jest zasiedlany. Organ odwoławczy decyzją z dnia ... utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2001r. (sygn. akt II SA/Lu 1271/99) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił zarówno decyzję z dnia .... jak i decyzję z dnia ...1999r. Z kolei wyrokiem z dnia 19 czerwca 2001r. (sygn. akt II SA/Lu 360/00) ten sam sąd oddalił skargę S. K. na decyzję z dnia ... Postanowieniem z dnia .... Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Puławach zażądał od S.przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku w terminie do dnia 31 maja 2006r., z orzeczeniem co do zgodności jego usytuowania w stosunku do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami techniczno – budowlanymi oraz określeniem robót budowlanych, jakie należałoby wykonać, aby dostosować budynek do stanu zgodnego z prawem. W dniu ... Starosta P. ponownie umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i Wojewoda Lubelski decyzję tę utrzymał w mocy decyzją z dnia .... Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia ... odmówił nałożenia na S. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, argumentując, że jego aktualny stan nie jest sprzeczny z prawem. Organ przypomniał, że budynek był realizowany na podstawie pozwolenia na budowę i do czasu jej uchylenia wykonano większość robót. Nie stwierdzono także istotnych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia. Wprawdzie podczas realizacji budynku mieszkalnego dokonano zmian, polegających na tym, że biegi schodowe zamieniono na schody monolityczne, płyty stropowe kanałowe zamieniono na stropy "Teriva" oraz ściany piwnic z kanałowych zamieniono na murowane z cegły, to jednak z oświadczenia projektantów wynikało, że nie są to odstępstwa istotne. Nie stwierdzono natomiast odstępstw od warunków technicznych lub innych naruszeń prawa budowlanego. Organ zauważył, że wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Lubelskiego o ponownym zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia ... zostało wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny Wydział Zamiejscowy w Lublinie 31 grudnia 1999r., podczas, gdy inwestor już w dniu 10 grudnia 1999r. zawiadomił Urząd Miasta w P. o zakończeniu realizacji budowy budynku, zaś organ w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego zawiadomienia nie zgłosił sprzeciwu. Od dnia 3 stycznia 2000 roku rozpoczęło się zasiedlenie budynku. Organ przypomniał także, iż Prezydent Miasta P. w dniu 4 maja 2005r.. wydał zaświadczenie stwierdzające, że lokalizacja budynku wielorodzinnego z garażami i usługą w parterze jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Natomiast podczas oględzin jakie miały miejsce 4. stycznia 2006r. stwierdzono, że wydłużono konstrukcję dachową i połać dachową w narożniku północno – zachodnim, od strony północnej na długości balkonu zmieniono nadproże nad otworami okiennymi oraz zmieniono kształt okien w części biurowej od strony zachodniej i tym samym konstrukcję nadproży z prostych na łukowe, a także dokonano zmiany połaci dachowej, co uznano jednak za zmiany nieistotne. Ustalono także, iż projekt zagospodarowania działki nie przewidywał miejsca do składowania odpadów stałych, a obecnie istnieje śmietnik nie połączony stale z gruntem. Organ oceniając zgodność z prawem zrealizowanej inwestycji odwołał się także do ekspertyzy technicznej z dnia 27 maja 2006r. sporządzonej na zlecenie S. w której stwierdzono, że zrealizowany budynek spełnia wszystkie warunki przewidziane prawem, a jego stan realizacyjny jest zgodny z wydanym pozwoleniem na budowę. Nie stwierdzono, w ciągu kilkunastu lat prowadzenia postępowania administracyjnego, żadnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z przedmiotową realizacją obiektu, co ma zasadnicze znaczenie dla sprawy. Organ uznał też argumentację ekspertów dotyczących linii zabudowy od strony ulic M. i R., która została zachowana w układzie istniejącej zabudowy ulic i harmonizuje z otoczeniem. Zwrócono uwagę, że w załączniku 16 do ekspertyzy podkreślono, iż lokalizacja budynku względem ul. A. M. i parceli sąsiednich była przedmiotem roboczych konsultacji i uzgodnień w trakcie prac projektowych w roku 1997 z ówczesnym architektem miejskim. Uznano wówczas, że dla zachowania ładu przestrzennego tej części miasta korzystne będzie dostosowanie linii zabudowy do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich: M. i M. zgodnie z zapisami obowiązującego wtedy Prawa budowlanego, mówiącego o konieczności zharmonizowania projektowanej zabudowy z otoczeniem. Fakt ten zyskał odzwierciedlenie w projektowanych liniach zabudowy i uzyskanym pozwoleniu na budowę. Organ argumentował, że łukowe okno w elewacji południowo - zachodniej osadzono dla poprawienia estetyki budynku w nawiązaniu do krzywoliniowego rzutu ryzalitu północnego i nie zmieniając konstrukcji. Natomiast w załączniku nr 17 - ,szkicu sytuacyjnym do opinii technicznej, naniesione są umowne linie zabudowy ustalone z uwagi na konieczność zachowania ładu przestrzennego. Wprawdzie od strony ul. M. obiekt usytuowany jest tak, że przekroczył linię zabudowy "A67MWn" oznaczoną kolorem zielonym, ale nie przekroczył linii zabudowy "A66MWn,Uh,UR" oznaczonej kolorem niebieskim oraz nie wykracza poza linię istniejącej zabudowy oznaczonej kolorem czerwonym. Ponieważ decyzja o warunkach zabudowy z dnia ..., nie ostała się w obrocie prawnym, sprawę należało traktować indywidualnie, bez względu na ustalenia w niej zawarte lecz z uwagi na zapisy planu miejscowego. Organ wyraził pogląd, że zabudowa i zagospodarowanie terenu położonego u zbiegu ulic M. i R. nie stoi w sprzeczności z ustaleniami planu miejscowego. Świadczy o tym fakt, że zrealizowany budynek posiada nie tylko funkcję mieszkalną, ale również usługową, dlatego w tym konkretnym przypadku należy brać pod uwagę ustalenia planu dotyczące terenów oznaczonych symbolami "A66MW" i "A67MWn", dla których wariantowa linia zabudowy od strony ulicy M. w P. wynosi 6,0 m. W związku z powyższym brak jest naruszeń prawa miejscowego w związku z realizacją budynku mieszkalno - usługowego i dlatego brak jest podstaw do nałożenia nakazów. Podkreślono, że podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu 11 września 2008r. ustalono, iż budynek jest oddalony od ulicy R. o 12,80 m, a od ulicy M. o 13,27 m. Takie usytuowanie nie narusza ustawy o drogach publicznych i nie stwarza zagrożenia dla uczestników ruchu drogowego. Zaznaczono, że strona miała prawo wypowiedzieć się, z którego to prawa skorzystała, nie wnosząc niczego istotnego do sprawy. W dniu 22 kwietnia 2009 roku odbyły się jeszcze raz oględziny zrealizowanego budynku na których jednak strona nie stawiła się. Ustalono wówczas, że stan prawny budynku nie uległ zmianie. Decyzją z dnia ...Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Także jego zdaniem postępowanie wyjaśniające, a w szczególności analiza całości akt sprawy oraz dokonane oględziny nie wykazały naruszenia przepisów prawa, w tym przepisów techniczno - budowlanych dotyczących w szczególności usytuowania spornego budynku. Skoro zatem w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 50 ust. 1 prawa budowlanego należy uznać, iż brak jest podstaw do nakładania na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy dowodził, że sprawa usytuowania budynku była przedmiotem analizy organów administracji architektoniczno – budowlanej jak i wielokrotnie rozpatrywana przez organy nadzoru budowlanego. Naruszenia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odległości od granicy jak i zacienienia budynku przy ul. R. w P., nie potwierdza w szczególności ekspertyza techniczna Nr 4/2006. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. K. zarzucił decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa. Jego zdaniem organ nie dokonał wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Brak jest jakiegokolwiek stwierdzenia, że przy wydawaniu tej decyzji odrzucono zaświadczenie z 2005r. Prezydenta P., który na podstawie art. 25 kpa musi być wyłączony z postępowania. Skarżący wskazał na brak analizy szkicu geodezyjnego, wskazującego stopień naruszenia ustaleń planu miejscowego i przytoczenie fałszywych danych co do linii zabudowy, bowiem wariantowa linia zabudowy 6,00 m odnosi się tylko do części usługowej budynku i też została przekroczona, skoro inwestor posadowił budynek 4,40 m od granicy. Ponadto zbagatelizowano podwyższenie przez inwestora budynku o 1,0 m i wynikające z tej zmienionej wysokości zacienianie jego nieruchomości, bez należytego uzasadnienia. W ocenie skarżącego bezpodstawnie odmówiono uznania jako dowodu ekspertyzy urbanistycznej, w której dokonano pełnej analizy stanu prawnego na podstawie wszystkich dokumentów w tym zarówno zapisów planu miejscowego jak i dokumentów z geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej wykonanej przez osobę posiadającą należyte kwalifikacje w tej dziedzinie, bezkrytycznie za to powołując się na opinię techniczną (nr 4/2006), której tezy opracowały osoby nie posiadające do tego uprawnień. Bezpodstawnie zdaniem skarżącego nie uwzględniono także jego wniosku o przesłuchanie projektanta omawianej inwestycji, którego wyjaśnienia mają ogromne znaczenie dla sprawy. W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W orzecznictwie sądowym powszechnie akceptowany jest pogląd, według którego robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie po wykonaniu tych robót, została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie można uznać za samowolę budowlaną podlegającą rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami ). W takim przypadku organ winien przeprowadzić postępowanie w trybie i na zasadach określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którymi właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Żadnego znaczenia dla zastosowania tego trybu nie ma przy tym okoliczność, że właściwy organ zaniechał wniesienia sprzeciwu na skutek zgłoszenia zakończenia robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, ani to, że budynek jest faktycznie użytkowany, co zdaje się sugerować zaskarżona decyzja. Jest natomiast oczywiste, że dopiero rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy pozwala na zastosowanie wspomnianego przepisu. Wbrew przeświadczeniu organów nadzoru budowlanego nie sposób przyjąć, że postępowanie w sprawie przeprowadzono w sposób pozwalający stwierdzić, iż sporny budynek został wykonany w sposób zgodny z prawem, w tym z przepisami techniczno – budowlanymi. Jak się wydaje, ocenę taką organy wywiodły z treści opracowanej przez rzeczoznawców budowlanych ekspertyzy technicznej nr 4/2006 z dnia 27 maja 2006r. dotyczącej zgodności usytuowania budynku w stosunku do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno – budowlanymi. Stwierdzono w niej, że "budynek wybudowany na działkach nr nr "a 66 MWhUH,UR i A 67 MWN’’ spełnia wszystkie warunki przewidziane prawem, a jego stan realizacyjny jest zgodny z wydanym pozwoleniem na budowę’’ i taką ocenę podzielono w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zwrócić jednak należy uwagę, że pozwolenie na budowę z dnia 25 marca 1998r. jak i powołana w ekspertyzie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia .. 1997r. nie mogły stanowić podstawy dla jakichkolwiek ocen technicznych, skoro Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie stwierdził nieważność decyzji o warunkach zabudowy z dnia .. 1997r. oraz uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę. Przypomnieć trzeba, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem oznacza stan obowiązujący w dacie podejmowania decyzji, a nie stan zgodny z nieobowiązującym już pozwoleniem na budowę. Motywacja organów nadzoru budowlanego mająca dowieść legalności budowy w oparciu o projekt budowlany i pozwolenie na budowę jest zatem błędna. W tym kontekście nie może zasługiwać na aprobatę także argumentacja skarżącego, powołującego się na treść opinii urbanistycznej, złożonej przez niego przy piśmie z dnia 7 grudnia 2006r., która podważając ustalenia organów nadzoru budowlanego dowodzi, że zabudowa i zagospodarowanie terenu położonego u zbiegu ulic A. M. i W. R. jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla M. i decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego z dnia ... 1997r., a doprowadzenie do zakończenia budowy narusza ogólnie obowiązujące przepisy prawa oraz interesy osób trzecich. Konstruując taką tezę opinia odwołuje się do określonych właśnie w decyzji o warunkach zabudowy linii zabudowy dla budynków mieszkalnych ( pkt.3 decyzji ) i wysokości zabudowy ( pkt.4). Zauważyć także należy, że postępowaniu naprawczemu prowadzonemu w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego podlega inna samowola, niż określona w art. 48 i 49b ustawy Prawo budowlane. Stąd też w wyroku z dnia 17 września 2007r. ( II OSK 1047/07 Legalis ) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że z uwagi na treść art. 51 ust. 3 ustawy w tym postępowaniu nie są badane kwestie dotyczące zagospodarowania przestrzennego, gdyż przepisy ustawy Prawo budowlane w tym zakresie nie przewidują takiego wymogu. Podzielając powyższe stanowisko, za bezzasadne uznać należy zarzuty skargi odwołujące się do niezgodności usytuowania budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla M. oraz zarzut o konieczności odrzucenia zaświadczenia Prezydenta Miasta P. o zgodności lokalizacji spornego budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (k.35 t. I akt). Na marginesie należy natomiast podkreślić, że uchwała Rady Miasta Puławy z dnia 29 września 1997r Nr XLIX/339/97, w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla M., na którą powołują się skarżący i organy i tak nie mogła stanowić podstawy jakichkolwiek ustaleń, skoro Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 1999r. stwierdził jej nieważność. Plan ten nie mógł zatem stanowić przeszkody uniemożliwiającej legalizację obiektu. Skoro bowiem plan ten nie był już elementem obowiązującego porządku prawnego, to nie można z niego wyprowadzać skutków prowadzących do ograniczenia prawa własności inwestorów. Uzasadniony jest natomiast zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Wadliwość postępowania organów nadzoru budowlanego, o jakiej mowa wyżej, wynika z bezkrytycznego oparcia się na wspomnianej ekspertyzie technicznej z dnia 27 maja 2006r. Nie budzi wątpliwości, że użyte w art. 51 ust. 2 prawa budowlanego sformułowanie "doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem’’ oznacza zgodność z przepisami szeroko rozumianego prawa administracyjnego w tym prawa budowlanego i przepisów techniczno – budowlanych. Uwaga ta jest tym bardziej trafna, jeśli zważyć, że w tym postępowaniu nie nawiązuje się do pozwolenia na budowę, ani, jak już wyjaśniono, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem zawarte w ekspertyzie wnioski są ogólnikowe, a skąpe informacje nie pozwalają na rzetelną weryfikację zawartych w niej danych. Ograniczono się właściwie do powołania na przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U Nr 75, poz. 690 ze zmianami ) i to tylko w zakresie ustalenia odległości spornego budynku od granicy z nieruchomością skarżącego, odległości pomiędzy budynkami, oceny dokonanych zmian w stosunku do projektu budowlanego i zacienienia budynku skarżącego, nie podając w tym przypadku nawet sposobu dokonanych obliczeń. Brakuje natomiast odniesienia się do pozostałych zagadnień, jakie reguluje Rozporządzenie, w tym zwłaszcza ochrony przeciwpożarowej, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy już w swojej decyzji z dnia 27 lutego 2007r. Ponownie należy także zwrócić uwagę, że przedstawione w ekspertyzie wnioski zostały sformułowane w oparciu o nieobowiązujące pozwolenie na budowę, decyzję o warunkach zabudowy i zapisy nieobowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warto zaznaczyć, iż w wyroku z dnia 17 stycznia 2007r. ( II OSK 167/06 Legalis) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust.1 pkt. 2 w związku z art. 51 ust.7 ustawy prawo budowlane nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą (art. 3 pkt 14 ustawy). Dokumentacja budowy - wobec braku projektu budowlanego - powinna zawierać również elementy takie jak projekt budowlany. Dopiero taka dokumentacja powykonawcza pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane, w tym wypadku budowa budynku, zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego, nie tylko więc zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do sytuowania budynku na działce. Pozwala wreszcie na ocenę, czy nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu ( por. także wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2009r. II OSK 1919/08 CBOSA ). Cytowana już ekspertyza techniczna nie mogła zatem, bez odniesienia się do dokumentacji powykonawczej, stanowić wyłącznej podstawy do odmowy nałożenia określonych obowiązków o jakich stanowi art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, jak to przyjęły organy. Zaskarżona decyzja nie podaje, czy dokumentacja taka została wykonana i czy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia uwzględniono jej treść. W powołanych okolicznościach uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji pozwalają nabrać przekonania, że zostały one wydane bez wyjaśnienia istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. na organie administracji rozpatrującym sprawę indywidualną ciąży obowiązek zebrania materiału dowodowego, wszechstronnego jego rozpatrzenia, wydania orzeczenia uwzględniającego całokształt materiału dowodowego i uzasadnienie decyzji w sposób wymagany przepisami prawa. Tymczasem, jak już wspomniano, przy wydawaniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organy oparły się w znacznej części na wnioskach zawartych w ocenie technicznej opracowanej na zlecenie S., bez ustosunkowania się do tych wniosków i skonfrontowania ich z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, a także bez rozważenia zastrzeżeń, zgłaszanych przez skarżącego, który zarzucał, że przedłożona ocena techniczna jest niewiarygodna, bowiem nie dokonano rzetelnej oceny odległości od budynku do granicy z jego nieruchomością oraz nie uwzględniono podniesienia budynku o 1 m, co miało spowodować zacienienia jego posesji i domu. Należałoby przy tym zwrócić uwagę, że przedłożona przez stronę opinia techniczna, jak każdy inny dowód w sprawie, podlega ocenie organu administracji na podstawie całokształtu materiału dowodowego (rt. 80 k.p.a.). Niedokonanie takiej oceny oznacza, że w istocie sprawę rozstrzygnął autor opinii, a nie powołany do tego organ administracji. Ponownie rozpoznając sprawę, należy wyjaśnić, ewentualnie wykorzystując możliwości przewidziane w art. 81c ust.2 prawa budowlanego, czy budowa jest zgodna z przepisami techniczno – budowlanymi, a także z innymi przepisami prawa, w tym dotyczących zwłaszcza ochrony przeciwpożarowej, z uwzględnieniem dokumentacji powykonawczej. Ustalenia powyższe należy połączyć z oceną i weryfikacją opinii technicznej, w tym danych dotyczących naruszenia uzasadnionych interesów skarżącego wynikających, jego zdaniem, z zacienienia nieruchomości poprzez podwyższenie budynku o 1m oraz wykonania skarpy wzdłuż granicy działek ze skierowaniem wód opadowych na jego stronę. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego uznaje, iż budowa budynku jest zgodna z prawem, winien umorzyć swoje postępowanie, a nie odmawiać nałożenia określonych obowiązków określonych w art. 51 ust.1 pkt. 2 Prawa budowlanego ( tak NSA w wyrokach z dnia 20 listopada 2009r. II OSK 1806/08 i z dnia 1 marca 2010r. II OSK 458/09 opubl. CBOSA ). Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 1 w związku z art. 200 wspomnianej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło