II OSK 1957/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-15

Skład orzekający: Barbara Adamiak, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata legalizacyjna za samowolną nadbudowę budynku mieszkalnego może być nałożona na obecnego właściciela nieruchomości, który nie dokonał samowoli budowlanej, ale przystąpił do postępowania legalizacyjnego?
Ratio decidendi
Opłata legalizacyjna za samowolną nadbudowę budynku mieszkalnego może być nałożona na obecnego właściciela nieruchomości, który przystąpił do postępowania legalizacyjnego, nawet jeśli samowoli nie dokonał. W momencie przystąpienia do procedury legalizacyjnej, właściciele stają się stroną postępowania i traktowani są jako wnioskujący o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, co uzasadnia nałożenie na nich obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł za samowolną nadbudowę budynku mieszkalnego. Samowolę budowlaną wykonali poprzedni właściciele. Obecni właściciele, P. W. i A. W., przystąpili do postępowania legalizacyjnego po uchyleniu przez WSA decyzji nakazującej rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił ich skargę na postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym brak odniesienia się do zmiany właściciela nieruchomości po dokonaniu samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. W. i A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1604/10 w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1604/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "Inspektor Wojewódzki") z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy (dalej: "Inspektor Powiatowy") z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] (znak: [...]) o ustaleniu dla A. W. oraz P. W. opłaty legalizacyjnej za samowolną nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Warszawie w wysokości 50.000 zł. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1661/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję, a także postanowienie Inspektora Powiatowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] dotyczące nakazu całkowitej rozbiórki samowolnie wykonanej nadbudowy części budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie. Sąd stwierdził, że prowadząc powyższe postępowanie nie wzięto pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844), w którym orzeczono, że art. 48 ust. 2 pkt. 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W związku z powyższym Sąd zalecił by ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadziły postępowanie legalizacyjne z zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu wynikającym z powołanego wyżej wyroku Trybunału. W dniu 16 października 2007 r. Inspektor Powiatowy przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Warszawie. Z protokolarnych ustaleń wynika, że inwestorzy A. W. i P. W. bez pozwolenia na budowę wykonali w 2006 r. nadbudowę budynku, zmienili konstrukcję dachu ze stropodachu na dwuspadowy drewniany, o wysokości w kalenicy 3,80 m i wydzielili ściankami pomieszczenia na poddaszu. Działając z uwzględnieniem wyżej opisanego wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1661/08 Inspektor Powiatowy, mając na uwadze stwierdzony fakt samowolnie wykonanych przez A. W. i P. W. robót budowlanych (nadbudowa) polegających na wykonaniu dachu dwuspadowego w istniejącym na działce przy ul. [...] budynku mieszkalnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] ([...]), na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm., dalej: "P.b."), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na A. W. i P. W. obowiązek przedstawienia wskazanych w tym postanowieniu dokumentów (zaświadczenia o zgodności budowy z planem miejscowy albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Kolejnym postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] ([...]) Inspektor Powiatowy, na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 P.b. ustalił dla A. W. oraz P. W. opłatę legalizacyjną za samowolną nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w wysokości 50 000 zł. Po rozpatrzeniu zażalenia A. W. oraz P. W., Inspektor Wojewódzki postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał powyższe postanowienie w mocy. Wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 5 P.b. przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W myśl art. 49 ust. 1 P.b., właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Organ zauważył, że projekt budowlany nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] jest kompletny. Nadto przeprowadzona 20 listopada 2009 r. kontrola przez organ pierwszej instancji wykazała, iż przedłożony projekt jest zgodny ze stanem istniejącym. Zgodnie także z oświadczeniem projektantów - projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej na dzień opracowania projektu. Inwestorzy złożyli także oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (zmiana konstrukcji dachu płaskiego na dach dwuspadowy) oraz podwyższeniu klatki schodowej w budynku objętym postępowaniem. Następnie Inspektor Wojewódzki stwierdził, że nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej jest powinnością organu oraz elementem koniecznym do zakończenia wszczętej procedury legalizacyjnej. Ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od jej wyliczenia oraz jej nałożenia, a nieuiszczenie opłaty w określonym terminie skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki. W ocenie organu odwoławczego, Inspektor Powiatowy prawidłowo naliczył opłatę i ją uzasadnił. Stosownie do art. 59f ust. 1 wysokość opłaty stanowi; iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. Z kolei zgodnie z art. 49 ust 2 P.b. stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Inspektor Wojewódzki wyliczył, że stawka opłaty (s) wynosi 500 zł., współczynnik kategorii obiektu budowanego (k) - 2,0 (kategoria I - budynki mieszkalne jednorodzinne), współczynnik wielkości obiektu (w) -1,0. Zatem opłata według wzoru: ((s) x(k) x (w)) x 50 - stanowi: (500 x 2,0 x 1,0) x 50 = 50,000 zł. Organ odwoławczy zaznaczył również, że legalizacja ta jest uwarunkowana obowiązkiem uiszczenia opłaty. Do opłaty stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar (art. 59f oraz art. 59g P.b.), z tym że stawka opłaty ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepisy nie różnicują wysokości opłaty od stopnia zaawansowania robót budowlanych. W końcowej części uzasadnienia postanowienia Inspektor Wojewódzki podkreślił, że wniesienie przez inwestorów opłaty legalizacyjnej będzie stanowiło podstawę do zakończenia procedury legalizacyjnej sprawie. W skardze P. W. wystąpił o uchylenie postanowienia. Zdaniem skarżącego organ naruszył art. 112 K.p.a. w związku z art. 124 K.p.a. poprzez błędne pouczenie, art. 59d. ust. 1 P.b, poprzez niedoręczenie inwestorom - właścicielom A. i P. W. protokołu kontroli budynku mieszkalnego przeprowadzonej w dniu 20 listopada 2009 r., a ponadto przeprowadzenie kontroli pod nieobecność stron postępowania oraz wydanie postanowienia w dniu [...] maja 2010 r., a więc przed upływem terminu do zapoznania się z dokumentacją w sprawie. Zdaniem skarżącego ustalenie opłaty legalizacyjnej za przebudowę dachu na budynku mieszkalnym nastąpiło niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy oraz nie zastosowano się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku sygn. akt VII SA/Wa 1661/08. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Oddalając skargę wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1604/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Wskazał, że w sytuacji, gdy realizacja inwestycji następuje w warunkach samowoli, zastosowanie znajduje art. 48 P.b. W ust. 1 tego przepisu przewidziano nakaz rozbiórki obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę stanowi rozwiązanie ostateczne w przypadku, kiedy nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania legalizującego samowolę budowlaną określonego w art. 48 ust. 2 P.b. Inspektor Powiatowy stwierdził, że projekt budowlany nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] jest kompletny i zgodny z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej na dzień opracowania projektu. Inwestorzy złożyli także oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji. Nadto przeprowadzona w dniu 20 listopada 2009 r., kontrola wykazała, iż przedłożony ten projekt budowlany jest zgodny ze stanem istniejącym. Zatem zdaniem Sądu pierwszej instancji zaistniały warunki do przeprowadzenia legalizacji wykonanych robót budowlanych, która to legalizacja uwarunkowana jest obowiązkiem uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Do opłaty stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar (art. 59f oraz art. 59g P.b.), z tym że stawka opłaty ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepisy nie różnicują wysokości opłaty od stopnia zaawansowania robót budowlanych. Jest ona obliczana zawsze według wzoru określonego w art. 59f ust. 1 (razy 50). Ustawodawca jednak nie przewiduje możliwości odstąpienia od jej wyliczenia oraz jej nałożenia, a nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w określonym terminie skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki. Sąd dokonał kontroli wysokości opłaty i stwierdził, że organ prawidłowo ją naliczył. Sąd dodał też, że uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 59d P.b. Sąd uznał, że jest on niezasadny. Przepis ten dotyczy kontroli obowiązkowej w sprawie wydawanych decyzji pozwolenia na użytkowanie. Kontrola z dnia 20 listopada 2009 r. miała na celu ustalenie, czy wykonany projekt budowlany jest zgodny ze stanem faktycznym. Skarżącym był znany przedmiot postępowania, udział w toczącym się postępowaniu mieli zapewniony, stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie, a opłata legalizacyjna jest kontynuacją postępowania w sprawie dokonanej samowoli budowlanej. Ponadto trudna sytuacja finansowa, oraz rodzinna, na którą wskazuje skarżący, zdaniem Sądu, choć jest zrozumiałym faktem, to jednak nie może stanowić o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. W skardze kasacyjnej P. W. i A. W. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej, Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; obecnie Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") poprzez nierozpoznanie istoty sprawy przejawiające się brakiem odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności podniesionych w toku postępowania sądowego, odnoszących się między innymi do zmiany właściciela nieruchomości objętej postępowaniem po fakcie przebudowy dachu dokonanej przez dziadka skarżących i nałożeniu na nich - jako obecnych właścicieli - opłaty legalizacyjnej za samowolną nadbudowę budynku, której nie dokonali. Skarżący zarzucili także naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 126 K.p.a. polegające na nieuwzględnieniu istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności zmiany właściciela nieruchomości po dokonaniu przebudowy dachu, co powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Wskazując na powyższe zarzuty P. W. i A. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że art. 59f i 59g P.b. odnoszą się wyłącznie do inwestora i obowiązek jej uiszczenia, za dokonaną samowolę budowlaną, spoczywa tylko na nim. Jest to kara za rozbudowę obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia. Nie można zatem nakładać opłaty legalizacyjnej na właściciela nieruchomości, który nim został po dokonaniu przebudowy budynku. Opłata legalizacyjna jest - zdaniem skarżących - podobnie jak wszystkie kary, środkiem indywidualnym stosowanym wobec osoby naruszającej przepisy. Motywując zarzut dotyczący naruszenia 156 § 1 pkt 4 K.p.a. skarżący zaznaczyli, że zaskarżona decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena obu zarzutów skargi kasacyjnej wymaga w pierwszej kolejności poczynienia pewnych uwag wstępnych. Całościowa analiza skargi kasacyjnej wskazuje bowiem, że skarżący niewłaściwie postrzegają istotę postępowania legalizacyjnego oraz funkcję opłaty legalizacyjnej. Art. 48 P.b. stanowi, że w razie stwierdzenia samowoli budowlanej obejmującej budowę obiektu budowlanego właściwy organ (zasadniczo) powinien nakazać w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1). Adresatem tego rodzaju decyzji administracyjnej może być nie tylko inwestor, ale - w myśl art. 52 P.b. - może być to także właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji. Regulacja taka jest zrozumiała, bowiem funkcją art. 48 P.b. jest przede wszystkim doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem przez osobę, która ma prawo do dysponowania nim, a nie karanie konkretnego sprawcy samowoli (jak błędnie przyjmują skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że w przypadku zbycia samowolnie wybudowanego (w całości lub części) obiektu budowlanego, obowiązki wynikające z postępowania naprawczego (art. 48 P.b.) należy nakładać nie na inwestora, ale alternatywnie - na obecnego właściciela. "Kiedy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej właściciel nieruchomości, który wcześniej był inwestorem zbywa swoją nieruchomość w drodze czynności cywilnoprawnej to w świetle art. 52 ustawy Prawo budowlane - nowy właściciel wchodząc w prawa i obowiązki dotychczasowego powinien być podmiotem, do którego kierowane winny być wszelkie postanowienia organów administracji w tym przede wszystkim nakaz rozbiórki jako konsekwencja niewykonania nałożonych wcześniej obowiązków w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Inwestor, który (...) wyzbywa się prawa do nieruchomości, traci status strony w postępowaniu administracyjnym, zaś adresatem wydawanych następnie w sprawie decyzji winien być nowy właściciel, który stał się następcą prawnym" (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 522/06, podobnie zob. też: wyrok z dnia 4 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 247/10, wyrok z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 338/11, wyrok z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 431/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W obecnym stanie prawnym nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, kierowany - jak wyżej wyjaśniono - do inwestora albo właściciela obiektu budowlanego (ew. zarządcy), który obiekt ten nabył, nie jest jedyną metodą przywrócenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Redakcja art. 48 P.b. wskazuje, że wbrew kolejności zawartych tam jednostek redakcyjnych, rozbiórka obiektu powinna być ostatecznością, poprzedzoną przez organy nadzoru budowlanego procedurą umożliwiającą inwestorowi, względnie właścicielowi obiektu (bądź zarządcy) legalizację samowoli. W tej sprawie jest bezspornym, że P. W. i A. W. są właścicielami budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Warszawie, który został samowolnie nadbudowany. Osoby te obciążałby obowiązek rozbiórki, określony w art. 48 ust. 1 P.b., gdyby nie zachodziły okoliczności do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Bezspornym jest także to, że P. W. i A. W. przystąpili do postępowania legalizacyjnego, do którego zresztą sami doprowadzili, uzyskując wcześniej korzystny dla siebie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1661/08 uchylający wydane w 2008 r. decyzje rozbiórkowe. Postępowanie legalizacyjne w tej sprawie Inspektor Powiatowy zainicjował postanowieniem [...] czerwca 2009 r. nr [...] ([...]), którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na P. W. i A. W. obowiązek przedłożenia zaświadczenia Prezydenta m.st. Warszawy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projektu budowlanego wykonanej nadbudowy oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z akt sprawy, powyższe obowiązki skarżący wykonali prawidłowo i nie jest to kwestionowane w skardze kasacyjnej. Otworzyli oni zatem sobie drogę do legalizacji zrealizowanej w ich budynku nadbudowy. Zgodnie z art. 48 ust. 5 P.b. "przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona". Oznacza to, że w skutek wykonania nałożonych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. obowiązków P. W. i A. W. niejako sami wystąpili o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w rozumieniu art. 49 P.b. Z kolei ten ostatni przepis stanowi jednoznacznie w ust. 1, że organ po zbadaniu zgodności z przepisami i kompletności przedłożonej dokumentacji, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Mając na uwadze powyższe, w świetle okoliczności zaskarżonej sprawy, fakt, że legalizowana samowola została wykonana przez inną osobę nie ma żadnego znaczenia. P. W. i A. W. składając pełną dokumentację, zgodnie z art. 48 ust. 5 P.b., stali się sami swoistymi "inwestorami", w tym znaczeniu, że to niewątpliwie ich należy uważać za osoby wnioskujące i ubiegające się o zatwierdzenie projektu budowlanego i wznowienie robót budowlanych w trybie art. 49 P.b. Do nich należało zatem kierować postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Nie można zatem zgodzić się, że Sąd naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istotnej (zdaniem skarżących) okoliczności, jaką była zmiana właściciela nieruchomości po fakcie jej przebudowy. Kwestia ta nie miała bowiem znaczenia, a materiał sprawy nie rodził wątpliwości, co do tego, że A. W. i P. W. są właścicielami nieruchomości, której dotyczy postępowanie, i jednocześnie są osobami składającymi dokumentację zgodnie z art. 48 ust. 3 P.b., a więc osobami, które należy traktować jako występujące o zatwierdzenie projektu budowlanego i wznowienie robót budowlanych (art. 48 ust. 5 P.b.). Z powyższych względów całkowicie bezzasadny jest także zrzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 (w zw. z art. 126) K.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że zaskarżone postanowienie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie. P. W. i A. W. są oczywiście stronami w sprawie legalizacji obiektu, co zresztą potwierdził też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie we wiążącym w tej sprawie wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1661/08. Nie tylko nie stwierdził on bowiem nieważności wcześniej wydanej decyzji rozbiórkowej z powodu skierowania jej do osoby nie będącej stroną w sprawie, ale wręcz wskazał na konieczność prowadzenia postępowania legalizacyjnego wobec skarżących, w żaden sposób nie zgłaszając jakichkolwiek wątpliwości, co do tego że podmiotami uczestniczącymi w tym postępowaniu miałyby być inne osoby aniżeli skarżący. Mając na względzie powyższe, skoro nie zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło